dheelmi — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-iyay, -isay) Wax habeen guuragelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax habeen guuragelin. m.f.dh, dheelmin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheelmid-da)

2

(xoolo, kd.) habeen kaxayn; guuraysiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheelan². la-mid: dheelan¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gellin danbe ilaa habeenkii socod. Dhego ina rag kay dhinac martaa, dheelmatiin galaba, dhaqan iyo aduun lama hadheen iyo dhogorta xoolaade.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheelmi. la-mid: dheelmis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheelmin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley dheel ku maaweelin. la-mid: dhayali, dheelsii (2).

waa la naqliyay ✓

v. make someone play ~ dance; play with, entertain, amuse

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. play ~ dance; play with, entertain, amuse

2

lx: dheeli

3

pd: (dheeliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dheeli

waa la naqliyay ✓

1

(Dheelli-ga)

2

Qaadka ama culayska rarka oo inta doc u bata dhicid ku dhowaada.

waa la naqliyay ✓

1

dheelli¹: m.l 1. Dhinac u badashada wax culayskiisu dhan u bato oo uu dheellitirankii lumiyo. 2. la-mid: dheelliyid.

2

dheelli²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Wax culayskiisa dhinac u badasho.

waa la naqliyay ✓

1

dheelli¹: m.l Dhinac u badashada wax culayskiisu dhan u bato oo uu dheellitirankii lumiyo.

2

dheelli²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Wax culayskiisa dhinac u badasho. m.f.dh, dheelliyid.

waa la naqliyay ✓

1

v. over-balance, lean sideways, fall to one side

2

dheelli vl. n. overbalancing, leaning sideways; unevenly distributed load

waa la naqliyay ✓

-yey/ say: (v) unbalance (an-baa-lansi); overbalance (o-var-baalans); throw off balance; tip the scales

waa la naqliyay ✓

1

(fal) muur raran, kolba dhan u liic. Awrkii wuu dheelliyey ee ila dheellitira.

2

dheelli -ga: (magac, lab, keli) liicid ama janjeedhsi uu culays keeno.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-maday, -matay) Habeen socosho; guurayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-maday, -matay) Habeen socosho; guurayn. m.f.dh, dheelmasho.

waa la naqliyay ✓

v. travel at night, not go home for the night

waa la naqliyay ✓

-dheelmaday / dheelmatay: (v) travel at night. Ex. Cali wuu dheelmaday; Ali travelled at night

waa la naqliyay ✓

(fal) qof, halkaad u hoyan lahayd, u carraw. Dheelmo intaan habeen kuu gelin.

waa la naqliyay ✓

1

de: travel at night, not go home for the night

2

lx: dheelmo

3

pd: (dheelmaday)

4

ps: v3a=

5

syn: guuree, gud

6

key: dheelmo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolaha soo waraabi; xoolaha ceelka gee. Arooriya geela, intaan oonku dilin.

2

aroori: (fal) hoos u dhig: hoos u deji; hoos u fogay. Qodinka dhulka hoos ugu aroori.

3

aroori: (fal) 'awood Rabbi' qof hurda dheelmi. Siduu u jiifay uun baa la arooriyay.

4

aroori-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo aan dhir lahayn. Goraydu ilmaheeda, aroori bay dhigtaayoo, aboodigu ku laayaa. Dh: bannaan, bayaxaw.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo la doonid; ceel u kaxayn. Dh: arooris.

2

aroorin -ta: (magac, dhedig, keli) qof hurda, riyo wax ku tusid. Dh: dheelmin, suulin, arooris.

3

aroorin -ta: (magac, dhedig, keli) meel hoose ku fogayn. Aroorinta sabaradda ka ilaali, waa intaas oo ay jabtee. Dh: arooris.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aroor ah; xoolo la aroorshay ama la aroorinayo. Lo' aroorsan baan ku soo dhex dhacnay.

2

aroorsan: (tilmaame) mid la dheelmiyay.

3

aroorsan: (tilmaame) wax hoos loo sii fogeeyay. qodinka waa mid aad u aroorsan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) mid arooray oo biyo doontay ahaan.

2

aroorsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) mid la dheelmiyay ahaan.

3

aroorsanaan-ta: (magac, dhedig, keli) meel hoose ku fogaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geenayadii nebi Muxamed lagu qaaday habeenkii Micraajka ee samada loo qaaday ama lagu dheelmiyey.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dheelmintii Nebigeennii suubanaa, naxariis iyo nabadgelyo korkiisa ha ahaadeene, loo dheelmiyey samada kore. Safarkii Rasuulka ee Maka iyo Quddus waxa la yidhaa israa dheelmintiina waxa la yidhaa micraaj.

2

micraaj -ka: (magac, lab, keli) habeenkii Nebi Muxamad SCW magaalada Beytul-quddus laga duuliyay ee samada la geeyey oo xuskeedu ku beegan yahay bisha rajab 27keeda. Habeenka micraajka siiraha Nebiga ayaan akhriyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awood Rabbi' qof hurda ruuxiisa meel u dheelmi; aroori.

2

suuli-da: (magac, dhedig, keli) dhar cudbi ah oo midab guduudan.

3

suuli -ga: (magac, lab, keli) god lagu saxaroodo. Suuliga aqalku waa urayaa. Dh: musqul, beytalmay, musqul, kortag, godxaar.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) 'awood Rabbi' qof hurda ruuxiisa, meel u dheelmin; aroorin.

2

suulin -ta: (magac, dhedig, keli) wax baabi'in oo meesha ka saariis.

waa la naqliyay ✓

glorification, n.f. - guul soo dheelmin

waa la naqliyay ✓

1

(Dheehmid-da)

2

Wax dheehan noqosho; barxamid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheehan¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dheelliyid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheelliyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheelmad-ka)

2

Dheelmasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheelmasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ku hoyashada meel lagu carraabo. Soo dheelmadka geela suga wax kale la idiin ma hayee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) 1. Qof ku cayaarid ama dhagrid. 2. la-mid: dheeli.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) 1. Qof ku cayaarid ama dhagrid. 2. la-mid: dheeli. m.f.dh, dheelsiin.

waa la naqliyay ✓

v.caus: make someone play ~ dance; play with, entertain, amuse; cheat, trick, swindle

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) entertain (en-ter-teyn); amuse (amyuus) ~ ciyaarsii

waa la naqliyay ✓

1

a: dheeli

2

de: make s.o. play ~ dance; play with, entertain, amuse; [ext.] cheat, trick, swindle

3

lx: dheelsii

4

pd: (dheelsiiyey)

5

ps: v2a=caus

6

key: dheelsii

waa la naqliyay ✓

1

(Dheel-ka)

2

1. Qabowga habeenkii soo dhaca; nadwad.

3

2. Cayaar; dhayal; cayaayir; dheelaas.

waa la naqliyay ✓

1

dheel¹: m.l Qabowga habeenkii soo dhaca oo wata sayax.

2

dheel²: m.dh (-lo, ml.) Cayaar. la-mid: dhayl¹ (2).

3

dheel³: f.mg1 (-eelay, -eeshay) 1. Ciyaarid. 2. Wax qabow habeenkii ku dhacay dartii la qoyid.

waa la naqliyay ✓

1

dheel¹: m.l Qabowga habeenkii soo dhaca oo wata sayax.

2

dheel²: m.dh (-lo, ml.) Cayaar; ciyaar.

3

dheel³: f.mg1 (-eelay, -eeshay) 1. Ciyaarid. 2. Wax qabow habeenkii ku dhacay dartii la qoyid. m.f.dh, dheelid.

waa la naqliyay ✓

name: Deel, Dell

waa la naqliyay ✓

1

m. n. game; dance; amusement, joke

2

dheel v. play (around), joke; dance

3

dheel m. n., [collective] dew

waa la naqliyay ✓

name-m dew; amuser, joker, entertainer

waa la naqliyay ✓

1

-ay / say: (v) play (paleey); take part in a game or dance

2

dheel - dheesha: (n) playing (paleeying) ~ dheeldheel

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho wiil kaftan iyo sheeko badan leh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaar tumo.

2

dheel-ka: (magac, lab, keli) eeg dhedo.

3

dheel-sha: (magac, dhedig, keli) ciyaarta la tumo ama waxyaabaha kale ee la cayaaro ama lagu madadaasho oo dhan.

waa la naqliyay ✓

مُزَاحَةً، تَسْلِيَةً، عَبَتْ

waa la naqliyay ✓

1

(Heeli-ga)

2

Miraha higlada.

waa la naqliyay ✓

m.l Miraha higlaha oo bislaaday.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] fruit of a thornless tree species

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) miraha higlada.

waa la naqliyay ✓

1

cf: higlo (the tree)

2

de: fruit of a thornless tree sp.

3

lx: heeli

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-col

6

key: heeli

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax ilaa dhibicda ugu dambaysa cabbid; gorori. 2. Wax heen ka qaadid.

waa la naqliyay ✓

v. skim fat from the top of broth

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano iyo wixii la mid ah, dhammee oo wax ad cabbayso waxba ha reebin. Caanaha gorofka ka heemi. Dh: dammee. Li: hambee.

2

heemi: (fal) hilib ama lafo karsamaya, subagga dulsha uga soo baxa, ka dhur.

waa la naqliyay ✓

1

de: skim fat from the top of broth

2

lx: heemi

3

pd: (heemiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: heemi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax waxtar iyo dheef leh siin; cunto siin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax waxtar iyo dheef leh siin; cunto siin. m.f.dh, dheefin.

waa la naqliyay ✓

v. feed, nourish; benefit someone

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) supply with nourishment; nourish (noorish); feed with food ~ nafaqee

waa la naqliyay ✓

1

de: feed, nourish; benefit s.o.

2

lx: dheefi

3

pd: (dheefiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dheefi

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dheeri-da) Wax fog ama dheer ahaansho; dheeraansho.

2

2. (Dheeri-ga) Dheeraad.

waa la naqliyay ✓

1

dheeri¹: m.l la-mid: dheeraad.

2

dheeri²: m.dh la-mid: dheeraan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] length, tallness; distance; extra

waa la naqliyay ✓

1

cf: dheeraan

2

de: length, tallness; distance; extra

3

lx: dheeri

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f-abs

6

key: dheeri

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) midhaha geedka higladu bixiyo. Heelli doontow halaq weyn filo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) caanaha laga liso baarta iyo doomada.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheefsi-ga)

2

Dheefsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheefsasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. state of benefitting ~ being nourished

waa la naqliyay ✓

1

a: dheefsad (ka) [vn2-m], dheefsasho (/da) [vn6-f]

2

de: state of benefitting ~ being nourished

3

lx: dheefsi

4

pd: (-ga)

5

ps: vn7-m

6

key: dheefsi

waa la naqliyay ✓

1

a: dhayal

2

de: game; dance; amusement, joke

3

hm: 1

4

lx: dheel

5

pd: (-ka ~ /sha Pl: dheelal (ka))

6

ps: n4-m/f

7

key: dheel_1

waa la naqliyay ✓

1

de: play (around), joke; dance

2

hm: 2

3

lx: dheel

4

pd: (dheelay)

5

ps: v1=intr

6

key: dheel_2

waa la naqliyay ✓

1

cf: nadwad {C}

2

de: dew

3

hm: 3

4

lx: dheel

5

pd: (-ka)

6

ps: n0-m-col

7

key: dheel_3

waa la naqliyay ✓

1

de: Deel, Dell

2

hm: 4

3

lx: Dheel

4

ps: name-m

5

key: Dheel_4

waa la naqliyay ✓

1

(Dheelan-ka)

2

(xoolo, kd.) dheelmid.

waa la naqliyay ✓

1

dheelan¹: m.l Socodka habeenkii la socdo; guuro. la-mid: dheelmid.

2

dheelan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Nafley habeen socosho.

waa la naqliyay ✓

v. move camp at night

waa la naqliyay ✓

1

de: move camp at night

2

lx: dheelan

3

pd: (dheelmay)

4

ps: v1=

5

key: dheelan

waa la naqliyay ✓

1

(Dheelid-da)

2

Dheel cayaarid; dhayalid; kaftamid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheel³. la-mid: dheelis².

waa la naqliyay ✓

1

(Dheelin-ta)

2

Dheelsiin; cayaarsiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheeli. la-mid: dhayalin, dhayalis¹, dheelis¹, dheelsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheelis-ka, Dheelis-ta)

2

Cayaaris.

waa la naqliyay ✓

1

dheelis¹: m.l la-mid: dheelin.

2

dheelis²: m.dh la-mid: dheelid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. playing, dancing

waa la naqliyay ✓

1

de: playing, dancing

2

lx: dheelis

3

pd: (-ka ~ -ta)

4

ps: vn2-m, vn1-f

5

key: dheelis

waa la naqliyay ✓

Miisaamid, ciirtirid.

waa la naqliyay ✓

1

de: over-balance, lean sideways, fall to one side

2

hm: 1

3

lx: dheelli

4

pd: (dheelliyey)

5

ps: v2a=intr

6

key: dheelli_1

waa la naqliyay ✓

1

de: overbalancing, leaning sideways; unevenly distributed load

2

hm: 2

3

lx: dheelli

4

pd: (-ga)

5

ps: vn2a-m

6

key: dheelli_2

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg dheelsii. la-mid: dheelin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhedeysasho.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) taste (teeyst); have a taste for; savor (seey-ver); find palatable (paali-tibol) ~ dhandhami, dhadhami. Ex: ii dhedemi; tast for me. Ex: sidee u dhedhamaysaa? How does it taste?

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dhadhami.

waa la naqliyay ✓