Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

f.mg1 (-bay, -btay) Fadhi luguhu u fidsanyihiin fariisasho (qof).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax badan kolba hal cid u fidin oo siin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof fadhiya, luga fidin.

waa la naqliyay ✓

(fal) si xushmad leh u fadhiisi oo lugaha inta la fidiyo la isdulsaaro. Dh: dhidhiibi. dhiidhiibid -da: (magac, dhedig, keli) si dhiidhiib ah u fadhiisasho, lugaha is dulsaarid oo dabada u fadhiisasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kei) fadhi dabada dhulka la dhigo lugahana la fidiyo oo la isduldhigo.

waa la naqliyay ✓

1

dhiidhiin¹: m.dh Kur ka samaysanta ciidda bacaddada.

2

dhiidhiin²: m.dh Maqal ari aad u bar yar oo dhalatay iyadoon bila-dhammaysan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiidhiib.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiidhiibi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) si dhidhibah u fadhiisin; si xushmad leh u fadhiisin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiidhiibsi-ga)

2

Dhiidhiibsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhiidhiibsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) luga intaad fidsato isdulsaarid. Dh: dhidhiibsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Qof isagoo fadhiya lugaha fidsasho; dhiidhiib u fariisasho.

waa la naqliyay ✓

v. sit with one's knees together

waa la naqliyay ✓

-dhiidhiibsatay: (v)keep your knees together; hide your private parts, used for training young girls

waa la naqliyay ✓

(fal) uga intaad fidsato isdulsaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: sit with one's knees together

2

lx: dhiidhiibso

3

nt: dhiidhiibsasho (/da) [vn6-f], dhiidhiibsi (ga) [vn7-m]

4

pd: (dhiidhiibsaday)

5

ps: v3a=intr

6

key: dhiidhiibso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daawo beeraha iyo xoolaha cayayaanka lagaga buufiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiidhiiya-da)

2

Cayayaan madaxa iyo qaarka hore wax adag oo kurtummo yaryar lihi kaga rogan yihiin oo aan baalal lahayn oo qaar danbe oo buuran oo jiidan leh; xaabley; uxu.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Cayayaan madaxa iyo qaarka hore qolof adag oo kurtummo lihi kaga roganyihiin oo aan baalal lahayn oo qaar dambe oo buuran leh; xabley.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] insect species

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan madaxa iyo qaarka hore qolof adag iyo kurtimo yaryar ku leh oo aan baalal lahayn. Dh: uxu.

waa la naqliyay ✓

1

de: insect sp.

2

lx: dhiidhiiyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: dhiidhiiyo

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiidhiyid-da)

2

Xanaaqid; camashood; dhirfid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiidhi4. la-mid: dhiidhi¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaadanwaa wax laga biyadiido oo kacdoon la sameeyo. Dh: gadood.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiidhiibsasha-da)

2

Labada lugood oo horay loo fidiyo, iyadoo la fadhiyo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiibdhiibsan. la-mid: dhiidhiibsanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: dhiidhiibsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiibdhiibso. la-mid: dhiidhiibsad, dhiidhiibsi.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg dhiidhiibsanaansho.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ceel dheer oo biyihiisa qof keli ahi xoolo ka waraabin karin oo laba qof oo isku dhiidhiiba u baahda. Ceelasha dhaadheer labashub ayaa ugu gaaban.

2

labashub -ka: (magac, lab, keli) war qofkii xog ogaalka ahaa ku aan ahayn laga sii maqlo. Warka xaqiiqadiisa ma hubnee, labashub ayuu nagu soo gaadhay.

3

labashub-ka: (magac, lab, keli) qof si faahfaahsan wax ugu sheegsheegid, ugu celcelin.

waa la naqliyay ✓

(fal) si fiican u fadhiiso; eray lagu yidhaabo hablaha oo ah si habboon oo urusan u fadhiiso. Cambaroy nabbasud. Dh: dhiidhiibso.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) erey lagu dhaho qof lab oo maradu ka baylahday. Samay ku dheh wiilka. Li: dhiidhiibso.

2

samay: (fal) erey lagu yidhaahdo awrta marka caynka laga dusin kari waayo hoostiisa; dabadeed awrku inta hingado kor isu qaado banneeyo meel uu maro caynku.

3

samay: (fal) wax fal. Samay wixii laguu diray. Dh: samee, suubbi, waxay.

4

samay: (fal) dermo iyo wixii la mid ah, falki.

5

samay: (fal) xadhig iyo wixii la mid ah, sooh.

6

samay -da: (magac, dhedig, keli) usha waranka ee u dhexaysa alwaaxa iyo jiffada. Goormaa warankii Sooyaal loo doonay samaydii.

7

samay-da: (magac, dhedig, keli) aag dhuleed, col duulaa qabsado ama udub beeleed dalriix taabo. Axmed Gurey halkuu samayda dhigay soohdintii qaranka. Dh: xad.

8

samay-da: (magac, dhedig, keli) baal haldhaa oo leeb, hooto ama fallaadh salka danbe kaga xidhma; gamuun qaanso oo la gano. Dh: dabo.

waa la naqliyay ✓

v.tr., bixi, soo bixi, tiigso, qooranso; the birds stretch their wings, haadi baa iskala jiida; stretch your legs, dhiidhiibso.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiidhi-ga)

2

Wax xun oo ama afka layska yiri ama addin layska gaarsiiyey, xumaan laga xumaaday muujinteeda; camashood; umal; dhirif; caro; xanaaq.

waa la naqliyay ✓

1

dhiidhi¹: m.l 1. Caro qiiro leh oo cid fal xun loo geystay muujiso; xanaaq. 2. la-mid: dhiidhiyid.

2

dhiidhi²: m.l Ciid biyo qooyeen; dhiiqo.

3

dhiidhi³: m.dh Dhoobo aad u qoyan.

4

dhiidhi⁴: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid fal xun loo geystay caro qiiro leh muujin.

waa la naqliyay ✓

1

dhiidhi¹: m.l Caro qiiro leh oo cid fal xun loo geystay muujiso; xanaaq.

2

dhiidhi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid fal xun loo geystay caro qiiro leh muujin. m.f.dh, dhiidhiyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. annoyance

2

dhiidhi v. be angry, get annoyed, lose one's temper

3

dhiidhi m. n., (mass n.): mud, muddy soil

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m annoyance

waa la naqliyay ✓

-yey. / say: (v) [with preposition ka] 1. fight back, resist ~ ka dhiidhi. 2. dhiidhi -ga: (n) mud (madh) ~ dhiiqo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareen yeelo iyo ficil. Dh: gadood.

2

dhiidhi -ga: (magac, lab, keli) dareen iyo ficil yeelad. Dh: gadood.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhasha ariga mid ka mid ah oo dhicis ah ee aan weyn noqonin.

waa la naqliyay ✓

1

de: annoyance

2

hm: 1

3

lx: dhiidhi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: dhiidhi_1

waa la naqliyay ✓

1

de: be angry, get annoyed, lose one's temper Alt sp: dhiidhdhi

2

hm: 2

3

lx: dhiidhi

4

pd: (dhiidhiyay / dhiidhiday)

5

ps: v1=intr

6

key: dhiidhi_2

waa la naqliyay ✓

1

a: dhooqo ~ dhiiqo {N}

2

de: mud, muddy soil

3

hm: 3

4

lx: dhiidhi

5

pd: (-ga)

6

ps: n-m-mass

7

key: dhiidhi_3

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiidhiibsad-ka)

2

Dhiidhiibsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhiidhiibsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg dhidhiibsi.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof isagoo fadhiya wax lugaha fidsaday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid, si dhidhiib ah u fadhiya.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bcay, -bacday; -bici) Gobo'layn; tifqid. la-mid: dhibdhibac.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dareere indhaha ama dhegaha lagu daaweeyo oo dhibicdhibic loo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibdhicid-da)

2

Dibudhicid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Dhibi isku sayrin (rati qooqan ama dagaal maaggan). la-mid: dhebidhiso, dhebiliso, dhibiliso.

waa la naqliyay ✓

v. urinate and soil its backside (of a male camel in rut)

waa la naqliyay ✓

1

de: urinate and soil its backside (of a male camel in rut)

2

lx: dhibidhiso

3

nt: dhibidhisad (ka) [vn2-m], dhibidhisasho [vn6-f]

4

pd: (dhibidhistay)

5

ps: v3b=

6

key: dhibidhiso

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhacdhicid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kolba dhan u dullaamid oo sidii qof sakhraansan u duulduulid. Sakhraannimada ayaa dhicdhicidda ugu wacan. Dh: duulduulid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) fadhi dhidhiib ah fadhiisasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) lugaha si dherer ah isu saar oo si fiican u fadhiiso.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhididin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhildhil.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) liimanka arabikhida ama xasiidda kolba liin firida ka daadin.

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) ground (ga-raawnd). Ex: hilib shiidshiid ah; ground meat

waa la naqliyay ✓

1

(Dhidib-ka)

2

Tigin.

waa la naqliyay ✓

1

dhidib¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. Qori dheer, xooggan, af fiiqan leh oo godadka aqal Soomaaliga lagu qodo. 2. Qori yar oo godka dabinka gees laga geliyo oo lagu celiyo fitiligta. 3. la-mid: dhidbid.

2

dhidib²: m.l 1. (xisaab) Xarriiqda uu shaxan ku wanqaaranyahay. 2. (xisaab) Mid ka mid ah xarriiqyada tixraac ee maguuraanka ah ee lagu isticmaalo garaaf ama habdhis kulan. 3. (xisaab) Xarriiqda uu xood ama walaxi ku dul waniino.

3

dhidib³: f.g1 (-dbay, -dibtay; -dbi) Wax si adag dhulka ugu aasid.

waa la naqliyay ✓

1

dhidib¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. Qori dheer, xooggan, af fiiqan leh oo godadka aqal Soomaaliga lagu qodo. 2. Qori yar oo godka dabinka gees laga geliyo oo lagu celiyo fitiligta.

2

dhidib²: m.l 1. (xisaab) Xarriiqda uu shaxan ku wanqaaranyahay. 2. (xisaab) Mid ka mid ah xarriiqyada tixraac ee maguuraanka ah ee lagu isticmaalo garaaf ama habdhis kulan. 3. (xisaab) Xarriiqda uu xood ama walaxi ku dul waniino.

waa la naqliyay ✓

Axis

waa la naqliyay ✓

Axis

waa la naqliyay ✓

1

m. n. stick fixed into the ground to act as a prop ~ support; axis

2

dhidib v. fix, set something into something else

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hard and rocky soil ~ gawaan

2

dhidib -ka: (n) support (sa-poorti); bear the weight of, especially from below. Ex. dhidibka u aas; make a good support

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax bir, loox ama wax kale ah. dhulka ku adkee oo ku dheeb.

2

dhidib-ka: (magac, lab, keli) tiir ama qodin dhulka lagu dhaabo.

3

dhidib -ka: (magac, lab, keli) labada kulan ee garaafyada midkood.

4

dhidib -ka: (magac, lab, keli) xarriiq maangadeedka uu dhulka ama meere ku dul wareego.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibiib-ka)

2

Qofka dhiig badani ka baxo sida uu noqdo (ama dhibib).

waa la naqliyay ✓

1

dhibiib¹: m.l 1. Suuxdinta ku timaadda qof dhiig badani ka baxay, dhiigbax. 2. la-mid: dhibiibid. la-mid: dhibib¹.

2

dhibiib²: f.mg1 (-bay, -btay) Qof dhiig badani ka baxay suuxid. la-mid: dhibib³.

waa la naqliyay ✓

1

dhibiib¹: m.l 1. Suuxdinta ku timaadda qof dhiig badani ka baxay, dhiigbax. 2. la-mid: dhibib.

2

dhibiib²: f.mg1 (-bay, -btay) Qof dhiig badani ka baxay suuxid. m.f.dh, dhibiibid. la-mid: dhibib.

waa la naqliyay ✓

v. lose a lot of blood

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) miyirdoorsanka qofku marka uu dhiigbax ku yimaadda. dhibiibi: (fal) dhiig badan oo kaa tegey darteed la dawakh oo tamar la'aan u dhac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhibiib (ka) [vn-m] 'loss of blood'; dhiig 'blood'

2

de: lose a lot of blood

3

lx: dhibiib

4

pd: (dhibiibay)

5

ps: v1=intr

6

key: dhibiib

waa la naqliyay ✓

m.l Buur bacaad ah.

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Cid wax nacsiin.

waa la naqliyay ✓

v. show refusal ~ aversion for something, pretend to refuse something

waa la naqliyay ✓

1

(fal) inuu diido oo uu aqbali waayo sabab u noqo.

2

diidsii: (fal) wareeri oo dawakhsii. Dh: daandaami.

waa la naqliyay ✓

-ay -tay / een nay: (v) 1. surrender (sa ren dhar); give up. 2. claim oneself as a refugee

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nno, m.l) Meel buur dhinaceed ah oo biyo ka soo baxaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel laasas ay ka qodan yihiin oo biyo yar, jiilaalkiina kolkol biyo laga helo. Cali wuxu u arooray dhadhiinta.

waa la naqliyay ✓

(fal) xoog iyo degdeg wax u qaadqaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhigdhig-ta)

2

Meel ciriiryoon; jiqjiq.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gyo, m.l) 1. Meel ciriiyoon; jiqjiq. 2. Dh. ah: wadiiqo yar oo ciriiri ah. 3. (sh.r) Cod lagu muujiyo lulashada (wax yar).

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): impassable place; hard to get through

waa la naqliyay ✓

1

de: impassable place; [atr.] hard to get through

2

lx: dhigdhig

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

syn: jiq ~ jiqjiq

6

key: dhigdhig

waa la naqliyay ✓

Morse code

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ku shubidda qof dhiig ku yaraaday lagu shubo; dhiig.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ku shubidda qof dhiig ku yaraaday lagu shubo; dhiig. m.f.dh, dhiigsiin.

waa la naqliyay ✓

v. donate blood, give the blood of an animal to someone

waa la naqliyay ✓

(fal) meel jidha ah, dhiig ka yaaci. Dh: dhiiji.

waa la naqliyay ✓

1

de: donate blood, give the blood of an animal to s.o. (for therapeutic resons)

2

lx: dhiigsii

3

pd: (dhiigsiiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dhiigsii

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) Wax finjilid.

waa la naqliyay ✓

v. make slender ~ slim

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geerka yar ee darifka ah, Dhildhilka mar oo ha dhicin.

waa la naqliyay ✓