dhegaxanuun

m.l Xanuun dhabarka ku dhaca.

m.l Xanuun dhabarka ku dhaca.

-ka: (magac, lab, keli) dhabarka oo xanuuna; xanuun dhabarka ku dhaca.

(Seedaxanuun-ka)

Seedaha oo xanuuna.

m. n., [compound] pain in a tendon

-ka: (magac, lab, keli) xanuun seedaha gala.

de: pain in a tendon

initial: s

lx: seedaxanuun

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: seedaxanuun

-ka: (n) backache (baak-eyk); back pain (baakpeeyri)

-ka: (magac, lab, keli) xanuun aad u daran oo gubasho ah ama mudid ah oo badanaa raaca lareemayaasha.

m.l/dh (-rro, m.dh) Dhagax midab cad leh oo jilicsan.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax dabeecad, fir, muuqaal iyo wixi lamida oo aan la jeclaysan leh ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax dabeecad, fir, muuqaal iyo wixi lamida oo aan la jeclaysan leh ahaansho. m.f.dh, dhalanxumaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): having a bad character, bad-natured; having a defective background

de: having a bad character, bad-natured; having a defective background

lx: dhalanxun

pd: (dhalanxumaa)

ps: adj-cmp

key: dhalanxun

f.mg4 (-umaa, -umayd) Qof, hab aan wanaagsanayn u dhaqma ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Qof, hab aan wanaagsanayn u dhaqma ahaansho. m.dh, dhaqanxumaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): coarse, rude, impolite

-dhaqanxumaa / dhaqanxumayd: (adj) impolite (im- po-laayt); ill-mannered (iil-maanaridh); unmannerly (an-maanarli); discourteous (dis-keer-tiyas); rude (ruudh)

de: coarse, rude, impolite

lx: dhaqanxun

ps: adj-cmp

key: dhaqanxun

-ta: (magac, dhedig, keli) dhegadhegaynta wararka iyo waxii kolba jira. Dhegaabin ayuu warkayga ku ogaaday. Dh: dhegodhegayn.

-ka: (magac, lab, keli) xanuun haweenka naasaha kaga dhaca oo ibaha bukaysiiya oo haddii uu ku xumaado naasatira.

-ka: (magac, lab, keli) cudur beerka ku dhaca. Beerxanuun baa ku dhacay kuwii khamrida biishan jireye.

pr. n., loc. Dagahbur [small town in western Somalia.]

de: Dagahbur [small town in western Somalia]

lx: Dhagaxbuur

ps: n0-loc

key: Dhagaxbuur

-ka: (magac, lab, keli) qalalaase iska hor'imaad ah oo shiid iyo arbushaad wata.

-ta: (magac, dhedig, keli) (is ~) wax aan waxba maqlayn iska dhigid oo hadal ka dhega'adaygid. Dh: dhega'adaygid.

(adj) obedient (obiidi-yanti); compliant (kompalaant); submissive (sab-mis'iv) ~ dhellah dhaganugul, muddiic

(tilmaame) mid horay wax u maqla oo dhegawaadan.

m.f.dh eeg dheggan. la-mid: dhegganaansho.

f. n., [abstract] adherence, state of being stuck ~ attached to something

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel ku naban ahaan. Dh: dheggenaan.

de: adherence, state of being stuck ~ attached to s.t.

lx: dhegganaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: dhegganaan

m.f.dh eeg dhegsan. la-mid: dhegsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel ku naban ahaan. Dh: nabnaan, dhejisnaan.

-ka: (magac, lab, keli) xanuun ilkaha laga dareemo kolka uu suus galo ama nabarba ku dhaco.

m.l (daaw.) Xanuun madaxa ku dhaca; madax-wareer.

-ka: (magac, lab, keli) bugtaan uu qofka madaxu xanuuno. Aabbo madaxanuun baa haya. Dh: madax-xanuun, madax-wareer, madaxfarad, madaxfered.

m.f.dh eeg dhegala'.

-ta: (magac, dhedig, keli) maqalka qofka oo la waayo. Gabadhu dhegala'aanta way ku dhalatay.

(qof) aan wax diidin; dhegafudud; wixii la faro, degdeg u maqla oo u qabta.

f.mg4 (-glaa, -glayd) U dh.: qof, waxa la faro si sahlan u fuliyo ahaansho.

f.mg4 (-glaa, -glayd) U dh.: qof, waxa la faro si sahlan u fuliyo ahaansho. m.f.dh, dhegannuglaan.

adj., [expression] responsive, attentive, obedient; prompt

de: responsive, attentive, obedient; prompt

lx: dhegannugul

ps: adj-expr

key: dhegannugul

(tilmaame) eeg dheganugul.

Wax maqli og.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof dhegihiisu aad wax u maqlaan ahaansho. 2. Qof wax dhega nugul ahaansho.

adj., [expression] hearing well, having good hearing

de: hearing well, having good hearing

lx: dhegawaddan

ps: adj-expr

key: dhegawaddan

n. phr. toothache

de: toothache

lx: ilig-xanuun

ps: np

key: ilig-xanuun

-ka: (magac, lab, keli) xanuun wadnaha ku dhaca oo inta badan ka yimaadda halbawlayaasha oo cilladaysta ama xidhma.

m.l (-eemo ..., m.l) (daawo) Xanuun aad u daran oo gubasho ah ama mudid ah oo badanaa raaca lareemayaasha.

m.l (-eemo ..., m.l) (daaw.) Xanuun aad u daran oo gubasho ah ama mudid ah oo badanaa raaca lareemayaasha.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof talooyinka iyo farriimaha si fudud u qaata ama u nugul. Dh: dheganuglaan.

-ka: (magac, lab, keli) xanuunka mastitiska loo yaqaan.

(Dhega'adkaan-ta)

Wax dhega'adag ahaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabeecad qofku wax uu maqlayo ama farriin iskaga diido oo canaado. Dh: isdhegamarin.

m.f.dh eeg dhega-adag. la-mid: dhega-adayg¹, dhega-adkaansho.

-ka: (n) foot pain; footsoreness (fuutsoor-nes)

m.f.dh eeg dhegawaddan. la-mid: dhegawaddanaansho.

-ka: (n) dysentery (desen-taria); diarrhea also diarrhoea (daay-riya); stomach upset ~ calool-xanuun, disantariyo

-ka: (magac, lab, keli) xilli aad u horreeya; wakhti aad u fog oo la soo jiray; inta la xusuusan yahay. Sheekadani waa mid soo jirtay tan iyo aamanuun. Dh: aaman, aamanuu, weligeed, abidkeed. Li: amminkan.

daanduun¹: m.l la-mid: daadduun¹.

daanduun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay) la-mid: daadduun².

m.dh la-mid: degaameyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul aan hore loo degi jirin, deegaamin.

cf: degmo

de: settlement, community, habitable place, residence, place to settle; [vn] act of settling

hm: 1

lx: degaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: degaan_1

de: slope, ramp

hm: 2

lx: degaan

pd: (-ga)

ps: n2-m-cmp

key: degaan_2

-ta: (magac, dhedig, keli) wax deggen ahaan. Qayaad iyo Warfaa deganaan ayaan ku ogaa.

f.mg4 (-naa, -nayd) Weel wax buuxa ahaansho.

der. [adjective] filled, full (of liquid)

(tilmaame) weel ama wax kale oo buuxa oo daf ah. Dh: buuxsan.

de: filled, full (of liquid)

lx: dhaansan

pd: (dhaansanaa)

ps: adj-der

key: dhaansan

(adv) often (ofan); many times; frequently. Ex: dhaaxaan ku iri ha samayn! I told you often not to do that!

f. n., pl. stones

-ta: (n) [plural of dhagax]. 1. stones (stoonis) ~ dhagxan. 2. (n) battery (baatari) ~ batari

de: stones

lx: dhagxaan

pd: (-ta Sg: dhagax)

ps: n8-f-pl

key: dhagxaan

(Dhashuun-ka)

Qoyaan aan badnayn oo meel ka soo habya oo badanaa aan nafiid ahayn (sida dhacaan, milil, malax).

dhashuun¹: m.l 1. Dhacaan adag oo meel bugta ka yimaada; malax, milil. 2. la-mid: dhashuumid.

dhashuun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) Meel bugta dhacaan adag ka imaansho.

m.l Dhacaan adag oo meel bugta ka yimaada; malax, milil.

m. n. oozing moisture; pus

dhashuun v. ooze

-ka: (n) 1. the act of oozing or discharging fluid 2. (v) dhashuun -dhashuumay / dhashuuntay: (v) ooze (uuz); exude moisture; drain of sap (saap) dhacaan

-ka: (magac, lab, keli) qoyaan meel ka soo heema. Milliluhu dhashuun ayuu keenaa. Dh: heen, qoyaan.

(Dhegaati-ga)

1. Xargo yaryar oo alaabada culculus (raro, kebdo, lammooyin; kd.) dacalladooda laga lullulo oo kolkii meel lagu dhisa hayo wax loogu xirxiro.

m.l/dh (-iyo, m.dh) 1. Xarig yar oo dhigaha lagu xiro. 2. Siddo xarig ah oo waxyaabaha qaar loo yeelo. la-mid: dhagaati.

m. n. lashing, binding

-ga (n) short cord (koodh); string (istiring)

-ga: (magac, lab, keli) xadhig yar oo ka mid ah xadhkaha aqalka marka la dhisayo lagu xidhxidho dhigaha iyo udbaha. Dh: gurkusooh.

de: lashing, binding

lx: dhegaati

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: dhegaati

f.mg4 (-'aa, -'ayd) Nafley aan wax maqlin ahaansho.

adj., [expression] deaf

(tilmaame) mid aan waxba maqlayn. Nin dhegala' ayaa gaadhiga wada. Dh: dhakan.

a: dhegola'

de: deaf

lx: dhegala'

ps: adj-expr

key: dhegala'

-da: (magac, dhedig, keli) qodob xeerka ka mid ah oo la raaco kolka uu arrin dhaco. Dh: dhegaley.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dhegganaan.

m.dh 1. Sumcad aan wanaagsaneyn oo cidi yeelato. 2. Ceeb. la-mid: dhegxumaan.

m.dh 1. Sumcad aan wanaagsaneyn oo cidi yeelato. 2. Ceeb.

(Dhegxuma-da)

Hadal ceebaal leh oo faafa; magacxumo; ceeb.

m.dh la-mid: dhegxumaan.