dhegabeel

(Dhabee-sha)

Qof dumar ah oo maamulka reerkeeda ka adag oo aad u wanaajisa; aan baali ahayn; gaari.

m.dh (-lo, m.l) Naag maamulka guriga aad ugu fiican; gaari.

m.dh (-lo, m.l) Naag maamulka guriga aad ugu fiican; gaari.

f. n. woman who manages her household well

-sha: (magac, dhedig, keli) gabadh gaari ah oo dadnimo badan leh ninkeegana u wanaagsan. Naag dhaliil leh iyo naag dhabeel ah dhab looma wada dheehdo. Dh: gaari. Li: basari.

de: woman who manages her household well

lx: dhabeel

pd: (/sha)

ps: n1-f

key: dhabeel

a: dhegobbeel

de: deafness

hm: 1

lx: dhegabbeel

pd: (-ka)

ps: n-m-cmp

key: dhegabbeel_1

de: be deaf

hm: 2

lx: dhegabbeel

pd: (dheggabeelay)

ps: v1=cmp

key: dhegabbeel_2

(Dhegabbeelid-da)

Wax maqli waayidda dhegaha; xubinta maqalka oo bugto ama wax ku dhacay darteed waxmaqalkii gabta.

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah qolofleyda badaha ku nool oo u eg dhagax isku tuulan, dhimashadeedu na deegaanka iyo cimilada badda ayuu halis u yahay.

f.mg2 (-beeyay, -baysay) Ka dh.: wax dhab ka dhigid.

f.mg2 (-beeyay, -baysay) Ka dh.: wax dhab ka dhigid. m.f.dh, dhabayn.

v. prove, verify, confirm, make something real ~ serious

-yey / dhabeysay: (v) [with preposition ka] prove (puruuv); make it happen; put to the proof; substantiate ~ ka dhabee. Ex: hadal lama rabee ka dhabee; don't talk about it, just prove it

(fal) run ka dhig oo kaftan iyo ciyaar ka saar.

de: prove, verify, confirm, make s.t. real ~ serious

lx: dhabee

pd: (dhabeeyey)

ps: v2b=

key: dhabee

(Shabeel-ka)

1. Dugaag ku nool Aasiya iyo Afrika iyo meelo kale; midabkiisu waa cawl baro madmadoobi ku yaalliin; dhulka dhirta badan buu joogaa geedahana waa fuuli og yahay; xoolaha iyo ugaarta buu aad u laayaa, dadkana kolkol wax buu ka damcaa.

2. Libaax-badeed qallafsan oo oogada baro ku leh.

m.l (-llo, m.dh) 1. Dugaag ku nool Afrika, Aasiya iyo meelo kale, leh midab cawl ah oo baro baro madow ku dhex jiraan, dhulka dhirtu ku badantahayna jooga oo geedaha fuula; xoolaha iyo ugaartana aad u laaya, dadkana cuna. 2. Libaax badeed qallafsan oo oogada baro ku leh.

m.l (-llo, m.dh) 1. Dugaag ku nool Afrika, Aasiya iyo meelo kale, leh midab cawl ah oo baro baro madow ku dhex jiraan, dhulka dhirtu ku badantahayna jooga oo geedaha fuula; xoolaha iyo ugaartana aad u laaya, dadkana cuna. 2. Libaax badeed qallafsan oo oogada baro ku leh.

m. n. leopard (jungle cat)

nickname; name-m leopard; wild cat

-ka: (n) tiger (teeyger)

-ka: (magac, lab, keli) dugaag ku nool Aasiya iyo Afrika iyo meelo kale; midab cawl ay baro madmadoobi ku dhafan yihiin ayuu leeyahay, dhulka dhirta badan buu ku noolaadaa, geedahana wuu fuuli og yahay; xoolaha iyo duurjoogtaba wuu ugaadhsadaa.

shabeel -ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah libaaxbadeedka oo oogada baro ku leh.

de: leopard (jungle cat)

initial: s

lx: shabeel

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: shabeel

نِمْرِ نَمِرٍ

m.l.u Abqo.

-ka: (magac, lab, keli) midhaha taxan ee geedaha qaarkood ka baxa sida ka qudhaca. Dh: abqo.

-ha: (magac, lab, keli) meelaha naagaha xuni joogaan. Naa dhillaad tahayoo dhiqlaa ku galee dhabeelaha may ku geeyaan.

f.mg1 (-eelay, -eeshay) Qof arradid.

v. be without clothes

-ka: (magac, lab, keli) arrad qabid; hu' la'aan ku jirid. Dh: arrad.

de: be without clothes

lx: dharbeel

pd: (dharbeelay)

ps: v1=intr

key: dharbeel

m.dh Nooc fallaarta ka mid ah leh laba ganood oo u jeeda gadaal.

dhegjeex¹: m.l Summad idaha dhegaha looga dhigo iyadoo dhegta dhinac la jeexayo.

dhegjeex²: f.g1 (-xay, -xday) Ido, summad dhegaha uga samayn iyadoo dhegta dhinac la jeexayo.

-ka: (magac, lab, keli) daacadnimo iyo lillaahi wax u qabasho. Dh: hagarla'aan.

(fal) wardhegoodka meel kuu dhow, ururi. Dh: dhegdhegeyso.

-ka: (magac, lab, keli) farriin iyo talo, maqli'ogid. Dh: dhegafudayd.

-ka: (magac, lab, keli) dhakhtar ama rug caafimaad, daawadii ka idlaansho.

daawabbeel -ka: (magac, lab, keli) qof ama wax kale oo sidii laga rabay noqon waayey lagana daalay oo laga quustay. Dh: dawabbeel.

(Dheeldheel-ka)

Aan dhab ahayn; wax cayaar iyo kaftan ku jiraan.

v. fool ~ muck around, kid, joke

dheeldheel vl. n. fooling, kidding, joking around

-dheeldeesha: (n) playfulness (paleey-fuul-nes)-, joke (jowk); fun (faan); enjoyment; amusement ~ ciyaar, likaaco. Ex: dheeldheelsha jooji; stop joking

-ka: (magac, lab, keli) kaftan yaraysi iyo xaqiraadi la socoto oo cid ama aragti lagu duro. Dheeldheel waa lagu cadaab galaa. Dh: kaftan.

m.l Qalab ka samaysan dahab, qalin, macdan iyo wixi lamida oo ay dumarku dhegaha gashadaan; hilqado.

m.l Qalab ka samaysan dahab, qalin, macdan iyo wixi lamida oo ay dumarku dhegaha gashadaan; hilqado.

m. n., [collective] earrings

-dhegadhegaha: (n) earring (iiring) ~ dhego

a: dhego

de: earrings

lx: dhegadhego

pd: (/ha)

ps: n6-m-col

key: dhegadhego

-ka: (magac, lab, keli) qofka oo caydiisa la maqashiiyo iyadoo xumaan laga raadinayo.

(adj) obedient (obiidi-yanti); compliant (kompalaant); submissive (sab-mis'iv) ~ dhellah dhaganugul, muddiic

(tilmaame) mid horay wax u maqla oo dhegawaadan.

-ka: (magac, lab, keli) qoriga isku xidha ee u dhexeeya harqoodka iyo nugida.

-ka: (magac, lab, keli) sharaf la'aan; karaamo jab, xurmo beel. Dh: sharafdhac, sumcadxumo.

m.dh la-mid: durgeyshabeel.

-ka: (n) obedience (o-biidi-yansi) ~ dhaganuglaan

(Dhegannugeyl-ka)

Dhegannuglaanta.

m.l Dabci qof leeyahay oo u oggolaado in uu si sahlan u fuliyo wax la faray. la-mid: dhegannuglaan.

m.l Dabci qof leeyahay oo u oggolaado in uu si sahlan u fuliyo wax la faray. la-mid: dhegannuglaan.

m. n., [compound] promptness, attentiveness, obedience

cf: dhega nuglaan

de: promptness, attentiveness, obedience

lx: dhegannugeyl

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: dhegannugeyl

(Dabeeb-ta)

Hadal la tooxdo; dabuub; dood.

m.dh Hadal dood ah. la-mid: dabuub (1).

m.dh Hadal dood ah.

f. n. argument

-ta: (magac, dhedig, keli) marka aad wax caddaysid ama aad soo bandhigtid. Dabeeb hadalka oo ka gudub ararta dheer. Dh: dabuub, dood, baan.

de: argument

lx: dabeeb

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: dabeeb

(Dabeec-a)

Abuur; dhalan; baxaalli; sansaan; falfal; (ama dabeeco, dabeecad, dabci)

m.l 1. la-mid: dabci¹. 2. Xiriir ka dhexeeya laba qof ama ka badan oo saaxiib ah.

m. n. nature, character, behavior, temperament

-a: (magac, lab, keli) sida qofba Ilaahay u abuuray dhaqan iyo baaxaalli ahaan. Xirsi waa wiil dabeec wanaagsan. Dh: dabeecad, dabci.

a: dabeecad (da) [n1-f]

cf: siiro

de: nature, character, behavior, temperament

lx: dabeec

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: dabeec

dabeer¹: m.l la-mid: dameer¹.

dabeer²: m.dh la-mid: dameer².

m.dh (-lo, m.l) (daawo) Cudur dadku isu gudbiyo oo uu keeno fiirus kuna dhaca maskaxda iyo xangullaha. Fiirusku wuxu raaca saxarada qof fiiruska qaba, sidaas darteed cudurku wuxuu ku badanyahay meesha nadaafaddu ay ku yartahay, nooca dhicisooba ee cudurkaas waxa keliya oo jirrada cunaha iyo xiidmaha astaamuhuna waxay noqonayaan oo keliya caloosha oo qasanta ama durey sidiis; cudurka dabeysha oo aan curyaannimada gaarin wuxu leeyahay muruqyada oo adkaada gaar ahaan kuwa surka iyo dhabarka cudurka dabeysha oo curyaannimada wata waa ka tiro yaryahay midka aan sare ku soo sheegnay, noociisa sahlanna waxa la socda itaaldarro muruqyada ama curyaannimo. Cudurka dabeysha ee ku dhaca maskaxda waxa curyaama muruqyada neefsashada taas oo keeni karta dhiibaato neefsasho. la-mid: dabayl¹ (5).

m.dh (-lo, m.l) (daaw.) Cudur dadku isu gudbiyo oo uu keeno fiirus kuna dhaca maskaxda iyo xangullaha. Fiirusku wuxu raaca saxarada qof fiiruska qaba, sidaas darteed cudurku wuxuu ku badanyahay meesha nadaafaddu ay ku yartahay, nooca dhicisooba ee cudurkaas waxa keliya oo jirrada cunaha iyo xiidmaha astaamuhuna waxay noqonayaan oo keliya caloosha oo qasanta ama durey sidiis; cudurka dabeysha oo aan curyaannimada gaarin wuxu leeyahay muruqyada oo adkaada gaar ahaan kuwa surka iyo dhabarka cudurka dabeysha oo curyaannimada wata waa ka tiro yaryahay midka aan sare ku soo sheegnay, noociisa sahlanna waxa la socda itaaldarro muruqyada ama curyaannimo. Cudurka dabeysha ee ku dhaca maskaxda waxa curyaama muruqyada neefsashada taas oo keeni karta dhiibaato neefsasho. la-mid: dabayl¹: (5).

Wind

(Dalee-sha)

Aan cidi joogin; cidla'; bannaan; dalleen.

m.dh 1. Meel bannaan oo aan dugsi lahayn. 2. D. ah: meel cidla' ah.

m.dh 1. Meel bannaan oo aan dugsi lahayn. 2. D. ah: meel cidla' ah.

f. n. (adj.): evacuated area; empty, void

(tilmaame) wax aan jirin ama meel madhan ah. Afdaleel ah weeyaan waxaad iigu amraysaaye.

daleel-sha: (magac, dhedig, keli) wax aan ciidan lahayn oo dayacan.

Meel bannaan ama firaaqo leh. Daleel cidlo ah.

de: evacuated area; [atr.] empty, void

lx: daleel

pd: (/sha)

ps: n2-f

key: daleel

dégagé, adj. - Furan; furid; la furo.

m. n. resident

de: resident

lx: degane

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: degane

(fal) alaab badan garabkaaga ku gur oo kolba in ku qaad.

Digrii

Digirii, darajo