dhegla'

-da: (magac, dhedig, keli) qodob xeerka ka mid ah oo la raaco kolka uu arrin dhaco. Dh: dhegaley.

erey la yidhaa kolka wax laga yaabo la arko ama la maqlo. Dhega! waar waxani waa maxay!

de: stubborn, unwilling to listen, disobedient Lit: hard ears

lx: dhega

pd: \pd-adag

ps: adj-expr

key: dhega

dharla'¹: m.dh Kubka dhankiisa hore ee hilibku ku yaryahay; xoog.

dharla'²: f.mg4 (-'aa, -'ayd) Qof qaawan ahaansho. la-mid: dharra'.

dharla'¹: m.dh Kubka dhankiisa hore ee hilibku ku yaryahay; xoog.

dharla'²: f.mg4 (-'aa, -'ayd) Qof qaawan ahaansho. m.f.dh, dharla'aan. la-mid: dharra'.

adj., [expression] nude, naked

-aa / ayd: (adj) nude (nuud); naked (neey-kidh); bare (beer) ~ qaawan

de: nude, naked

lx: dharla'

pd: (dharla'aa)

ps: adj-expr

key: dharla'

(Dheelan-ka)

(xoolo, kd.) dheelmid.

dheelan¹: m.l Socodka habeenkii la socdo; guuro. la-mid: dheelmid.

dheelan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Nafley habeen socosho.

v. move camp at night

de: move camp at night

lx: dheelan

pd: (dheelmay)

ps: v1=

key: dheelan

(Dhegbas-ka)

Dhegbasid.

dhegbas¹: m.l Isku illaawidda sheeko dhegeysigeeda la isku illaawo. la-mid: dhegbasid.

dhegbas²: f.mg1 (-say, -stay) Ku dh.: sheeko dhegeysigeed isku illaawid.

v. eavesdrop, listen in attentively

(fal) wax aad dhegeysanayso isku illaw oo dhegta la sii raac. Qur'aanka ku dhegbas.

de: eavesdrop, listen in attentively Lit: burn the ear to ashes

lx: dhegbas

pd: (dhegbasay)

ps: v1=idiom

key: dhegbas

(Dhegcas-ta)

Dhasha yaryar oo nafleyda qaarkeed (lo', deero,...).

m.dh.u Dhasha yaryar oo nafleyda qaarkeed (lo', deero iyo wixi lamida).

f. n., [collective], [compound] young animals

-ta: (magac, dhedig, keli) rasaasta ifisada. Dhegcas ayuu cirka u riday

de: young animals Lit: red ear

lx: dhegcas

pd: (-ta)

ps: n-f-col-cmp

key: dhegcas

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax meel ku naban ahaansho. 2. Ku dh.: aad ugu mintidid (diin, ra'yi iyo wixi lamida).

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax meel ku naban ahaansho. 2. Ku dh.: aad ugu mintidid (diin, ra'yi iyo wixi lamida). m.f.dh, dhegganaan.

der. [adjective] stuck, attached

-aa: (adj) posted (powstidh); displayed or attached in a place ~ dhaggan. Ex: Waraaqaha dheggan yaan la fujin; don't remove the posted papers.

ku dheggan: (adj) attached (a-taajidh); glued to; fastened or joined; adjunct (a-jangt); appended

(tilmaame) wax meel ku naban.

de: stuck, attached

lx: dheggan

pd: (dhegganaa)

ps: adj-der

key: dheggan

Meel ama wax ku naban.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ku naban ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ku naban ahaansho. m.f.dh, dhegsanaan.

der. [adjective] stuck (to); next (to)

(tilmaame) wax naban oo meel ku dhejisan. Dh: dhejisan.

de: stuck (to); next (to)

lx: dhegsan

ps: adj-der

key: dhegsan

magac ama naanaysta wiil leh dheg ta kale ka dheer ama buro yar ku soo dhashay.

dhegyar¹: m.dh Nooc fallaarta dhegta leh ka mid ah oo yar.

dhegyar²: m.dh (cilmiga naflayda) Qaybta wadnaha oo ku soo shubma dhiigga ogsijiinka leh ee ka immaanaya wadnaha inta aan loo gudbin jirka intiisa kale.

m.dh (cilmiga naflayda) Qaybta wadnaha oo ku soo shubma dhiigga ogsijiinka leh ee ka immaanaya wadnaha inta aan loo gudbin jirka intiisa kale.

Boscia coriacea 01

m.l la-mid: dhannax.

m. n. tiny item ~ bit

(adj) small (ismool); tiny (tayni). Ex: wiil dhellah; baby boy ~ dhalleh, gibin

de: tiny item ~ bit

lx: dhellah

pd: (-a)

ps: n2a-m

see: dhannax

key: dhellah

f. n. prostitute

bw: Arabic

de: prostitute

initial: s

lx: sheglad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: sheglad

(fal) is qof dhegala' iska dhig. Dh: dhegoolee.

dhegoolay-da: (magac, dhedig, keli) haweeney dhegala' oo aan waxba maqal.

name-f imitation; impersonator

(Dheelaas-ka)

Cayaaraha faraxa iyo rayrraynta badan darteed loo sameeyo.

dheelaas¹: m.l 1. Cayaaro farax iyo raynrayn badan darteed loo sameeyo. 2. la-mid: dheelaasid.

dheelaas²: f.mg1 (-say, -stay) Cayaaro farax iyo raynrayn badan darteed u samayn.

m. n. festivity

de: festivity

lx: dheelaas

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: dheelaas

(Dheelmad-ka)

Dheelmasho.

m.l la-mid: dheelmasho.

-ka: (magac, lab, keli) ku hoyashada meel lagu carraabo. Soo dheelmadka geela suga wax kale la idiin ma hayee.

(Dhegaati-ga)

1. Xargo yaryar oo alaabada culculus (raro, kebdo, lammooyin; kd.) dacalladooda laga lullulo oo kolkii meel lagu dhisa hayo wax loogu xirxiro.

m.l/dh (-iyo, m.dh) 1. Xarig yar oo dhigaha lagu xiro. 2. Siddo xarig ah oo waxyaabaha qaar loo yeelo. la-mid: dhagaati.

m. n. lashing, binding

-ga (n) short cord (koodh); string (istiring)

-ga: (magac, lab, keli) xadhig yar oo ka mid ah xadhkaha aqalka marka la dhisayo lagu xidhxidho dhigaha iyo udbaha. Dh: gurkusooh.

de: lashing, binding

lx: dhegaati

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: dhegaati

m.dh Nooc fallaarta ka mid ah leh laba ganood oo u jeeda gadaal.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dhegganaan.

-da: (magac, dhedig, keli) summad adhiga lagaga dhigo dhegaha oo la sarsaro.

dhegraac¹: m.l Ballaarinta beer la ballaarinayo oo bowdka la fakinayo.

dhegraac²: f.g1 (-cay, -cday) Beer bowdkeeda

m.dh Sumcad wanaagsan oo la yeesho.

f. n. good reputation

-da: (magac, dhedig, keli) dadka dhexdiisa magac fiican ku lahaan; sumcad wanaagsanaan. Dh: sumcad

de: good reputation

lx: dhegsami

pd: (-da)

ps: n-f

key: dhegsami

f.mg1 (-gay, -gtay) U dh.: wax maqalkooda u dhegraaricin.

f.mg1 (-gay, -gtay) U dh.: wax maqalkooda u dhegraaricin. m.f.dh, dhegtaagid.

v. try to listen; listen to other people's conversation

-ga: (magac, lab, keli) shiki qabid oo war sugasho.

de: try to listen; listen to other people's conversation

lx: dhegtaag

pd: (dhegtaagay)

ps: v1=intr

key: dhegtaag

nickname; name-m extra ear; one with a small birth tumor above the ear

m.dh Axmaqnimo; maahsanaan.

f. n., [abstract] stupidity, not being intellegent

(adj) 1. inattentive (in-a-ten-tiv); lacking of attention; absent-minded. 2. —dhugla'aan -ta: (n) in concentration; absent-mindedness

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro iyo fikir gaabnaan.

de: stupidity, not being intellegent

lx: dhugla'aan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhugla'aan

delà, prép. - Kor.

de: DH [digraph letter of the Somali alphabet] Voiced post-alveolar retroflex stop; can be double, but is not spelled as such; changes to R when not the first consonant in most dialects

lx: dha'

pd: (-da)

ps: n-f

key: dha'

(Dheg-ta)

1. Xubinta oogada ku taal oo dhawaaqa, yeerta iyo shanqarta qabata oo garata; xubinta maqalka; dhegta dadku waxay u qaybsantaa saddex meelood oo mid waliba hawlo gaar ah qabato; dheg soke, dheg dhexe iyo dheg shishe.

2. (weel, qalab, kd.) meelo sida dhegta soo baxsan oo la qabto ama wax kale tara; carrab.

3. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf.

dheg¹: m.dh (-go, m.l) 1. Xubinta maqalka nafleyda. 2. Hilqadaha haweenku isku qurxiyaan ee dhegaha dacalkooda surtaan middood. 3. Weel, qalab iyo wixi lamida meesha la qabto si loo qaado ama loo jiido. 4. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf. 5. Shebeg lakabyo isa saaran ah, xanjo ka samaysan oo ay shinnidu malabka ku keydsato, ilmahana gashato.

dheg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Subag iyo wixi lamida xarkagid. 2. Cid iyo wixi lamida nabmid. 3. Ku dh.: wax gacanta xoog ugu qabasho.

dheg¹: m.dh (-go, m.l) 1. Xubinta maqalka nafleyda. 2. Hilqadaha haweenku isku qurxiyaan ee dhegaha dacalkooda surtaan middood. 3. Weel, qalab iyo wixi lamida meesha la qabto si loo qaado ama loo jiido. 4. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf. 5. Shebeg lakabyo isa saaran ah, xanjo ka samaysan oo ay shinnidu malabka ku keydsato, ilmahana gashato.

dheg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Subag iyo wixi lamida xarkagid. 2. Cid iyo wixi lamida nabmid. 3. Ku dh.: wax gacanta xoog ugu qabasho. m.f.dh, dhegid.

v. stick to, be stuck to, adhere

dheg [feminine] n. ear

dheg [feminine] n. handle

-ta: (n) 1. ear (iyar). 2. earring (ii-ringi); earbob (iyar-baab) ~ dhego. 3. handle (han-dhel). 4. ku dheg -ay / tay: (v) hold on; cling (kiling)-, stick fast; stand firm ~ ku adkeyso

(fal) (ku ~) meel sida xanjada ugu nabmid.

dheg -ta: (magac, dhedig, keli) xubinta dareenka maqalka; lixaad maqalka.

dheg -ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo uu dumarku dhegaha sudho oo isku qurxiyo. Dheg keliya oo luul ka samaysan ayay Aamina gashantahay. Dh: wisaakhyo, hilqad.

أُذُن، عُصَوُ السَّمْعِ

dala'¹: m.l la-mid: dhama'¹.

dala'²: f.mg1 (-l'ay, -la'day; -l'i) la-mid: dhama'².

(Degad-ka)

Degasho.

m.l la-mid: degasho.

vl. n. act of descending; landing (of airplane)

de: act of descending; landing (of airplane)

lx: degad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: degad

-ka: (magac, lab, keli) deegaan xoolo galaan ama geli jireen oo ay digagoodii taallo. Degal baan reerka ku furay. Li: garaac.