Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

adj., pl. tall, high, long (ones)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah kalluunka badda laga soo saaro.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhaadheer

2

de: tall, high, long (ones)

3

lx: dheerdheer

4

pd: (Sg: dheer)

5

ps: adj-pl

6

key: dheerdheer

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheerdheero.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed qoodxeed jeerinka u eg oo leh miro iyo xabag la cuno. 2. Xajiin jirku la barbararo. la-mid: dheedheero, dheerdheere.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed qoodxeed jeerinka u eg oo leh miro iyo xabag la cuno. 2. Xajiin jirku la barbararo. la-mid: dheedheero, dheerdheere.

waa la naqliyay ✓

f. n. itch accompanied by a swelling

waa la naqliyay ✓

1

de: itch accompanied by a swelling

2

lx: dheerdheero

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: dheerdheero

waa la naqliyay ✓

m.l Shabaq siriqyo badan leh oo sagaarada lagu dabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dar-dera) N Kalanchoe bentii Hook.F. Crassulaceae.

2

S, C Acacia humifusa Chiov. Mimosaceae.

3

S Acacia edgeworthii T. Anders. Mimosaceae.

4

S, C Grewia thempensis Fres. Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Wax dheerdheero hayso noqosho. la-mid: dheedheeroo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Wax dheerdheero ama xajiin hayso noqosho. la-mid: dheedheerood.

waa la naqliyay ✓

inch. v. get an itch accompanied by swelling; itch, smart

waa la naqliyay ✓

1

de: get an itch accompanied by swelling; itch, smart

2

lx: dheerdheerow

3

pd: (dheerdheerooday)

4

ps: v3a=inch

5

key: dheerdheerow

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) uskag marada ama weelka ku dhigma. Dogon maradeeda heerheer lagama waayo. Dh: geengeen.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dheerdheero.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeldheel-ka)

2

Aan dhab ahayn; wax cayaar iyo kaftan ku jiraan.

waa la naqliyay ✓

1

v. fool ~ muck around, kid, joke

2

dheeldheel vl. n. fooling, kidding, joking around

waa la naqliyay ✓

-dheeldeesha: (n) playfulness (paleey-fuul-nes)-, joke (jowk); fun (faan); enjoyment; amusement ~ ciyaar, likaaco. Ex: dheeldheelsha jooji; stop joking

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kaftan yaraysi iyo xaqiraadi la socoto oo cid ama aragti lagu duro. Dheeldheel waa lagu cadaab galaa. Dh: kaftan.

waa la naqliyay ✓

1

(Abqa-da)

2

Quraca iyo maraaga iyo geedaha la mid ah mirohooda (iniino badan oo yaryar oo ku gudajira galal dheerdheer oo laba qalbac ah oo kolkay engegaan furma); geydhe; mergiyaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Baalfallaar-ta)

2

Mid ka mid ah shinbiro wadajir u duula oo xilliba dal u talaaba; caloosha waa ka caddahay, dhabarkuna waa madow iyo buluug isku darsan; waxay leedahay baalal dheerdheer oo fallaarta u eg, iyo dabo ganto leh.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baar-ka) a) Geedka madixiisa kore oo laamuhu ka baxaan. b) (geel) Timaha kuruska korkiisa ka baxa. c)* Meel lagu iibsho waxyaalaha la cabbo, badanaa taagnaan baa wax lagu cabbaa.

2

2. (Baar-ta) Geed jaadad badan ah oo dhulka kulul ka baxa: wuxuu leeyahay dhex dheer oo aan lamo lahayn, madaxana wuxuu ku lee yahay caleemo aad u waaweyn oo dheerdheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakayla-ha)

2

Jaad nafleyda dhirta xagata ka mid ah oo aad u dheereeya; wuxuu lee yahay dhego dheerdheer, dhogor jilicsan, af bushinta kore ka faruuran, dabo gaaban, iyo lugo xoog badan oo dheerdheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Baranbara-da)

2

Cayayaan madow ama guduud-madow ah oo leh baalal jiidan, lugo dheerdheer iyo geeso aad u miiqan; waxay ku badan tahay jikada, kortagga iyo meelaha aan nadiifka ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Beled-ka)

2

Meel dad badani wada deggan yahay oo leh guryo badan iyo waddooyin dheerdheer; degmo buulada ka weyn; magaalo.

waa la naqliyay ✓

1

(Biciid-ka)

2

Ugaarta waaweyn oo Afrika jaad ka mid ah: wuxuu lee yahay geeso dheerdheer oo toostoosan oo dib u jeeda.

waa la naqliyay ✓

1

(Biixi-da)

2

Lafaha dheerdheer oo ad'adag oo nafleyda middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Caanaqub-ta)

2

Bahal bahallada dhir xagashada ku nool kamid ah; ma ay dheerayso oogadeedana waxaa ku rogan duf dheer iyo qodxo dheerdheer oo badan oo mardimo leh; yaadaddo; kashiito; dhiddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cantalyaa-ga)

2

Haadka waaweyn ku kamid ah; wuxuu lee yahay af iyo lugo dheerdheer, koox koox buuna isu raacaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caw-da) Caleemo dheerdheer oo ka baxa geed la jaad ah timirta iyo baarta.

2

2. (Caw-ga) Dhinac; cuun; ag.

waa la naqliyay ✓

1

(Dameer-ka, Dameer-ta)

2

Nafley, gammaanka kamid ah oo dadka la dhaqma; faraskuu u eg yahay wuxuuse lee yahay dhego dheerdheer iyo guud gaaban iyo gafuur cad, midabkiisuna beey buu u badan yahay (ama dabeer, dammeer)

waa la naqliyay ✓

1

(Dareerin-ta)

2

1. (xoolo, biyo, kd.) meel ka kaxayn oo meel kale u dhaqaajin.

3

2. (hilib) daliigo dheerdheer ka dhigid.

4

3. (hadal, akhris) tixid; matin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiigtaar-ka)

2

Geed qodxo dheerdheer iyo dhacaan, sida dhiigga u guduudan, leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuux-a)

2

1. (oogada nafleyda) sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku dhafan yihiin oo lafaha dheerdheer ku dhexjira.

3

2. Lafta geedaha.

4

3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dixiri-ga)

2

Nafley yaryar oo jaadad badan ah: kuwo dheerdheer iyo kuwo dhuudhuuban; kuwo jiljilicsan; kuwo oogadoodu xubnaysan tahay; kuwo xamaarta; ... wax ciidda dhexdeeda ku nool iyo wax oogada nafleyda kale ku noolba waa lee yihiin; (ama dixri).

waa la naqliyay ✓

1

(Doobba-da)

2

1. Geesaha fiiqfiiqan oo dheerdheer oo lo'da, kd.

3

2. Doobta awrta qooqan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doon-ka) a) Xoolaha tabarta yar oo aan ceelka gaari karin oo guryaha lagu waraabsho. b) Ciidda iyo dhoobada ceelasha dheerdheer uurkooda laga soo saaro. c) * Wixii sidaas oo kale dhulka uurkiisa hoose laga doono oo laga soo baxsho. d) Ciid sida tallatiirriyaadda u samaysan oo ceelasha dheerdheer dhinacyadooda ka abuuranta; taallo ka samaysantay waxyaalaha dhulka uurkiisa hoose laga soo baxsho oo ceelasha agtooda lagu qubo.

2

2. (Doon-ta) Gaadiid-badeed markabkana ka yar bedenkana ka weyn; xaryan; (ama doonni).

waa la naqliyay ✓

1

(Dulaandul-ka)

2

Labada muruq oo xoogga badan oo dheerdheer oo lafdhabarta labadeeda dhinac ku kala dhilan, midkood.

waa la naqliyay ✓

1

(Farow-ga)

2

1. Gammaanka jaad kamid ah oo Afrika keliya laga helo; wuxuu lee yahay oogo cad oo daliigo madmadow oo dheerdheeri ku wada dhilan yihiin.

3

2. Xoolaha aad u naaxa oo dhinacyada laallaab iyo daliigo ku yeesha.

4

3. Xararka rarada, kd., lagu dhigo jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg dheerdheeroo. la-mid: dheedheerood.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg dheerdheeroo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-raaday, -raatay) la-mid: dheerdheeroo.

waa la naqliyay ✓

v. amuse, entertain a child

waa la naqliyay ✓

1

de: amuse, entertain a child

2

lx: dheeldheeli

3

pd: (dheeldheeliyey)

4

ps: v2a=

5

key: dheeldheeli

waa la naqliyay ✓

f.g/mg. 2 (-reeyay, -raysay) 1. (f.g) Wax dhererkiisa kordhin. 2. (f.g) Wax meel ka fogeyn. 3. (f.mg) Orod ama socod kordin. 4. U dh.: cid waxay qeyb u heshay in ugu darid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg.2 (-reeyay, -raysay) 1. (f.g) Wax dhererkiisa kordhin. 2. (f.g) Wax meel ka fogeyn. 3. (f.mg) Orod ama socod kordin. 4. U dh.: cid waxay qeyb u heshay in ugu darid. m.f.dh, dheerayn.

waa la naqliyay ✓

v. lengthen, prolong, extend, elongate; flow (of a river); hurry, move fast, rush, go quickly, hasten

waa la naqliyay ✓

-yey / dheereysay: (v) 1. lengthen (lengthan)-, prolong (poro-loong) ~ sii dheerayn. 2. (v) speed (ispiidh); rush (raash); move or act swiftly; hurry (heeri) ~ dhaqso. Ex: dheeree baa ku iri; I told you to move quickly

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg dheeray.

waa la naqliyay ✓

1

de: lengthen, prolong, extend, elongate; flow (of a river); hurry, move fast, rush, go quickly, hasten

2

lx: dheeree

3

pd: (dheereeyey)

4

ps: v2b=

5

xe: How time flies!

6

xv: Waqtiga sidduu u dheereyo!

7

key: dheeree

waa la naqliyay ✓

adj., pl. tall, high, long (ones)

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) tall (tool); high (haay). Ex: sarihii dhaadheeraa; the tall buildings

waa la naqliyay ✓

1

a: dheerdheer

2

de: tall, high, long (ones)

3

lx: dhaadheer

4

pd: (Sg: dheer)

5

ps: adj-pl

6

key: dhaadheer

waa la naqliyay ✓

(n) Somali mythological man-eater woman [long ear]

waa la naqliyay ✓

1. Aan guntiisu dhoweyn; dheer; weyn; badan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Ku x.: cid aqoon dheeraad ah wax u leh ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Ku x.: cid aqoon dheeraad ah wax u leh ahaansho. m.f.dh, xeeldheeraan.

waa la naqliyay ✓

Comp. adj., (ie. n., adj.): expert, having deep ~ profound knowledge of something

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (n) deep (dhiip)-, deep-seated (dhiip-siitidh)-, profound (poro-faawndh)-, sophisticated (so-fis-ti-keeytidh)-, complicated (kom-pili-keeytidh) ~ qotodheer

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xeelad badan oo fiiro dheer ah; xirrib leh; aragti fog leh. Nin xeeldheerayaad tahay. Dh: maangaban.

waa la naqliyay ✓

1

de: expert, having deep ~ profound knowledge of s.t.

2

initial: x

3

lx: xeeldheer

4

pd: (xeeldheeraa)

5

ps: adj-cmp

6

key: xeeldheer

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheerdheerood.

waa la naqliyay ✓

1

de: fool ~ muck around, kid, joke

2

hm: 1

3

lx: dheeldheel

4

pd: (dheeldheelay)

5

ps: v1=pl

6

key: dheeldheel_1

waa la naqliyay ✓

1

cf: cayaayir

2

de: fooling, kidding, joking around

3

hm: 2

4

lx: dheeldheel

5

pd: (-ka)

6

ps: vn2-m

7

key: dheeldheel_2

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeldheelid-da)

2

Cayaarid; dhayalid; kaftamid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kaftamid oo si aan xigmadi ku jirin u hadlid. Dheeldheelidda maanta dhab ayaa ka dambayn. Dh: kaftamid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeldheelin-ta)

2

Hadba cayaarsiin; koolkoolin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) kolba dhan u liicid ay keento tabarxumada ama gabowga iyo qofka hilibka badan leh. Dheeldheelligaygay inaan dhacayo moodeene.

waa la naqliyay ✓

1

(Da-ar-der) N Aloe gracilicaulis Reynolds & Bally. Liliaceae.

2

N Aloe medshiana Reynolds & Bally. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

Crotalaria emarginella 01

waa la naqliyay ✓

(fal) wardhegoodka meel kuu dhow, ururi. Dh: dhegdhegeyso.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuuxdheera-ha)

2

Dhuuxa arxaanka dhex mara; xangulle; xididmaskaxeed.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhuuxa dheer oo dhex mara lafdhabarta; xangulle.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhuuxa dheer oo dhex mara lafdhabarta; xangulle.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] marrow of the spine

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhuuxa lafdhabarta dhex mara. Dh: xididmaskaxeed, xangulle.

waa la naqliyay ✓

1

de: marrow of the spine

2

lx: dhuuxdheere

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-cmp

5

key: dhuuxdheere

waa la naqliyay ✓

labo xiddigood oo la moodo in ay saro u yara weyn yihiin oo daalallida cutub ka mid ah oo u dhexeeya Libcas iyo Xoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhareer-ka)

2

Qoyaan layiig ah oo nafleyda afkeeda ka yimaada; cay.

waa la naqliyay ✓

1

dhareer¹: m.l 1. Qoyaan layiig ah oo nafleyda afkeeda ka yimaada; cay. 2. la-mid: dhareerid.

2

dhareer²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qoyaan layiig ah afka ka keenid (nafley).

waa la naqliyay ✓

m.l Qoyaan layiig ah oo nafleyda afkeeda ka yimaada; cay.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): drool

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) salivia (sa-laayva); drool (duruul); drivel (diri-vel); slobber (isloo-ber)

2

dhareer -ay / tay: (v) drool (duruul); drivel (diri-vel); slobber (isloo-ber); salivate (saala-veeyt)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dareere inta badan layiig ah oo naflayda afkeeda ka yimaadda. Haddaad dhimanayso dhareerkaa la iska duwaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: drool

2

lx: dhareer

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-mass

5

key: dhareer

waa la naqliyay ✓

رُوَالٍ وَلُعَابٌ سَائِلِ

waa la naqliyay ✓

1

dhedhen¹: m.l la-mid: dhadhan¹.

2

dhedhen²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: dhadhan².

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-feeyay, -faysay) Cid dheef siin.

waa la naqliyay ✓

v. nourish, provide nourishment for; pay someone reward; give a tip to

waa la naqliyay ✓

1

de: nourish, provide nourishment for; [ext.] pay s.o. reward; give a tip to

2

lx: dheefee

3

pd: (dheefeeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: dheefee

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) height (haayt); length (leength); tallness (tool-nes)-, stature (istaa-jar); depth (dhe-path) ~ dherer

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yeeyay, -yeysay) Wax heeryo saarid. la-mid: reeryee.

waa la naqliyay ✓

v. tie ropes around a pack camel as a foundation for the load

waa la naqliyay ✓

(fal) awr iyo wax la mid ah, heeryo saar.

waa la naqliyay ✓

1

a: reeryee

2

de: tie ropes around a pack camel as a foundation for the load

3

lx: heeryee

4

pd: (heeryeeyey)

5

ps: v2b=

6

key: heeryee

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg weedhay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xeedho casuumad ah cid u samee. Qaraddaa imanayee u xeedhee. Dh: xeedhay, daraaree, casuun.

2

xeedhee: (fal) xeedho diiqa ah oo aroos loo diiqayo samee. Inantu intaanay afartan bixin u xeedhee. Dh: diiq, xeedhay.

waa la naqliyay ✓

chercher, v. - Baadigoobid; Doondoonid; u eegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabdheer-ta)

2

Dabka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel fog wax ka dilo, wadajirkiisa; colka dabkaas sita.

waa la naqliyay ✓