dhayladhufaan

f. n., [abstract] perfection, irreproachability

de: perfection, irreproachability

lx: dhaylanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhaylanaan

(Qayladhaan-ta)

1. Qaylo kolkay yeerto, qalabka la boobo oo dagaal laysu diyaarsho; Waawarey! Qaatoy!

2. Qaylo kasta ama dhawaaq kasta oo ka diga dareen ama shil ama cabsi ama dhib kale.

m.dh Dhawaaq kaalmo dalab ah oo cid loo jeediyo ama loogu digo. la-mid: cilladhaan, qayladhaamo.

m.dh Dhawaaq kaalmo dalab ah oo cid loo jeediyo ama loogu digo. la-mid: cilladhaan, qayladhaamo.

m. n., [compound] call to arms; alarm, alert; scream, shout

-ta: (n) warning sound war cry; battle cry; danger signal; SOS [save our ship]

-ta: (magac, dhedig, keli) codsi ama farriin qurmad raadin ah. Marka dab meel ka ka gurmadka degdegga ah ayaa qayladhaan loo diraa. Dh: gurmad.

de: call to arms; alarm, alert; scream, shout

lx: qayladhaan

pd: (-ta)

ps: n2-m-cmp

key: qayladhaan

m.f.dh eeg dhalanxun. la-mid: dhalanxumaansho, dhalanxumi, dhalanxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabeecad xumaan aan asal ahayn oo soo derrida. Carruurtii suuqa joogtay dhalanxumaan ayay la yimaaddeen.

m.l/dh (-fyo, m.dh) Waqtiga roobka dayrta ahi dhammaado oo dhaxantu bilaabato.

(Dhaandhaan-ka)

Qof wax u dhiman yihiin oo ku nool siyaalo sillan iyo hadanaa rasnaan, korkiisa iyo dharkiisaba ka muuqata oo la moodo inuu isula kasa hayo oo isyeelyeela hayo; qof sacsacan; dhab-qalallo; sawir

dhaandhaan¹: m.l Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin.

dhaandhaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin noqosho.

m.l Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin.

m. n. idiot, seriously mentally-retarded person

-ka: (n) idiot (idh-yat); foolish or stupid person ~ nacas, sawir

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoontiisu gaaban tahay ama doqonniino ku jirto. Dh: nacas, dabbaal. Li: fariid.

cf: dhabqalallo, sawir

de: idiot, seriously mentally-retarded person

lx: dhaandhaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dhaandhaan

-ka: (magac, lab, keli) caleen qoyan iyo wax lamid ah, qaadhitaan. Khudradda dhadhitaan ayaan uga cabsanayaa. Dh: dhadhid.

m.l Dhul ka kooban meel dhagax ah iyo meel ciid ah oo kala qaybsan.

m.f.dh eeg dharla'². la-mid: dharla'aansho, dharra'aan, dharra'aansho.

m.f.dh eeg dhaxlan. la-mid: dhaxlanaansho.

(Daiadabe) C Solanum sp. Solanaceae.

m.l Dh. ah: weyl yar oo caato ah oo sacii laga maalay ee aan lagu dayn.

m.dh Dhoy la'ahaanshada. la-mid: dhooyla'aan.

f. n. lack of intelligence, stupidity

-ta: (magac, dhedig, keli) maan ama caqli gaaban la'aan.

de: lack of intelligence, stupidity

lx: dhoyla'aan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: dhoyla'aan

-ka: (magac, lab, keli) afbadnaanta birta wax goynaysa sida middida iyo billaawaha.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qayladhaan.

-ka: (magac, lab, keli) qori inta badan xabad keli ah ka dhacdo oo shimbiraha lagu laayo ama lagu ugaadhsado. Dh: faraggoo, shaargaan. Li: boobe.

m.f.dh eeg dhaaddan. la-mid: dhaaddanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) ogsoonaan oo aad ula socosho; aad wax uga warhayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid subag marsaday ahaan.

dhaldhalaal¹: m.l Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn. la-mid: dhaldhalaalid.

dhaldhalaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn yeelasho (wax).

dhaldhalaal¹: m.l Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn.

dhaldhalaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn yeelasho (wax). m.f.dh, dhaldhalaalid.

v. shine, sparkle

-ka: (n) the act of shining; glinting (gilinting); sparkling

dhaldhalaal -ay / dhaldhalaashay: (v) sparkle (ispaarkal); reflect light; glint or glisten; shine (shaayn); give off or reflect flashes of light; glitter ~ birbiriq

-ka: (magac, lab, keli) wax yar yar oo bilicbilic yidhaa oo dharka dumarka lagu nanabo amma caroosyada iyo xafladaha lagu qurxiyo. Dhaldhalaalka iyo ciirtu waa dhuubka karameede.

m.dh la-mid: dhaaclaysnaan.

m.dh eeg dhaqanxun. la-mid: dhaqanxumaansho, dhaqanxumi, dhaqanxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqan xun yeelasho.

m.f.dh eeg dhalaashan. la-mid: dhalaashanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dab ama wax kale lagu dhalaaliyay. Dh: dhalaalsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid yaab iyo anfariir hayo ahaan. Dhacdada la maglaa dhaygagsanaan keentay. Dh: fajacsanaan.

(Dheryadhulayn-ta)

Si gaar ah oo hilibka loo hogeeyo.

m.f.dh eeg dheryadhulee. la-mid: dheryadhulays.

m.f.dh eeg dhaabadeysan. la-mid: dhaabadeysnaansho.

m.dh 1. Dhaqaaladdarro. 2. Saboolnimo. la-mid: dhaqaalaxumi, dhaqaalaxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhaqaaladarro.

m.f.dh 1. eeg dhaqaaladdaran. 2. Si aan habboonayn oo hanti loo maamulo. 3. Si aan habboonayn ee wax loo xannaaneeyo. la-mid: dhaqaaladdarri, dhaqaaladdarro.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax soosaar xumo iyo burbur dhaqaale ama wax aan la dhaqaalaynayn oo baylahsan ahaan.

m.f.dh eeg aayaxun. la-mid: aayaxumaansho, aayaxumi, aayaxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) mustaqbal iyo rajo xumaan; aayatiin la'aan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg axadhid. axado: magac loo baxsho gabadh dhalatay ayaan Axad ah.

-ka: (magac, lab, keli) hasha ramadka ah ee ilmeheeda reerka lagaga reebo. Dh: eeridhaban.

ayradhaban -ka: (magac, lab, keli) hasha aadka u wanaagsan ee caanaha badan leh, kolka ay irmaan tahay.

vl. n. investigation, analysis, research

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadintii si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado.

a: baaritaan {N}

de: investigation, analysis, research

lx: baadhitaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baadhitaan

-ka: (magac, lab, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicitaan. Baydhitaan ka hor baan la kulmay. Dh: weecitaan.

m.dh la-mid: qayladhaan.

(Daadgurayn-ta)

Wax badan meel ka gurgurid ama ka wadid oo meel kale geyn; diqdiqayn.

m.f.dh eeg daadguree.

-ta: (n) evacuation (ivaaku-weey-shin); emergency evacuation ~ qixin

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badan meel ka gurgurid oo meel kale gayn. Daadguraynta xujayda diyaarado badan baa ka shaqaynaya. Dh: daabbulid, diqdiqayn.

(Daadsanaan-ta)

Qubnaan; wax daadsan ahaan.

m.f.dh eeg daadsan. la-mid: daadsanaansho.

f. n. spillage, state of being spilled, being scattered

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanshaha wax firirsan. Dh: bahsanaan, filiqsaan.

de: spillage, state of being spilled, being scattered

lx: daadsanaan

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: daadsanaan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan sidii habboonayd loo ilaalin ahaan. Dh: baylahsanaan, laayacnaan, dayacnaan.

m.f.dh eeg dąldalan. la-mid: daldalnaansho, deldelnaan, deldelnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax daldalan ahaan.

(tilmaame) qof darxumaysan.

-ka: (magac, lab, keli) dhaxan qabow oo soo dhacda xilliga dayrtu dhammaanayso. Dh: gabaddano. Li: kaad.

m.l (-fyo, m.dh) Bartamaha xilliga diraacda oo ah waqti aad u dhaxan badan.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaxan qabaw oo dabayaaqada dayrta dhacda. Deyradhaaf ayaa dhacaysee koodh xidho. Dh: dayradhaaf, dhaxan.

f.g1 (-bay, -btay) Wax, wax kale xoog ugu mudid.

(fal) qodqotomi oo wax badan dhulka ku taagtaag. Dh: dhidhidib, taagtaag.

m.f.dh eeg dhaadhici. la-mid: dhaadhicis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel sare yaal hoos u daadejin. Dh: daadejin.

dhaadhicin -ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) xog ay tahay in loo sheego, cid kale, ka raaridid oo garansiin.

f.mg1 (-fay -ftay) U dh.: hor iyo gadaal u socosho.

v. go back and forth in the vicinity of someone~ something

(fal) weydweydaarasho cid la garamaro oo ogaan la'aanteeda wax aanu raalli ka ahayn la sameeyo.

de: go back and forth in the vicinity of s.o.~ s.t.

lx: dhaafdhaaf

pd: (dhaafdhaafay)

ps: v1=pl

key: dhaafdhaaf

to overtake

m.f.dh eeg dhaawan. la-mid: dhaawanaansho, dhawanaan, dhawanaansho.

m.f.dh eeg dhababan. la-mid: dhababnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax afka aad looga adkeeyey oo dhababan ahaan. Dh: jufnaan.

f.mg4 (-snaa, -snayd) la-mid: dhaaclaysan.

m.f.dh eeg dhacsan. la-mid: dhacsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax taariikhdii la isticmaali lahaa dhamaatay ahaan.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: dhardhaaran.

(tilmaame) dheri dhadhaarradii leh oo wax lagu karin karo.

dhadhaaran: (tilmaame) mid maqiiqaan oo yool saaniya haysta. Dh: maqiiqan.