dhega'adkaan

-ta: (magac, dhedig, keli) adkaysi iyo dulqaad dhibaato lagu waajaho lahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof talooyinka iyo farriimaha si fudud u qaata ama u nugul. Dh: dheganuglaan.

Wixii loo diro diida; dhasiigid badan.

f.mg4 (-dkaa, -dkayd) Qof aan amarka si sahlan u qaadan ahaansho. m.f.dh, dhega'adkaan.

(Dhega'adayg-ga)

Tilmaanta qofka dhegaha adag; dhasiig.

dhega'adayg¹: m.l Dabci qof leeyahay oo u diida in si sahlan ku fulin waxa loo diray. la-mid: dhega-adkaan.

dhega'adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ku dh.: cid wax loo diray fulin waayid. m.f.dh, dhega'adaygid.

-ga: (magac, lab, keli) qof aan talada iyo farriimaha maqlin oo canaaga. Li: dhaganugayl.

(fal) qof dhega adag oo dadku waxay leeyihiin iska dhegamariya ahaw.

m.f.dh eeg dhegala'.

-ta: (magac, dhedig, keli) maqalka qofka oo la waayo. Gabadhu dhegala'aanta way ku dhalatay.

Wax maqli og.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof dhegihiisu aad wax u maqlaan ahaansho. 2. Qof wax dhega nugul ahaansho.

adj., [expression] hearing well, having good hearing

de: hearing well, having good hearing

lx: dhegawaddan

ps: adj-expr

key: dhegawaddan

m.l/dh eeg dhega-adkow. la-mid: dhega-adkaan.

m.f.dh eeg dhegawaddan. la-mid: dhegawaddanaansho.

m.f.dh eeg dhabaradag. la-mid: dhabar-adayg, dhabar-adkaansho.

-ka: (magac, lab, keli) qof maskaxdiisu aanay ku fillayn. Dhaadhaan dhul kuuma dhiciyo. Dh: doqon, nacas, caran, coon, sacsac. Li: fariid.

m.f.dh eeg dhaadan. la-mid: dhaadnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaadka ka xidhnaan. Dh: dabranaan.

f.mg4 (-dkaa, -dkayd) Qof aan amarka si sahlan u qaadan ahaansho.

adj., [expression] stubborn, unwilling to listen, disobedient

(adj) obstinate (oobastineeyt)', unyielding (anyiildhing)-, tenacious (taneey-shas); headstrong; dogged ~ canaadi, macangag ~ madax-adag. -Syn. Stubborn, headstrong, stiff necked, bullheaded, pigheaded, mulish, dogged, pertinacious.

-ka: (magac, lab, keli) qofka oo caydiisa la maqashiiyo iyadoo xumaan laga raadinayo.

m.f.dh eeg dheggan. la-mid: dhegganaansho.

f. n., [abstract] adherence, state of being stuck ~ attached to something

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel ku naban ahaan. Dh: dheggenaan.

de: adherence, state of being stuck ~ attached to s.t.

lx: dhegganaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: dhegganaan

m.f.dh eeg dhegsan. la-mid: dhegsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel ku naban ahaan. Dh: nabnaan, dhejisnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid ra'yigiisa ku dheggan ahaan; hal'adayg.

dhega-adayg¹: m.l Dabci qof leeyahay oo u diida in si sahlan ku fulin waxa loo diray. la-mid: dhega-adkaan.

dhega-adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ku dh.: cid wax loo diray fulin waayid.

m. n., [compound] disobedience, stubbornness

dhega-adayg: [inchoative] v. refuse to listen; become stubborn

-a: (n) obstinateness; disobedience

f.mg3 (-kaaday, -kaatay) Wax dhega-adag noqosho.

f.mg3 (-kaaday, -kaatay) Wax dhega-adag noqosho. m.f.dh, dhega-adkaansho.

(tilmaame) eeg dheganugul.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhagala'aan.

m.f.dh eeg dhugbadan. la-mid: dhugbadnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro dheer iyo dhugasho fiican lahaan. Booliska waxa looga baahan yahay dhugbadnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) macangag madax adag ahaan.

(Dhegacuslaan-ta)

Wax dhegaculus ahaan; dhakanaan.

m.f.dh eeg dhegaculus. la-mid: dhegaculays, dhegacuslaansho.

f. n., [compound] partial deafness

-ta: (magac, dhedig, keli) maqalxumaan aan jabaqda gaaban la maqlin.

de: partial deafness

lx: dhegacuslaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-cmp

key: dhegacuslaan

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka iyo farriimaha horay u maqlid.

(Indha'adkaan-ta)

Ahaanta la yahay wax indha'adag.

-ta: (magac, dhedig, keli) si aan xishood iyo cabsi toona lahayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) geesinnimo iyo dhiirranaan.

f. n., idiom: responsiveness, attentiveness, obedience; promptness

a: sp: dhegannuglaan (ta)

de: responsiveness, attentiveness, obedience; promptness Lit: soft ears

lx: dhega nuglaan

pd: (-ta)

ps: np-f-idiom

key: dhega_nuglaan

(Dhegannuglaan-ta)

Qof dhegannugul ahaansho.

m.f.dh eeg dhegannugul. la-mid: dhegannugeyl, dhegannuglaansho.

-ka: (magacwadareed) dad ama wax kale oo itaal iyo cudud isku dhigma leh oo aan kala xoogganayn.

(Degganaan-ta)

1. Meel ku sugnaan; negaan.

2. Xasilloonaan.

m.f.dh eeg deggan. la-mid: degganaansho.

f. n., [abstract] state of being settled; calm, tranquility, modesty

-ta: (n) calm (kaam); stability (istaabiliti); tranquillity (taraang-kuwility); peacefulness (piis-ful-nes); serenity (sa-re-neti);

Stabilità; calma

Stability; calmness

-ta: (magac, dhedig, keli) deegaan aad ku negidahay geeddina aanad meelna uga ahayn. Dh: negaan, oolliin. Li: hayaan, geeddi, guuritaan.

degganaan-ta: (magac, dhedig, keli) xasilloonaan aanay dhib jirin. Dh: xasilnaan.

degganaan -ta: (magac, dhedig, keli) kalsoonaan iyo kasho qabitaan dheeri ah, col iyo abaar la'aan, nabad iyo caano.

de: state of being settled; calm, tranquility, modesty

lx: degganaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: degganaan

m.dh eeg degsan. la-mid: degsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax degsan ahaan. Degsnaanta ayaa u sabab ah.

(Dhaabnaan-ta)

Wax la dhaabay ahaan; dhidbanaan.

m.f.dh eeg dhaaban². la-mid: dhaabnaansho.

f. n., [abstract] state of being fixed firmly ~ stuck

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhaaban oo dhulka ku qotoma ahaan.

de: state of being fixed firmly ~ stuck

lx: dhaabnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: dhaabnaan

-ay/tay: (v) 1. cross from one side to the other, again and again; zig zag. 2. is dhaadhaafi -ay / -say: (v) ignore (ignoor); pay no attention to; disregard (dis-ri- gaardh) iska dhegatir

m.f.dh eeg dhaaman. la-mid: dhaamnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaaladdii hore ka fiicnaan, ka roonaan.

(Dhakanaan-ta)

(qof) dhakan ahaan; dhego cuslaan.

m.f.dh eeg dhakan. la-mid: dhakanaansho.

f. n., [abstract] hardness of hearing, partial deafness

-ta: (magac, dhedig, keli) wax maqalla'aan. Dh: dhegacuslaan.

de: hardness of hearing, partial deafness

lx: dhakanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhakanaan

m.dh la-mid: dhaawanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhegadhegaynta wararka iyo waxii kolba jira. Dhegaabin ayuu warkayga ku ogaaday. Dh: dhegodhegayn.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Caqli weyn lahaansho. 2. Nishaab fiican lahaansho.

Comp. adj., (ie. n., adj.): intelligent, attentive

de: intelligent, attentive

lx: dhugbadan

pd: (dhugbadnaa)

ps: adj-cmp

key: dhugbadan

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aan horey si wanaagsan loo degganayn mid la degi karo ka dhigid.

(Dhaandhaan-ka)

Qof wax u dhiman yihiin oo ku nool siyaalo sillan iyo hadanaa rasnaan, korkiisa iyo dharkiisaba ka muuqata oo la moodo inuu isula kasa hayo oo isyeelyeela hayo; qof sacsacan; dhab-qalallo; sawir

dhaandhaan¹: m.l Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin.

dhaandhaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin noqosho.

m.l Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin.

m. n. idiot, seriously mentally-retarded person

-ka: (n) idiot (idh-yat); foolish or stupid person ~ nacas, sawir

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoontiisu gaaban tahay ama doqonniino ku jirto. Dh: nacas, dabbaal. Li: fariid.

cf: dhabqalallo, sawir

de: idiot, seriously mentally-retarded person

lx: dhaandhaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dhaandhaan

m.f.dh eeg dhaawan. la-mid: dhaawanaansho, dhawanaan, dhawanaansho.

m.f.dh eeg dhababan. la-mid: dhababnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax afka aad looga adkeeyey oo dhababan ahaan. Dh: jufnaan.

-dhaga adkaa / dhaga adkayd: (adj) disobedient (dis-o-biidi-yant); rebellious (ri-beel-yes); disobeying (dis-o-beeying); naughty (nooti); obstinate (o-bis-tineeyt) ~ dhega adag, canaadi