dhibaadin

m.f.dh eeg dhaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) summad lugu dhigo cududda jeeniga xoolaha.

(Dhibaad-da)

1. Xoolaha xagga reerka gabadha laga guursadey ka yimaada oo kolkii laysu geeyo iyagaas iyo yaradka (xoolaha ninka wax guursadey xaggiisa ka imanaya), aqalka cusub oo la dhisa hayo dhaqaalihiisa gundhig u noqda.

2. Dhiigga dumarku bishiiba kol helo; xayl; caado; dhibaaji.

m.dh 1. Hanti ay siiso cidi gabadhooda oo wax u soo doonatay. 2. Caado, xayl. la-mid: dhiibaaji.

m.dh 1. Hanti ay siiso cidi gabadhooda oo wax u soo doonatay. 2. Caado, xayl. la-mid: dhiibaaji.

f. n. gift from the bride's family

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo la siiyo gabadhu kolka ay guursato oo walaaleheed ku sharfiyaan gaar ahaan kolka ugu horraysa ee ay booqasho u soo noqoto. Dh: diiqo.

de: gift from the bride's family (in a traditional Somali marriage)

lx: dhibaad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: dhibaad

(Dhibaaji-ga)

Dhibaad; xayl.

m.l la-mid: dhibaad.

m. n. menstruation

-ga: (magac, lab, keli) eeg dhibaad.

de: menstruation

lx: dhibaaji

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: dhibaaji

m.f.dh la-mid: dubaaxin.

m.dh la-mid: higgaadin.

m.dh la-mid: hilaadiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) saadaalin sida wax noqonayaan oo la sii sheego. Dh: hilaadis, saadaalin.

hilaadin -ta: (magac, dhedig, keli) roob oddoros ku garasho.

m.f.dh eeg dhigaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) qori dhigaal ah, ku turgid.

(v) very difficult (di-fikalt); complicated (kompili-keeytidh); hard (haadh) ~ adkag. Ex: su'aal dhib badan; a hard question

m.f.dh eeg dhibaatee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaato gaadhsiin. Dh: dhibid.

m.dh la-mid: dharbaaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, dharbaaxo ku dhifasho. Dh: dharbaaxid. dhirbaaxo -da: (magac, dhedig, keli) gacantaada oo kala fidsan ruux ku dhufashadeed.

m.f.dh eeg dhirqaad.

(Shiidaadin-ta)

Shiidaad u geyn, u keenid; jeedin; hawlid; daalin; dhibid.

m.f.dh eeg shiidaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) shiidaad u geyn, u keenid; hawlid; daalin; dhibid.

(Daadin-ta)

Qubid.

m.f.dh eeg daadi. la-mid: daadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) iska shaydhin; dhulka ku saydhid. Hadhuudhka daadinta ka daa oo ha khasaarin. Dh: daadis.

daadin -ta: (magac, dhedig, keli) ballan guur cid kaga bixid oo si bahdilaad ah u diidid. Habluhu daadinta ay wiilasha ku daadiyaan way ku tooxsadaan.

daadin-ta: (magac, dhedig, keli) xaddhig ama tuumbo dhulka dhigid oo masaafo dheer ku goglid. Daadinta tuumbada gabadha u dhiib.

f.lg2 (-iyay, -isay) Qof wax u muujin.

(Dhiddin) N Commiphora africana (A.Rich.) Engl. Burseraceae.

NFD,S? Commiphora myrraha (Nees) Engl. Burseraceae.

N Commiphora habessinica (0.Berg.) Engl. Burseraceae.

S,N Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.

N Commiphora samharensis Schweinf. Burseraceae.

NFD Commiphora ellenbeckii Engl. Burseraceae.

(Haadin-ta)

Badarka la tumay, kd., oo inti kor la geeyo ama loo sayro hoos loo soo daadsho ama loo soo qubo si neecawdu u dhexmarto oo buunshaha u bitiso; duulin; buubin; (ama haatin).

m.f.dh eeg haadi. la-mid: haadis¹, haatin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudh la tumay iyo wixii la mid ah oo inta weel lagu shubo ee kor loo saydho buushiga iyo qashinka laga tuuro. Haadinta hadhuudhka xilliga dabaysha ayaa lagu beegaa. Dh: hufid.

haadin -ta: (magac, dhedig keli) «u» qof meel fog jooga gacanta u lulid si uu kuu arko. Haadintayda miyaanad arkayn gellin baan gacanta kuu lulaye?

m.f.dh eeg abaadi. la-mid: abaadsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) goofinta wax jiray iyo baabi'intiisa. Abaadinta beerta, anaa kugu dhaafay. Dh: goofin, baabi'in.

abaadin -ta: (magac, dhedig, keli) waarinta wax jira iyo raajintiisa. Abaadinta uunka, Allaa iska diiday.

(Dabaadi-ga)

(xoolo) weligood aad u danbeeya kolka la soconayo; dib u hara; aan caarad ahayn; haraa.

m.l 1. Xilli, intiisa ugu dambeysa. Tusaale: “Gu'ga dabaadigiisa baa geelu dhalay”. 2. D. ah: neef had iyo jeer xoolaha gadaashooda socda; haraa.

m.l 1. Xilli, intiisa ugu dambeysa. Tusaale: Gu'ga dabaadigiisa baa geelu dhalay. 2. D. ah: neef had iyo jeer xoolaha gadaashooda socda; haraa.

m. n. end; finale; epilogue

-da: (magac, dhedig, keli) socdaalka loo galo soo gurashada yicibta iyada oo dhul jarar ah laga dhaadhacayo. Nimankii reerku dabaadi ayay ku magan yihiin. Dh: arah.

dabaadi-ga: (magac, lab, keli) xoolaha marka loo wado aroorka ama geeddiga la wado inta gaabiska ah ee had iyo jeer usha lala dhaco. Adhigii dabaadi buu wada noqday. Dh: caarad, doon, mashaaful, hadhaa.

de: end; finale; epilogue

lx: dabaadi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: dabaadi

Dhaadka ka xiran.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Wax qoobka laga xiray ahaansho (neef). 2. Wax la tolay ahaansho (dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida).

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Wax qoobka laga xiray ahaansho (neef). 2. Wax la tolay ahaansho (dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida). m.f.dh, dhaadnaan.

der. [adjective] tied by the leg above the ankle

(tilmaame) neef gommodda ka xidhan. Farasku shakaal ayuu ku dhaadan yahay.

de: tied by the leg above the ankle

lx: dhaadan

ps: adj-der

key: dhaadan

(Dhaadid-da)

1. Dhaad ka xirid.

2. Ogaansho.

m.f.dh eeg dhaad². la-mid: dhaadis, dhaagid.

m.dh la-mid: dhąagid.

-da: (magac, dhedig, keli) ogaansho ay hubsiimo ku jirto. Dh: hadid.

dhaadid -da: (magac, dhedig, keli) u fiirsasho oo aad ula socosho. Dhabbadii markay naga duween shicibku dhaadaayay. Dh: eegid, dhursugud.

m.dh la-mid: dhaadid.

(Dhaafin-ta)

1. Wax meeshi wax kale geyn; ku beddelid; dhaafsiin.

2. Gudbin; marsiin.

3. Seejin.

m.f.dh eeg dhaafi. la-mid: dhaafis.

vl. n. act of passing over; substituting

-ta: (magac, dhedig, keli) weydaarin; xagga kale u dhaafin.

de: act of passing over; substituting

lx: dhaafin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: dhaafin

-ka: (magac, lab, keli) waxa la siiyo qof gef laga galay. Dh: xaal.

(Dhaajin-ta)

Wax qof yiri ama sameeyey wax u eg falid, waxkasheeg darti; jilid; canjilid.

m.f.dh eeg dhaaji.

vl. n. mimicking, mocking imitation

-ta: (magac, dhedg, keli) canjilid oo wuxuu yidhaaba ka daba dhihid. Dh: canjilid.

de: mimicking, mocking imitation

lx: dhaajin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: dhaajin

تمثل

(Dhaamin-ta)

1. Dhaan kaxayn.

2. Afka ka joojin; buuxin.

m.f.dh eeg dhaami. la-mid: dhaamis.

-ta: (magac, dhedig, keli) reer biyo u doonid oo aroorid.

dhaamin -ta: (magac, dhedig, keli) weel, buuxin oo daf ka siin. Dh: buuxin.

(Dhaarin-ta)

Dhaar marin.

m.dh eeg dhaari³. la-mid: dhaaryid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la hubinayo inuu run sheegayo, inuu Ilaahay ku dhaarto ku amrid; dhaar ka codsasho. Dhaarinta markhaati ayaa ka horreeya. Dh: dhaaris.

(Dhaayin-ka)

1. Qoyaanka ku sii danbeeya cawska.

2. Dufan; dux.

m.l Caws qoyan ku sii dambeeyo.

m. n., [collective] dew, moisture; growing green in the dry season

-ka: (magac, lab, keli) qoyaanka cawska ku sii hadhan. Dooxa ayaa dhaayin lehe lo'da u soofi.

dhaayin-ta: (magac, dhedig, keli) dufan iyo iidaan.

de: dew, moisture; [ext.] growing green in the dry season

lx: dhaayin

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: dhaayin

-ta: (magac, dhedig, keli) meel kale, hall habeen baryid ka dibna laga sii guuro ama laga sii socotimo.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, shilin ama dulin kale, ka daawayn.

Dhib qaba; kadeedan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhib hayo ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhib hayo ahaansho. m.f.dh, dhibbanaan.

der. [adjective] wounded; having hard times, in difficulty

-aa / nay: (adj) suffering (safa-ring)-, in agony (a-gani); experiencing or undergoing suffering; or feeling pain or distress ~ dhibaataysan, dulman, mashaqaysan

In difficoltà

In difficulty

(tilmaame) mid dhibaataysan

de: wounded; having hard times, in difficulty

lx: dhibban

pd: (dhibbanaa)

ps: adj-der

key: dhibban

(Dhibcin-ta)

Dhibic ridid; dhibic sii deyn; in yar shubid.