dhexaad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhexaad
Dhexda ku abbaaran; dhexe.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhexaad
s. Dhexda ku abbaaran; dhexe.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhexaad
s. Dhexda ku abbaaran; dhexe.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhexaad
der. [adjective] middle, central, in between; average
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhexaad
(adj) see [eeg] meel dhexaad
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhexaad
de: middle, central, in between; average
lx: dhexaad
ps: adj-der
key: dhexaad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
buud
m.l (-dad, m.l) 1. Doon meel dhexaad ah oo qaadda afar boqol ilaa kun kintaal. 2. Kabaha waaweyn ee ay askartu qaadato.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhexe
s. Bartamaha ku jira; dhexeeya; dhexaad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
feygamuur
m.dh Nooc kabo Soomaaliga ka mid ah oo leh suun dambe iyo mid faraha dushooda saaran, labo maqaar oo adag oo cagta labadeed dhinac kor uga tagaan iyo indhal ay gasho far dhexaadda lugta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gufaaco
gufaaco¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Roob dabayl soo harbinayso. 2. Hirar waaweyn oo dabayli ku dheehantahay oo badda kacsani soo daacdo.
gufaaco²: m.dh (juqraafi) Gobol cadaadis gibilkiisu hooseeyo, oo kala ah laba nooc. Nooc wuxuu gaar u yahay loolalka cimiladoodu ay tahay meel dhexaadka; nooca kalena waxaa loo yaqaanaa gufaacada kulaaleyda. Labada nooc waa isu egyihiin, sababtoo ah labaduba waxay uga dhac aan galoob-badhka woqooyi si lid saacad wareeg ah, galoob-badhka koonfureedna si saacad wareg ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jirrid-maskaxeed
m.l (-dyo, m.dh) (daawo) Qaybta maskaxda ee ka kooban maskax dambeed, maskax dhexaad iyo boonas. Waxay u egtahay kuna xidhiidhsantahay xangullaha. Maskax dhexaadku waxay xukuntaa isuna keenta falnaqyada, sida neefsashada kuwaas oo ka yimaada xarumaha sare ee maskaxda iyaga oo sii mara marinno dareenwade oo wada shaqeeya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kaalandar
m.l (-ooyin, m.l) (c.fal.) Nidaam loo qaybiyo waqtiga aminno go'an oo halbeegyada dabiiciga ahi yihiin maalinta (ku wareegga dhulka ee dhidib-dhexaadkiisa) iyo sannadka (ku wareegga dayaxa ee dhulka) iyo toddobaadku waa qaybo lagu heshiiyay. Wareegga dhulka ee qorraxdu wuxuu qaataa waqti dhan 365 maalmood, shan saacadood, 48 daqii-qadood iyo 46 ilbiriqsi. Samaynta kaa-landarka waxaa lagala kulmaa dhibaatooyin, haddii wareegga dayaxa ee dhulka hareerihiisa oo qaato halbeeg dabiici ah, waayo, wareeg noq-noqoshada dayaxa ee 12 jeer ahi wuxuu u dhigmaa 364 maalmood, ka qorraxda laga isaabiyaana waa 365 maalmood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kalabbar
kalabbar¹: m.l 1. Laba meelood meel dhex dhexaad u ah. 2. Laba qeybood oo isle'eg wax loo qeybiyey qeybtood. 3. Wax muggiisii bar ku jiro.
kalabbar²: f.g1 (-ray, -rtay) Labo meelood oo isle'eg u qaybin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
madow-hadh
m.l (-wyo ..., m.dh) (c. fal.) Hadh dhexaadka dhan ee dhulka ama dayaxa ee madoobaada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
mayddi
mayddi¹: m.l/dh (botani) Geed-quwaax dhererkiisu meel dhexaad yahay, qodax lahayn, caleen yaryar iyo laamo jilicsan leh,oo ka baxa buuraha dhaadheer iyo dhadhaabah korkooda, oo dhale xabag udgoon oo la shito.
mayddi²: m.dh Nooc ka mid ah faleenka oo ah geedka ugu heer sarreeya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
shimbir
shimbir¹: m.l/dh Cudur ku dhaca dadka iyo xoolaha oo afka qallociya.
shimbir²: m.dh (-ro, m.l) 1. Qayb ka mid ah lafdhabarleyda, oo ugax dhasha, oo dhiig kulul, baalal leh oo duusha. 2. Shimbir meel dhexaad ah, midab qurxoon oo xasharaadka cuna. la-mid: shinbir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sidig
sidig¹: m.dh (-dko, m.l) Laba halaad oo hal ilmo ah ku wada irmaan.
sidig²: m.dh (fiisikis) Laba xoog oo isle'eg, isku lid ah, barbaro ah, si wadajir ahna u saaran walax. Xoogaggaasi waxa ay sababaan in ay walaxdu ku wareegto dhidib dhexaad-keeda.
sidig³: f.g1 (-dkay, -digtay; -dki) Hal geel ah ilmo aysan dhalin oggolaysiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wadne
m.l (cilmiga naflayda) Xubin muruq ka samaysan, hoos ka daloosha oo leh qaab toobineed kuna sugan bartamaha saableyda, afkiisuna uu yaraha bidix u janjeero, ahna xubin dhexaadka dhiigga jirka u gudbisa. la-mid: wadno.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xilli
xilli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Waqti; goor; ammin. 2. Nur.
xilli²: m.l (-iyo, m.dh) (c.fal.) Xilliyo sannadeed oo lagu garto xaalado gaar ahaaneed ee cimilo, inta badanna ay keento janjeedhka udub dhexaadka dhulka e tub qorraxeedka iyo meereysiga dhulka ee qorraxda. Loolalka dhexe, afar xilli, oo midkiiba saddex bilood yahay, waxa guud ahaan lagu gartaa: kubbad-badhka woqooyi. Gugu waa maarso, abril iyo maajo; xagaagu waa juun, luulyo iyo agoosto; dayrta waa sebtembar, oktoobar iyo noofembar; jiilaalkuna waa diisembar, janaayo iyo febraayo. Kubbad-badhka koonfureedna xilliyaddu waa lidka kuwan, gugu waa sebtembar, oktoobar iyo noofembar, iyo wixi lamida. Xilliyada xiddigis ahaan waxaa loo tixgeliyaa taariikho gaar ahaaneed.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
buud
m.l (-dad, m.l) 1. Doon meel dhexaad ah oo qaadda afar boqol ilaa kun kintaal. 2. Kabaha waaweyn ee ay askartu qaadato.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhexe
s. Bartamaha ku jira; dhexeeya; dhexaad.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gufaaco
gufaaco¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Roob dabayl soo harbinayso. 2. Hirar waaweyn oo dabayli ku dheehantahay oo badda kacsani soo daacdo.
gufaaco²: m.dh (juqraafi) Gobol cadaadis gibilkiisu hooseeyo, oo kala ah laba nooc. Nooc wuxuu gaar u yahay loolalka cimiladoodu ay tahay meel dhexaadka; nooca kalena waxaa loo yaqaanaa gufaacada kulaaleyda. Labada nooc waa isu egyihiin, sababtoo ah labaduba waxay uga dhac aan galoob-badhka woqooyi si lid saacad wareeg ah, galoob-badhka koonfureedna si saacad wareg ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jirridmaskaxeed
m.l (-dyo, m.dh) (daaw.) qaybta maskaxda ee ka kooban maskax dambeed, maskax dhexaad iyo boonas. Waxay u egtahay kuna xidhiidhsantahay xangullaha. Maskax dhexaadku waxay xukuntaa isuna keenta falnaqyada, sida neefsashada kuwaas oo ka yimaada xarumaha sare ee maskaxda iyaga oo sii mara marinno dareenwade oo wada shaqeeya.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kalabbar
m.l 1. Laba meelood meel dhex dhexaad u ah. 2. Laba qeybood oo isle'eg wax loo qeybiyey qeybtood. 3. Wax muggiisii bar ku jiro.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
madowhadh
m.l (-wyo ..., m.dh) (c.fal.) Hadh dhexaadka dhan ee dhulka ama dayaxa ee madoobaada.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
mayddi
mayddi¹: m.l/dh (botani) Geed-quwaax dhererkiisu meel dhexaad yahay, qodax lahayn, caleen yaryar iyo laamo jilicsan leh,oo ka baxa buuraha dhaadheer iyo dhadhaabah korkooda, oo dhale xabag udgoon oo la shito.
mayddi²: m.dh Nooc ka mid ah faleenka oo ah geedka ugu heer sarreeya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dheeraad
(Dheeraad-ka)
1. Waxa tiro, ama qiyaas kale, oo la og yahay intay tahay, soo raaca oo wehesha ama ka soo hara.
2. (dad, alaabo,...) loo haysto in hadhow, kolka loo baahdo lagu adeegto ama wax lagu qabsado, wixii xumaaday ama jabay, beddelkood ahaan; dheeri; buro; siyaado.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dheeraad
m.l Wax tiro ama qiyaas la isla ogyahay siyaado ku ah. la-mid: dheeri¹.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dheeraad
m.l Wax tiro ama qiyaas la isla ogyahay siyaado ku ah.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dheeraad
Redundant
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dheeraad
m. n. (adj.): surplus, remainder; excess; appendix, addition; extra, extensive
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dheeraad
-ka: (n) surplus (serpalas); extra (ikistara); supernumerary; addition (adhi-shin)-, excess ~ saa'id, buro, siyaado
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dheeraad
Addizionale; extra
Additional; extra
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dheeraad
-ka: (magac, lab, keli) mid meel fog jooga noqosho.
dheeraad -ka: (magac, lab, keli) wax dheer noqosho.
dheeraad: (tilmaame) wax ka siyaadsan intii la ogaa ama la rabay. Soddon saniyo dheeraad, intaa waa ku sugayoo, nafta kugu sasabayee. Dh: dheeri.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dheeraad
de: surplus, remainder; excess; appendix, addition; [atr.] extra, extensive
lx: dheeraad
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: dheeraad
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
dheeraad
مَزيد
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhex-aal
f.g1 (-xyiil, -xtiil; -xoolli) Dhexjoogid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhex-aal
v. be in the center of something
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhexsaar
f.g1 (-ray, -rtay) Ka dh.: wax, wax kale oo uu ku dhex jirey ka bixin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhexsaar
f.g1 (-ray, -rtay) Ka dh.: wax, wax kale oo uu ku dhex jirey ka bixin. m.f.dh, dhexsaarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhexsaar
v. put in the middle of (as a shelf)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhexsaar
-ay/tay:(v) 1. put or place something in middle. 2. —ka dhexsaar -ay / tay: (v) separate (sapa-reeyt); set or keep apart; isolate (aay-so-leeyt); exclude (ikis-kuluudh); expel (ikis-peel) ~ ka dhexsooc
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhexsaar
de: put in the middle of (as a shelf)
lx: dhexsaar
pd: (dhexsaaray)
ps: v1=tr
key: dhexsaar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhextaal
m.dh (-lo, m.l) Tix yar, soo noqnoqota oo maansada qaybo u kala qaybisa. la-mid: dhextaallo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhextaal
m.dh (-lo, m.l) Tix yar, soo noqnoqota oo maansada qaybo u kala qaybisa. la-mid: dhextaallo.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dhextaal
Medium
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhextaal
f. n. interlude, something lying in between; refrain (of a song ~ poem)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhextaal
-dhextaasha: (n) 1. laying, in between. 2. [Poetry or Music]; interlude (inter-luudh); refrain (ri-fareeyn) ~ dhextaallo
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhextaal
a: dhextaallo (/da) [n6-f]
de: interlude, s.t. lying in between; refrain (of a song ~ poem)
lx: dhextaal
pd: (/sha)
ps: n1-f
key: dhextaal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhexyaal
-ka: (magac, lab, keli) wax dad badan u dhexeeya.
dhexyaal -ka: (magac, lab, keli) walax u dhaxaysa labo duleed oo kala astaama ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhaad
(Dhaad-ka)
Meesha kubku u yaryar yahay oo canqawga ka sarraysa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaad
dhaad¹: m.l (-dad, m.l) Meesha kubku u yaryahay ee canqawga ka sarraysa.
dhaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Neef qoob ka xirid si aanu u cararin. 2. Dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida tolid. 3. Wax fahmid ama garasho (cid). la-mid: dhaag.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhaad
dhaad¹: m.l (-dad, m.l) Meesha kubku u yaryahay ee canqawga ka sarraysa.
dhaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Neef qoob ka xirid si aanu u cararin. 2. Dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida tolid. 3. Wax fahmid ama garasho (cid). m.f.dh, dhaadid. la-mid: dhaag.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhaad
m. n. part of the leg just above the ankle
dhaad v. tie by the leg
dhaad v. notice, be aware of, know
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaad
(fal) wax si wanaagsan ugu fiirso oo aad u eeg. Alaabta aad u dhaad markhaati ayaa laguu qabsane. Dh: fiiri.
dhaad: (fal) garo ama asiib arrin. Dh: hel, fahan.
dhaad -ka: (magac, lab, keli) addimada, inta kubka iyo kuraanta u dhaxaysa kubka iyo kuraanta. Hasha xadhig ayaa dhaadka lagaga xidhay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Deexad
(Deexad-ka)
Deexasho
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
deexad
m.l la-mid: deexasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
deexad
vl. n. talkativeness
deexad [feminine] n. valley
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
deexad
-da: (magac, dhedig, keli) dhul xeebeed bannaan oo badda u dhow. Dh: deex.
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
dhexda
cen tre
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Helaad
Resultant
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Helaad
Resultant
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lexaad
m. n., [collective] strength, power; great, huge
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
lexaad
-ka: (n) ability (abiliti)-, strength (ista-reength); power (paawar) ~ laxaad, awood
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lexaad
bw: laxaad
de: strength, power; [fig., atr.] great, huge
lx: lexaad
pd: (-ka)
ps: n2a-m-col
see: lixaad
key: lexaad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhalaad
m.l (daawo) Caddaadka isha birteeda taaso keenta aragga oo xumaada.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhalaad
m.l (daaw.) Caddaadka isha birteeda taaso keenta aragga oo xumaada.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DHALAAD
(Dalad) May Euphorbia cuneata Vahl. Euphorbiaceae.
C Commiphora kua (J.F.Royle) Vollesen. Burseraceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhalaad
-ka: (magac, lab, keli) bar cad oo isha ku samaysanta. Dhaalaad ayaa isha igaga yaalla.
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
dhamaad
finish
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhaxsad
(Dhaxsad-ka)
Dhaxsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaxsad
m.l la-mid: dhaxsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dheegad
(Dheegad-ka)
Dheegasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dheegad
m.l la-mid: dheegasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dheegad
vl. n. copying, forgery
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dheegad
a: dheegasho
de: copying, forgery
lx: dheegad
pd: (-ka)
ps: vn2-m
key: dheegad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhengad
m.dh la-mid: dhenged.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhengad
-da: (n) a thin stick used for punishment ~ sarbi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhengad
-da: (magac, dhedig, keli) laan toosan oo geedaha laga goosto xoolahana lagu kaxeeyo ama ujeeddooyin kale loo adeegsado. Dh: ul, xawd, shawdh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhexayn
(Dhexayn-ta)
Meel dhex ah joogid ama ku jirid; labo wax dhexdood ku sugnaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhexayn
m.f.dh eeg dhexee.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dhexayn
Betweenness
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhexgal
(Dhexgal-ka)
Heshiisiin; dhexdhexaadin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhexgal
dhexgal¹: m.l Dhexdhexaadinta laba dhinac oo wax isku haysta. la-mid: dhexgelid.
dhexgal²: m.l (fiisikis) Dh. ileyska: firidhsanka ileys noqodka oo ay sababtay dusha xanafta leh ee uu ileysku abbaaray ama ku dhacay.
dhexgal³: m.l (fiisikis) Dh. milannada: habka walxaha kala duwani ay isugu qasmaan, ayna ugu wacantahay socodka saxarrada (sida atamyada, ayoonnada) ay ka koobanyihiin.
dhexgal⁴: f.g1 (-alay, -ashay; -geli) 1. Laba dhinac oo is haya dhexdhexaadin. 2. Wax gudahiisa gelid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhexgal
dhexgal¹: m.l Dhexdhexaadinta laba dhinac oo wax isku haysta.
dhexgal²: m.l (fiisikis) Dh. ileyska: firidhsanka ileys noqodka oo ay sababtay dusha xanafta leh ee uu ileysku abbaaray ama ku dhacay. m.f.dh, dhexgelid.
dhexgal³: m.l (fiisikis) Dh. milannada: habka walxaha kala duwani ay isugu qasmaan, ayna ugu wacantahay socodka saxarrada (sida atamyada, ayoonnada) ay ka koobanyihiin.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dhexgal
Diffusion
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dhexgal
Diffusion
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhexgal
v., [compound] go through something; mediate, arbitrate
dhexgal: vl. n., [compound] mediation, arbitration
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhexgal
-ay / dhexgashay: (v) 1. penetrate (pena-tareeyt); interpose. 2. intervene (inter-viin); come between two things. 3. mediate (miidi-yeyt); arbitrate (aar-bi-tereyt); make mediation ~ dhexdhexaadi.
dhexgal -ka: (n) penetration (j>ena-tareey-shin); intervention (in-tar-veen-shin)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhexgal
(fal) meel dhincyada ka xidhan gudaha u gal.
dhexgal: (fal) dad kala dhexdhexaadi oo heshiisiintooda ka shaqee. Dh: dhexdhexaadi.
dhexgal -ka: (magac, lab, keli) meel dhincyada ka xidhan gudaha u galid.
dhexgal -ka: (magac, lab, keli) dad kala dhexdhexaadin oo heshiisiintooda ka shaqayn. Dh: dhexdhexaadin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhexmar
(Dhexmar-ka)
Dhexmarid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhexmar
dhexmar¹: m.l la-mid: dhexmarid.
dhexmar²: f.g1 (-ray, -rtay) Wax badan oo meel wada jooga ama meel ku wada yaal (dad, xoolo, dhir, bad iyo wixi lamida) ama gudo leh (aqal iyo wixi lamida) ama dalool (dhuun iyo wixi lamida) dhexdood marid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhexmar
f.g1 (-ray, -rtay) Wax badan oo meel wada jooga ama meel ku wada yaal (dad, xoolo, dhir, bad iyo wixi lamida) ama gudo leh (aqal iyo wixi lamida) ama dalool (dhuun iyo wixi lamida) dhexdood marid. m.f.dh, dhexmarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhexmar
v., [compound] transpire, ensue; happen between; go between ~ through ~ among; pass through
dhexmar: vl. n. act of going ~ passing through
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhexmar
-ay / tay: (v) 1. go through (goo thuruu); among or between; pass (paas); move by. Ex: guryahaas sii dhexmar! go through those buildings! 2. Happen between. Ex: maxaa idin dhexmaray? what happened between you and him /
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhexyar
(tilmaame) haweenay qurux badan oo dhexdeedu yartahay.
dhexyar -ta: (magac, dhedig, keli) qalab ka mid ah alaadaha muusigada oo afar xadhig leh oo, marka lagu dalliigo ul u qaabaysan, samaysa codad kala siiqad ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhibaad
(Dhibaad-da)
1. Xoolaha xagga reerka gabadha laga guursadey ka yimaada oo kolkii laysu geeyo iyagaas iyo yaradka (xoolaha ninka wax guursadey xaggiisa ka imanaya), aqalka cusub oo la dhisa hayo dhaqaalihiisa gundhig u noqda.
2. Dhiigga dumarku bishiiba kol helo; xayl; caado; dhibaaji.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhibaad
m.dh 1. Hanti ay siiso cidi gabadhooda oo wax u soo doonatay. 2. Caado, xayl. la-mid: dhiibaaji.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhibaad
m.dh 1. Hanti ay siiso cidi gabadhooda oo wax u soo doonatay. 2. Caado, xayl. la-mid: dhiibaaji.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhibaad
f. n. gift from the bride's family