dhegaati
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhegaati
(Dhegaati-ga)
1. Xargo yaryar oo alaabada culculus (raro, kebdo, lammooyin; kd.) dacalladooda laga lullulo oo kolkii meel lagu dhisa hayo wax loogu xirxiro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhegaati
m.l/dh (-iyo, m.dh) 1. Xarig yar oo dhigaha lagu xiro. 2. Siddo xarig ah oo waxyaabaha qaar loo yeelo. la-mid: dhagaati.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhegaati
m. n. lashing, binding
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhegaati
-ga (n) short cord (koodh); string (istiring)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhegaati
-ga: (magac, lab, keli) xadhig yar oo ka mid ah xadhkaha aqalka marka la dhisayo lagu xidhxidho dhigaha iyo udbaha. Dh: gurkusooh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhegaati
de: lashing, binding
lx: dhegaati
pd: (-ga)
ps: n2a-m
key: dhegaati
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhagaati
m.l/dh (-iyo, m.l) la-mid: dhegaati.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhagaati
-ga: (n) string (istring); a cord used for fastening, tying, or lacing
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhagaati
-ka: (magac, lab, keli) xadhig yar oo maliil ah oo dhismaha walxaha aqal baadiyaha isku keena. Aqalkaaga dhidib hana ka illaawin dhagaati.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhegaabin
-ta: (magac, dhedig, keli) dhegadhegaynta wararka iyo waxii kolba jira. Dhegaabin ayuu warkayga ku ogaaday. Dh: dhegodhegayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhegamari
(fal) (is ~) wax aan waxba maqlayn jska dhig oo hadal ka dhega'adayg.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
degaami
f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: degaamee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
degaami
(fal) eeg deegaamee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
deegaami
f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: degaamee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
deegaami
(fal) deegaan ay dad galaan ka dhig oo dhisma hoosaad u samee. Dh: deegaamee.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Dhagaadi
Qodob girgirro maroorsan iyo fanax madaxa ku taal leh ee isu haya shay labadiisa xubnood sida garka iyo galka xagalseetada, raandada iwm.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhawaati
dhawaati¹: m.l Raad ka samaysmay geel badan oo isdaba socda waqti dhado jirto.
dhawaati²: f.mg2 (-iyay, -isay) Geel badan oo isdaba jooga raad samayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhawaati
(fal) geel, isdaba mar oo raad samee.
dhawaati -ga: (magac, lab, keli) meel dhedo leh oo inta geel isdaba maro, raad ka sameeyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhegatir
dhegatir¹: m.l la-mid: dhegatirid.
dhegatir²: f.g1 (-ray, -rtay) Cid dhega beel ku ridid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhegatir
f.g1 (-ray, -rtay) Cid dhega beel ku ridid. m.f.dh, dhegatirid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhegatir
(fal) cid kale, dhegabeel ku rid.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhegaysi
-ga: (n) the act of hearing or listening (lisining) ~ dhegeysad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dheggani
-da: (magac, dhedig, keli) eeg dhegganaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhegsami
m.dh Sumcad wanaagsan oo la yeesho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhegsami
f. n. good reputation
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhegsami
-da: (magac, dhedig, keli) dadka dhexdiisa magac fiican ku lahaan; sumcad wanaagsanaan. Dh: sumcad
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhegsami
de: good reputation
lx: dhegsami
pd: (-da)
ps: n-f
key: dhegsami
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhigaali
f.g2 (-iyay, -isay) Wax kaydin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhigaali
v. keep, conserve (meat ~ milk); deposit (money in a bank)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhigaali
(fal) qor dhigaal ah ku turuq.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhigaali
de: keep, conserve (meat ~ milk); [ext.] deposit (money in a bank)
lx: dhigaali
pd: (dhigaaliyey)
ps: v2a=tr
key: dhigaali
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhegamarin
-ta: (magac, dhedig, keli) (is ~) wax aan waxba maqlayn iska dhigid oo hadal ka dhega'adaygid. Dh: dhega'adaygid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhegammari
f.lg2 (-iyay, -isay) Is dh.: wax aan maqlin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhegraacid
m.f.dh eeg dhegraac².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhegtaagid
m.f.dh eeg dhegtaag.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhegtaagid
-da: (magac, dhedig, keli) shikiyid oo wixii la yidhaaba dhegaha la raacid. Dh: dhegtaagis.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
deegaamin
m.dh la-mid: degaameyn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
deegaamin
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg deegaameyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhammaati
m.l Xarig saddex dhudood ah oo wax lagu rarto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaqmaati
m.l la-mid: dhaqmaad².
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaqmaati
-ga: (magac, lab, keli) wax, in la dhaqdo ku habboonaan; wax dhaqmi kara ahaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dheeraari
f.g2 (-iyay, -isay) Neef xoolo ah xirid si uu u daaqo, una fogaan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dheeraari
f.g2 (-iyay, -isay) Neef xoolo ah xirid si uu u daaqo, una fogaan. m.f.dh, dheeraarin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhegayare
(Dhegayara-ha)
Ubax isagoo aan buqin la gooyo oo la engejiyo oo ka baxa geed weligi cagaar ah oo dhulalka kulul: wuxuu u eg yahay qodob yar oo dhego leh; dhirta cunnada lagu udgooneeyo buu ka mid yahay in kastoo Soomaalidu shaaha keliya ku darsato; waxaa kaloo laga sameeyaa dawo, siiba tan ilkaha, saabbuun, cadar iyo waxyaalo kale oo lays marsho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhegayare
m.l Miro yaryar, madmadow, dhuudhuuban oo madax kuuskuusan leh oo shaaha lagu udgiyo. qoronfol, qoronful.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhegayare
m.l Miro yaryar, madmadow, dhuudhuuban oo madax kuuskuusan leh oo shaaha lagu udgiyo. qoronfol, qoronful.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhegayare
m. n., idiom: clove
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhegayare
-dhegayaraha: (n) clove (kalowv) ~ dhagayare
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhegayare
-ha: (magac, lab, keli) naanays loo yaqaan geela.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhegayare
de: clove Lit: small ears
lx: dhegayare
pd: (/ha)
ps: n7-m-idiom
key: dhegayare
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhegayste
m. n. listener; audience
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhegayste
-dhegaystaha: (n) listener (lisiner); hearer (hiyarar); eavesdropper
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhegayste
de: listener; audience Alt sp: dhegeyste
lx: dhegayste
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: dhegayste
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhegbasid
(Dhegbasid-da)
Dhegta wax u dhigid laysku illaawo oo lagu raago.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhegbasid
m.f.dh eeg dhegbas². la-mid: dhegbas¹.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhegbasid
-da: (magac, dhedig, keli) dhegeysi isku illoobid oo dhegta aad u raaricin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhigaalin
m.f.dh eeg dhigaali.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhigaalin
-ta: (magac, dhedig, keli) qori dhigaal ah, ku turgid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhigaalis
m.l Dhul dhowr jeer la beeray oo loo nasinaayo in mar kale la beero.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DHEGA-BAJIS
(Dega-bajis) C Commelina forskalaei Vahal. Commelinaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhegammarin
m.f.dh eeg dhegammari.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhegraarici
f.mg2 (-iyay, -isay) U dh.: qof si fiican u dhegaysasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhegraarici
f.mg2 (-iyay, -isay) U dh.: qof si fiican u dhegaysasho. m.f.dh, dhegraaricin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhegraarici
(fal) eeg dhegeyso.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
dégât
dégât, n.m. - Waxyeelo; dhaawacaad; badhi-gooyo (lacag).
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DHAAT
(Dat) N Eleocharia geniculata (L) Roem. Cyperaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhega
erey la yidhaa kolka wax laga yaabo la arko ama la maqlo. Dhega! waar waxani waa maxay!
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhega
de: stubborn, unwilling to listen, disobedient Lit: hard ears
lx: dhega
pd: \pd-adag
ps: adj-expr
key: dhega
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaati
(fal) aayar u soco. Waan sii soconne iska soo gaati. Dh: gaatan, tukub, kuurkuurso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haati
f.g/mg2 (-iyay, -isay) la-mid: haadi.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haati
v. wave
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haati
-yey / say: (v) 1. make something fly. 2. deceive someone ~ khayaan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haati
(fal) eeg haadi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haati
de: wave
lx: haati
pd: (haatiyey)
ps: v2a=tr
see: haadi
key: haati
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dagati
m.dh.kh Wax dayacan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
degaan
m.l (-nno, m.dh) Meel la deggan yahay. la-mid: deegaan¹ (2).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
degaan
m.l (-nno, m.dh) Meel la deggan yahay. la-mid: deegaan¹: (2).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
degaan
m. n.; [vn.]: settlement, community, habitable place, residence, place to settle; act of settling
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Degaan
name-m settlement, community, habitable place, residence, a place suitable for human habitation; the act of settling
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
degaan
-ka: (n) settlement (setalment); residence (rezi-densi); accommodation (a-koma-deey-shin); environment (envaayroment); domicile (dhomo-saayl); habitation ~ deegaan, bey'ad, hooy, degmo. Ex: Gurigaan degaan kuma fiicna; this building is not fit for habitation
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
degaan
-ka: (magac, lab, keli) dhul la dego oo dad ku nool yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaadi
f.lg2 (-iyay, -isay) Qof wax u muujin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaafi
f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax meel ka gudbin. 2. (f.g) Wax, wax kale oo taagan ama ay isku dhinac u socdaan ka hormarin. 3. (f.g) Iyadoo sixir la adeegsanayo cid jirradeeda cid kale ku wareejin. 4. (f.g) Cid maaweelo waqti kaga lumin. 5. (f.mg) U dh.: cid wax, wax kale ugu beddelid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhaafi
f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax meel ka gudbin. 2. (f.g) Wax, wax kale oo taagan ama ay isku dhinac u socdaan ka hormarin. 3. (f.g) Iyadoo sixir la adeegsanayo cid jirradeeda cid kale ku wareejin. 4. (f.g) Cid maaweelo waqti kaga lumin. 5. (f.mg) U dh.: cid wax, wax kale ugu beddelid. m.f.dh, dhaafin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhaafi
v. cause to pass ~ cross over; make surpass
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaafi
(fal) meel weydaari.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhaafi
de: cause to pass ~ cross over; make surpass
lx: dhaafi
pd: (dhaafiyey)
ps: v2a=
key: dhaafi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaaji
f.g2 (-iyay, -isay) Iyadoo lagu xumaynayo qof wuxuu yiri ama sameeyay ka daba sameyn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhaaji
f.g2 (-iyay, -isay) Iyadoo lagu xumaynayo qof wuxuu yiri ama sameeyay ka daba sameyn. m.f.dh, dhaajin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhaaji
v. mimic, imitate (in a bad ~ insulting manner)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhaaji
-yey / say: (v) mimic (mimik); ape (eeyp); ridicule (ridi-kiyuul); mock (maak), taunt (toont) ~ canjil
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaaji
(fal) canjil oo wuxuu yidhaaba ka daba dheh. Dh: canjil, qanjil.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhaaji
de: mimic, imitate (in a bad ~ insulting manner)
lx: dhaaji
pd: (dhaajiyey)
ps: v2a=
key: dhaaji
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaali
m.l Dheri yar oo dhoobo ka samaysan oo wax lagu karsado bunkana lagu dubto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaami
f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Ceel biyo ka doonid. 2. Weel buuxin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhaami
f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Ceel biyo ka doonid. 2. Weel buuxin. m.f.dh, dhaamin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhaami
v. turn on water, pour water; draw ~ get ~ go for water
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaami
(fal) reerka biyo u doon oo aroor.
dhaami: (fal) weel buuxi oo daf ka sii.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhaami
de: turn on water, pour water; draw ~ get ~ go for water
lx: dhaami
pd: (dhaamiyey)
ps: v2a=
key: dhaami
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaari
dhaari¹: m.l/dh Erey ereyada lammane ah lagu isticmaalo oo tilmaama “qof wax khabiir ku ah”, sida: fardadh.: fardafuulyahan.
dhaari²: f. g1/2 (-ryay, -riday/-risay; -ryi) Naas caanihii laga idlaystay nuugid.
dhaari³: f.g2 (-iyay, -isay) Qof dhaar marin.