dhidhiib

dhiidhiin¹: m.dh Kur ka samaysanta ciidda bacaddada.

dhiidhiin²: m.dh Maqal ari aad u bar yar oo dhalatay iyadoon bila-dhammaysan.

(Dhidib-ka)

Tigin.

dhidib¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. Qori dheer, xooggan, af fiiqan leh oo godadka aqal Soomaaliga lagu qodo. 2. Qori yar oo godka dabinka gees laga geliyo oo lagu celiyo fitiligta. 3. la-mid: dhidbid.

dhidib²: m.l 1. (xisaab) Xarriiqda uu shaxan ku wanqaaranyahay. 2. (xisaab) Mid ka mid ah xarriiqyada tixraac ee maguuraanka ah ee lagu isticmaalo garaaf ama habdhis kulan. 3. (xisaab) Xarriiqda uu xood ama walaxi ku dul waniino.

dhidib³: f.g1 (-dbay, -dibtay; -dbi) Wax si adag dhulka ugu aasid.

dhidib¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. Qori dheer, xooggan, af fiiqan leh oo godadka aqal Soomaaliga lagu qodo. 2. Qori yar oo godka dabinka gees laga geliyo oo lagu celiyo fitiligta.

dhidib²: m.l 1. (xisaab) Xarriiqda uu shaxan ku wanqaaranyahay. 2. (xisaab) Mid ka mid ah xarriiqyada tixraac ee maguuraanka ah ee lagu isticmaalo garaaf ama habdhis kulan. 3. (xisaab) Xarriiqda uu xood ama walaxi ku dul waniino.

Axis

Axis

m. n. stick fixed into the ground to act as a prop ~ support; axis

dhidib v. fix, set something into something else

-ka: (n) hard and rocky soil ~ gawaan

dhidib -ka: (n) support (sa-poorti); bear the weight of, especially from below. Ex. dhidibka u aas; make a good support

(fal) walax bir, loox ama wax kale ah. dhulka ku adkee oo ku dheeb.

dhidib-ka: (magac, lab, keli) tiir ama qodin dhulka lagu dhaabo.

dhidib -ka: (magac, lab, keli) labada kulan ee garaafyada midkood.

dhidib -ka: (magac, lab, keli) xarriiq maangadeedka uu dhulka ama meere ku dul wareego.

(Dhibiib-ka)

Qofka dhiig badani ka baxo sida uu noqdo (ama dhibib).

dhibiib¹: m.l 1. Suuxdinta ku timaadda qof dhiig badani ka baxay, dhiigbax. 2. la-mid: dhibiibid. la-mid: dhibib¹.

dhibiib²: f.mg1 (-bay, -btay) Qof dhiig badani ka baxay suuxid. la-mid: dhibib³.

dhibiib¹: m.l 1. Suuxdinta ku timaadda qof dhiig badani ka baxay, dhiigbax. 2. la-mid: dhibib.

dhibiib²: f.mg1 (-bay, -btay) Qof dhiig badani ka baxay suuxid. m.f.dh, dhibiibid. la-mid: dhibib.

v. lose a lot of blood

-ka: (magac, lab, keli) miyirdoorsanka qofku marka uu dhiigbax ku yimaadda. dhibiibi: (fal) dhiig badan oo kaa tegey darteed la dawakh oo tamar la'aan u dhac.

cf: dhibiib (ka) [vn-m] 'loss of blood'; dhiig 'blood'

de: lose a lot of blood

lx: dhibiib

pd: (dhibiibay)

ps: v1=intr

key: dhibiib

m.l Buur bacaad ah.

m.dh (-nno, m.l) Meel buur dhinaceed ah oo biyo ka soo baxaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel laasas ay ka qodan yihiin oo biyo yar, jiilaalkiina kolkol biyo laga helo. Cali wuxu u arooray dhadhiinta.

(fal) xoog iyo degdeg wax u qaadqaad.

m.f.dh eeg dhiidhiib.

m.f.dh eeg dhiidhiibi.

-ta: (magac, dhedig, keli) si dhidhibah u fadhiisin; si xushmad leh u fadhiisin.

(Dhiidhiibsi-ga)

Dhiidhiibsasho.

m.l la-mid: dhiidhiibsasho.

-ga: (magac, lab, keli) luga intaad fidsato isdulsaarid. Dh: dhidhiibsasho.

f.g3 (-saday, -satay) Qof isagoo fadhiya lugaha fidsasho; dhiidhiib u fariisasho.

v. sit with one's knees together

-dhiidhiibsatay: (v)keep your knees together; hide your private parts, used for training young girls

(fal) uga intaad fidsato isdulsaar.

de: sit with one's knees together

lx: dhiidhiibso

nt: dhiidhiibsasho (/da) [vn6-f], dhiidhiibsi (ga) [vn7-m]

pd: (dhiidhiibsaday)

ps: v3a=intr

key: dhiidhiibso

f.mg1 (-bcay, -bacday; -bici) Gobo'layn; tifqid. la-mid: dhibdhibac.

-da: (magac, dhedig, keli) dareere indhaha ama dhegaha lagu daaweeyo oo dhibicdhibic loo qaato.

(Dhibdhicid-da)

Dibudhicid.

m.dh la-mid: dhacdhicid.

-da: (magac, dhedig, keli) kolba dhan u dullaamid oo sidii qof sakhraansan u duulduulid. Sakhraannimada ayaa dhicdhicidda ugu wacan. Dh: duulduulid.

-da: (magac, dhedig, keli) daawo beeraha iyo xoolaha cayayaanka lagaga buufiyo.

(Dhiidhiiya-da)

Cayayaan madaxa iyo qaarka hore wax adag oo kurtummo yaryar lihi kaga rogan yihiin oo aan baalal lahayn oo qaar danbe oo buuran oo jiidan leh; xaabley; uxu.

m.dh.u Cayayaan madaxa iyo qaarka hore qolof adag oo kurtummo lihi kaga roganyihiin oo aan baalal lahayn oo qaar dambe oo buuran leh; xabley.

f. n., [collective] insect species

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan madaxa iyo qaarka hore qolof adag iyo kurtimo yaryar ku leh oo aan baalal lahayn. Dh: uxu.

de: insect sp.

lx: dhiidhiiyo

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: dhiidhiiyo

(Dhiidhiyid-da)

Xanaaqid; camashood; dhirfid.

m.f.dh eeg dhiidhi4. la-mid: dhiidhi¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) qaadanwaa wax laga biyadiido oo kacdoon la sameeyo. Dh: gadood.

m.f.dh eeg dhildhil.

-da: (magac, dhedig, keli) liimanka arabikhida ama xasiidda kolba liin firida ka daadin.

m.l Isku taagidda faraha lugaha iyaada oo cirbaha kor loo qaadaayo. la-mid: cirbadhiib.

(Dhigdhika-da)

Riiraxyo, marawaxad.

m.dh Qufac isdaba joog ah; riiraxyo.

f. n. tickling sensation in the throat causing a continuous cough

-dhigdhikada: (n) nagging cough (naag-ging- koof)

-da: (magac, dhedig, keli) qufac is dabajoog ah. Odaygu dhigdhiko ayuu xalay seexan waayay. Dh: qufac, riiraxanyo.

de: tickling sensation in the throat causing a continuous cough

lx: dhigdhiko

pd: (/da)

ps: n-f

syn: marawaxad, riiraxyo

key: dhigdhiko

de: annoyance

hm: 1

lx: dhiidhi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: dhiidhi_1

de: be angry, get annoyed, lose one's temper Alt sp: dhiidhdhi

hm: 2

lx: dhiidhi

pd: (dhiidhiyay / dhiidhiday)

ps: v1=intr

key: dhiidhi_2

a: dhooqo ~ dhiiqo {N}

de: mud, muddy soil

hm: 3

lx: dhiidhi

pd: (-ga)

ps: n-m-mass

key: dhiidhi_3

m.f.dh eeg dhibdhibic.

-da: (magac, dhedig, keli) kolba dhibic soo tiixid. Dh: tiixtiixid.

f.mg2 (-iiyay, -iisay) Ka dh.: wax dhaqdhaqaajin. Tusaale: “Ridii dabadey ka dhigdhigsiisay”.

(fal) cid kale, cidhiidhi oo aad u kiil.

m.f.dh eeg dhildhilan.

-da: (magac, dhedig, keli) weydoobid oo wax hilibkii inta uu ka dhacay quruxbadnaaday noqosho.

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax la hayo qof kale gacanta u gelin. 2. (f.g) Lacag, mushaar, deyn iyo wixi lamida bixin. 3. (f.mg) Is dh.: cid isu gacan gelin. 4. (f.mg) U dh.: cid wax u dirid.

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax la hayo qof kale gacanta u gelin. 2. (f.g) Lacag, mushaar, deyn iyo wixi lamida bixin. 3. (f.mg) Is dh.: cid isu gacan gelin. 4. (f.mg) U dh.: cid wax u dirid. m.f.dh, dhiibid.

v. give, hand over; surrender; pay

-ay / tay: (v) 1. pay (peey). Ex: dhiib saddex doolar; pay three dollars. 2. hand (haandhf, give or pass with the hands. Ex: ii dhiib furayaashaada; hand me your keys.

is dhiib -ay/tay: (v) 1. surrender (sa-ren-dher); give oneself up, as to an enemy. 2. claim for refuge (kaleeym foor raf-yuuj). Ex: Soomaali badan baa Kanada iska dhiibtay; many Somalis had claimed refuge in Canada

(fal) wax aad hayso u dhiib qof kale. Dhiib lacagta ma lihide. Dh: bixi. Li: hayso.

de: give, hand over; surrender; pay

lx: dhiib

pd: (dhiibay)

ps: v1=

key: dhiib

(Didib-ka, Didib-ta)

1. Dhul dibir ah.

2. Ciid biido cad ah ama dhagax xaraarta ka samaysmay.

didib¹: m.l/dh 1. Dhul dibir ah. 2. Ciid budo cad ah ama dhagax xaraarta ka samaysmay.

didib²: m.l (kiimika) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

m.l (kiim.) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

Hard pan

f. n./m, [collective] stony soil

-ka: (n) hard ground, a solid surface of the earth ~ gawaan, dibir

-ka: (magac, lab, keli) dhagax lakabeed cadaadis ku samaysmay.

didib -ka: (magac, lab, keli) dhadhaab midab cad leh oo loo isticmaalo dhismaha iyo sameynta sibidhka.

cf: dibir, digdigo, gawaan

de: stony soil

lx: didib

pd: (-ta ~ -ka)

ps: n1-f/m-col

key: didib

cidhib¹: m.dh (-dhbo, m.l) la-mid: cirib.

cidhib²: m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cagta dadka qaybteeda danbe ee adag ee u dhexaysa boqonta iyo raysmagaadhada; cagta inta dhulka la dhigo qaybteeda danbe. Cidhibta ayay qodaxi iga mudday.

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) jaansaarka danbe ee kabta oo ku beegan halka ay cidhibta cagtu dul saaran tahay.

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) suunka xagga danbe kabta ka haya.

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) caaqibada danbe ee ay shaqo la falay leedahay; aayaha danbe ee arrini ku dhammaato; natiijo iyo wax ka dhashay hawl iyo hedel horay loo qabtay. Dh: dhaxal.

dhibib¹: m.l la-mid: dhibiib¹.

dhibib²: m.l (daawo) Xaalad daran oo si kedis ah qof ugu dhacda, sida badanna saameysa dhinac dhan oo jirka ka mid ah, waxaana keena dhiigga oo ka kala go'a qayb ka mid ah maskaxda.

dhibib³: f.mg1 (-bay, -btay) la-mid: dhibiib².

m.l (daaw.) Xaalad daran oo si kedis ah qof ugu dhacda, sida badanna saameysa dhinac dhan oo jirka ka mid ah, waxaana keena dhiigga oo ka kala go'a qayb ka mid ah maskaxda.

(Dhidid-ka)

Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda kasoo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato.

dhidid¹: m.l 1. Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda ka soo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato. 2. la-mid: dhididid.

dhidid²: m.l (cilmiga naflayda) Dareere qashin ah, oo ka kooban milan biyeysan oo soodhiyam koloraydh, yuuriya yar iyo walxo kale. shaqadiisu waxaa weeye qaboojinta jidhka iyo joogteynta heer kulka naasleyda.

dhidid³: f.mg1 (-day, -dday) Nafley qorrax ama xanuun la kululaatay qoyaan dufan leh oogadeeda ka soo yaacid.

dhidid¹: m.l Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda ka soo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato.

dhidid²: m.l (cilmiga naflayda) Dareere qashin ah, oo ka kooban milan biyeysan oo soodhiyam koloraydh, yuuriya yar iyo walxo kale. shaqadiisu waxaa weeye qaboojinta jidhka iyo joogteynta heer kulka naasleyda.

dhidid³: f.mg1 (-day, -dday) Nafley qorrax ama xanuun la kululaatay qoyaan dufan leh oogadeeda ka soo yaacid. m.f.dh, dhididid.

m. n., (mass n.): sweat, perspiration

dhidid v. sweat, perspire

-ka: (n) sweat (isweet); perspiration (peris-pereey-shin)

dhidid -ay / day: (v) sweat (isweet); perspire (peeris-paayar)

عرق