dhegamari

(Dhegaati-ga)

1. Xargo yaryar oo alaabada culculus (raro, kebdo, lammooyin; kd.) dacalladooda laga lullulo oo kolkii meel lagu dhisa hayo wax loogu xirxiro.

m.l/dh (-iyo, m.dh) 1. Xarig yar oo dhigaha lagu xiro. 2. Siddo xarig ah oo waxyaabaha qaar loo yeelo. la-mid: dhagaati.

m. n. lashing, binding

-ga (n) short cord (koodh); string (istiring)

-ga: (magac, lab, keli) xadhig yar oo ka mid ah xadhkaha aqalka marka la dhisayo lagu xidhxidho dhigaha iyo udbaha. Dh: gurkusooh.

de: lashing, binding

lx: dhegaati

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: dhegaati

f.lg2 (-iyay, -isay) Degaan, xoolo iyo wixi lamida wax dhexqaadsiin. la-mid: dhexmarsii.

f.lg2 (-iyay, -isay) Degaan, xoolo iyo wixi lamida wax dhexqaadsiin. m.f.dh, dhexmarin. la-mid: dhexmarsii.

v. make something ~ someone go through; cause to pass through

-yey I say: (v) make someone or something go through, among or between

a: dhexmarsii

de: make s.t. ~ s.o. go through; cause to pass through

lx: dhexmari

pd: (dhexmariyey)

ps: v2a=tr

key: dhexmari

(Dhegayara-ha)

Ubax isagoo aan buqin la gooyo oo la engejiyo oo ka baxa geed weligi cagaar ah oo dhulalka kulul: wuxuu u eg yahay qodob yar oo dhego leh; dhirta cunnada lagu udgooneeyo buu ka mid yahay in kastoo Soomaalidu shaaha keliya ku darsato; waxaa kaloo laga sameeyaa dawo, siiba tan ilkaha, saabbuun, cadar iyo waxyaalo kale oo lays marsho.

m.l Miro yaryar, madmadow, dhuudhuuban oo madax kuuskuusan leh oo shaaha lagu udgiyo. qoronfol, qoronful.

m.l Miro yaryar, madmadow, dhuudhuuban oo madax kuuskuusan leh oo shaaha lagu udgiyo. qoronfol, qoronful.

m. n., idiom: clove

-dhegayaraha: (n) clove (kalowv) ~ dhagayare

-ha: (magac, lab, keli) naanays loo yaqaan geela.

de: clove Lit: small ears

lx: dhegayare

pd: (/ha)

ps: n7-m-idiom

key: dhegayare

f.g2 (-iyay, -isay) Wax la diiddanyahay maqalkiisa ismoogeysiin.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax la diiddanyahay maqalkiisa ismoogeysiin. m.f.dh, isdhegammarin.

(fal) wax aad diiddantahay maqalkiisa ismoogeysii.

-ga: (magac, lab, keli) oodda aan la dhacamayn.

m.f.dh eeg dhegaqor².

m.f.dh eeg dhegatir². la-mid: dhegatir¹.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhegabeel kuridid.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dhakafaari.

(fal) cid kale, wareer ku rid. Dh: dhakafaari.

dhaari¹: m.l/dh Erey ereyada lammane ah lagu isticmaalo oo tilmaama “qof wax khabiir ku ah”, sida: fardadh.: fardafuulyahan.

dhaari²: f. g1/2 (-ryay, -riday/-risay; -ryi) Naas caanihii laga idlaystay nuugid.

dhaari³: f.g2 (-iyay, -isay) Qof dhaar marin.

dhaari¹: m.l/dh Erey ereyada lammane ah lagu isticmaalo oo tilmaama 'qof wax khabiir ku ah', sida: fardadh.: fardafuulyahan.

dhaari²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof dhaar marin. m.f.dh, dhaarin.

v. swear in, make someone take an oath

-yey / say: (v) take one's oath; cause someone to speak on oath. Ex: markhaatiyaashii oo dhan waa la dhaariyey; All the witnesses have been sworn

(fal) qof la hubinayo inuu run sheegayo, inuu Ilaahay ku dhaarto ku amar.

de: swear in, make s.o. take an oath

lx: dhaari

pd: (dhaariyey)

ps: v2a=tr

key: dhaari

-da: (magac, dhedig, keli) xiddig ka mid ah xidigaha cirka oo daruur u eg.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: degaamee.

(fal) eeg deegaamee.

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo meel dhacar leh soofin.

magac ama naanaysta wiil leh dheg ta kale ka dheer ama buro yar ku soo dhashay.

dhegyar¹: m.dh Nooc fallaarta dhegta leh ka mid ah oo yar.

dhegyar²: m.dh (cilmiga naflayda) Qaybta wadnaha oo ku soo shubma dhiigga ogsijiinka leh ee ka immaanaya wadnaha inta aan loo gudbin jirka intiisa kale.

m.dh (cilmiga naflayda) Qaybta wadnaha oo ku soo shubma dhiigga ogsijiinka leh ee ka immaanaya wadnaha inta aan loo gudbin jirka intiisa kale.

Boscia coriacea 01

(Dhexmar-ka)

Dhexmarid.

dhexmar¹: m.l la-mid: dhexmarid.

dhexmar²: f.g1 (-ray, -rtay) Wax badan oo meel wada jooga ama meel ku wada yaal (dad, xoolo, dhir, bad iyo wixi lamida) ama gudo leh (aqal iyo wixi lamida) ama dalool (dhuun iyo wixi lamida) dhexdood marid.

f.g1 (-ray, -rtay) Wax badan oo meel wada jooga ama meel ku wada yaal (dad, xoolo, dhir, bad iyo wixi lamida) ama gudo leh (aqal iyo wixi lamida) ama dalool (dhuun iyo wixi lamida) dhexdood marid. m.f.dh, dhexmarid.

v., [compound] transpire, ensue; happen between; go between ~ through ~ among; pass through

dhexmar: vl. n. act of going ~ passing through

-ay / tay: (v) 1. go through (goo thuruu); among or between; pass (paas); move by. Ex: guryahaas sii dhexmar! go through those buildings! 2. Happen between. Ex: maxaa idin dhexmaray? what happened between you and him /

(Dhugmar-ka)

Inta dhugi ku dhacday ka biskoodey, ayan kuna soo noqonayn; kabbax, guri.

m.l.kh Dh. ah: neef geel ah oo dhugi ku dhacday oo ka biskooday ee guri noqday.

vl. n. complete recovery from ~ immunity to a camel disease

-ka: (magac, lab, keli) dhib laga bogsaday oo aan soo noqonayn. Ninkaasi jadeecada dhugmar ayuu ka yahay. Dh: kabax.

cf: dhug, dhugato

de: complete recovery from ~ immunity to a camel disease

lx: dhugmar

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: dhugmar

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: degaamee.

(fal) deegaan ay dad galaan ka dhig oo dhisma hoosaad u samee. Dh: deegaamee.

Qodob girgirro maroorsan iyo fanax madaxa ku taal leh ee isu haya shay labadiisa xubnood sida garka iyo galka xagalseetada, raandada iwm.

m.l/dh (-iyo, m.l) la-mid: dhegaati.

-ga: (n) string (istring); a cord used for fastening, tying, or lacing

-ka: (magac, lab, keli) xadhig yar oo maliil ah oo dhismaha walxaha aqal baadiyaha isku keena. Aqalkaaga dhidib hana ka illaawin dhagaati.

[DEGAYAR] Boscia coriacea 01

f.g2 (-iyay, -isay) Cid qado siin.

(fal) wax habeen ama aroor hore la qaban lahaa dib u dhig illaa duhurka ama barqada la gaadhayo. Li: guuri.

f.mg4 (-'aa, -'ayd) Nafley aan wax maqlin ahaansho.

adj., [expression] deaf

(tilmaame) mid aan waxba maqlayn. Nin dhegala' ayaa gaadhiga wada. Dh: dhakan.

a: dhegola'

de: deaf

lx: dhegala'

ps: adj-expr

key: dhegala'

-da: (magac, dhedig, keli) qodob xeerka ka mid ah oo la raaco kolka uu arrin dhaco. Dh: dhegaley.

dhegaqor¹: m.l Summad idaha dhegta looga sameeyo iyadoo labada dhan ee dhegta in yar la gooynayo si ay caarad u yeelato.

dhegaqor²: f.g1 (-ray, -rtay) Ido, summad dhegaha uga samayn iyadoo labada dhan ee dhegta in yar la goynayo si ay caarad u yeelato.

dhegatir¹: m.l la-mid: dhegatirid.

dhegatir²: f.g1 (-ray, -rtay) Cid dhega beel ku ridid.

f.g1 (-ray, -rtay) Cid dhega beel ku ridid. m.f.dh, dhegatirid.

(fal) cid kale, dhegabeel ku rid.

-ga: (n) the act of hearing or listening (lisining) ~ dhegeysad

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dhegganaan.

m.dh Sumcad wanaagsan oo la yeesho.

f. n. good reputation

-da: (magac, dhedig, keli) dadka dhexdiisa magac fiican ku lahaan; sumcad wanaagsanaan. Dh: sumcad

de: good reputation

lx: dhegsami

pd: (-da)

ps: n-f

key: dhegsami

nickname; name-m extra ear; one with a small birth tumor above the ear

f.g2 (-iyay, -isay) Wax kaydin.

v. keep, conserve (meat ~ milk); deposit (money in a bank)

(fal) qor dhigaal ah ku turuq.

de: keep, conserve (meat ~ milk); [ext.] deposit (money in a bank)

lx: dhigaali

pd: (dhigaaliyey)

ps: v2a=tr

key: dhigaali

-dhagayaraha: (n) clove (kalowv) ~ dhaga-yare

-ha: (magac, lab, keli) midho yaryar oo madow xiga oo cuntada lagu carfiyo.

f.g2 (-iyay, -isay) Neef xoolo ah xirid si uu u daaqo, una fogaan.

f.g2 (-iyay, -isay) Neef xoolo ah xirid si uu u daaqo, una fogaan. m.f.dh, dheeraarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhegadhegaynta wararka iyo waxii kolba jira. Dhegaabin ayuu warkayga ku ogaaday. Dh: dhegodhegayn.

(Dhexmarid-da)

Wax badan oo meel wada jooga ama meel ku wada yaal (dad, xoolo, dhir, bad, kd.) ama gudo leh (aqal, kd.) ama dalool (dhuun, kd.) dhexdood marid.

m.f.dh eeg dhexmar². la-mid: dhexmar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhinacyada ka xidhan dhexdiisa marid.

m.f.dh eeg dhexmari. la-mid: dhexmarsiin.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dhakafaari.

-ga: (magac, lab, keli) qofka aan waxba maqlin ee dhagaha adag ee is naba marka wax loo dirsanayo.

(Dega-bajis) C Commelina forskalaei Vahal. Commelinaceae.

f.mg2 (-iyay, -isay) U dh.: qof si fiican u dhegaysasho.