dhegawaddan

m.f.dh eeg dhegawaddan. la-mid: dhegawaddanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof talooyinka iyo farriimaha si fudud u qaata ama u nugul. Dh: dheganuglaan.

(Dhega'adkaan-ta)

Wax dhega'adag ahaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabeecad qofku wax uu maqlayo ama farriin iskaga diido oo canaado. Dh: isdhegamarin.

m.f.dh eeg dhega-adag. la-mid: dhega-adayg¹, dhega-adkaansho.

Aan caato, kd., la engegin ee qoyan; aan jaynafsanayn; ladnaani ka muuqato.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax ladnaani ka muuqato ahaansho (nafley).

der. [adjective] feeble-minded, dim-witted, intellectually slow

dhaaddan [derived] [adjective] healthy-looking, well-fed, prosperous

Wixii loo diro diida; dhasiigid badan.

f.mg4 (-dkaa, -dkayd) Qof aan amarka si sahlan u qaadan ahaansho. m.f.dh, dhega'adkaan.

f.mg4 (-dkaa, -dkayd) Qof aan amarka si sahlan u qaadan ahaansho.

adj., [expression] stubborn, unwilling to listen, disobedient

(adj) obstinate (oobastineeyt)', unyielding (anyiildhing)-, tenacious (taneey-shas); headstrong; dogged ~ canaadi, macangag ~ madax-adag. -Syn. Stubborn, headstrong, stiff necked, bullheaded, pigheaded, mulish, dogged, pertinacious.

-ka: (magac, lab, keli) qofka oo caydiisa la maqashiiyo iyadoo xumaan laga raadinayo.

m.f.dh eeg dhegala'.

-ta: (magac, dhedig, keli) maqalka qofka oo la waayo. Gabadhu dhegala'aanta way ku dhalatay.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax deggen ahaan. Qayaad iyo Warfaa deganaan ayaan ku ogaa.

m.dh (-imo, m.l) Summad geela lagu dhigo oo ah xarriiq goobaaban oo dadban oo tagoogta lagu dhigo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xog'ogaal ka dhigid.

name-f tied up; noticed

(tilmaame) mid dabran oo dhaadka ka xidhan.

-ga: (n) inclined surface; slope (islowp); ramp (raamp); downhill (dhaawn-hiil) ~ hoos u-janjeera

Dhaawac ku yaal.

dhaawacan¹: f.mg1 (-cmay, -cantay; -cmi) Wax dhaawac gaarey noqosho.

dhaawacan²: f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Wax dhaawac gaarey ahaansho.

dhaawacan¹: f.mg1 (-cmay, -cantay; -cmi) Wax dhaawac gaarey noqosho. m.f.dh, dhaawacmid.

dhaawacan²: f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Wax dhaawac gaarey ahaansho. m.f.dh, dhaawacnaan.

der. [adjective] injured, wounded

-dhaawacnaa / dhaawacnayd: (adj) wounded (wuundidh); injured (injaridh)

(tilmaame) noole dhaawac qaba.

de: injured, wounded

lx: dhaawacan

pd: (dhaawacnaa)

ps: adj-der

key: dhaawacan

m.dh la-mid: dhaawanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhegadhegaynta wararka iyo waxii kolba jira. Dhegaabin ayuu warkayga ku ogaaday. Dh: dhegodhegayn.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Caqli weyn lahaansho. 2. Nishaab fiican lahaansho.

Comp. adj., (ie. n., adj.): intelligent, attentive

de: intelligent, attentive

lx: dhugbadan

pd: (dhugbadnaa)

ps: adj-cmp

key: dhugbadan

m.f.dh eeg dhaawan. la-mid: dhaawanaansho, dhawanaan, dhawanaansho.

-ka: (magac, lab, keli) marka qofku dhaandhaamo ee maskaxwareero. Waxay dhabawalan ka qaadday guuxii mawjadaha badda.

-dhaga adkaa / dhaga adkayd: (adj) disobedient (dis-o-biidi-yant); rebellious (ri-beel-yes); disobeying (dis-o-beeying); naughty (nooti); obstinate (o-bis-tineeyt) ~ dhega adag, canaadi

(Deg-daran) C,N Ipomoea marmorata Britt. Convolvulaceae.

-ta: (magac, dhedig, keli) (is ~) wax aan waxba maqlayn iska dhigid oo hadal ka dhega'adaygid. Dh: dhega'adaygid.

m.f.dh eeg dheggan. la-mid: dhegganaansho.

f. n., [abstract] adherence, state of being stuck ~ attached to something

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel ku naban ahaan. Dh: dheggenaan.

de: adherence, state of being stuck ~ attached to s.t.

lx: dhegganaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: dhegganaan

m.f.dh eeg dhegsan. la-mid: dhegsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel ku naban ahaan. Dh: nabnaan, dhejisnaan.

m.f.dh eeg dhergan. la-mid: dherganaansho.

(tilmaame) qof dhiig galay oo qof kale xaqdarro ku dilay.

(Dhega'adayg-ga)

Tilmaanta qofka dhegaha adag; dhasiig.

dhega'adayg¹: m.l Dabci qof leeyahay oo u diida in si sahlan ku fulin waxa loo diray. la-mid: dhega-adkaan.

dhega'adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ku dh.: cid wax loo diray fulin waayid. m.f.dh, dhega'adaygid.

-ga: (magac, lab, keli) qof aan talada iyo farriimaha maqlin oo canaaga. Li: dhaganugayl.

(fal) qof dhega adag oo dadku waxay leeyihiin iska dhegamariya ahaw.

dhega-adayg¹: m.l Dabci qof leeyahay oo u diida in si sahlan ku fulin waxa loo diray. la-mid: dhega-adkaan.

dhega-adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ku dh.: cid wax loo diray fulin waayid.

m. n., [compound] disobedience, stubbornness

dhega-adayg: [inchoative] v. refuse to listen; become stubborn

-a: (n) obstinateness; disobedience

f.mg3 (-kaaday, -kaatay) Wax dhega-adag noqosho.

f.mg3 (-kaaday, -kaatay) Wax dhega-adag noqosho. m.f.dh, dhega-adkaansho.

-ka: (magac, lab, keli) cudur dhegaha ku dhaca oo dartii dadka ku dhego cuslaadaan ama ku dhego beelaan haddii aan la iska daaweyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhagala'aan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wareerin kolba wax u sheegid iyo qaylo ah.

(Dhegacuslaan-ta)

Wax dhegaculus ahaan; dhakanaan.

m.f.dh eeg dhegaculus. la-mid: dhegaculays, dhegacuslaansho.

f. n., [compound] partial deafness

-ta: (magac, dhedig, keli) maqalxumaan aan jabaqda gaaban la maqlin.

de: partial deafness

lx: dhegacuslaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-cmp

key: dhegacuslaan

-ta: (magac, dhedig, keli) dhegdhegeysi wax laga sheekaysanayo dhegaha lala raacraaco.

(fal) sida fardaha u dheganuglaw.

dhegafarasaw-ga: (magac, lab, keli) dheganuglaan sida faraska horay wax loogu maqlo.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka iyo farriimaha horay u maqlid.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: dhakafaarsan.

(tilmaame) eeg dhakafaarsan.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Qof aan wax tashiilin ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Qof aan wax tashiilin ahaansho.

Comp. adj., (ie. n., adj.): extravagant, squandering

de: extravagant, squandering

lx: dhaqaaladdaran

pd: (dhaqaaladdarnaa)

ps: adj-cmp

key: dhaqaaladdaran

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: dhakafaarsan.

-ta: (magac, dhedig, keli) dheelidda ciyaar caruurtu ciyaarto iyagoo gacmaha is haysta ama midmid iska daba wareegaaya.

v., pl., relative form, [inchoative] that they be / become ...

(v) they were or they may become ~ ahaadeen

de: that they be / become ...

lx: ahaadaan

ps: v5a-3pl-rel-inch

key: ahaadaan

(fal) dagaal gal oo wax dil adna in lagu dilo isku diyaari. Orod dagaalan waaka dalkaagii la haystee. Dh: dagaallan, dirir.

dagaalan -ka: (magac, lab, keli) dagaalgalid oo waxdil isku diyaari. Dh: dagaallan, dirir. dagaal'aqoon -ka: (magac, lab, keli) qof colaad u joog ah oo tabaha iyo xeeladaha dagaalka oo dhan. yaqaan. Dh: colyagaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) geeddi iyo safar midna aan ku jirin oo iska deggan ahaan. Dh: degganaan.

daganaan-ta: (magac, dhedig, keli) kacsanaan iyo buuq midna aan la hayn oo iska niyad san.

der. [adjective] dizzy, giddy, light-headed; confused, in a muddle

see [eeg] dawakhsan

a: dawakhsan

de: dizzy, giddy, light-headed; confused, in a muddle

lx: dawaqsan

pd: (dawaqsanaa)

ps: adj-der

key: dawaqsan

m.dh la-mid: degaameyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul aan hore loo degi jirin, deegaamin.

m.l 1. Rug ka dhigashada meel rug laga dhigto. 2. Fariisashada wax duulayey fariisto. 3. Shiididda biyo hoos loo shiido. 4. Hoos u dhicidda dhul, webi iyo wixi lamida hoos heerkoodii uga dhacaan. 5. Kala miirmidda wax qasnaa kala miirmaan. la-mid: degid.

m.l 1. Rug ka dhigashada meel rug laga dhigto. 2. Fariisashada wax duulayey fariisto. 3. Shiididda biyo hoos loo shiido. 4. Hoos u dhicidda dhul, webi iyo wixi lamida hoos heerkoodii uga dhacaan. 5. Kala miirmidda wax qasnaa kala miirmaan. la-mid: degid.

-ta: (n) habitation (haabateyshin) ~ degis, Ex: waxaa doonayaa inaan soo eego inuu gurigu degitaan ku haboon yahay; I would like to see whether the house is fit for habitation. ~ see also [eeg] degid

-ka: (magac, lab, keli) meel aan degaan hore ahayn hoy ka dhigitaan. Dh: degis.

degitaan-ka: (magac, lab, keli) qalalaase iyo colaad ka nasasho oo qaboobid.

degitaan-ka: (magac, lab, keli) doon ama markab cillad darteed badda dhexgalid oo quusitaan. Dh: qarraqitaan.

dhaadhac¹: m.l 1. Lacag aan la xoogsan oo qofka siyaaba dadban ku soo gasha. 2. la-mid: dhaadhicid. 3. la-mid: dhacdhac¹.

dhaadhac²: f.mg1 (-cay, -cday; -dhici) Meel hoose u degid.

dhaadhac¹: m.l Lacag aan la xoogsan oo qofka siyaaba dadban ku soo gasha.

dhaadhac²: f.mg1 (-cay, -cday; -dhici) Meel hoose u degid. m.f.dh, dhaadhicid.

v. go ~ come down

-a: (n) 1. slope (isloop) dagaandeg. 2. income (inkam); extra income. Ex: shaqada dhaadhac makaa soo galaa? do you get extra income from the job? 3. soo dhaadhac (v) come down. Ex: magaalada u soo dhaadhac; come down into the city.