Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dhiddin) N Commiphora africana (A.Rich.) Engl. Burseraceae.

2

NFD,S? Commiphora myrraha (Nees) Engl. Burseraceae.

3

N Commiphora habessinica (0.Berg.) Engl. Burseraceae.

4

S,N Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.

5

N Commiphora samharensis Schweinf. Burseraceae.

6

NFD Commiphora ellenbeckii Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheddin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed ka mid ah geednugaylka, oo jirrid jilicsan oo agabka badhkii laga qorto leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Buur bacaad ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiin-ka)

2

1. Dhacaan layiig ah oo badanaa ka soo baxa miraha dhugca oo aad u bislaada.

3

2. (midab) guduud aad u guduudan.

waa la naqliyay ✓

1

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

2

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid.

waa la naqliyay ✓

1

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

2

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid. m.f.dh, dhiimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] juice oozing from ripe fruit; deep red color, reddish-brown

2

dhiin: v. become red; ooze

waa la naqliyay ✓

name-m a deep red color; lit: beautiful with a brighter light-skin. Syn: Dhiimo, Maadhiin

waa la naqliyay ✓

1

-ka:: (n) 1. crimson; red color ~ casaan, guduud.

2

dhiin -dhiimay / dhiintay: (v) discolor (dis-kalar)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midab cas leh.

2

dhiin -ka: (magac, lab, keli) midab lo'du leedahay oo guduud xiga. Dh: casaan, guduud.

waa la naqliyay ✓

1

(Didin-ta)

2

Si wadajir loo yaaco oo loo baqdo, falid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg didi. la-mid: dudin.

waa la naqliyay ✓

Excitation

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) marka xayawaan meel jooga ama fadhiya loo eryado si kediso ku ah ee ay ordaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Hidin-ta)

2

Bixin ama deeq karti u lahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kartida loo yeesho wax bixinta.

waa la naqliyay ✓

f. n. giving, ability to give, charity

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) bixinta ama deeq karti u lahaansho. Dh: hidis.

waa la naqliyay ✓

1

de: giving, ability to give, charity

2

lx: hidin

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: hidin

waa la naqliyay ✓

1

(Dhicin-ta)

2

1. Xoolo col qaaday ka dabo duulid oo kasoo celin.

3

2. Ilmo dhicis ah, dhalid.

4

3. (ka dhicin) Wax ka celin ama ka qabasho; daaficid.

waa la naqliyay ✓

1

dhicin¹: m.f.dh eeg dhici. la-mid: dhicis¹ (2).

2

dhicin²: m.dh (daawo) Ka soo dhicid ama ka soo saariid minka ilmo aan sadkooda dhammeysan, (dadka) muddada u dhexeysa bacriminta iyo 24ka asbuuc ee hore.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Ka soo dhicid ama ka soo saariid minka ilmo aan sadkooda dhammeysan, (dadka) muddada u dhexeysa bacriminta iyo 24ka asbuuc ee hore.

waa la naqliyay ✓

vl. n. miscarriage, act of losing a baby

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) miscarriage (misikaa-reeyj); unintentional abortion (a-boor-shin) ~ dillan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo aan shinkiisu gaadhin, isaga oo meyd ah soo dhicitaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: miscarriage, act of losing a baby

2

lx: dhicin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

syn: dhicis

6

key: dhicin

waa la naqliyay ✓

1

(Dhidib-ka)

2

Tigin.

waa la naqliyay ✓

1

dhidib¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. Qori dheer, xooggan, af fiiqan leh oo godadka aqal Soomaaliga lagu qodo. 2. Qori yar oo godka dabinka gees laga geliyo oo lagu celiyo fitiligta. 3. la-mid: dhidbid.

2

dhidib²: m.l 1. (xisaab) Xarriiqda uu shaxan ku wanqaaranyahay. 2. (xisaab) Mid ka mid ah xarriiqyada tixraac ee maguuraanka ah ee lagu isticmaalo garaaf ama habdhis kulan. 3. (xisaab) Xarriiqda uu xood ama walaxi ku dul waniino.

3

dhidib³: f.g1 (-dbay, -dibtay; -dbi) Wax si adag dhulka ugu aasid.

waa la naqliyay ✓

1

dhidib¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. Qori dheer, xooggan, af fiiqan leh oo godadka aqal Soomaaliga lagu qodo. 2. Qori yar oo godka dabinka gees laga geliyo oo lagu celiyo fitiligta.

2

dhidib²: m.l 1. (xisaab) Xarriiqda uu shaxan ku wanqaaranyahay. 2. (xisaab) Mid ka mid ah xarriiqyada tixraac ee maguuraanka ah ee lagu isticmaalo garaaf ama habdhis kulan. 3. (xisaab) Xarriiqda uu xood ama walaxi ku dul waniino.

waa la naqliyay ✓

Axis

waa la naqliyay ✓

Axis

waa la naqliyay ✓

1

m. n. stick fixed into the ground to act as a prop ~ support; axis

2

dhidib v. fix, set something into something else

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hard and rocky soil ~ gawaan

2

dhidib -ka: (n) support (sa-poorti); bear the weight of, especially from below. Ex. dhidibka u aas; make a good support

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax bir, loox ama wax kale ah. dhulka ku adkee oo ku dheeb.

2

dhidib-ka: (magac, lab, keli) tiir ama qodin dhulka lagu dhaabo.

3

dhidib -ka: (magac, lab, keli) labada kulan ee garaafyada midkood.

4

dhidib -ka: (magac, lab, keli) xarriiq maangadeedka uu dhulka ama meere ku dul wareego.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhidid-ka)

2

Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda kasoo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato.

waa la naqliyay ✓

1

dhidid¹: m.l 1. Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda ka soo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato. 2. la-mid: dhididid.

2

dhidid²: m.l (cilmiga naflayda) Dareere qashin ah, oo ka kooban milan biyeysan oo soodhiyam koloraydh, yuuriya yar iyo walxo kale. shaqadiisu waxaa weeye qaboojinta jidhka iyo joogteynta heer kulka naasleyda.

3

dhidid³: f.mg1 (-day, -dday) Nafley qorrax ama xanuun la kululaatay qoyaan dufan leh oogadeeda ka soo yaacid.

waa la naqliyay ✓

1

dhidid¹: m.l Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda ka soo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato.

2

dhidid²: m.l (cilmiga naflayda) Dareere qashin ah, oo ka kooban milan biyeysan oo soodhiyam koloraydh, yuuriya yar iyo walxo kale. shaqadiisu waxaa weeye qaboojinta jidhka iyo joogteynta heer kulka naasleyda.

3

dhidid³: f.mg1 (-day, -dday) Nafley qorrax ama xanuun la kululaatay qoyaan dufan leh oogadeeda ka soo yaacid. m.f.dh, dhididid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): sweat, perspiration

2

dhidid v. sweat, perspire

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) sweat (isweet); perspiration (peris-pereey-shin)

2

dhidid -ay / day: (v) sweat (isweet); perspire (peeris-paayar)

waa la naqliyay ✓

عرق

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: damqid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhutin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) laangadhayn oo lug ka heetin. Dh: dhutin, hitiqlayn, heetin.

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present tense: you all are not

waa la naqliyay ✓

1

de: you all are not

2

lx: ihidin

3

ps: v5a-2pl-neg-pres

4

xe: You are not students.

5

xv: Ardey ma ihidin.

6

key: ihidin

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhasha ariga mid ka mid ah oo dhicis ah ee aan weyn noqonin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhididi. la-mid: dhididsiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhaadi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) summad lugu dhigo cududda jeeniga xoolaha.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel kale, hall habeen baryid ka dibna laga sii guuro ama laga sii socotimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheddin-ka)

2

Geed-quwaax la ruugo; (ama dhiddin).

waa la naqliyay ✓

m.l Geed quwaax ay dhirindhirka isku bahyihiin, ka baxa dhulka dhagaxa leh oo dhala malmal. la-mid: dhiddin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] rootcrop plant species, chewed for its sugar content

2

dheddin m. n., [collective] tree species, with aromatic resin

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibcin-ta)

2

Dhibic ridid; dhibic sii deyn; in yar shubid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhibci.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) in yar oo dhibic le'eg ama ku dhaw tiixin. Dh: tiixin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.l) Biyo mareen yar oo ka dillaaca togagga.

waa la naqliyay ✓

Meel si adag ugu mudan; la dhidbay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax si aad ah dhulka loogu adkeeyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax si aad ah dhulka loogu adkeeyey ahaansho. m.f.dh, dhidbanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] fixed

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax qotoman oo meel ku taagan.

waa la naqliyay ✓

1

de: fixed

2

lx: dhidban

3

pd: (dhidbanaa)

4

ps: adj-der

5

key: dhidban

waa la naqliyay ✓

1

(Dhidbid-da)

2

Si xoog leh meel ugu mudid, uga taagid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhidib³. la-mid: dhidib¹ (3).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) walax bir, loox ama wax kale ah, mid qotoma oo meel ku taagan ka dhigid. Dh: taagid, qotomin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheddig.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley jirkeeda dhidid ka keenid. la-mid: dhididsii.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiftin-ta)

2

Dhufad; dhifasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Guntinta xarigga in yar oo ka soo taagan oo la jiido marka la rabo in deg-deg loo furo. la-mid: dhifsasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of snatching

waa la naqliyay ✓

1

de: act of snatching

2

lx: dhiftin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: dhiftin

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiibi. la-mid: dhiibis¹.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhabarka deri u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiijin-ta)

2

Wax ib yar ah leh, sida naasaha xoolaha oo caano ama wax kaloo shubmaa ku jiraan, xoog u qabasho oo gantaal (toog) ka soo saarid; dhiiq ka keenid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiiji. la-mid: dhiijis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la tuujiyo si dareere uga soo baxo ama marka xoolaha caanaha laga lisayo. Dh: lisid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiimi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar midab bixin; liinbixin oo midabkiisii ka fasiqid. Dh: fasiqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhilli. la-mid: dhilqin, dhilqis.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhillin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhimrin-ta)

2

Jimic u gelid; u turid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhimri. la-mid: dhimris.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, fududayn oo si debecsan ula dhaqmid; si naxariisi ku jirto ula tacaamulid. Dh: miyirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhirfi.

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present habitual: you all don't have ~ own something

waa la naqliyay ✓

1

de: you all don't have ~ own s.t.

2

lx: lihidin

3

ps: v5b-2pl-neg-prhb

4

xe: You dont have any sheep and goats.

5

xv: Ari ma lihidin.

6

key: lihidin

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Wax intay ahaayeen in yar ka goyn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Wax intay ahaayeen in yar ka goyn. m.f.dh, dhimid.

waa la naqliyay ✓

v. reduce, lessen, curtail, diminish

waa la naqliyay ✓

-dhimay / dhintay: (v) 1. cut (kat), reduce the size; reduce (ridhiyuus): discount (dis-kawnt) ~ yaree. Ex: Fadlan qiimaha wax ka dhin; Please make a discount on the cost [the price], 2. do (dhuu); carry out; commit. Ex: maxaan kuu dhimay? what did I do to you?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii la rabay, ka yaree; weel ha buuxin. Li: buuxi.

2

dhin: (fal) ha buuxine in ka nusqaami. Dh: inqi.

3

dhin: (fal) (wax u ~) waxyeello u geyso.

waa la naqliyay ✓

1

de: reduce, lessen, curtail, diminish

2

lx: dhin

3

pd: (dhimay)

4

ps: v1=

5

see: isdhin

6

key: dhin

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). m.f.dh, didin. la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

v. disperse, scare (off), scatter, cause to bolt ~ stampede

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause to flee in panic; scare away (iskeer a-weey); stampede (istaan-piidhy, frighten (faraay-teri) ~ bajin . Ex: xoolaha ha didin; don't scare the flocks

waa la naqliyay ✓

(fal) noole degganaansho ku jooga baqa geli.

waa la naqliyay ✓

dhidin