dhego — Macnaha & Turjumaada

1

(Dhega-ha)

2

Hilqado.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] earrings

waa la naqliyay ✓

-dhegaha: (n) 1. [Plural of dheg] ears. 2. earring (iiring) ~ dhegodhego

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhegadhego

2

de: earrings

3

lx: dhego

4

pd: (/ha)

5

ps: n6-m-col

6

key: dhego

waa la naqliyay ✓

قُرْط، شَنْفَ

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax qof kale sameeyey wax u eg samayn; ka xigasho. 2. (f.mg) Ka dh.: hilib iyo wixi lamida gogasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g ) Wax qof kale sameeyey wax u eg samayn; ka xigasho. 2. (f.mg) Ka dh.: hilib iyo wixi lamida gogasho. m.f.dh, dheegasho.

waa la naqliyay ✓

v. imitate, act like someone else; pay close attention to another's actions, copy; forge

waa la naqliyay ✓

(fal) afkaar ama xog ka soo amaaho dukumenti ama kutubo kale oo asal ah. Tixdan waxan ka soo dheegtay buugga Saabxidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: imitate, act like s.o. else; pay close attention to another's actions, copy; [ext.] forge

2

lx: dheego

3

pd: (dheegtay)

4

ps: v3b=

5

key: dheego

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ku dh.: wax meel ku nabasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ku dh.: wax meel ku nabasho. m.dh, dhegsasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax, meel ku nabo. Dh: dhejiso.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Shax, turub, iyo wixi lamida bad dhigasho. 2. Ku d.: cid marti u noqosho. la-mid: deg² (3,9)

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Shax, turub, iyo wixi lamida bad dhigasho. 2. Ku d.: cid marti u noqosho. m.f.dh, degasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. go down, descend

2

dego [feminine] n., [collective] dung, pulverized dung

waa la naqliyay ✓

-degtay / degatay: (v) go down (dhaawn); go or come down; descend (di-sendi); get out. Ex: hoos bay u degatay; she went down

waa la naqliyay ✓

1

(Dheg-ta)

2

1. Xubinta oogada ku taal oo dhawaaqa, yeerta iyo shanqarta qabata oo garata; xubinta maqalka; dhegta dadku waxay u qaybsantaa saddex meelood oo mid waliba hawlo gaar ah qabato; dheg soke, dheg dhexe iyo dheg shishe.

3

2. (weel, qalab, kd.) meelo sida dhegta soo baxsan oo la qabto ama wax kale tara; carrab.

4

3. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf.

waa la naqliyay ✓

1

dheg¹: m.dh (-go, m.l) 1. Xubinta maqalka nafleyda. 2. Hilqadaha haweenku isku qurxiyaan ee dhegaha dacalkooda surtaan middood. 3. Weel, qalab iyo wixi lamida meesha la qabto si loo qaado ama loo jiido. 4. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf. 5. Shebeg lakabyo isa saaran ah, xanjo ka samaysan oo ay shinnidu malabka ku keydsato, ilmahana gashato.

2

dheg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Subag iyo wixi lamida xarkagid. 2. Cid iyo wixi lamida nabmid. 3. Ku dh.: wax gacanta xoog ugu qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

dheg¹: m.dh (-go, m.l) 1. Xubinta maqalka nafleyda. 2. Hilqadaha haweenku isku qurxiyaan ee dhegaha dacalkooda surtaan middood. 3. Weel, qalab iyo wixi lamida meesha la qabto si loo qaado ama loo jiido. 4. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf. 5. Shebeg lakabyo isa saaran ah, xanjo ka samaysan oo ay shinnidu malabka ku keydsato, ilmahana gashato.

2

dheg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Subag iyo wixi lamida xarkagid. 2. Cid iyo wixi lamida nabmid. 3. Ku dh.: wax gacanta xoog ugu qabasho. m.f.dh, dhegid.

waa la naqliyay ✓

1

v. stick to, be stuck to, adhere

2

dheg [feminine] n. ear

3

dheg [feminine] n. handle

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. ear (iyar). 2. earring (ii-ringi); earbob (iyar-baab) ~ dhego. 3. handle (han-dhel). 4. ku dheg -ay / tay: (v) hold on; cling (kiling)-, stick fast; stand firm ~ ku adkeyso

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) meel sida xanjada ugu nabmid.

2

dheg -ta: (magac, dhedig, keli) xubinta dareenka maqalka; lixaad maqalka.

3

dheg -ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo uu dumarku dhegaha sudho oo isku qurxiyo. Dheg keliya oo luul ka samaysan ayay Aamina gashantahay. Dh: wisaakhyo, hilqad.

waa la naqliyay ✓

أُذُن، عُصَوُ السَّمْعِ

waa la naqliyay ✓

v. become poor

waa la naqliyay ✓

1

de: become poor

2

lx: deego

3

pd: (deegtay)

4

ps: v3b=

5

key: deego

waa la naqliyay ✓

1

(Dheda-da)

2

Ciiryaamo aad u culus oo is'araggu aad u yaraado.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qabow habeenkii dhaca oo sameeya dhibco yaryar oo biyo ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qabow habeenkii dhaca oo sameeya dhibco yaryar oo biyo ah.

waa la naqliyay ✓

Fog

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] mist, dew

waa la naqliyay ✓

-dhedada: (n) mist (misti); dew (dhuu); hoarfrost (hoor-foost); frost (faroost) ~ dhado, dharab

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig,keli) dhaxan qoyaan yar wadata oo habeenkii da'da. Dh: rayo, ceeryaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ciiryaamo, sayax

2

de: mist, dew

3

lx: dhedo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f-col

6

key: dhedo

waa la naqliyay ✓

erey la yidhaa kolka wax laga yaabo la arko ama la maqlo. Dhega! waar waxani waa maxay!

waa la naqliyay ✓

1

de: stubborn, unwilling to listen, disobedient Lit: hard ears

2

lx: dhega

3

pd: \pd-adag

4

ps: adj-expr

5

key: dhega

waa la naqliyay ✓

f.g/mg. 3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax la hayay meel saarasho. 2. (f.g) Wax kaydsasho. 3. (f.g) Cashar qorasho. 4. (f.g) Dugsi wax ka barasho. 5. (f.g) Ballan, heshiis iyo wixi lamida cid la gelid. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax kale u beddelasho. 7. (f.mg) Is dh.: qof khatar iyo wixi lamida oo ku soo fool leh oo loo baahnaa in uu ka gaashaanto ka seexasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg. 3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax la hayay meel saarasho. 2. (f.g) Wax kaydsasho. 3. (f.g) Cashar qorasho. 4. (f.g) Dugsi wax ka barasho. 5. (f.g) Ballan, heshiis iyo wixi lamida cid la gelid. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax kale u beddelasho. 7. (f.mg) Is dh.: qof khatar iyo wixi lamida oo ku soo fool leh oo loo baahnaa in uu ka gaashaanto ka seexasho. m.f.dh, dhigasho.

waa la naqliyay ✓

Meridians, Longitude

waa la naqliyay ✓

1

v. put s.t aside for oneself; put down; park (a car)

2

dhigo: v. study, learn; write for self, go to school, attend class

waa la naqliyay ✓

1

-dhigtay / dhigatay: (v) 1. put aside something for yourself; save (say-v). Ex: lacagta qaar meel ka dhigo: save some of the money 2. learn something for oneself. Ex: fadlan, Quraanka dhigo; please learn the Koran

2

ka dhigo: dhigtay I dhigatay: (v) make (meeyk)', consider (kon-si-dher)-, think carefully about. Ex: saxiib ka dhigo; make him or consider your friend

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax baro. Qur'aanka dhigo.

2

dhigo: (fal) faraha ka qaad oo meel u dayaso ha kuu yaallee. Buugga miiska dhigo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Wax fiirin. 2. Wax nishaabid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Wax fiirin. 2. Wax nishaabid. m.f.dh, dhugasho.

waa la naqliyay ✓

v. glance, look at

waa la naqliyay ✓

-dhugtay / dhugatay: (v) look at (luuk at); see (sii); gaze (geeys); glance (glaansi) ~ fiiri. Ex: hoos dhugo; look down

waa la naqliyay ✓

(fal) fiiri oo si deggan u eeg. Bal ninkan dhugo oo gardarradiisa fiiri.

waa la naqliyay ✓

1

de: glance, look at

2

lx: dhugo

3

pd: (dhugtay)

4

ps: v3b=intr

5

key: dhugo

waa la naqliyay ✓

1

(Bakayla-ha)

2

Jaad nafleyda dhirta xagata ka mid ah oo aad u dheereeya; wuxuu lee yahay dhego dheerdheer, dhogor jilicsan, af bushinta kore ka faruuran, dabo gaaban, iyo lugo xoog badan oo dheerdheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Dameer-ka, Dameer-ta)

2

Nafley, gammaanka kamid ah oo dadka la dhaqma; faraskuu u eg yahay wuxuuse lee yahay dhego dheerdheer iyo guud gaaban iyo gafuur cad, midabkiisuna beey buu u badan yahay (ama dabeer, dammeer)

waa la naqliyay ✓

1

(Damrad-da)

2

Waran dhego leh oo kalluunsatadu, libaaxbadeedka waaweyn oo shabaagaha gala ku wareento.

waa la naqliyay ✓

Aan dhegaha si fiican wax uga maqal; dhego culus.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhakanaan-ta)

2

(qof) dhakan ahaan; dhego cuslaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegayara-ha)

2

Ubax isagoo aan buqin la gooyo oo la engejiyo oo ka baxa geed weligi cagaar ah oo dhulalka kulul: wuxuu u eg yahay qodob yar oo dhego leh; dhirta cunnada lagu udgooneeyo buu ka mid yahay in kastoo Soomaalidu shaaha keliya ku darsato; waxaa kaloo laga sameeyaa dawo, siiba tan ilkaha, saabbuun, cadar iyo waxyaalo kale oo lays marsho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegoola-ha)

2

Qof dhegala'.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegooleyn-ta)

2

Is dhegatirid; wax dhegala' iska dhigid.

waa la naqliyay ✓

Dhego aad u yaryar ama u gaaggaaban leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Fallaar-ta)

2

1. Ul dhuuban oo doc bir dhego lihi kaga jirto docna baalal iyo fantax ku leh oo qaansada laga rido.

3

2. Gamuun; leeb.

4

3. (cudur) jeeniwareen; oofwareen.

waa la naqliyay ✓

1

(Faranfar-ka)

2

Bahal yar oo caanaleyda kamid ah oo godadka gudohooda ku nool; wuxuu lee yahay indho iyo dhego aad u yaryar oo aan ishu fudayd u qaban karin; labo cagood oo hore oo serfo la moodo, gafuur yuuban iyo dhogor jilicsan; wuxuu ku nool yahay oo cunaa cayayaanka; kolkuu god qodanayo, dibaddaa laga arkaa ciidda uu kor u soo tuurtuura hayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Fulul-ka)

2

1. (xididdada geedaha, kd.) aan dhab dhulka ugu aasnayn oo aan soo bixintoodu qodid u baahnayn: waxaa ku filan in inta madax keliya lagu dhego hadba kor loo soo dhifto taniyo intuu ka soo wada baxo.

3

2. Wixii sida xididdada dhirta oo aan qarsoonayn ama dibadyaalka ah oo kale loo soo baxsho.

waa la naqliyay ✓

1

(Gamas-ka)

2

Warmaha jaad kamid ah oo yar; hooto dhego leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Guduudana-ha)

2

Bahal dummadda u eg kase weyn; wuxuu lee yahay addimmo dheerdheer, dabo gaaban, dhego dheerdheer oo timo ka taagan yihiin; labada can wuxuu ku lee yahay dhogor duf ah, waxaana la yiraahda, wax ka arag dheer; jiifaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Jiir-ka) ° a) Bahal yar oo dhirxagatada kamid ah oo leh dhego waaweyn iyo dabo dheer; doolli. b) Hilibka intiisa aan baruurta ahayne, guduudan.

2

2. (Jiir-ta) Dhul sarreeya oo babac ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Kalluun-ka)

2

Nafley dhiig qabow oo jaadad badan ah oo biyaha ku dhex nool: wuxuu lee yahay lafdhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal (qoomishaashyo; waaf) oo uu ka neefsado, iyo dhego (tuuro); qaar waa yaryar oo waa kalluunka dhabta ah (huduf, tebediin, tarraaqad) qaarna waa waaweyn oo waa libaax-badeedka (saraacimo, shiriid, godgoddo) iyo kuwo kale (neberi, geelmaanyo); mallaay.

waa la naqliyay ✓

1

(Kureedda-da)

2

(magac kooxeed; keli: kureed) suuqadda dumarku dhegaha ku qaato jaad kamid ah; dhego; hilqado.

waa la naqliyay ✓

* Nafley caanaleyda kammid ah, oo geela isku bah yihiin, oo ku dhaqanta Ameerikada Koofure. Waxay leedahay: sur dheer oo dhuuban, dhego dheerdheer iyo dhogor cumur ah oo dheer oo jilicsan. Waa la rartaa, oo hilibkeedaa la cunaa, dhogorteedana dhar baa laga samaystaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Madax-a)

2

1. Oogada dadka iyo daayeerrada meesha ugu sarraysa iyo tan sankunneefle kaloo badan meesha ugu horraysa; kan nafleyda waaweyn wuxuu ka samaysan yahay lafo maskaxi ku gudajirto, waxaana ku yaal af, san, indho, dhego iyo daaman; waxaa kan dadka ku rogan timo; oogada inteeda kale iyo isaga waxaa u dhexeeya luqun; kur; unuun.

3

2. Maskax, laab, caqli.

4

3. Qof meel ama dad u sarreeya; duq; waayeel.

5

4. (roob) dhool; garab; saylaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Meelmaag-ga)

2

Qofka hadduu wax ku dhego, ama wax damco, aan laga fujin karin, aan la soo loodin karin; qof madax adag.

waa la naqliyay ✓

see [eeg] dhagool

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Cunto maalmeed suuq ka soo iibsasho. 2. Hawl keligii qabsasho (qof).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Cunto maalmeed suuq ka soo iibsasho. 2. Hawl keligii qabsasho (qof). m.f.dh, adeegasho.

waa la naqliyay ✓

v. do one's own work, do tasks for oneself

waa la naqliyay ✓

1

de: do one's own work, do tasks for oneself

2

lx: adeego

3

pd: (adeegtay)

4

ps: v3b=

5

key: adeego

waa la naqliyay ✓

Indigofera tinctoria [?] 10

waa la naqliyay ✓

1

(Dargo) S Clitoria ternatea L. Papilionaceae.

2

C Crotalaria pycnostachya Benth. Papilionaceae.

3

N Crotalaria saltiana Andr. Papilionaceae.

4

S Crotalaria laburnifolia L. Papilionaceae.

5

C,S Crotalaria comanestiana Volk. Papilionaceae.

6

N Crotalaria emarginella Vatke Papilionaceae.

7

N Crotalaria albicaulis Franch. Papilionaceae.

8

S, May Indigofera schimperi Jaub. & &Spach. Papilionaceae.

9

N Indigofera arabica Jaub. & Spach. Papilionaceae.

10

N Indigofera arrecta A. Rich. Papilionaceae.

11

N Indigofera articulata Gouan. Papilionaceae.

12

S Indigofera tinctoria L. Papilionaceae.

13

C Indigofera coerulea Roxb. Papilionaceae.

14

C Gloriosa minor Rendle. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Dhedo yeelasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Dhedo yeelasho. m.f.dh, dhedoobid.

waa la naqliyay ✓

n. photocopier

waa la naqliyay ✓

(fal) si fiican wax u hummaagso. Dheeho bal sida ay u egtahay taswiirteedu. Dh: eego.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dheji

2

de: stick to, be stuck to, adhere With preposition ku

3

hm: 1

4

lx: dheg

5

pd: (dhegay)

6

ps: v1=intr

7

key: dheg_1

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhego 'earrings'

2

de: ear

3

hm: 2

4

lx: dheg

5

pd: (-ta)

6

ps: n1-f

7

key: dheg_2

waa la naqliyay ✓

1

de: handle

2

hm: 3

3

lx: dheg

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: dheg_3

waa la naqliyay ✓

1

(Dheged-ka)

2

1. Midab xoolaha dhanada iyo jaanka cuna ama dhirta qaarkeed daaqa ay afka iyo gafuurka ku yeelato.

3

2. Dhegdheg, karriin, uskag; baqbaq.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Midab xoolaha dhanada iyo jaanka cuna ama dhirta qaarkeed daaqa ay gaafurka ku yeeshaan. 2. Carro cusboole ah. 3. Wasakh, uskag.

waa la naqliyay ✓

m. n. stickiness, sticky substance; color around mouth of an animal due to food stains

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m sticky, stickiness

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ciid dirri ah oo dhanaan laga helo lana moodo in saliidi ku daadatay oo badanaa xoolaha jeellani leefleefaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: stickiness, sticky substance; color around mouth of an animal due to food stains

2

lx: dheged

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: dheged

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegid-da)

2

Meel ama wax qabsasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheg².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel ama wax kale, ku nabmid oo qabsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley, wax badan oo laga dhergo siin. la-mid: dherji.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley, wax badan oo laga dhergo siin. m.f.dh, dhergin. la-mid: dherji.

waa la naqliyay ✓

v. give enough food to someone, satisfy

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause someone or something to satisfy fully; become full; sate (seeyt); satiate (seey-shi-yeeyt); surfeit (sar-fit) ~ dherji

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, cunto ku filan sii; cid kale, caloosha u buuxi. Li: gaajaysii.

waa la naqliyay ✓

1

a: dherji

2

de: give enough food to s.o., satisfy

3

lx: dhergi

4

pd: (dhergiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: dhergi

waa la naqliyay ✓

v. have relation (of two persons ~ more) as business, etc.

waa la naqliyay ✓

1

de: have relation (of two persons ~ more) as business, etc.

2

lx: dhexso

3

pd: (dhexsaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: dhexso

waa la naqliyay ✓

1

(Dhigma-da)

2

Qoraalka farta; dhigaal.

waa la naqliyay ✓