dhega — Macnaha & Turjumaada

erey la yidhaa kolka wax laga yaabo la arko ama la maqlo. Dhega! waar waxani waa maxay!

waa la naqliyay ✓

1

de: stubborn, unwilling to listen, disobedient Lit: hard ears

2

lx: dhega

3

pd: \pd-adag

4

ps: adj-expr

5

key: dhega

waa la naqliyay ✓

1

(Dheg-ta)

2

1. Xubinta oogada ku taal oo dhawaaqa, yeerta iyo shanqarta qabata oo garata; xubinta maqalka; dhegta dadku waxay u qaybsantaa saddex meelood oo mid waliba hawlo gaar ah qabato; dheg soke, dheg dhexe iyo dheg shishe.

3

2. (weel, qalab, kd.) meelo sida dhegta soo baxsan oo la qabto ama wax kale tara; carrab.

4

3. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf.

waa la naqliyay ✓

1

dheg¹: m.dh (-go, m.l) 1. Xubinta maqalka nafleyda. 2. Hilqadaha haweenku isku qurxiyaan ee dhegaha dacalkooda surtaan middood. 3. Weel, qalab iyo wixi lamida meesha la qabto si loo qaado ama loo jiido. 4. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf. 5. Shebeg lakabyo isa saaran ah, xanjo ka samaysan oo ay shinnidu malabka ku keydsato, ilmahana gashato.

2

dheg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Subag iyo wixi lamida xarkagid. 2. Cid iyo wixi lamida nabmid. 3. Ku dh.: wax gacanta xoog ugu qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

dheg¹: m.dh (-go, m.l) 1. Xubinta maqalka nafleyda. 2. Hilqadaha haweenku isku qurxiyaan ee dhegaha dacalkooda surtaan middood. 3. Weel, qalab iyo wixi lamida meesha la qabto si loo qaado ama loo jiido. 4. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf. 5. Shebeg lakabyo isa saaran ah, xanjo ka samaysan oo ay shinnidu malabka ku keydsato, ilmahana gashato.

2

dheg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Subag iyo wixi lamida xarkagid. 2. Cid iyo wixi lamida nabmid. 3. Ku dh.: wax gacanta xoog ugu qabasho. m.f.dh, dhegid.

waa la naqliyay ✓

1

v. stick to, be stuck to, adhere

2

dheg [feminine] n. ear

3

dheg [feminine] n. handle

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. ear (iyar). 2. earring (ii-ringi); earbob (iyar-baab) ~ dhego. 3. handle (han-dhel). 4. ku dheg -ay / tay: (v) hold on; cling (kiling)-, stick fast; stand firm ~ ku adkeyso

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) meel sida xanjada ugu nabmid.

2

dheg -ta: (magac, dhedig, keli) xubinta dareenka maqalka; lixaad maqalka.

3

dheg -ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo uu dumarku dhegaha sudho oo isku qurxiyo. Dheg keliya oo luul ka samaysan ayay Aamina gashantahay. Dh: wisaakhyo, hilqad.

waa la naqliyay ✓

أُذُن، عُصَوُ السَّمْعِ

waa la naqliyay ✓

1

(Dhega-ha)

2

Hilqado.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] earrings

waa la naqliyay ✓

-dhegaha: (n) 1. [Plural of dheg] ears. 2. earring (iiring) ~ dhegodhego

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhegadhego

2

de: earrings

3

lx: dhego

4

pd: (/ha)

5

ps: n6-m-col

6

key: dhego

waa la naqliyay ✓

قُرْط، شَنْفَ

waa la naqliyay ✓

1

(Beelid-da)

2

Wax waxtar ah oo hor loo haystey waayid, sida: indhabeelid; dhega-beelid, gurya-beelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Darra-da)

2

Jaad dhoobada kamid ah oo timaha, nadaafo darteed, loo marsado oo inta lagu engejiyo laga mayro oo uskaga oo dhan ka saarta; xaraar; malaas; balaso; deeb; (ama tarro).

3

-darro: Tiraab ereyada qaarkood gadaal kaga dhega, ulajeeddadiisuna tahay: la'aan, yari, xumo...

waa la naqliyay ✓

1

(Dhafoor-ka)

2

Wejiga labadiisa dhinac: meelaha godgodan oo indhaha iyo dhegaha u dhexeeya, middood.

waa la naqliyay ✓

Aan dhegaha si fiican wax uga maqal; dhego culus.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhasiig-ga)

2

Wax lays faray oo layska dhega'adkeeyo ama diiddo aammusan iyo u kicid la'aan laga horkeeno; (ama dhansiig).

waa la naqliyay ✓

1

(Dhasiigid-da)

2

Dhega'adkaansho; diidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhega'adayg-ga)

2

Tilmaanta qofka dhegaha adag; dhasiig.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhega'adkaan-ta)

2

Wax dhega'adag ahaansho.

waa la naqliyay ✓

Dhegaculays qaba; dhakan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegaati-ga)

2

1. Xargo yaryar oo alaabada culculus (raro, kebdo, lammooyin; kd.) dacalladooda laga lullulo oo kolkii meel lagu dhisa hayo wax loogu xirxiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegabbeel-ka)

2

Dhegabbeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegabbeelid-da)

2

Wax maqli waayidda dhegaha; xubinta maqalka oo bugto ama wax ku dhacay darteed waxmaqalkii gabta.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegaculays-ka)

2

Dhegaha oo laga culus yahay, iin ama cudur darti.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegacuslaan-ta)

2

Wax dhegaculus ahaan; dhakanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegafarasoobid-da)

2

Dhegafarasow ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegafarasow-ga)

2

1. Dhegaha oo hadba mooda in shanqari u yeertay ama ay wax maqleen; (qof) wax aan jirin ama aan dadka kale maqlayn mooda inuu hadba maqlay.

3

2. Sida faraska u dhegawaddanaan; meel fog wax ka maqli ogaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegannugeyl-ka)

2

Dhegannuglaanta.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegannuglaan-ta)

2

Qof dhegannugul ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(qof) aan wax diidin; dhegafudud; wixii la faro, degdeg u maqla oo u qabta.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegayara-ha)

2

Ubax isagoo aan buqin la gooyo oo la engejiyo oo ka baxa geed weligi cagaar ah oo dhulalka kulul: wuxuu u eg yahay qodob yar oo dhego leh; dhirta cunnada lagu udgooneeyo buu ka mid yahay in kastoo Soomaalidu shaaha keliya ku darsato; waxaa kaloo laga sameeyaa dawo, siiba tan ilkaha, saabbuun, cadar iyo waxyaalo kale oo lays marsho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheegad-ka)

2

Dheegasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheegasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. copying, forgery

waa la naqliyay ✓

1

a: dheegasho

2

de: copying, forgery

3

lx: dheegad

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: dheegad

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] absent-minded, inattentive

waa la naqliyay ✓

1

de: absent-minded, inattentive

2

lx: dheegan

3

pd: (dheegnaa)

4

ps: adj-der

5

xe: He doesnt know what's going on around him.

6

xv: Waa qof dheegan.

7

key: dheegan

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegbas-ka)

2

Dhegbasid.

waa la naqliyay ✓

1

dhegbas¹: m.l Isku illaawidda sheeko dhegeysigeeda la isku illaawo. la-mid: dhegbasid.

2

dhegbas²: f.mg1 (-say, -stay) Ku dh.: sheeko dhegeysigeed isku illaawid.

waa la naqliyay ✓

v. eavesdrop, listen in attentively

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aad dhegeysanayso isku illaw oo dhegta la sii raac. Qur'aanka ku dhegbas.

waa la naqliyay ✓

1

de: eavesdrop, listen in attentively Lit: burn the ear to ashes

2

lx: dhegbas

3

pd: (dhegbasay)

4

ps: v1=idiom

5

key: dhegbas

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegcas-ta)

2

Dhasha yaryar oo nafleyda qaarkeed (lo', deero,...).

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dhasha yaryar oo nafleyda qaarkeed (lo', deero iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective], [compound] young animals

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) rasaasta ifisada. Dhegcas ayuu cirka u riday

waa la naqliyay ✓

1

de: young animals Lit: red ear

2

lx: dhegcas

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col-cmp

5

key: dhegcas

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax meel ku naban ahaansho. 2. Ku dh.: aad ugu mintidid (diin, ra'yi iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax meel ku naban ahaansho. 2. Ku dh.: aad ugu mintidid (diin, ra'yi iyo wixi lamida). m.f.dh, dhegganaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] stuck, attached

waa la naqliyay ✓

1

-aa: (adj) posted (powstidh); displayed or attached in a place ~ dhaggan. Ex: Waraaqaha dheggan yaan la fujin; don't remove the posted papers.

2

ku dheggan: (adj) attached (a-taajidh); glued to; fastened or joined; adjunct (a-jangt); appended

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax meel ku naban.

waa la naqliyay ✓

1

de: stuck, attached

2

lx: dheggan

3

pd: (dhegganaa)

4

ps: adj-der

5

key: dheggan

waa la naqliyay ✓

1

-aa: (adj) deaf (dheef); earless (iyar-les); partially or completely lacking in the sense of hearing; unable to hear ~ dhagla'

2

is dhegatir -ay / tay: (v) ignore (ignoor); pay no attention to; disregard (dis-ri-gaardh) ~ dhageyso

waa la naqliyay ✓

Meel ama wax ku naban.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ku naban ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ku naban ahaansho. m.f.dh, dhegsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] stuck (to); next (to)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax naban oo meel ku dhejisan. Dh: dhejisan.

waa la naqliyay ✓

1

de: stuck (to); next (to)

2

lx: dhegsan

3

ps: adj-der

4

key: dhegsan

waa la naqliyay ✓

magac ama naanaysta wiil leh dheg ta kale ka dheer ama buro yar ku soo dhashay.

waa la naqliyay ✓

1

dhegyar¹: m.dh Nooc fallaarta dhegta leh ka mid ah oo yar.

2

dhegyar²: m.dh (cilmiga naflayda) Qaybta wadnaha oo ku soo shubma dhiigga ogsijiinka leh ee ka immaanaya wadnaha inta aan loo gudbin jirka intiisa kale.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Qaybta wadnaha oo ku soo shubma dhiigga ogsijiinka leh ee ka immaanaya wadnaha inta aan loo gudbin jirka intiisa kale.

waa la naqliyay ✓

Boscia coriacea 01

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhenged.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) a thin stick used for punishment ~ sarbi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) laan toosan oo geedaha laga goosto xoolahana lagu kaxeeyo ama ujeeddooyin kale loo adeegsado. Dh: ul, xawd, shawdh.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhergey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhergey ahaansho. m.f.dh, dherganaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] sated ~ full (after eating), satisfied

waa la naqliyay ✓

name-f sated, full; satisfied

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh loo rajaynayo in ay noqoto mid barwaaqo iyo dhereg ku noolaata.

waa la naqliyay ✓

1

de: sated ~ full (after eating), satisfied

2

lx: dhergan

3

pd: (dherganaa)

4

ps: adj-der

5

key: dhergan

waa la naqliyay ✓

1

(Dhexgal-ka)

2

Heshiisiin; dhexdhexaadin.

waa la naqliyay ✓

1

dhexgal¹: m.l Dhexdhexaadinta laba dhinac oo wax isku haysta. la-mid: dhexgelid.

2

dhexgal²: m.l (fiisikis) Dh. ileyska: firidhsanka ileys noqodka oo ay sababtay dusha xanafta leh ee uu ileysku abbaaray ama ku dhacay.

3

dhexgal³: m.l (fiisikis) Dh. milannada: habka walxaha kala duwani ay isugu qasmaan, ayna ugu wacantahay socodka saxarrada (sida atamyada, ayoonnada) ay ka koobanyihiin.

4

dhexgal⁴: f.g1 (-alay, -ashay; -geli) 1. Laba dhinac oo is haya dhexdhexaadin. 2. Wax gudahiisa gelid.

waa la naqliyay ✓

1

dhexgal¹: m.l Dhexdhexaadinta laba dhinac oo wax isku haysta.

2

dhexgal²: m.l (fiisikis) Dh. ileyska: firidhsanka ileys noqodka oo ay sababtay dusha xanafta leh ee uu ileysku abbaaray ama ku dhacay. m.f.dh, dhexgelid.

3

dhexgal³: m.l (fiisikis) Dh. milannada: habka walxaha kala duwani ay isugu qasmaan, ayna ugu wacantahay socodka saxarrada (sida atamyada, ayoonnada) ay ka koobanyihiin.

waa la naqliyay ✓

Diffusion

waa la naqliyay ✓

Diffusion

waa la naqliyay ✓

1

v., [compound] go through something; mediate, arbitrate

2

dhexgal: vl. n., [compound] mediation, arbitration

waa la naqliyay ✓

1

-ay / dhexgashay: (v) 1. penetrate (pena-tareeyt); interpose. 2. intervene (inter-viin); come between two things. 3. mediate (miidi-yeyt); arbitrate (aar-bi-tereyt); make mediation ~ dhexdhexaadi.

2

dhexgal -ka: (n) penetration (j>ena-tareey-shin); intervention (in-tar-veen-shin)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel dhincyada ka xidhan gudaha u gal.

2

dhexgal: (fal) dad kala dhexdhexaadi oo heshiisiintooda ka shaqee. Dh: dhexdhexaadi.

3

dhexgal -ka: (magac, lab, keli) meel dhincyada ka xidhan gudaha u galid.

4

dhexgal -ka: (magac, lab, keli) dad kala dhexdhexaadin oo heshiisiintooda ka shaqayn. Dh: dhexdhexaadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Deegad-da)

2

Qolalka aqalka, kan cidda ka wada dhexeeya oo laysugu wada yimaado; bersed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Bersad.

waa la naqliyay ✓

f. n. sitting room, parlor, salon

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qolka fadhiga ee kuraasida iyo fadhiyada la dhigo. Deegadda ayaan telefishanka ku daawannaa. Dh: saaloon, bersad, fadhi.

waa la naqliyay ✓

1

de: sitting room, parlor, salon

2

lx: deegad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

syn: bersed

6

key: deegad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) udubka lagu xajiyo dhigdhexaadda.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) loo adeegsado kolka la tusmaynayo carar aad loo ordo. Markaan arkay ayay dhagac yidhaahdeen. Dh: jagac.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhagar-ta)

2

Arrin ama wax kale oo been ah oo run loo ekaysiiyey, in dad lagu khatalo, darteed; khatal; sir; mardabo; khayaano.

waa la naqliyay ✓

1

dhagar¹: m.dh Khayaano.

2

dhagar²: f.g1 (-gray, -gartay; -gri) Khayaano cid ku samayn.

waa la naqliyay ✓

1

dhagar¹: m.dh Khayaano.

2

dhagar²: f.g1 (-gray, -gartay; -gri) Khayaano cid ku samayn. m.f.dh, dhagrid.

waa la naqliyay ✓

1

v. deceive, mislead, cheat, swindle, betray

2

dhagar [feminine] n. deception, evasion of justice, fraud

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) deceit (disiif), trick (tiriik), fraud (faroodh), deception (disapshan); scam (iskaam)

2

dhagar -dhagray/dhagartay: (v) cheat (jiit); deceive (disiiv); mislead, betray, khayaan, khiyaan

waa la naqliyay ✓

1

Inganno

2

Deceit

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, khiyaamee oo qalad.

2

dhagar -ta: (magac, dhedig, keli) qofku marka uu dhiig galo ama wax dilo. Dhagar nin galay dhulkaa u dhaqdhaqaaqa. Dh: dil.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhagax-a)

2

Cad ama gabal yar oo ciid isku dhegtey oo adkaatay ah; shiid; dhadhaab; med; cal; quruurux.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo/-gxaan, m.dh) Adke yaryar iyo waaweyn leh, buuraha ama dhulkahoose laga helo oo wax lagu dhisto.

waa la naqliyay ✓