dhigo — Macnaha & Turjumaada

f.g/mg. 3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax la hayay meel saarasho. 2. (f.g) Wax kaydsasho. 3. (f.g) Cashar qorasho. 4. (f.g) Dugsi wax ka barasho. 5. (f.g) Ballan, heshiis iyo wixi lamida cid la gelid. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax kale u beddelasho. 7. (f.mg) Is dh.: qof khatar iyo wixi lamida oo ku soo fool leh oo loo baahnaa in uu ka gaashaanto ka seexasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg. 3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax la hayay meel saarasho. 2. (f.g) Wax kaydsasho. 3. (f.g) Cashar qorasho. 4. (f.g) Dugsi wax ka barasho. 5. (f.g) Ballan, heshiis iyo wixi lamida cid la gelid. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax kale u beddelasho. 7. (f.mg) Is dh.: qof khatar iyo wixi lamida oo ku soo fool leh oo loo baahnaa in uu ka gaashaanto ka seexasho. m.f.dh, dhigasho.

waa la naqliyay ✓

Meridians, Longitude

waa la naqliyay ✓

1

v. put s.t aside for oneself; put down; park (a car)

2

dhigo: v. study, learn; write for self, go to school, attend class

waa la naqliyay ✓

1

-dhigtay / dhigatay: (v) 1. put aside something for yourself; save (say-v). Ex: lacagta qaar meel ka dhigo: save some of the money 2. learn something for oneself. Ex: fadlan, Quraanka dhigo; please learn the Koran

2

ka dhigo: dhigtay I dhigatay: (v) make (meeyk)', consider (kon-si-dher)-, think carefully about. Ex: saxiib ka dhigo; make him or consider your friend

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax baro. Qur'aanka dhigo.

2

dhigo: (fal) faraha ka qaad oo meel u dayaso ha kuu yaallee. Buugga miiska dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhigma-da)

2

Qoraalka farta; dhigaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qoraalka farta.

waa la naqliyay ✓

vl. n. writing

waa la naqliyay ✓

-dhigmada: (n) the act of writing (raayting) ~ dhigid, dhigniin

waa la naqliyay ✓

1

Scrittura

2

Writing

waa la naqliyay ✓

1

de: writing

2

lx: dhigmo

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: dhigmo

waa la naqliyay ✓

v. slip, slide

waa la naqliyay ✓

1

de: slip, slide

2

lx: dhiigo

3

pd: (dhiigtay)

4

ps: v3b=

5

key: dhiigo

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhig-ga) Ka dhigan, u dhigan; lid; caksi.

2

2. (Dhig-ta) Dhis aqallada qaarkood lagu dhiso oo ka samaysan ulo yaryar oo badan oo jil ku maran yahay.

waa la naqliyay ✓

1

dhig¹: m.l Wax laba meelood loo qaybshey, middood.

2

dhig²: m.dh (-go, m.l) 1. Ulo dhaadheer, jil iskula duuban, qaab qaanso leh oo aqal Soomaaliga lagu dhiso. 2. Summad geela lagu dhigo oo leh qaab dhig hoos u jeedda.

3

dhig³: m.dh (-go, m.l) (juqraafi) Xarriiqo barbarra ah oo isku xira cirifka waqooyi iyo kan koonfureed.

4

dhig⁴: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax la siday meel saarid. 2. (f.g) Wax keydin. 3. (f.g) Qalin, teeb iyo wixi lamida wax ku qorid. 4. (f.g) Cid wax barid. 5. (f.mg) Ka dh.: wax meel saaran dejin. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax uu la cararayo ka ridid. 7. (f.mg) Ka dh.: cid jago u magacaabid. 8. Ka dh.: wax in uu yahay wax aan lugu hubin u qaadasho. 9. Kala dh.: wax kala saarid. 10. Sabab uga dh.: wax dhaca cid u aanayn.

waa la naqliyay ✓

1

dhig¹: m.l Wax laba meelood loo qaybshey, middood.

2

dhig²: m.dh (-go, m.l ) 1. Ulo dhaadheer, jil iskula duuban, qaab qaanso leh oo aqal Soomaaliga lagu dhiso. 2. Summad geela lagu dhigo oo leh qaab dhig hoos u jeedda.

3

dhig³: m.dh (-go, m.l ) (juqraafi) Xarriiqo barbarra ah oo isku xira cirifka waqooyi iyo kan koonfureed.

4

dhig⁴: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax la siday meel saarid. 2. (f.g) Wax keydin. 3. (f.g) Qalin, teeb iyo wixi lamida wax ku qorid. 4. (f.g) Cid wax barid. 5. (f.mg) Ka dh.: wax meel saaran dejin. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax uu la cararayo ka ridid. 7. (f.mg) Ka dh.: cid jago u magacaabid. 8. Ka dh.: wax in uu yahay wax aan lugu hubin u qaadasho. 9. Kala dh.: wax kala saarid. m.f.dh,10. Sabab uga dh.: wax dhaca cid u aanayn. m.f.dh, dhigid.

waa la naqliyay ✓

Longitudc

waa la naqliyay ✓

1

v. put (down), drop; place; endow; hang up (a phone); write down

2

dhig v. teach

3

dhig vl. n. act of putting, placing

4

dhig [feminine] n. branch forming part of hut-frame

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. put (put); place in a specified location; set ~ saar. Ex: waxay buugtii dhigtay miiska dushiisa; she put the books on the table. 2. teach (tiij); Ex: carruuta wax u dhig: teach the children. 3. write (raayt) ~ qor. Ex: dhig erayadaan; write these words

2

ka dhig -ay / tay: (v) 1. render (ren-dher); cause to become; make (meeyk). Ex: ka dhig laba cad; make two pieces. 2. pretend (piri-tendh); assume ~ ka soo qaad.

3

ku dhig -ay / tay: (v) write (ray-t) ~ ku qor. Ex: warqad ku dhig; write on paper.

4

iska dhig -ay / tay: (v) 1. imitate (imi-teeyt); pretend (piri-tendh); Ex: wuxuu iska dhigay sidii Awkoonbe; he imitated Awkoonbe. -Syn: copy, mimic, ape, parody, simulate. 2. put down. Ex: alaabta halkaas iska dhig; put the things down over there

5

dhig -ta: (n) building material of nomadic hut

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aad gacanta ku hayso ama dusha ku sidato, faraha ka qaad. Hubka iyo heensaha dhiga. Li: hayso.

2

dhig-ga: (magac, lab, keli) wax, wax kale u dhigma ama la mid ah.

3

dhig-ta: (magac, dhedig, keli) laan laga gooyay geed oo ka mid ah qalabka loo adeegsado dhiska aqal Soomaaliga oo ka samaysan xididdo ama laamo intii la dubay la soo qoolaabay iyo jil lagu maro.

4

dhig-ta: (magac, dhedig, keli) xarriiq xoodan oo mala'awaal ku salaysan oo ka bilaabma koonfurta meeraha dhulka kuna dhammaada woqooyiga.

waa la naqliyay ✓

1

(Diga-da)

2

Xoolaha iyo bahallada, kd., xaarkooda iyo saaladooda.

waa la naqliyay ✓

1

digo¹: m.dh 1. Saalo. 2. Saalo burburtay oo badan.

2

digo²: f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Aroos cid ugu wacasho. 2. (f.mg) Ku d.: col jabay, qof laga adkaaday iyo wixi lamida hadal lafajebis ah ku dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

digo¹: m.dh 1. Saalo. 2. Saalo burburtay oo badan.

2

digo²: f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Aroos cid ugu wacasho. 2. (f.mg) Ku d.: col jabay, qof laga adkaaday iyo wixi lamida hadal lafajebis ah ku dhihid. m.f.dh, digasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. announ (a wedding ceremony)

2

digo [feminine] n., [collective] dung

waa la naqliyay ✓

-da: (n) dung (doong); manure (ma-nuur); muck (mak) ~ saalo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) ku farax dhibaato cid ku dhacday. Dh: wiirso.

2

digo -da: (magac, dhedig, keli) saalada xooluhu dhigaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhega-ha)

2

Hilqado.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] earrings

waa la naqliyay ✓

-dhegaha: (n) 1. [Plural of dheg] ears. 2. earring (iiring) ~ dhegodhego

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhegadhego

2

de: earrings

3

lx: dhego

4

pd: (/ha)

5

ps: n6-m-col

6

key: dhego

waa la naqliyay ✓

قُرْط، شَنْفَ

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ftay, -fatay) 1. (f. g) Si xoog iyo dhaqso leh wax u jiidid. 2. (f.mg) Ku dh.: wax, wax la dhicid. 3. (f.mg) Ku dh.: maanso ku luqayn. 4. (f.mg) Isku dh.: laba tiro tarankooda soo saarid. 5. (f.mg) Carrabka ku dh.: wax soo hadal qaadid. la-mid: dhufo.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ftay, -fatay) 1. (f.g) Si xoog iyo dhaqso leh wax u jiidid. 2. (f.mg) Ku dh.: wax, wax la dhicid. 3. (f.mg) Ku dh.: maanso ku luqayn. 4. (f.mg) Isku dh.: laba tiro tarankooda soo saarid. 5. (f.mg) Carrabka ku dh.: wax soo hadal qaadid. m.f.dh, dhifasho. la-mid: dhufo.

waa la naqliyay ✓

v. pull, snatch, jerk away

waa la naqliyay ✓

-dhiftay / dhifsatay: (v) pull (puul); jerk (jeerk) ~ dhufo, jiid. [opposite of riix]. Ex: soo dhifo; pull back, -dhifsasho -da: (n) the act of pulling

waa la naqliyay ✓

1

de: pull, snatch, jerk away

2

lx: dhifo

3

pd: (dhiftay)

4

ps: v3b=

5

key: dhifo

waa la naqliyay ✓

m. n. writer, author

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xarriiq lagu dul jeexo khariidadda dunida oo lagu tilmaansado inta ay meeli xarriiqdaa ka jirto bari ama galbeed.

waa la naqliyay ✓

1

de: writer, author

2

lx: dhige

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dhige

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) 1. Sabuul galley iyo wixi lamida qolof ka qaadasho. 2. Caaw iyo wixi lamida diir ka baxsasho. 3. Timo feerasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) 1. Sabuul galley iyo wixi lamida qolof ka qaadasho. 2. Caaw iyo wixi lamida diir ka baxsasho. 3. Timo feerasho. m.f.dh, dhilasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) xasiid, basal iyo wax la mid ah kolba liin hobobso oo firida ama dubka ka daadso.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-intay, -imatay) Naf waayid (noole).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-intay, -imatay) Naf waayid (noole). m.f.dh, dhimasho.

waa la naqliyay ✓

v. die, pass away

waa la naqliyay ✓

-dhintay / dhimatay: (v) die (dhaay)-, pass away (paas a-weey)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha buuxsane wax adu ad leedahay inqiso. Dh: naaquso, inqiso.

2

dhimo: (fal) wax naftu ka baxday oo meyd ah noqo. Dh: wafaad, hoyo, aakhirayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: die, pass away

2

lx: dhimo

3

pd: (dhintay / dhimatay)

4

ps: v3b=intr

5

key: dhimo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) 1. Aqal, dugsi, xafiis iyo wixi lamida samaysasho. 2. Xubno maamul dawlad oo cusub magcaabasho. 3. Qoys cusub asaasasho. 4. Harag la togay engegsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) 1. Aqal, dugsi, xafiis iyo wixi lamida samaysasho. 2. Xubno maamul dawlad oo cusub magcaabasho. 3. Qoys cusub asaasasho. 4. Harag la togay engegsasho. m.f.dh, dhisasho.

waa la naqliyay ✓

v. build for oneself; establish

waa la naqliyay ✓

(fal) aqal, deyr ama wax kale oo adi kuu gaar ah dhis.

waa la naqliyay ✓

1

de: build for oneself; establish

2

lx: dhiso

3

pd: (dhistay)

4

ps: v3b=

5

key: dhiso

waa la naqliyay ✓

1

(Dhita-da)

2

Caano ama subag ama wax kale oo inta la uruursho meel la dhigto, si waa danbe, dan loogu qunsado; dhigaal; kayd.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Caano loo keydiyey in la lulo ama la dhamo.

waa la naqliyay ✓

f. n. hoard, store (of food)

waa la naqliyay ✓

-dhitada : (n) savings (seeyvingsf deposit (di-paasity, reserve (riseerv)-, fund (fandh), hoard (hoodhy cache (kaash) ~ dhigaal, kayd

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) subag burcad ah oo maalin ay dhiili dhashay oo inta la isku ururiyo oo sida kubbada mar meel dhoto' loogu siiyo. Dh: fud.

2

dhito -da: (magac, dhedig, keli) wax aad meel dhigato si aad mar danbe u isticmaashid. Dhitadii waa la iga dhuuqay. Dh: kayd.

waa la naqliyay ✓

1

de: hoard, store (of food)

2

lx: dhito

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dhito

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Wax fiirin. 2. Wax nishaabid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Wax fiirin. 2. Wax nishaabid. m.f.dh, dhugasho.

waa la naqliyay ✓

v. glance, look at

waa la naqliyay ✓

-dhugtay / dhugatay: (v) look at (luuk at); see (sii); gaze (geeys); glance (glaansi) ~ fiiri. Ex: hoos dhugo; look down

waa la naqliyay ✓

(fal) fiiri oo si deggan u eeg. Bal ninkan dhugo oo gardarradiisa fiiri.

waa la naqliyay ✓

1

de: glance, look at

2

lx: dhugo

3

pd: (dhugtay)

4

ps: v3b=intr

5

key: dhugo

waa la naqliyay ✓

1

(Afeef-ta)

2

Hadal, kolka la dooda hayo la hormarsado, oo waxyaalo la oran doono marmarsiinyo looga dhigo, ama waxyaalo laga baqa hayo sooqaadkood lagu gudbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Alwaax-a, Alwaax-da)

2

Qoryo xalxalleef laga dhigo oo wax lagu dhiso; looxyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Ardaa-ga)

2

Dhul bannaan oo guryaha ka horreeya oo derbi ama teed ku wareegsan yahay; meel duggaal laga dhigo oo kor ka furan oo la fariisto ama la seexdo ama dano kale lagu qabsado.

waa la naqliyay ✓

1

(Buda-da)

2

Iniino badar ama wax kale oo inta aad loo tumo laga dhigo bito ama habaas aan jiriir lahayn; budul.

waa la naqliyay ✓

1

(Buufima-da)

2

Qalab ka samaysan kolay harag ah: kolkii kor loo qaado neef baa ka buuxsanta, kolkii hoos loo dhigona, xoog baa neeftii afkiisa uga soo baxdaa; dabkaa lagu afuufaa oo lagu shidaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Cajiin-ka)

2

Bur ama budo kale oo la qooyo oo la rafaaqo, si hadhow kimis looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Canjiid-da)

2

Summad xoolaha lagu dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cashar-ka)

2

1. Waxbarashada dugsiga, in ardada kol loo dhigo; in mar la barto; meeris.

3

2. Biyo ama wax la mid ah oo Quraan, kd., lagu akhriyey oo la barakaysto; tahliil.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciyi-ga)

2

1. Gargaar; xoolaggooyo.

3

2. Hilib, qoladii wax qalataa deriska u qaybiso.

4

3. Xarad rarada ama weelka la tolayo lagu dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaaljoogla-ha)

2

Iyadoo la dabaalana hayo oo layska dhigo sidii qof taagan: istaagid aan cagaha dhulka lagu hayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dababbax-a)

2

Caloolxanuun, gadaal saxaro badan oo jilicsan, laga dhigo; shuban

waa la naqliyay ✓

1

(Dabasha-da)

2

1. (ugaar) qabsasho inta dabin loo dhigo.

3

2. (timo) firasho; nabasho; kawirasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabid-da)

2

1. Qalab (dabin, kd.) ugaarta iyo banjoogta kaleba loo dhigo oo lagu qabto, dhigid.

3

2. (il) isku hayn; iskuqabasho yar.

4

3. (timo), nabid lafta lagula dhejiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dawan-ka)

2

Koor bir ama wax kale laga sameeyey oo qaar fardaha surka loogu xiro qaarna xafiisyada iyo dugsiyada la dhigo oo laysugu yeero ama laysugu baaqo; koor.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabbayn-ta)

2

1. Dhabbe marid; qoodayn; socod.

3

2. Dhabbe ka dhigid.

4

3. Habka xaskusha loo tumo qaarkiisa danbe: waa tumidda labaad oo ku xigta god ka soo bixinta, oo laga dhigo wax xallefsan, oo kolka qorraxda lagu waro durba engega.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaleeca-da)

2

Nabar ama iin oogada ka soo baxa; iin foolxun oo ceebaal laysaga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheemman-ka)

2

1. Waxyaalaha dhulka lagala soo baxo kan ugu adag: wuxuu u eg yahay dhalo (quraarad) aad u belbeleysa.

3

2. Cad geedkaas laga sameeyey oo kamid ah dhagaxa qaaliga ah ama alaabada wax lagu jarjaro oo adaygga badan u baahan afka loo gesho oo caarad looga dhigo.

4

3. Afarta jaad oo turubka mid kamid ah ~ almaas.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhigayn-ta)

2

Dhigo u yeelid.

waa la naqliyay ✓

La dhigeeyey; dhigo laga taagey.

waa la naqliyay ✓

1

(Dukaan-ka)

2

Qol ama aqal alaabada ganacda ah la dhigo oo lagu kala gato.

waa la naqliyay ✓

1

de: put s.t aside for oneself; put down; [ext.] park (a car)

2

hm: 1

3

lx: dhigo

4

pd: (dhigtay)

5

ps: v3b=tr

6

xe: No parking (traffic sign)

7

xv: Lama dhigan karo.

8

key: dhigo_1

waa la naqliyay ✓

1

de: study, learn; write for self, go to school, attend class

2

hm: 2

3

lx: dhigo

4

pd: (dhigtay)

5

ps: v3b=

6

xe: What school are you attending?

7

xv: Dugsigee baad dhigataa?

8

key: dhigo_2

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gaabay, -gowday;-gaabi) Dhiig yeelasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg dhiigid.

waa la naqliyay ✓

Indigofera tinctoria [?] 10

waa la naqliyay ✓

1

(Dargo) S Clitoria ternatea L. Papilionaceae.

2

C Crotalaria pycnostachya Benth. Papilionaceae.

3

N Crotalaria saltiana Andr. Papilionaceae.

4

S Crotalaria laburnifolia L. Papilionaceae.

5

C,S Crotalaria comanestiana Volk. Papilionaceae.

6

N Crotalaria emarginella Vatke Papilionaceae.

7

N Crotalaria albicaulis Franch. Papilionaceae.

8

S, May Indigofera schimperi Jaub. & &Spach. Papilionaceae.

9

N Indigofera arabica Jaub. & Spach. Papilionaceae.

10

N Indigofera arrecta A. Rich. Papilionaceae.

11

N Indigofera articulata Gouan. Papilionaceae.

12

S Indigofera tinctoria L. Papilionaceae.

13

C Indigofera coerulea Roxb. Papilionaceae.

14

C Gloriosa minor Rendle. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax qof kale sameeyey wax u eg samayn; ka xigasho. 2. (f.mg) Ka dh.: hilib iyo wixi lamida gogasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g ) Wax qof kale sameeyey wax u eg samayn; ka xigasho. 2. (f.mg) Ka dh.: hilib iyo wixi lamida gogasho. m.f.dh, dheegasho.

waa la naqliyay ✓

v. imitate, act like someone else; pay close attention to another's actions, copy; forge

waa la naqliyay ✓

(fal) afkaar ama xog ka soo amaaho dukumenti ama kutubo kale oo asal ah. Tixdan waxan ka soo dheegtay buugga Saabxidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: imitate, act like s.o. else; pay close attention to another's actions, copy; [ext.] forge

2

lx: dheego

3

pd: (dheegtay)

4

ps: v3b=

5

key: dheego

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ku dh.: wax meel ku nabasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ku dh.: wax meel ku nabasho. m.dh, dhegsasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax, meel ku nabo. Dh: dhejiso.

waa la naqliyay ✓