dhaygagis

(Dhaygag-ga)

Eegid, meel ama wax, indhaha lagu qabto oo laga qaadi waayo, iyadoo aan la libiqsana hayn.

dhaygag¹: m.l 1. Yaab awgiis meel ama wax iyadoo aan la libiqsanayn. 2. la-mid: dhaygagid.

dhaygag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ku dh.: yaab awgiis wax iyadoo aan la libiqsanayn eegid.

dhaygag¹: m.l Yaab awgiis meel ama wax iyadoo aan la libiqsanayn.

dhaygag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ku dh.: yaab awgiis wax iyadoo aan la libiqsanayn eegid. m.f.dh, dhaygagid.

m. n. stare, gaze

dhaygag v. stare at, gaze

-ay I tay: (v) [with preposition ku] gaze (geeyz); gape (geeyp); stare (isteer); glare (galeer) ~ ku dhaygag

(fal) yaab iyo amakaag, ha ku qabto. dhaygag -ga: (magac, lab, keli) yaab iyo amakaag qabid.

dhayalis¹: m.l la-mid: dheelin.

dhayalis²: m.dh la-mid: dhayalid.

de: stare, gaze

hm: 1

lx: dhaygag

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: dhaygag_1

de: stare at, gaze

hm: 2

lx: dhaygag

pd: (dhaygagay)

ps: v1=

key: dhaygag_2

(tilmaame) yaabban oo fajac iyo anfariir qaadsan. Dh: fajacsan.

-ta: (magac, dhedig, keli) si dhabahu cunid. Dh: haagid.

m.dh la-mid: dhaadid.

m.l la-mid: dhaafin.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka badin oo xagga hore ka marid. Dh: dhaafid.

dhaafis-ta: (magac, lab, keli) saamixid oo qalad la geystay iska deyn. Dh: saamixid.

m.dh la-mid: dhaadid.

m.dh Dhagax dubnadeed oo wejiga lagu ciyaaro dhinac shan dhibcood ku leh, dhinaca kalena lix. la-mid: dhąadid.

m.l la-mid: dhaamin.

-ka: (magac, lab, keli) biyo soo gurid; ceel biyo ka keenid oo cid harraadan u geyn. Dh: aroor.

dhaamis-ta: (magac, dhedig, keli) ka roonaanshaha cid kale. Dh: dhaamid.

m.dh la-mid: dhaawid.

m.l la-mid: dhagaxyeyn.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dheeli.

(Hagagid-da)

Hadal hadal ka hor keenid, ku gudbid; murmid; asaraarid, ogaaldiidid.

m.f.dh eeg hagag².

-da: (magac, dhedig, keli) iyadoon la is maqlayn mormid. Dh: mormid, doodid.

-ta: (magac, dhedig, keli) awoodyaraansho illaa wax la qaban kari waayo. Dh: itaalgabis, axgabis, hawlgabis.

m.l la-mid: dhacmin.

m.l la-mid: dhacarin.

-da: (magac, dhedig, keli) orod jagac ah. oo mar keliya cagta wax laga dayo. Dh: jagagac.

(Dhayalid-da)

Cayaarid; dheelid; kaftamid; (ama dheyelid).

m.f.dh eeg dhayal². la-mid: dhayalis².

m.dh la-mid: dheelin.

-ka: (n) 1. fixing (fiksing); the act of repairing; improvement ~ hagaagin. 2. the act of arranging into a methodical or systematic arrangement

m.dh la-mid: xargagid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hayaamin.

m.l la-mid: dhadhamin.

m.l la-mid: dhalaalin.

(Damachis) C Commiphora incisa Chiov. Burseraceae.

C Commiphora kua (J. F. Royle)Vollesen. Burseraceae.

m.l Wax yar oo wax lagu dhanaansado. la-mid: dhanaanin.

m.l Wax yar oo wax lagu dhanaansado. la-mid: dhanaanin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg dhanaanin.

m.l la-mid: dhaqaajin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg dhaqaajin.

-ka: (magac, lab, keli) shaah aan caleen lahayn ama aanay ku badnayn oo caano qudha lagu karshey. Daangawiis innoo kari haddayna biya jirin.

-ga: (magac, lab, keli) oodda aan la dhacamayn.

m.dh Qabow aad u xun. la-mid: dhalaalyo, dhalaliso.

m.dh Qabow aad u xun. la-mid: dhalaalyo, dhalaliso.

f. n. cleaning agent which brightens ~ makes things shiny

-dhalaalisada: (n) brightener (baraayt-ner); something that makes bright or brighter

(fal) «isku ~» adoo dab adeegsanaya labo wax isku karo. Dh: dhalaalso.

dhalaaliso -da: (magac, dhedig, keli) weel wax lagu dhalaaliyo.

de: cleaning agent which brightens ~ makes things shiny

lx: dhalaaliso

pd: (/da)

ps: n6-f

key: dhalaaliso

(Dananiso) N Lannea malifolia (Chiov) Sacleux. Anacardiaceae.

NFD Sclerocarya gillettii Kokwaro. Anacardiaceae.

N Lannea obovata (Oliv) Engl. Anacardiaceae.

N Ceratostigma abyssinicum (Hochat) Schweinf. Plumbaginaceae.

N Portulaca quadrifida L. Portulacaceae.

m.l la-mid: dhadhamin.

-ka: (magac, lab, keli) caano la gadhoodhinayo dhanaanayn.

-da: (magac, dhedig, keli) dawayn oo nabar wixii uu ku bogsan lahaa u samayn. Dh: dhayid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg macangagid.

-ka: (magac, lab, keli) wixii ka taga sidii lagu yagaannay oo waji cusub yeesha. Dhaqankeenii dhalangaddis ayaa ku dhacay. Dh: isbaddal.

de: my

lx: -hayga

ps: pro-det-1sg

xe: my key

xv: =-kayga

key: -hayga

m.l Qof aan ka xishoon waxyaabo bulshada uu la noolyahay ceeb ula muuqda.

-ka: (magac, lab, keli) qofka liidnimada iyo ducfiga qaba. Dh: saqajaan, hanyare.

m.dh.kh B. ah: basari; baali, areebo.

f. n. dirty and unclean woman

-da: (magac, dhedig, keli) haweenay aan nadaafad badneyn; haweenay basari ah oo uskag badan. Sidii bagagi doora leh hadduu, bigigiflow rooro. Dh: baali, guumeys. Li: dhabeel, gaari.

de: dirty and unclean woman

lx: bagagi

pd: (-da)

ps: n7-f

key: bagagi

-da: (magac, dhedig, keli) finan neefka carrabka ka soo baxa.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg daabid.

(magac, dhedig, keli) diisitaanka meeli hoos u diisanto ama godoto. Dhigta daacis baa ku dhacday. Dh: liicis. Li: dhiibis.

daacis: (magac, dhedig, keli) ka soo bixitaanka naqasku ka soo baxo caloosha marka qofku dhergo ama uu dareere naqas leh cabbo.

m.l la-mid: daadin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg daadin.

-ta: (magic, dhedig, keli) qoridaaf ku dhicis; bakooro ku dhicis. Daafis iyo indhaxanuun baan kala imid shirkii.

-da: xoolo, tigaadda, dhirta iyo geedo cunid. Dh: daaqis.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabaylaraaca iyo guryanoqodka geel. Daahidista geela ka dhawra rimayda ah.

daahis-ta: (magac, dhedig, keli) hawl ama ballan, ka soo dibdhicid. Daahis looma oggola ardayda imtixaanka maraysa.

daahis-ta: (magac, dhedig, lab) dibudhac ku imaansho. Dh: raagis.

daahis-ta: (magac, dhedig, keli) wax astura ama qariya ku gudbis; daah ku xiritaan.

m.l la-mid: daajin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolaha oo dhul baad leh loo soofiyo. Daajista xooluhu way ku naxaan.

(Daalis-ta)

Socodka ama hawsha kaddib daal iska garasho.

m.dh la-mid: daalid.

vl. n. fatigue, being tired

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, daal ku keenid. I jiid aan ku jiidee waa gacmo daalis. Dh: dakaamis.

daalis -ta: (magac, dhedig, keli) eeg daalid.

de: fatigue, being tired

lx: daalis

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: daalis

-ta: (magac, dhedig, keli) daaqidda tigaadda iyo dhirta.

(Daaris-ta)

1. Daarid, birin.

2. Taabad, daandaansad.

m.dh la-mid: daarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg daarid.

m.dh.kh Wax dayacan.

m.l la-mid: dayrin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dayrin.

f.lg2 (-iyay, -isay) Qof wax u muujin.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax meel ka gudbin. 2. (f.g) Wax, wax kale oo taagan ama ay isku dhinac u socdaan ka hormarin. 3. (f.g) Iyadoo sixir la adeegsanayo cid jirradeeda cid kale ku wareejin. 4. (f.g) Cid maaweelo waqti kaga lumin. 5. (f.mg) U dh.: cid wax, wax kale ugu beddelid.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax meel ka gudbin. 2. (f.g) Wax, wax kale oo taagan ama ay isku dhinac u socdaan ka hormarin. 3. (f.g) Iyadoo sixir la adeegsanayo cid jirradeeda cid kale ku wareejin. 4. (f.g) Cid maaweelo waqti kaga lumin. 5. (f.mg) U dh.: cid wax, wax kale ugu beddelid. m.f.dh, dhaafin.

v. cause to pass ~ cross over; make surpass

(fal) meel weydaari.

de: cause to pass ~ cross over; make surpass

lx: dhaafi

pd: (dhaafiyey)

ps: v2a=

key: dhaafi

f.g2 (-iyay, -isay) Iyadoo lagu xumaynayo qof wuxuu yiri ama sameeyay ka daba sameyn.

f.g2 (-iyay, -isay) Iyadoo lagu xumaynayo qof wuxuu yiri ama sameeyay ka daba sameyn. m.f.dh, dhaajin.

v. mimic, imitate (in a bad ~ insulting manner)