dhexee — Macnaha & Turjumaada

f.g/mg2 (-xeeyay, -xaysay) 1. (f. g) Weel waxa ku jira badh ka dhigid. 2. (f.mg) U dh.: wax aan cidi gaar u lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-xeeyay, -xaysay) 1. (f.g) Weel waxa ku jira badh ka dhigid. 2. (f.mg) U dh.: wax aan cidi gaar u lahayn ahaansho. m.f.dh, dhexayn.

waa la naqliyay ✓

v. be in the middle ~ in between ~ among

waa la naqliyay ✓

1

de: be in the middle ~ in between ~ among

2

lx: dhexee

3

pd: (dhexeeyey)

4

ps: v2b=intr

5

xe: There is a good relationship between Canada and the US.

6

xv: Mareykan iyo Kanada xiriir wanaagsan baa ka dhexeeya.

7

key: dhexee

waa la naqliyay ✓

s. Bartamaha ku jira; dhexeeya; dhexaad.

waa la naqliyay ✓

s. Bartamaha ku jira; dhexeeya; dhexaad.

waa la naqliyay ✓

attributive [adjective] middle, medium, central, between

waa la naqliyay ✓

(adj) intermediate (intar-mii-diyeyt); middle ~ heer dhexe. Ex: dugsiga dhexe; intermediate school

waa la naqliyay ✓

1

Centrale

2

Central

waa la naqliyay ✓

1

de: middle, medium, central, between

2

lx: dhexe

3

ps: adj-atr

4

key: dhexe

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoo-sha)

2

1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.

3

2. Gooraha wax la cuno middood.

4

3. Sooryo; qorshe.

5

4. Wadid, meelgeyn.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Axal-ka) Xilli u dhexeeya ximirka iyo xayska.

2

2. (Axa-sha) Xab is-haysta oo adag.

waa la naqliyay ✓

1

(Baac-a)

2

1. Dhererka u dhexeeya labada gacmood marka la kala fidiyo.

3

2. Dherer wax lagu cabbiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Bah-da)

2

1. In hooyo wada dhashay; tol; qolo.

3

2. Gob; (sida: bah iyo beel.

4

3. (°) Xiddigo dayaxu maro oo u dhexeeya xoor iyo faruuryo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bahwadaag-ta)

2

1. Walaalo hooyo ka dhexayso ama isku bah ah.

3

2. Baho waaweyn oo is gaashaanbuursada ama iskaashi ka dhexeeyo ama dano kale wadaaga.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaal-ka)

2

1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.

3

2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).

4

3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakool-ka)

2

1. Dhul carradiisu tahay didib ama dhooddi; dhul carro cad.

3

2. Meeraha dhulka iyo Dusaaga u dhexeeya; Waxaraxir.

waa la naqliyay ✓

1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Caalami-ga)

2

Caalankoo dhan ka dhexeeya ama laga wada yaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Can-ka)

2

Labada cad oo hilibka ah oo wejiga labadiisa dhinac ku yaal, midkood; waxay u dhexeeyaan isha iyo qalka hoose, ama sanka iyo dhegta.

waa la naqliyay ✓

1

(Casar-ka)

2

1. Waqtiga u dhexeeya duhurka iyo maqribka.

3

2. Salaadda waqtigaas la tukado.

waa la naqliyay ✓

1

(Cid-da)

2

Dad meel wada deggan; dad xiriir ka dhexeeyo; degmo; qolo; reer.

waa la naqliyay ✓

1

(Cimri-ga)

2

Dhalashada taniyo dhimashada waqtiga u dhexeeya; fil; da'; da'aad.

waa la naqliyay ✓

1

(Cirjeex-da)

2

(xiddigo) Meereyaasha qorraxda ku wareega oo sagaalka ah, kan ugu weyn: wuxuu u dhexeeyaa farrarre (mariikh) iyo raage (saxal) ~ mushtar; (ama cirjiir).

waa la naqliyay ✓

1

(Daaweysi-ga)

2

Si, ama wax ka dhexeeya ku heshiin; daawadhigad.

waa la naqliyay ✓

1

(Danwadaag-ta)

2

Wadajir dad ah oo ama xoolo isku darsaday ama wax kale ka dhexeeyaan; iskaashato.

waa la naqliyay ✓

1

(Daqay-da)

2

Hilib muruq ah oo ku yaal dhabarka dhinacyadiisa oo u dhexeeya miskaha iyo feeraha.

waa la naqliyay ✓

1

(Deegad-da)

2

Qolalka aqalka, kan cidda ka wada dhexeeya oo laysugu wada yimaado; bersed.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhafoor-ka)

2

Wejiga labadiisa dhinac: meelaha godgodan oo indhaha iyo dhegaha u dhexeeya, middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharaar-ta)

2

Waqtiga u dhexeeya qorrax-soobbaxa iyo qorraxdhaca; labiyotobanka saac oo qorraxdu soo jeeddo; maalin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) (xisaab) Urur kasta oo daato ah marka loo ratibo horsamaan baaxadeed ama fanata tirada ama walaxda ku aaddan bartamaha ururka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) (xisaab) Urur kasta oo daato ah marka loo ratibo horsamaan baaxadeed ama fanata tirada ama walaxda ku aaddan bartamaha ururka.

waa la naqliyay ✓

m. n. center, person in the middle; center-half (in football)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) labo dhinac oo gari ka dhaxayso dadka kala dhexdhexaadinaya ama guddida gartooda qaadaysa.

waa la naqliyay ✓

1

de: center, person in the middle; center-half (in football)

2

lx: dhexeeye

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dhexeeye

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-feeyay, -faysay) Cid dheef siin.

waa la naqliyay ✓

v. nourish, provide nourishment for; pay someone reward; give a tip to

waa la naqliyay ✓

1

de: nourish, provide nourishment for; [ext.] pay s.o. reward; give a tip to

2

lx: dheefee

3

pd: (dheefeeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: dheefee

waa la naqliyay ✓

f.g/mg. 2 (-reeyay, -raysay) 1. (f.g) Wax dhererkiisa kordhin. 2. (f.g) Wax meel ka fogeyn. 3. (f.mg) Orod ama socod kordin. 4. U dh.: cid waxay qeyb u heshay in ugu darid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg.2 (-reeyay, -raysay) 1. (f.g) Wax dhererkiisa kordhin. 2. (f.g) Wax meel ka fogeyn. 3. (f.mg) Orod ama socod kordin. 4. U dh.: cid waxay qeyb u heshay in ugu darid. m.f.dh, dheerayn.

waa la naqliyay ✓

v. lengthen, prolong, extend, elongate; flow (of a river); hurry, move fast, rush, go quickly, hasten

waa la naqliyay ✓

-yey / dheereysay: (v) 1. lengthen (lengthan)-, prolong (poro-loong) ~ sii dheerayn. 2. (v) speed (ispiidh); rush (raash); move or act swiftly; hurry (heeri) ~ dhaqso. Ex: dheeree baa ku iri; I told you to move quickly

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg dheeray.

waa la naqliyay ✓

1

de: lengthen, prolong, extend, elongate; flow (of a river); hurry, move fast, rush, go quickly, hasten

2

lx: dheeree

3

pd: (dheereeyey)

4

ps: v2b=

5

xe: How time flies!

6

xv: Waqtiga sidduu u dheereyo!

7

key: dheeree

waa la naqliyay ✓

1

(Dhexdeg-ga)

2

Dhexdegid.

waa la naqliyay ✓

1

dhexdeg¹: m.l la-mid: dhexdegid.

2

dhexdeg²: f.g1 (-gay, -gtay) Bartamaha tuulada ku noolaansho.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] reside ~ live among

waa la naqliyay ✓

1

de: reside ~ live among

2

lx: dhexdeg

3

pd: (dhexdegay)

4

ps: v1=cmp

5

key: dhexdeg

waa la naqliyay ✓

1

(Dhex-da)

2

Labo wax ama labo meelood kala barkooda; badho; bartan; baaxadsoore; kalabbar; Wadaage.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Laba wax ama laba meelood kala barkood; bartan. 2. Inta u dhexeysa qaarka hore iyo qaarka dambe (nafley); sabar.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Laba wax ama laba meelood kala barkood; bartan. 2. Inta u dhexeysa qaarka hore iyo qaarka dambe (nafley); sabar.

waa la naqliyay ✓

f. n., loc. middle, center, inner, the part in between; waist; through, among, inside

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. center (sen-ter), also centre; middle (mi-dhal) ~ dhexe, bartanka, bartamaha 2. waist (weyst); Ex: naag dhex yar; a woman with slim waist. 3. (preposition) between (bat-wiin); usually with possessive pronoun ~ dhexdooda, dhexdiina, dhexdeena

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel mug leh gudaheed.

waa la naqliyay ✓

(fal) sariir ama goggol, ku dul raaxayso oo ku dul naso.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheef-ta)

2

1. Cunnada nafleydu cunto inta waxtarka leh; nuxrur; dux; cunno.

3

2. Wanaag; faa'ido; jil.

waa la naqliyay ✓

1

dheef¹: m.dh 1. Fiitamiinka cuntada, caanaha iyo wixi lamida ku jiro. 2. Dulsaarka faa'iido ahaan looga helo lacag bangi la dhigtay.

2

dheef²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka dh.: wax faa'iido ka helid.

waa la naqliyay ✓

1

dheef¹: m.dh 1. Fiitamiinka cuntada, caanaha iyo wixi lamida ku jiro. 2. Dulsaarka faa'iido ahaan looga helo lacag bangi la dhigtay.

2

dheef²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka dh.: wax faa'iido ka helid. m.f.dh.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. food, nourishment; goodness; dividend, interest, benefit; income, profit; reward; vitamin

2

dheef v. benefit from, reap in, find something useful

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. nutrition (nuutiri-shan); nourishment (noorishment); nutritious food ~ nafaqo 2. profit (profit)', benefit (ben efit); gain (geeyri) ~ macaash, faa'iido, ribix

waa la naqliyay ✓

1

Proteine

2

Proteine

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qadar dulsaar ah oo laga bixiyo lacag bangi laga amaahday.

2

dheef -ta: (magac, dhedig, keli) macaashka laga helo wixii la tabcado. Dh: faa'iido, waxtar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeg-ga)

2

1. Geela dhinaciisa kore oo kuruska u dhow.

3

2. Markabka dushiisa.

4

3. Meel sare; baar; guud.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag, m.l) 1. Labada dhinac ee laga raro geelo middood. 2. Markabka dushiisa sare.

waa la naqliyay ✓

name: Deeg

waa la naqliyay ✓

1

m. n. camel's flank

2

dheeg m. n. high place, elevated place; ship deck

waa la naqliyay ✓

name-m a highly elevated shop deck

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dherer iyo muuq fiican leh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax isku yaalla ama dhegsan, kala dhanbal. Dh: heerayaa.

2

dheeg-ga: (magac, lab, keli) dhinaca ama sararta geela.

3

dheeg-ga: (magac, lab, keli) dhinac ama barbar, sida ka markabka ama doonnida. Dheegga awrka dhil baa sudhan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeh-a)

2

1. Lakab aad u xalleefsan oo weelka ama alaabta ama waxyaalaha kale oo birta ah, dusha lagaga rogo oo qurux iyo dhawraarinba tara.

3

2. Waxyaalo kala jaad ah oo isku dhex jira; iskuddar; barax; tarrax.

waa la naqliyay ✓

1

dheeh¹: m.l 1. Lakab xalleefsan oo alaabta biraha, dhoobada iyo wixi lamida dusha laga mariyo oo dhawraarin iyo qurxin looga dhigo. 2. Dhammaajo (xabog). 3. la-mid: dheedid.

2

dheeh²: f.g1 (-hay, -hday) 1. Bir, dhoobo iyo wixi lamida lakab xalleefsan oo dhawraarin iyo qurxin looga dhigayo dusha ka marin. 2. Wax xabag dhammaajo marin. 3. Wax dhafid. 4. Cid si fiican ula dhaqmid.

waa la naqliyay ✓

1

dheeh¹: m.l 1. Lakab xalleefsan oo alaabta biraha, dhoobada iyo wixi lamida dusha laga mariyo oo dhawraarin iyo qurxin looga dhigo. 2. Dhammaajo (xabog ).

2

dheeh²: f.g1 (-hay, -hday) 1. Bir, dhoobo iyo wixi lamida lakab xalleefsan oo dhawraarin iyo qurxin looga dhigayo dusha ka marin. 2. Wax xabag dhammaajo marin. 3. Wax dhafid. 4. Cid si fiican ula dhaqmid. m.f.dh, dheehid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. coat, enamel; (metal) plate

2

dheeh v. plate, enamel, coat the surface with

waa la naqliyay ✓

-a: (n) 1. enamel (i-naamel)-, coating (kowting); coat (kowt) ~ dheehid. 2. dheeh -ay / day: (v) coat (kowZ); plate (paleeyt)-, coat or cover with a thin layer of metal or paint

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ranji ku samee oo midabee. Saxniga renji caddaan ah ku dheeh.

2

dheeh-a: (magac, lab, keli) lakab aad u xalleefsan oo alaabta birta laga sameeyo dusha laga sooro isagoo la mariyey rinji. Saxnigu dheeh qurux badan buu leeyahay. Dh: ranji, midab.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheel-ka)

2

1. Qabowga habeenkii soo dhaca; nadwad.

3

2. Cayaar; dhayal; cayaayir; dheelaas.

waa la naqliyay ✓

1

dheel¹: m.l Qabowga habeenkii soo dhaca oo wata sayax.

2

dheel²: m.dh (-lo, ml.) Cayaar. la-mid: dhayl¹ (2).

3

dheel³: f.mg1 (-eelay, -eeshay) 1. Ciyaarid. 2. Wax qabow habeenkii ku dhacay dartii la qoyid.

waa la naqliyay ✓

1

dheel¹: m.l Qabowga habeenkii soo dhaca oo wata sayax.

2

dheel²: m.dh (-lo, ml.) Cayaar; ciyaar.

3

dheel³: f.mg1 (-eelay, -eeshay) 1. Ciyaarid. 2. Wax qabow habeenkii ku dhacay dartii la qoyid. m.f.dh, dheelid.

waa la naqliyay ✓

name: Deel, Dell

waa la naqliyay ✓

1

m. n. game; dance; amusement, joke

2

dheel v. play (around), joke; dance

3

dheel m. n., [collective] dew

waa la naqliyay ✓

name-m dew; amuser, joker, entertainer

waa la naqliyay ✓

1

-ay / say: (v) play (paleey); take part in a game or dance

2

dheel - dheesha: (n) playing (paleeying) ~ dheeldheel

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho wiil kaftan iyo sheeko badan leh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaar tumo.

2

dheel-ka: (magac, lab, keli) eeg dhedo.

3

dheel-sha: (magac, dhedig, keli) ciyaarta la tumo ama waxyaabaha kale ee la cayaaro ama lagu madadaasho oo dhan.

waa la naqliyay ✓

مُزَاحَةً، تَسْلِيَةً، عَبَتْ

waa la naqliyay ✓

1

(Dheen-ka, Dheen-ta)

2

Geed weyn oo gobka u eg oo mirihiisa la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Geed weyn, aan qodax lahayn, caleemo yaryar, miro macaan oo la cuno leh oo ka baxa biyo mareennada.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] large tree species, with edible fruit

waa la naqliyay ✓

1

(Den) May, S Berchemia discolor (Kl)Hems. Rhamnaceae.

2

N Dodonaea angustifolia L.F. Sapindaceae.

3

S Lannea schweinforthii (Engl)engl. Anacardiaceae.

4

C Cordia suckertii Chiov. Boraginaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geed caleemaad jiridweynta ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: large tree sp., with edible fruit

2

lx: dheen

3

pd: (-ka ~ -ta)

4

ps: n-m/f-col

5

key: dheen

waa la naqliyay ✓

1

1. a) (qof, geed, buur, kd.) kor iyo xagga cirka u fog; dhererkii loo badnaa wax u weheshaan; aan gaabnayn, b) (waddo, kd.) xagga dhinacyada aad ugu jiidan oo ugu fog. c) (ceel, god, kd.) hoos iyo xagga dhulka u fog; aan gaabnayn.

2

2. Meesha la joogo, meel wax badan u jirta ku sugan ama jooga; aan dhoweyn; durugsan.

waa la naqliyay ✓

1

dheer¹: m.dh Siil.

2

dheer²: f.g/mg4 (-raa, -rayd; dhaadheer) 1. (f.mg) Wax aan jooggiisu gaabnayn ahaansho. 2. (f.mg) Wax meel fog ku sugan ahaansho. 3. (f.mg) Waqti muddo la sugayo ama la soo dhaafay ahaansho. 4. (f.g) Is dh.: isla mid ahaansho, kisi ahaansho (nambar).

waa la naqliyay ✓

f.g/mg4 (-raa, -rayd; dhaadheer) 1. (f.mg) Wax aan jooggiisu gaabnayn ahaansho. 2. (f.mg) Wax meel fog ku sugan ahaansho. 3. (f.mg) Waqti muddo la sugayo ama la soo dhaafay ahaansho. 4. (f.g) Is dh.: isla mid ahaansho, kisi ahaansho (nambar). m.f.dh, dheeraan.

waa la naqliyay ✓

1

[adjective] tall, long, deep; loud

2

dheer [feminine] n. vagina, vulva

waa la naqliyay ✓

1

-aa / ayd: (adj) long (loong); tall (tool)-, loud (laawdh); deep (dhiip). Ex: nin dheer; tall man. Ceel dheer; deep well. Cod dheer; loud sound

2

dheer -ta: (n) female animal's genital organ; vagina (va-jeeyna); cunt (kant) ~ dhasho, siil, sabiil

waa la naqliyay ✓

1

Alto; lungo

2

Tall; long

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wixii shrafta ku saabsan gaar ahaanna dumarka. Dh: sharaf.

2

dheer: (tilmaame) wax dherer joog ah leh. Li: gaaban.

3

dheer: (tilmaame) wax meel kaa fog jira.

waa la naqliyay ✓

طويل

waa la naqliyay ✓

(fal) nafaqee oo sii wax cayil iyo gashi u leh.

waa la naqliyay ✓