Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Deg-dego) S, May, C, Pupalia lappacea (L)A. Juss Amaranthaceae.

2

S Boerhavia coccinea Mill. Nyctaginaceae.

3

C Justicia minutifolia Chiov. Acanthaceae.

4

S Setaria verticillata (L)P.Beauv. Gramineae.

5

S Amorphophilus laxiflorus N.E.Br. Araceae.

6

May Dactyloctenium scindicum Boiss. Gramineae.

7

May Solanum incanum L. Solanaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l Qalab ka samaysan dahab, qalin, macdan iyo wixi lamida oo ay dumarku dhegaha gashadaan; hilqado.

waa la naqliyay ✓

m.l Qalab ka samaysan dahab, qalin, macdan iyo wixi lamida oo ay dumarku dhegaha gashadaan; hilqado.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] earrings

waa la naqliyay ✓

-dhegadhegaha: (n) earring (iiring) ~ dhego

waa la naqliyay ✓

1

a: dhego

2

de: earrings

3

lx: dhegadhego

4

pd: (/ha)

5

ps: n6-m-col

6

key: dhegadhego

waa la naqliyay ✓

1

(Deg-dego) S, May, C, Pupalia lappacea (L)A. Juss Amaranthaceae.

2

S Boerhavia coccinea Mill. Nyctaginaceae.

3

C Justicia minutifolia Chiov. Acanthaceae.

4

S Setaria verticillata (L)P.Beauv. Gramineae.

5

S Amorphophilus laxiflorus N.E.Br. Araceae.

6

May Dactyloctenium scindicum Boiss. Gramineae.

7

May Solanum incanum L. Solanaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegdheg-ga)

2

1. Qoyaan layiig ah oo wuxuu taabto qabqabsada sida xabagta iyo caanaha cinjirka.

3

2. Baqbaq, dheged, karriin, uskag.

4

3. Dhawr jeer wax ku dhegid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qoyaan layiig ah oo wuxuu taabto qabsada sida xabagta iyo caanaha cinjirka iyo wixi lamida. 2. Baqbaqqa indhaha ama wasakh kale.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qoyaan layiig ah oo wuxuu taabto qabsada sida xabagta iyo caanaha cinjirka iyo wixi lamida. 2. Baqbaqqa indhaha ama wasakh kale.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. any sticky substance; stickiness on mouth ~ hand

2

dhegdheg v. be sticky; be a messy eater

waa la naqliyay ✓

Justicia minutifolia 10

waa la naqliyay ✓

1

-leh: (adj) sticky (istiki); viscid (visidh); gummy (garni)

2

dhegdheg -a: (n) stickiness (istik-nes); viscidity (visi-diti)

3

dhegdheg: -ay / tay: (v) be sticky ~ dhagdhag

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) meel ama cid kale, isku nannab.

2

dhegdheg: -ga: (magac, lab, keli) meel uu dareere layiig ah maray oo isqabsata ama wax kale qabsata.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed yar oo leh sabuul qodxo leh oo ku dhega wixii taabta.

waa la naqliyay ✓

(fal) wardhegoodka meel kuu dhow, ururi. Dh: dhegdhegeyso.

waa la naqliyay ✓

1

(Deko-deko) S Pupalia lapacea (L) Juss. Amaranthaceae.

2

S Alternanthera sessilis (L) DC. Amaranthaceae.

waa la naqliyay ✓

1

Urgente

2

Urgent

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhadhamo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhig weyn oo bartamaha aqalka miyiga marka ladhisaayo lagu dhiririyo. 2. (juqraafi) Xariiqaha dhulka cirifkiisa waqooyi ka bilowda oo kan koonfur ku dhammaada, mid ka mid ah oo waqtiga lagu qiyaaso.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhig weyn oo bartamaha aqalka miyiga marka ladhisaayo lagu dhiririyo. 2. (juqraafi) Xariiqaha dhulka cirifkiisa waqooyi ka bilowda oo kan koonfur ku dhammaada, mid ka mid ah oo waqtiga lagu qiyaaso.

waa la naqliyay ✓

f. n. central pole, pillar in the center of a hut; Greenwich meridian

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhig xooggan oo aqalsoomaaliga badhtanka kaga jirta.

waa la naqliyay ✓

1

de: central pole, pillar in the center of a hut; [ext.] Greenwich meridian

2

lx: dhigdhexo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: dhigdhexo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Dhegaha daaman ku garaacid iyaga oo madaxa ruxaya (xoolo, ugaar, dugaag iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Dhegaha daaman ku garaacid iyaga oo madaxa ruxaya (xoolo, ugaar, dugaag iyo wixi lamida). m.f.dh, dhegadhabasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: any sticky substance; stickiness on mouth ~ hand

2

hm: 1

3

lx: dhegdheg

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: dhegdheg_1

waa la naqliyay ✓

1

de: be sticky; be a messy eater

2

hm: 2

3

lx: dhegdheg

4

pd: (dhegdhegay)

5

ps: v1=pl

6

key: dhegdheg_2

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegdhegid-da)

2

Dhegdheg u yeelid; qabqabsasho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhegdhegeysi wax laga sheekaysanayo dhegaha lala raacraaco.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed qoodxeed jeerinka u eg oo leh miro iyo xabag la cuno. 2. Xajiin jirku la barbararo. la-mid: dheedheero, dheerdheere.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed qoodxeed jeerinka u eg oo leh miro iyo xabag la cuno. 2. Xajiin jirku la barbararo. la-mid: dheedheero, dheerdheere.

waa la naqliyay ✓

f. n. itch accompanied by a swelling

waa la naqliyay ✓

1

de: itch accompanied by a swelling

2

lx: dheerdheero

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: dheerdheero

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof wararka ururiya oo raadiya.

waa la naqliyay ✓

(Dugo-dugo) S Maerua scebelensis Chiov. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

1

dhedhen¹: m.l la-mid: dhadhan¹.

2

dhedhen²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: dhadhan².

waa la naqliyay ✓

1

(Dhexdeg-ga)

2

Dhexdegid.

waa la naqliyay ✓

1

dhexdeg¹: m.l la-mid: dhexdegid.

2

dhexdeg²: f.g1 (-gay, -gtay) Bartamaha tuulada ku noolaansho.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] reside ~ live among

waa la naqliyay ✓

1

de: reside ~ live among

2

lx: dhexdeg

3

pd: (dhexdegay)

4

ps: v1=cmp

5

key: dhexdeg

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhadhamo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Qosol aad u dheer oo aan kala go' lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Qosol aad u dheer oo aan kala go' lahayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. loud laughter ~ laugh, guffaw; loud throbbing sound

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax sax ah oo qumman.

2

dhagdhag-ta: (magac, dhedig, keli) qosol cod wata oo inta ag joogtaa maqasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: loud laughter ~ laugh, guffaw; loud throbbing sound

2

lx: dhagdhag

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: dhagdhag

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) magaca loo yaqaan biciidka kiisa yaryar.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dhadhami.

waa la naqliyay ✓

v. taste

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhadhan

2

de: taste

3

lx: dhedhemi

4

pd: (dhedhemiyey)

5

ps: v2a=

6

key: dhedhemi

waa la naqliyay ✓

adv-atr: right in the middle

waa la naqliyay ✓

(adv) normally (noor-mali); in the middle; regularly, naturally, typically ~ caadi

waa la naqliyay ✓

1

de: right in the middle

2

lx: dhexdhex

3

ps: adv-atr

4

key: dhexdhex

waa la naqliyay ✓

1

(fal) badhtanka dhig; arrin cid ka dhaxaysii. Hadalka ragga dhexdhig.

2

dhexdhig-ga: (magac, lab, keli) walax, meel mug leh dhexdeeda dhig.

3

dhexdhig-ga: (magac, lab, keli) arrin iyo talo, ciddii ay khusaysay, wadaaji.

waa la naqliyay ✓

1

(Deidei) S Albizia anthelmintica Brongn. Mimosaceae.

2

S Newtonia erlangeri (Harms) Brenan. Mimosaceae.

3

May, NFD Dalbergia eremicola Polhill. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhigdhig-ta)

2

Meel ciriiryoon; jiqjiq.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gyo, m.l) 1. Meel ciriiyoon; jiqjiq. 2. Dh. ah: wadiiqo yar oo ciriiri ah. 3. (sh.r) Cod lagu muujiyo lulashada (wax yar).

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): impassable place; hard to get through

waa la naqliyay ✓

1

de: impassable place; [atr.] hard to get through

2

lx: dhigdhig

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

syn: jiq ~ jiqjiq

6

key: dhigdhig

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqdhaqaaqa iyo garaaca laga dareemo nabar carcartii leh oo dheecaan galayo.

2

dhugdhug -ta: (magac, dhedig, keli) jabaqda xiinka mooteerradu bixiyaan.

waa la naqliyay ✓

(n) Somali mythological man-eater woman [long ear]

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhadhamo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) Qof isqaawin.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) Qof isqaawin. m.f.dh, dhardhigasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) is qaawi oo dharka iska siib.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) la-mid: dhadhanso.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhigdhika-da)

2

Riiraxyo, marawaxad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qufac isdaba joog ah; riiraxyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. tickling sensation in the throat causing a continuous cough

waa la naqliyay ✓

-dhigdhikada: (n) nagging cough (naag-ging- koof)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qufac is dabajoog ah. Odaygu dhigdhiko ayuu xalay seexan waayay. Dh: qufac, riiraxanyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: tickling sensation in the throat causing a continuous cough

2

lx: dhigdhiko

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

syn: marawaxad, riiraxyo

6

key: dhigdhiko

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: dhibidhiso.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhibida isku saydhi oo jirriqsi iyo doob israaci. Dh: dhibishaxo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dheerdheero.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeldheel-ka)

2

Aan dhab ahayn; wax cayaar iyo kaftan ku jiraan.

waa la naqliyay ✓

1

v. fool ~ muck around, kid, joke

2

dheeldheel vl. n. fooling, kidding, joking around

waa la naqliyay ✓

-dheeldeesha: (n) playfulness (paleey-fuul-nes)-, joke (jowk); fun (faan); enjoyment; amusement ~ ciyaar, likaaco. Ex: dheeldheelsha jooji; stop joking

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kaftan yaraysi iyo xaqiraadi la socoto oo cid ama aragti lagu duro. Dheeldheel waa lagu cadaab galaa. Dh: kaftan.

waa la naqliyay ✓

adj., pl. tall, high, long (ones)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah kalluunka badda laga soo saaro.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhaadheer

2

de: tall, high, long (ones)

3

lx: dheerdheer

4

pd: (Sg: dheer)

5

ps: adj-pl

6

key: dheerdheer

waa la naqliyay ✓

(Deg-daran) C,N Ipomoea marmorata Britt. Convolvulaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l Shabaq siriqyo badan leh oo sagaarada lagu dabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dar-dera) N Kalanchoe bentii Hook.F. Crassulaceae.

2

S, C Acacia humifusa Chiov. Mimosaceae.

3

S Acacia edgeworthii T. Anders. Mimosaceae.

4

S, C Grewia thempensis Fres. Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Wax dheerdheero hayso noqosho. la-mid: dheedheeroo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Wax dheerdheero ama xajiin hayso noqosho. la-mid: dheedheerood.

waa la naqliyay ✓

inch. v. get an itch accompanied by swelling; itch, smart

waa la naqliyay ✓

1

de: get an itch accompanied by swelling; itch, smart

2

lx: dheerdheerow

3

pd: (dheerdheerooday)

4

ps: v3a=inch

5

key: dheerdheerow

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-raaday, -raatay) la-mid: dheerdheeroo.

waa la naqliyay ✓

v. amuse, entertain a child

waa la naqliyay ✓

1

de: amuse, entertain a child

2

lx: dheeldheeli

3

pd: (dheeldheeliyey)

4

ps: v2a=

5

key: dheeldheeli

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheerdheero.

waa la naqliyay ✓

v. pay attention (to), listen carefully

waa la naqliyay ✓

1

de: pay attention (to), listen carefully

2

lx: dheg u dhig

3

pd: (dhigay)

4

ps: v1=expr

5

key: dheg_u_dhig

waa la naqliyay ✓

1

dhega-adayg¹: m.l Dabci qof leeyahay oo u diida in si sahlan ku fulin waxa loo diray. la-mid: dhega-adkaan.

2

dhega-adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ku dh.: cid wax loo diray fulin waayid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] disobedience, stubbornness

2

dhega-adayg: [inchoative] v. refuse to listen; become stubborn

waa la naqliyay ✓

-a: (n) obstinateness; disobedience

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhegadhabasho.

waa la naqliyay ✓

dheg-dhego