Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

f.g2 (-geeyay, -gaysay) 1. Aqal miyi la dhisaayo dhigo u yeelid. 2. Rati la raraayo dhigo ka taagid.

waa la naqliyay ✓

v. put a heavy load on (a pack animal); write on something

waa la naqliyay ✓

(fal) dhigo u samee. Baabuurka dhigee. Dh: dhegay.

waa la naqliyay ✓

1

de: put a heavy load on (a pack animal); [ext.] write on s.t.

2

lx: dhigee

3

pd: (dhigeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: dhigee

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-geeyay, -geysay) Ka dh.: nafley dhiig ka keenid.

waa la naqliyay ✓

v. bleed, make blood come out

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhiig yaaci; dhiig ha kaa yimaad.

2

dhiigee: (fal) dhiig yeelo ama wax dhiigle noqo.

waa la naqliyay ✓

1

de: bleed, make blood come out

2

lx: dhiigee

3

pd: (dhigeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: dhiigee

waa la naqliyay ✓

m. n. writer, author

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xarriiq lagu dul jeexo khariidadda dunida oo lagu tilmaansado inta ay meeli xarriiqdaa ka jirto bari ama galbeed.

waa la naqliyay ✓

1

de: writer, author

2

lx: dhige

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dhige

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -beysay) Xoolo dhib ku daweyn.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qoraalka iyo habka wax loo qoro. Marmaroorka qaansada dhigmaha xarafka kuu muuja.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) 1. Dhul aan dhir lahayn geedo ku tallaalid. 2. Geedo udgoon ama geed kulayl ah, cunno, cabitaan iyo wixi lamida ku darid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) 1. Dhul aan dhir lahayn geedo ku tallaalid. 2. Geedo udgoon ama geed kulayl ah, cunno, cabitaan iyo wixi lamida ku darid. m.f.dh, dhirayn.

waa la naqliyay ✓

1

v. plant with trees ~ food crops

2

dhiree v. season food with spices

waa la naqliyay ✓

-yey I dhireys ty: (v) 1. plant trees on; forest (fc )res,)', afforest (a-foorest) ~ dhir ki bee- id, cilmiga dhiraynta. 2. spice ( spacys)', season with spices ~ geed e

waa la naqliyay ✓

(fal) dir badan ku beer; geedo beer.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-teeyay, -taysay) Caano kaydin.

waa la naqliyay ✓

v. set aside, store ~ hoard (food)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sii dhigo oo kaydso. Dh: kaydi, ururi.

2

dhitee: (fal) subag kolba inta malintii ay ciirtu dhasho meel ku kaydi.

waa la naqliyay ✓

1

de: set aside, store ~ hoard (food)

2

lx: dhitee

3

pd: (dhiteeyey)

4

ps: v2b=

5

key: dhitee

waa la naqliyay ✓

La dhigeeyey; dhigo laga taagey.

waa la naqliyay ✓

1

(Meeraxeer-ka)

2

Xarig dheer oo badanaa suun ka samaysan, oo kolka awrta inta la raro oo la dhigeeyo oo lammada lagu rogo, korka lagaga soo wareejiyo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhigee.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhigee.

waa la naqliyay ✓

1

lool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Jaad ka mid ah dhigaha aqalada miyiga lagu dhiso. 2. Dhagax mindiyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo. 3. Xarriiq dhulka gudub u gooysa oo la siman dhulbaraha. 4. la-mid: laal¹.

2

lool²: m.l (-lal, m.l) (juqraafi) Xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.

3

lool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) 1. Awr si aan toos ahayn awr kale mici ugu dhufasho. 2. Laal ciyaarid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-rro, m.dh) Xarig dheer oo kolka awrta la raro oo la dhigeeyo, lammadana la saaro dusha looga xiro.

waa la naqliyay ✓

1

lool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Jaad ka mid ah dhigaha aqalada miyiga lagu dhiso. 2. Dhagax mindiyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo. 3. Xarriiq dhulka gudub u gooysa oo la siman dhulbaraha. 4. la-mid: laal¹.

2

lool²: m.l (-lal, m.l) (juqraafi) Xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.

waa la naqliyay ✓

s.m. - birta dheer ee fulaanadaha lagu tolo; (fusi orari: 24 ka dhigeed ee dhulka loo qaybiyey oo mid walba ku jaangoysan tahay hal saac).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ka ~) dhacdo, war iyo wax la mid ah naxdin, cabsi iyo argagax ka dareen.

2

anfariir-ka: (magac, lab, keli) yaab, cabsi iyo naxdin soo kordhiyey. Anfariirka Shiinaha dhigee Yurub ka uugaantay. Dh: argagax, amakaag, shaamareer, irkig, fajac.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg bud-dhigeen.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaarta loolka ciyaar.

2

lool: (fal) bir soofee oo lool mari.

3

lool -ka: (magac, lab, keli) ciyaar, laal.

4

lool -ka: (magac, lab, keli) dhagax gaar ah oo mindiyaha iyo wixii la mid ah lagu afeeyo. Dh: lisin, soofe, moolis.

5

lool -ka: (magac, lab, keli) dhigo ka mid ah aqalka reer miyiga.

6

lool -ka: (magac, lab, keli) juqraafi ahaan, xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u buuxi oo illaa halka ugu sarraysa gaadhsii. Odayga innoo yimid joonyad u malaas oo sii. Dh: buuxi.

2

malaas: (fal) dalool ama fur bannaan afka ka dabool oo wax ku xidh. Furta bannaan dhoobo ku malaas. Dh: gufee, awd.

3

malaas: (fal) duuduub oo wax kuusan ka dhig. Ciid ii malaas aan luxudka dhigee.

4

malaas -ta: (magac, dhedig, keli) dhagax nuuradeed burbura oo budadiisa reer miyigu madaxa ku nadiifiyaan. Dh: xaraar, nuurad.

5

malaas -ta: (magac, dhedig, keli) malqaacad af weyn leh oo dheriga lagu walaaqo laguna kala guro. Dh: malqaacad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel cibaadada salaadda lagu guto oo dad muslin ahi iskugu yimaaddaan. Dhulkoo dhan baa masaajid looga dhigee. Dh: masjid, misgiid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xarig dheer oo kolka awrta la raro oo la dhigeeyo, lammadana la saaro dusha looga xiro.

2

meeraxeer -ka: (magac, lab, keli) xadhig dheer oo yeel ah oo marka awrta la raro korka lagaga soo wareejiyo. Dh: xeer.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid qonbobtay; mid aad u qallashay. Saan golloji ah ayay martida u dhigeen.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli,) inta qof uu nasibu yeesho ama qayb uu ku helo. Qusumkayga way wada dhigeen nimanka qaadaaye. Dh: qay qismi, nasiib.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof garaad iyo waaya'aragnimo uu soo maray ay ka dhigeen khabiir laga dambeeyo. Ruugcaddaa siyaasi ah baa beelaha baaq u jeediyey. Dh: ruugmaraar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo god oo qoolaab. Bal soo xood usha an qaanso ka dhigee. Dh: qallooci. Li: toosi.

2

xood-da: (magac, dhedig, keli) hab ceelasha qaarkood loo shubo. Xoodda baro.

3

xood -ka: (magac, lab, keli) diilin ama xarriiq tartiib u weecda isaga oo isgodaya dul mara xarriijimo xisaabeed oo u taagan doorsoomidda tiro ama heer wax leeyahay.

4

xood -ka: (magac, lab, keli) eeg xawd.

waa la naqliyay ✓

m. n. person defending his own (having intense loyalty)

waa la naqliyay ✓

1

de: person defending his own (having intense loyalty)

2

lx: dhiigle

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dhiigle

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhig-ga) Ka dhigan, u dhigan; lid; caksi.

2

2. (Dhig-ta) Dhis aqallada qaarkood lagu dhiso oo ka samaysan ulo yaryar oo badan oo jil ku maran yahay.

waa la naqliyay ✓

1

dhig¹: m.l Wax laba meelood loo qaybshey, middood.

2

dhig²: m.dh (-go, m.l) 1. Ulo dhaadheer, jil iskula duuban, qaab qaanso leh oo aqal Soomaaliga lagu dhiso. 2. Summad geela lagu dhigo oo leh qaab dhig hoos u jeedda.

3

dhig³: m.dh (-go, m.l) (juqraafi) Xarriiqo barbarra ah oo isku xira cirifka waqooyi iyo kan koonfureed.

4

dhig⁴: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax la siday meel saarid. 2. (f.g) Wax keydin. 3. (f.g) Qalin, teeb iyo wixi lamida wax ku qorid. 4. (f.g) Cid wax barid. 5. (f.mg) Ka dh.: wax meel saaran dejin. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax uu la cararayo ka ridid. 7. (f.mg) Ka dh.: cid jago u magacaabid. 8. Ka dh.: wax in uu yahay wax aan lugu hubin u qaadasho. 9. Kala dh.: wax kala saarid. 10. Sabab uga dh.: wax dhaca cid u aanayn.

waa la naqliyay ✓

1

dhig¹: m.l Wax laba meelood loo qaybshey, middood.

2

dhig²: m.dh (-go, m.l ) 1. Ulo dhaadheer, jil iskula duuban, qaab qaanso leh oo aqal Soomaaliga lagu dhiso. 2. Summad geela lagu dhigo oo leh qaab dhig hoos u jeedda.

3

dhig³: m.dh (-go, m.l ) (juqraafi) Xarriiqo barbarra ah oo isku xira cirifka waqooyi iyo kan koonfureed.

4

dhig⁴: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax la siday meel saarid. 2. (f.g) Wax keydin. 3. (f.g) Qalin, teeb iyo wixi lamida wax ku qorid. 4. (f.g) Cid wax barid. 5. (f.mg) Ka dh.: wax meel saaran dejin. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax uu la cararayo ka ridid. 7. (f.mg) Ka dh.: cid jago u magacaabid. 8. Ka dh.: wax in uu yahay wax aan lugu hubin u qaadasho. 9. Kala dh.: wax kala saarid. m.f.dh,10. Sabab uga dh.: wax dhaca cid u aanayn. m.f.dh, dhigid.

waa la naqliyay ✓

Longitudc

waa la naqliyay ✓

1

v. put (down), drop; place; endow; hang up (a phone); write down

2

dhig v. teach

3

dhig vl. n. act of putting, placing

4

dhig [feminine] n. branch forming part of hut-frame

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. put (put); place in a specified location; set ~ saar. Ex: waxay buugtii dhigtay miiska dushiisa; she put the books on the table. 2. teach (tiij); Ex: carruuta wax u dhig: teach the children. 3. write (raayt) ~ qor. Ex: dhig erayadaan; write these words

2

ka dhig -ay / tay: (v) 1. render (ren-dher); cause to become; make (meeyk). Ex: ka dhig laba cad; make two pieces. 2. pretend (piri-tendh); assume ~ ka soo qaad.

3

ku dhig -ay / tay: (v) write (ray-t) ~ ku qor. Ex: warqad ku dhig; write on paper.

4

iska dhig -ay / tay: (v) 1. imitate (imi-teeyt); pretend (piri-tendh); Ex: wuxuu iska dhigay sidii Awkoonbe; he imitated Awkoonbe. -Syn: copy, mimic, ape, parody, simulate. 2. put down. Ex: alaabta halkaas iska dhig; put the things down over there

5

dhig -ta: (n) building material of nomadic hut

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aad gacanta ku hayso ama dusha ku sidato, faraha ka qaad. Hubka iyo heensaha dhiga. Li: hayso.

2

dhig-ga: (magac, lab, keli) wax, wax kale u dhigma ama la mid ah.

3

dhig-ta: (magac, dhedig, keli) laan laga gooyay geed oo ka mid ah qalabka loo adeegsado dhiska aqal Soomaaliga oo ka samaysan xididdo ama laamo intii la dubay la soo qoolaabay iyo jil lagu maro.

4

dhig-ta: (magac, dhedig, keli) xarriiq xoodan oo mala'awaal ku salaysan oo ka bilaabma koonfurta meeraha dhulka kuna dhammaada woqooyiga.

waa la naqliyay ✓

name-m alerter; warner or alarmer; lucky

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Shaah karin.

waa la naqliyay ✓

(fal) shaah kari; bislee oo sonkor iyo rinji ku dar. Bigee shaaha xaraaraan qabnaaye.

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho wiil dhib iyo shiddo badnaa kolkii uu dhashay.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) mid wax dhiba ookadeeda.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg. 3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax la hayay meel saarasho. 2. (f.g) Wax kaydsasho. 3. (f.g) Cashar qorasho. 4. (f.g) Dugsi wax ka barasho. 5. (f.g) Ballan, heshiis iyo wixi lamida cid la gelid. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax kale u beddelasho. 7. (f.mg) Is dh.: qof khatar iyo wixi lamida oo ku soo fool leh oo loo baahnaa in uu ka gaashaanto ka seexasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg. 3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax la hayay meel saarasho. 2. (f.g) Wax kaydsasho. 3. (f.g) Cashar qorasho. 4. (f.g) Dugsi wax ka barasho. 5. (f.g) Ballan, heshiis iyo wixi lamida cid la gelid. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax kale u beddelasho. 7. (f.mg) Is dh.: qof khatar iyo wixi lamida oo ku soo fool leh oo loo baahnaa in uu ka gaashaanto ka seexasho. m.f.dh, dhigasho.

waa la naqliyay ✓

Meridians, Longitude

waa la naqliyay ✓

1

v. put s.t aside for oneself; put down; park (a car)

2

dhigo: v. study, learn; write for self, go to school, attend class

waa la naqliyay ✓

1

-dhigtay / dhigatay: (v) 1. put aside something for yourself; save (say-v). Ex: lacagta qaar meel ka dhigo: save some of the money 2. learn something for oneself. Ex: fadlan, Quraanka dhigo; please learn the Koran

2

ka dhigo: dhigtay I dhigatay: (v) make (meeyk)', consider (kon-si-dher)-, think carefully about. Ex: saxiib ka dhigo; make him or consider your friend

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax baro. Qur'aanka dhigo.

2

dhigo: (fal) faraha ka qaad oo meel u dayaso ha kuu yaallee. Buugga miiska dhigo.

waa la naqliyay ✓

Attenuator

waa la naqliyay ✓

m.l (-sayaal, m.l/dh) Fuundi; wastaad.

waa la naqliyay ✓

m. n. constructor, builder

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka aqallada dhisa. Dh: wastaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: constructor, builder

2

lx: dhise

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dhise

waa la naqliyay ✓

(Die) N Gloriosa aurea Chiov. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l Salamaki.

waa la naqliyay ✓

1

digne, adj. - dadnimo leh

2

digne de confiance - Laysku halayn karo

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid iyadoo caloosha dhulka loo dhigayo garbadduub u xirid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid iyadoo caloosha dhulka loo dhigayo garbadduub u xirid. m.f.dh, figayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) ganaax aawadii, qof afarta addin xagga dhabarka iskaga xidh oo bogga u jiifi. Dh: miigay, figay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -beysay) Wax, hibo u bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -beysay) Wax, hibo u bixin. m.f.dh, hibayn.

waa la naqliyay ✓

v. give as a gift, endow

waa la naqliyay ✓

-yey / hibeysay: (v) [with preposition u] present with a gift; bestow (bestoow)

waa la naqliyay ✓

(fal) si farxad leh u bixi.

waa la naqliyay ✓

1

de: give as a gift, endow

2

lx: hibee

3

pd: (hibeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: hibee

waa la naqliyay ✓

1

(Higle) S Cadaba heterotricha Hook. Capparidaceae.

2

C Cadaba mirabilis Gilg. Capparidaceae.

3

S,C? Maerua subcordata (Gilg) Dewolf. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-teeyay, -taysay) 1. Cid ka aargudasho. 2. Qof ceeb ka rogid.

waa la naqliyay ✓

v. slander

waa la naqliyay ✓

1

de: slander

2

lx: hitee

3

pd: (hiteeyey)

4

ps: v2b=

5

key: hitee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Hilib hog ku bislayn.

waa la naqliyay ✓

v. cook ~ roast (meat, etc.) in an earth oven

waa la naqliyay ✓

-yey / hogeysay: (v) roast with dry heat, as in an oven in the earth

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg hogay.

waa la naqliyay ✓

1

de: cook ~ roast (meat, etc.) in an earth oven

2

lx: hogee

3

pd: (hogeeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: hogee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -gaysay) Ciidan si habaysan meel ugu safid.

waa la naqliyay ✓

v. line up, place in line

waa la naqliyay ✓

-yey/rigeysay: (v) assemble troops for marching or training; drill (diriil); parade (pareeydh)

waa la naqliyay ✓

1

de: line up, place in line (e.g., soldiers)

2

lx: rigee

3

pd: (rigeeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: rigee

waa la naqliyay ✓

pron., question word: you who?, who are you?

waa la naqliyay ✓

1

de: you who?, who are you? = adi(ga) + -kee

2

lx: adigee

3

ps: pro + qw

4

key: adigee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid hiillo u baahnayd oo garab la siin waayey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-beeyay, -baysay) Ka dh.: wax dhab ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-beeyay, -baysay) Ka dh.: wax dhab ka dhigid. m.f.dh, dhabayn.

waa la naqliyay ✓

v. prove, verify, confirm, make something real ~ serious

waa la naqliyay ✓

-yey / dhabeysay: (v) [with preposition ka] prove (puruuv); make it happen; put to the proof; substantiate ~ ka dhabee. Ex: hadal lama rabee ka dhabee; don't talk about it, just prove it

waa la naqliyay ✓

(fal) run ka dhig oo kaftan iyo ciyaar ka saar.

waa la naqliyay ✓

1

de: prove, verify, confirm, make s.t. real ~ serious

2

lx: dhabee

3

pd: (dhabeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: dhabee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Wax dhar u yeelid.

waa la naqliyay ✓