Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

dheefshiid¹: m.l la-mid: dheefshiidid.

2

dheefshiid²: m.l (baayoloji) Burburinta uu noole burburinayo cunto soo gashay ee uu ka dhigayo kiimiko ahaan qaab fudud oo si sahlan loo nuugi karo jidhkuna uu isticmaali karo ayaa loo yaqaan dh.

3

dheefshiid³: f.g1 (-day, -dday) Wax dejin.

waa la naqliyay ✓

1

dheefshiid¹: m.l (baay.) Burburinta uu noole burburinayo cunto soo gashay ee uu ka dhigayo kiimiko ahaan qaab fudud oo si sahlan loo nuugi karo jidhkuna uu isticmaali karo ayaa loo yaqaan dh.

2

dheefshiid²: f.g1 (-day, -dday) Wax dejin. m.dh, dheefshiidid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) digestion (dhaay-jesh-shiriy)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xubnaha ay cuntadu marto kolka la calaliyo ka dib sida, hunguriga, ganaca, mindhiqiraha, xiidmaha iyo wixii la mid ah..

2

dheefshiid -ka: (magac, lab, keli) qaabka guud ee noole cunto helay, u burburiyo wixii midhiqirka dhexdiisa ku jiray oo kimiko ahaan u rogo walxo yaryar oo uu jidhku qaadan karo.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg dheefshiid³. la-mid: dheefshiid¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) burburinta uu noole ku sameeyo wax uu liqay oo kimiko ahaan u rogo walxo yaryar oo uu ganka calooshu si fudud u muudsan karo, jidhkuna macdamaha iyo nafaqada uga qaadan karo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) quudsiin oo dheefta uu u baahin yahay siin. Dh: quudsiin.

waa la naqliyay ✓

(Defdid) N Nuxia oppositifolia (Hochst.)Benth. Loganiaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Qanjidh laga helo lafdhabarleyda oo ku yaalla laba-iyotobanlaha iyo beeryarada dhexdhooda. Wuxuu soo daaya insaymyo dheefshiid oo u badan tiribsinoojin, amaylase libays kuna shuba laba-iyo-tobanlaha iyaga oo sii maraya marinka baankariyeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Xubinta dheefshiidka nafleyda oo isku xirta hunguriga iyo xiidmaha. 2. Qaybta jilicsan oo u dhexeysa laabxuunshada iyo gummaarka.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-dayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Dir hoosaad naasleyda qoobabka leh oo ay ka midyihiin idaha, riyaha, lo'da iyo cawsha. Waxa astaan u ah calool afar lakab ah, oo qaybta ugu horaysa la yidhaahdo “ruumen” taas oo burbuisa “selilowska”. Cuntada waxa si ku meel gaadh ah loogu keydiyaa “ruumenka”, halkaas oo dib loogu burburiyo looguna calaaliyo balbka, inta aan la liqin loona gudbin qaybta kala ee caloosha iyada oo dheefshiidku halka ka sii socdo.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Xaalad cudur oo saameysa qaybta dheefshiidka gaar ahaan iyo jirka oo dhan, waxaana keena cunitaanka cunno faasid ah oo wadata baktiiriya ama sun baktiiriya, ama sunta lagu laayo xasharaadka miraha iyo khudradda, amase sun kiimikaad: Pb, Hg (merkuuriyada). Astaamo: 1-24 saacadood kaddib markii la cunay cuntadii sumeysnayd waxaa la isku arkayaa: matag, shuban, calool xanuun iyo lallabo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dhacaanka ka qayb qaata dheefshiidka oo laga sameeyo ganaca. Soo saarkeed waxa kiciya hormoonayaal laga soo daayo xiidmaha qayb ka mid ah (duwoodenam) oo ayagana ay kicisay taabasha cunnada caloosha ka soo dagtay.

waa la naqliyay ✓

m.l (dhecaanno ..., m.dh) (cilmiga naflayda) Iskujir asiidhan oo ka kooban cusbooyin aan orgaanik ahayn, haydarookoloorik asiidh, iyo insaymyo dheefshiid. Tusaale ahaan: bebsin, oo ay soo saaraan qanjidho ku safan calooshu.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Dheefshiid xumaada, cunnada kaddib xanuun bay leedahay, dibiro, lallabo iyo matag.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Hormoon uu soo daayo medullaha qanjidh kelyoodku, kaas oo kordhiya garacaa wadnaha, kor u qaada awoodda iyo dheeraynta dhaqdhaqaaqa muruqyada iyo kordhinta dhaqsaha iyo qotada neefsiga, si uu ugu diyaariyo jidhka cabsi, orod ama dagaal. Waxa kale oo uu joojiyaa dheefshiidka iyo qashinsaarka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Nooc ameebaha ka mid ah oo qaarkood deriskunool yahay siiba qaybta dheefshiidka ee dadka. “E. Histolytica” wuxu dhexgalaa oo baabi'iyaa xiidmaha isagoo keena xundhur iyo daloolinta xiidmaha, wuxuuna ku fidi karaa beerka oo ay ku sameeysmi karto malax.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Sonkor sahlan (C6 H12 O6), taas oo dabeeci ahaan ka timaadda mid ka mid ah maxsuulka dheefshiidka insaymeed ee sonkor caanoodda laaktows, asal ahaanna waa xabag carbeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Sonkor badankeeda laga helo dhirta iyo xaywaanka. G.tu waa il ay tamar badan ka helaan noolayaashu. Sonkorta xilliga neefsashada waxa ku dhaca ogsidhayn taas oo soo saarta kaarboon laba ogsaydh leh, biyo iyo tamar. Dhirtu waxay ku heshaa g.ta habka footoosintasiska, waxaanay u keydsantaa istaarj ahaan, xayawaankana waxay uga timaadaa dheefshiidka ku dhaca dhaysakaraydhyada iyo boolosakraydhyada, waxaanay u keydsantaa staarj xayawaan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Xubno isku shaqo ah oo jirka nafleyda ka mid ah sida kuwa dheefshiidka, wareegga dhiigga iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Nooc nafaqada ka mid ah taas oo ah tamar laga soo dhiraandhiriyey qaadashada iyo dheefshiidka walxo organigga ah; caadi ahaan nudo xayawaan ama geed. Maxsuulka burburay ee dheefshiidka ayaa loo isticmaalaa samaynta walxaha orgaanigga ah ee uu u baahanyahay nooluhu. Xayawaanka oo dhami waxay cuntadooda ku helaan tabtan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-jyo, m.dh) (baayoloji) Booli-sakraydh ka kooban saamiyo kala duwan oo leh gulukows, boolimeer, amilows iyo amilobektin. I.ka badanaa waxa laga helaa dhirta, gaar ahaan, xiddiddada, tuyuubarka, iniinyaha iyo khudaarta, sida kaarbohaydrayt tamar kayd. Haddaba i.ku wuxuu xayawaanka u yahay il tamareed. Marka la dheefshiido marka u dambaysa waxa laga helaa gulukows. Xubuubka s.ku kuma milmaan biyaha qabow, laakiinse haddii la kululeeyo ay burburaan oo waxay sameeyaan milan isjiidanaya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-shash ..., m.l) (daww.) Kiish yar oo ka sameysma meelaha dabacsan ee xubnaha dheefshiidka.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Qaybta hore ee mindhicirka yar ee lafdhabarleyda. Waa meesha marka cuntadu caloosha ka timaaddo ay kula kulanto dheecaanka xammaytida (oo soo mara marinka xammaytida) iyo weliba insaymyo kale oo ay soo dhiijiyaan qanjidhada dheefshiidku laba tobanlaha laftigiisa, kuwaas oo looga baahanyahay burburinta borotiinnada, kaarboohoydraytyada iyo duxda.

waa la naqliyay ✓

1

mindhicir¹: m.l (-rro, m.dh) Xuub uurkujirta qaarkeed haya, siiba xiidanka yaryar, sida uu u badanyahay.

2

mindhicir²: m.l (-rro, m.dh) (cilmiga naflayda) Qayb ka mid ah dheefmareenka oo ka hoosaysa caloosha. Shaqooyinkeeda ugu waaweynina waxa weeye dhammaystirka dheefshiidka cuntada caloosha ka timaada, nuugista milannada cuntada, nuugista biyaha iyo soo saaridda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-no, m.dh) (cilmiga naflayda) Muruq waxqabadkiisa aan la xukumi karin, xukunkiisu waxa uu hoos yimaadaa habdhiska dareenwadka dhexe. Muruq iraadla' oo ka kooban unugyo dhaadheer oo qaab toobin oo kale ah oo aan miiqnayn. Unugyadaas waxa loo helaa keli keli, kooxo ama waxay ku fidsanyihiin maqaarka, waxay ku wareegsanyihiin gummudka timaha, waxa kale oo laga helaa marinka dheefshiidka, marinka hawada, marin kaadi taranka iyo habdhiska wareegga dhiigga.

waa la naqliyay ✓

1

nuugid¹: m.f.dh eeg nuug. la-mid: nuugmo.

2

nuugid²: m.dh (cilmiga naflayda) Nuugidda soohyadu nuugaan biyaha iyo walaxda kale ee jirku u bahanyahay. Cunnada nafaqadeeda waxa laga nuugaa xubnaha dheefshiidka waxayna raacdaa dhiigga iyo liinfada.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheefid-da)

2

(ka dheefid) Waxtar ka helid; faa'ido ka helid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheefsi-ga)

2

Dheefsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheefsasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. state of benefitting ~ being nourished

waa la naqliyay ✓

1

a: dheefsad (ka) [vn2-m], dheefsasho (/da) [vn6-f]

2

de: state of benefitting ~ being nourished

3

lx: dheefsi

4

pd: (-ga)

5

ps: vn7-m

6

key: dheefsi

waa la naqliyay ✓

1

(Dheehid-da)

2

1. Wax bir ah, kd., dheeh u yeelid.

3

2. Ku darmid; ku barxamid; tarrixid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheeh². la-mid: dheeh¹.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheefsad-ka)

2

Dheefsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dheefsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheehmid-da)

2

Wax dheehan noqosho; barxamid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheehan¹.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) 1. Qof ku cayaarid ama dhagrid. 2. la-mid: dheeli.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) 1. Qof ku cayaarid ama dhagrid. 2. la-mid: dheeli. m.f.dh, dheelsiin.

waa la naqliyay ✓

v.caus: make someone play ~ dance; play with, entertain, amuse; cheat, trick, swindle

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) entertain (en-ter-teyn); amuse (amyuus) ~ ciyaarsii

waa la naqliyay ✓

1

a: dheeli

2

de: make s.o. play ~ dance; play with, entertain, amuse; [ext.] cheat, trick, swindle

3

lx: dheelsii

4

pd: (dheelsiiyey)

5

ps: v2a=caus

6

key: dheelsii

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg dheelsii. la-mid: dheelin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gaaraabidhood.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ceesh². la-mid: cayshid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) si fiican u noolaansho. Dh: barwaaqoobid.

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Wax, wax ku fillaysiin.

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Wax, wax ku fillaysiin. m.f.dh, deeqsiin.

waa la naqliyay ✓

v.caus: give freely ~ generously; satisfy everyone

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make sufficient or adequate; suffice (sa-faays); satisfy (satis-faay)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ku fillaysii. Dadka meesha jooga oo dhan deeqsii raashinka. Dh: gaadhsii, le'ekaysii.

waa la naqliyay ✓

1

de: give freely ~ generously; satisfy everyone

2

lx: deeqsii

3

pd: (deeqsiiyey)

4

ps: v2a=caus

5

key: deeqsii

waa la naqliyay ✓

1

(Dheefin-ta)

2

Wax waxtar iyo dheef leh siin; cunno siin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheefi.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax dheef ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax dheef ka dhigasho. m.f.dh, dheefsasho.

waa la naqliyay ✓

v. nourish oneself, get nourishment; benefit from

waa la naqliyay ✓

(fal) quudo oo dheef ka dhigo. Dh: quudo.

waa la naqliyay ✓

1

de: nourish oneself, get nourishment; benefit from

2

lx: dheefso

3

pd: (dheefsaday)

4

ps: v3a=

5

key: dheefso

waa la naqliyay ✓

v. to copy, to replicate, the process of copying

waa la naqliyay ✓

1

(Dheelid-da)

2

Dheel cayaarid; dhayalid; kaftamid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheel³. la-mid: dheelis².

waa la naqliyay ✓

1

(Heshiin-ta)

2

Arrin ama wax kale isku raacid, isku dhinac ka arkid, isla garasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg heshii. la-mid: heshiis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin ama wax kale isku raacid, isku dhinac ka arkid, isla garasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Heshiis-ka)

2

Si ama arrin isku raacis, isla garasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) 1. Isku raacidda arrin go'aankeed la isku raaco. 2. la-mid: heshiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) 1. Isku raacidda arrin go'aankeed la isku raaco.

waa la naqliyay ✓

vl. n. agreement, settlement; reconciliation

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) agreement (ag riiment); settlement (satel-ment)-, deal (diil); contract (kon trakt)-, -Syn: accord, compact, conciliation, reconciliation

waa la naqliyay ✓

1

Accordo; contratto

2

Agreement; contract

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aragti qudha oo dhinacyo badani ka yeesheen wax ay horay ugu kala duwanaayeen. Li: khilaaf.

waa la naqliyay ✓

1

de: agreement, settlement; reconciliation

2

lx: heshiis

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2a-m

5

key: heshiis

waa la naqliyay ✓

عَهْدِ اتَّفَاقِيَّة

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Cid in ay carrabka wax mariso gayeysiin. la-mid: leefi.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax la leefo sii.

waa la naqliyay ✓

[adverbial] [expression] instead of, in place of

waa la naqliyay ✓

(conjunction) the place; in a place in which

waa la naqliyay ✓

1

de: instead of, in place of

2

lx: meeshii

3

ps: adv-expr

4

key: meeshii

waa la naqliyay ✓

1

(Deeqsiin-ta)

2

Wada gaarsiin; ku wada fillaysiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg deeqsii. la-mid: deeqsiis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax yar ku fillaysiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Deeqsiis-ka)

2

Deeqsiin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: deeqsiin.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of giving satisfaction

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid wax wada gaadhsiin oo ku fillaysiin. Dh: fillaysiis. deeqsinimo -da: (magac, dhedig, keli) ku fiicanaanshaha wax isa siinta. Li: bakhaylnimo.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of giving satisfaction

2

lx: deeqsiis

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2a-m

5

key: deeqsiis

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Wax meel ka gudbin.

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Wax meel ka gudbin. m.f.dh, dhaafsiin.

waa la naqliyay ✓

v.caus: make something pass over ~ through, cause to cross

waa la naqliyay ✓

-yey: (v) make someone cross; Ex: carruurta jidka dhaafsii; cross the children to the street

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.t. pass over ~ through, cause to cross

2

lx: dhaafsii

3

pd: (dhaafsiiyey)

4

ps: v2a=caus

5

key: dhaafsii

waa la naqliyay ✓

1

dhashiin¹: m.l la-mid: dhaniin¹.

2

dhashiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay) la-mid: dhaniin².

waa la naqliyay ✓

1

(Dheelmid-da)

2

(xoolo, kd.) habeen kaxayn; guuraysiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheelan². la-mid: dheelan¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gellin danbe ilaa habeenkii socod. Dhego ina rag kay dhinac martaa, dheelmatiin galaba, dhaqan iyo aduun lama hadheen iyo dhogorta xoolaade.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg leefsii.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax uu leefo siin.

waa la naqliyay ✓

vl. n., [compound] resuscitation

waa la naqliyay ✓