Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Dhebi-da) Dhibi.

2

2. (Dhebi-ga) Geed laamo toostoosan oo hareeriga u eg.

waa la naqliyay ✓

1

dhebi¹: m.l (dhebi, m.dh) Geed leh laamo toostoosan, caleemo balballaaran laga goosto udbaha, dhigaha iyo wixi lamida oo ka baxa qararka dooxyada.

2

dhebi²: m.dh la-mid: dhibi.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tree species

2

dhebi [feminine] n., (mass n.): urine of male camel in rut

waa la naqliyay ✓

1

(Debi) May, S, NFD Grewia bicolor Juss. Tiliaceae.

2

N Grewia arborea (Forsk.) Lam. Tiliaceae.

3

S Grewia franchetti Borzi Tiliaceae.

4

S Grewia forbesii Mast. Tiliaceae.

5

N, S Grewia mollis Juss. Tiliaceae.

6

NFD Grewia plagiophylla K.Schum. Tiliaceae.

7

N Grewia schweinfurthii Burret. Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

name-f a majestic tree sp. lit: tall and beautiful or one born under that tree sp.

waa la naqliyay ✓

-ga (n) a large tree

waa la naqliyay ✓

magaca gabadh dherer iyo xubnatoosni u dhalatay oo quruxdeeda lala metaalay ta laamaha geedka dhebiga.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) kaadida awrku isku saydho marka uu qooqo. Dh: dhibi.

2

dhebi -ga: (magac, lab, keli) geed laga goosto ulaha toostoosan oo ka baxa togagga.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: dhaw².

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f. g) Weel caano lagu maalo deeb ku nadiifin. 2. (f.g) Harag qoyan si dhogortu uga dhacdo deeb marin. 3. (f.g) Xoolo cadheysan deeb ku dhayid. 4. (f.g) Digir si uusan bahal ugu dhalan deeb ku shubid. 5. (f.mg) Kaga d.: wax meel yiil wada dhammayn.

waa la naqliyay ✓

v. tan hides ~ dress the hair with wood-ash

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo cadho qaba, deeb ku dhayid.

2

deebi: (fal) digir iyo wax la mid ah, si uusan bahal ugu dhalan deeb ku shub.

3

deebi: (fal) (kaga ~) wax meel yiilwada dhammayn.

4

deebi: (fal) weel caano lagu maalo, uga dhig caws culay; caws ku cug.

5

deebi: (fal) harag qoyan, dhogorta ka saar adiga oo adeegsanaya geed kulayl iyo danbas la isku daray.

waa la naqliyay ✓

1

de: tan hides ~ dress the hair with wood-ash

2

lx: deebi

3

pd: (deebiyey)

4

ps: v2a=

5

key: deebi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac lab, keli) geed laf adag oo ka baxa buuralayda iyo dhulka hawdka ah oo ulo qurux badan leh dhebi buu dabada u qabtay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel ku nabid. 2. Ku dh.: wax dab ku taabasho. 3. Ku dh.: cid wax cunaysa ku ileyn (qof). 4. Isku dh.: cid kale isku dawdarid (qof). 5. la-mid: dhaji.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel ku nabid. 2. Ku dh.: wax dab ku taabasho. 3. Ku dh.: cid wax cunaysa ku ileyn (qof). 4. Isku dh.: cid kale isku dawdarid (qof). 5. la-mid: dhaji. m.f.dh, dhejin.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) post (powst); display or attach in a place; fasten or join. Ex: ogeysiiskaan darbiga ku dheji; post this notice to the wall

waa la naqliyay ✓

(fal) wax meel ku nab. Ku dheji sawirkan meel. Li: fuji, fuqi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheri-ga)

2

Weel dhoobo ah oo cunnada lagu karsado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Weel dhobo ah oo wax lagu karsado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Weel dhobo ah oo wax lagu karsado.

waa la naqliyay ✓

m. n. clay vessel, earthenware cooking pot

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) cooking pot (paat); cooking vessel ~ digsi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weelka raashinka lagu karsado. Dheriga karka kulayl baa ka keena.

waa la naqliyay ✓

1

de: clay vessel, earthenware cooking pot

2

lx: dheri

3

pd: (-ga Pl: dheryo (/ha))

4

ps: n3-m

5

key: dheri

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibi-da)

2

Kaadida awrta qooqani isku sayriso oo habeedda madow ku noqota (ama dhebi).

waa la naqliyay ✓

m.dh Madowga maraqsaarka awrta qooqan ka muuqda kana samaysma kaadi uu isku sayray. la-mid: dhebi².

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): urine of male camel in rut which soils its backside

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) awrka qooqan kaadida uu isku seydho ee habeedda ku noqota. Dhibida awrka iska eeg yey ku marine. Dh: dhebi.

2

dhibi-da: (magac, dhedig, keli) madaw geela kaga dhasha margaagga oo uu dhidid keeno. dhibib -ka: (magac, lab, keli) sida uu noqdo qofka uu oogadiisa dhiig badani ka baxo. Dh: dhibiibi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhibidhiso

2

de: urine of male camel in rut which soils its backside

3

lx: dhibi

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f-mass

6

key: dhibi

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibidhisasha-da)

2

Ratiga qooqan kolka uu dhibida isku dhaama hayo: kolkuu carto oo uu dagaal maaggan yahay, buu wuxuu isku daraa doobbin iyo miciyo lisasho iyo isagoo kaadi isku dhaama: intuu kaadida kaleetiyo buu hadba dabada u dhigtaa oo iyadoo ka da'aysa kor isugu sayriyaa, oo haddana qooyaa oo isku sayriyaa. kd.; Ratigu kolkuu dhibidhisana hayo, wuxuu yeeshaa muuqaal aad looga argaggaxo; dhibilisasho (ama dhebidhisasho).

waa la naqliyay ✓

1

boqondhaw¹: m.l 1. Geed digir meseggo imw oo soo fufay. 2. la-mid: boqondhebid.

2

boqondhaw²: f.g1 (-dhebay, -dhawday; -dhebi) 1. Boqongoyn (qof). 2. Dhir jirid ka jarid.

waa la naqliyay ✓

1

carrabdhaw¹: m.l Alalaas; mashxarad.

2

carrabdhaw²: f.mg1 (-dhebay,- dhawday; - dhebi) Mashxarad samayn.

waa la naqliyay ✓

1

dhabaandhaw¹: m.l 1. Si aayar ah oo gacanta loogu garaaco carruurta marka la seexinayo. 2. Hadal guubaabo ah oo si is daba joog ah cid loogu yiraahdo. la-mid: dhabaandhebid.

2

dhabaandhaw²: f.g1 (-dhebay, -dhawday; -dhebi) 1. Ilmo la seexinayo, si tartiib ah oo aan kala go' lahayn gacanta ugu garaacid. 2. Haldal guubaabo ah oo si is daba joog ah cid loogu yiraashdo.

waa la naqliyay ✓

1

dhaw¹: m.l la-mid: dhaaw¹.

2

dhaw²: f.g1 (dhebay, dhebtay; dhebi) 1. Wax nabar ku dhufasho. 2. Nin, naag u galmood. 3. la-mid: dhaaw².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhibidhiso. la-mid: dhebidhisad, dhebidhisasho, dhebilisad, dhebilisas

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Dhibi isku sayrin (rati qooqan ama dagaal maaggan). la-mid: dhebidhiso, dhebiliso, dhibiliso.

waa la naqliyay ✓

1

dhuundhaw¹: m.l 1. Gowricidda neef geel ah la gowraco. 2. la-mid: dhuundhebid .

2

dhuundhaw²: f.g1 (-dhebay, -dhawday; - dhebi) Neef geel ah gowricid.

waa la naqliyay ✓

1

digdhaw¹: m.l 1. la-mid: dhigdhebid. Gawricidda nafley la gawraco. 2. D. ah: nafley sakaraad ah.

2

digdhaw²: f.g/mg1 (-dhebay,-dhawday;- dhebi) 1. (f.g) Nafley rubad goyn. 2. (f.mg.) Wax sakaraad ah noqosho (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

hoosdhaw¹: m.l 1. Shaqalka carabiga mid ka mid ah oo xuruufta hoos loogaga dhigo. 2. la-mid: hoosdhebid.

2

hoosdhaw²: f.g1 (-dhabay, -dhabtay; -dhebi) Xuruufta carabiga shaqal hoos uga dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

qaandhaw¹: m.l 1. la-mid: qaandhebid, qandhow 1. Bixinta qaan laysku lahaa layska baxsho. 2. Kabarray.

2

qaandhaw²: f.mg1 (-dhebay, -dhawtay; - dhebi) U q.: qaan laysku lahaa bixin. la-mid: qaandhow².

waa la naqliyay ✓

1

boqondhaw¹: m.l Geed digir meseggo imw oo soo fufay.

2

boqondhaw²: f.g1 (-dhebay, -dhawday; - dhebi) 1. Boqongoyn (qof). 2. Dhir jirid ka jarid. m.f.dh, boqondhebid.

waa la naqliyay ✓

1

carrabdhaw¹: m.l Alalaas; mashxarad.

2

carrabdhaw²: f.mg1 (-dhebay, -dhawday; -dhebi) Mashxarad samayn. m.f.dh, carrabdhebid.

waa la naqliyay ✓

1

dhabaandhaw¹: m.l 1. Si aayar ah oo gacanta loogu garaaco carruurta marka la seexinayo. 2. Hadal guubaabo ah oo si is daba joog ah cid loogu yiraahdo.

2

dhabaandhaw²: f.g1 (-dhebay, -dhawday; - dhebi) 1. Ilmo la seexinayo, si tartiib ah oo aan kala go' lahayn gacanta ugu garaacid. 2. Haldal guubaabo ah oo si is daba joog ah cid loogu yiraashdo. m.f.dh, dhabaandhebid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (dhebay, dhebtay; dhebi) 1. Wax nabar ku dhufasho. 2. Nin, naag u galmood. 3. la-mid: dhaaw.

waa la naqliyay ✓

1

asal dhebisaal

2

isku dhejin

waa la naqliyay ✓

1

de: tree sp.

2

hm: 1

3

lx: dhebi

4

pd: (-ga Pl: dhebi (da))

5

ps: n5-m, n2a-m

6

key: dhebi_1

waa la naqliyay ✓

1

de: urine of male camel in rut

2

hm: 2

3

lx: dhebi

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f-mass

6

see: dhibi

7

key: dhebi_2

waa la naqliyay ✓

m.l.kh D. ah: wax midab dahab leh.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh D. ah: wax midab dahab leh.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] (adj.): gold (color); golden

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) golden (goldhan) ~ dahab u-eg. Ex: timo dahabi ah, golden hair

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) midabka dahabka oo kale leh. Ul dahabi ah ayuu caruusku sitaa.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: gold (color); [atr.] golden

3

lx: dahabi

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-abs

6

key: dahabi

waa la naqliyay ✓

1

(Deebin-ta)

2

Deeb ku culid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg deebi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) harag dhogorta ka saarid adiga oo adeegsanaya geed kulayl iyo danbas la isku daray.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dhabqi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cayaar, hees iyo wixi lamida dhabaq gelin. la-mid: dhabji.

waa la naqliyay ✓

v. disturb

waa la naqliyay ✓

-yey/say: (v) 1. disturb (dis-teerb); put out of tempo or rhythm; especially while dancing or playing music ~ foorteembo samee. 2. heckle (he-kal); badger (baa-jer) ~ qas

waa la naqliyay ✓

(fal) ciyaarta la tumayo jaanta iyo sacabka ka badhqi. Dh: barqi.

waa la naqliyay ✓

1

de: disturb

2

lx: dhabqi

3

pd: (dhabqiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dhabqi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) si maalindhaaf ah biyo u cabbid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1 . Biyo yar wax ku qoyn. 2. Qof ulayn. 3. la-mid: dharki.

waa la naqliyay ✓

v. soak, dampen (the ground)

waa la naqliyay ✓

(fal) laxood ama wax kale, biyo, shaah, maraq iyo wixii la mid ah, ku qoo oo ka dhergi. Dh: goo.

waa la naqliyay ✓

1

de: soak, dampen (the ground) rw: dharab

2

lx: dharbi

3

pd: (dharbiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dharbi

waa la naqliyay ✓

1

(Dhebed-da)

2

Shinbiraha dibadjoogta ah jaad kamid ah oo diyaadka u eg; galaw; fiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-do, m.l) Haan biyood bir ah; fiin; galaw.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-do, m.l) Haan biyood bir ah; fiin; galaw.

waa la naqliyay ✓

f. n. bird species

waa la naqliyay ✓

1

cf: shimbir; fiin

2

de: bird sp.

3

lx: dhebed

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: dhebed

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) noolaha ka aan labka ahayn. Dh: dheddigood. Li: lab, labood.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax waxtar iyo dheef leh siin; cunto siin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax waxtar iyo dheef leh siin; cunto siin. m.f.dh, dheefin.

waa la naqliyay ✓

v. feed, nourish; benefit someone

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) supply with nourishment; nourish (noorish); feed with food ~ nafaqee

waa la naqliyay ✓

1

de: feed, nourish; benefit s.o.

2

lx: dheefi

3

pd: (dheefiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dheefi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley dheel ku maaweelin. la-mid: dhayali, dheelsii (2).

waa la naqliyay ✓

v. make someone play ~ dance; play with, entertain, amuse

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. play ~ dance; play with, entertain, amuse

2

lx: dheeli

3

pd: (dheeliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dheeli

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dheeri-da) Wax fog ama dheer ahaansho; dheeraansho.

2

2. (Dheeri-ga) Dheeraad.

waa la naqliyay ✓

1

dheeri¹: m.l la-mid: dheeraad.

2

dheeri²: m.dh la-mid: dheeraan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] length, tallness; distance; extra

waa la naqliyay ✓

1

cf: dheeraan

2

de: length, tallness; distance; extra

3

lx: dheeri

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f-abs

6

key: dheeri

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegid-da)

2

Meel ama wax qabsasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheg².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel ama wax kale, ku nabmid oo qabsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhejin-ta)

2

1. Nabid.

3

2. (ku dhejin) a) Meel qabadsiin; ku nabid. b) Wax been ah, qof korka ka saarid; wax ku nabid; masabbidid. c) Dhabataysi, ilayn, cawryid, qumanyaysi.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheji. la-mid: dhajin, dhajis, dhejis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel ku nabid. dhejis': (tilmaame) lebbis cidhiidhi ah oo jidhka ku naban.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhejis-ka)

2

Il; dhabato.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhejin.

waa la naqliyay ✓

m. n. the evil eye

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) stomach pain believed to be caused by an evil eye

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhejin.

waa la naqliyay ✓

1

de: the evil eye

2

lx: dhejis

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

syn: dhabato

6

key: dhejis

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley, wax badan oo laga dhergo siin. la-mid: dherji.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley, wax badan oo laga dhergo siin. m.f.dh, dhergin. la-mid: dherji.

waa la naqliyay ✓