dhaxlo — Macnaha & Turjumaada

f.g3 (-laday, -latay) Xoolo dhaxal ah, qaybsasho.

waa la naqliyay ✓

v. inherit (livestock), get one's share of (wealth)

waa la naqliyay ✓

1

de: inherit (livestock), get one's share of (wealth) rw: dhaxal

2

lx: dhaxlo

3

pd: (dhaxladay)

4

ps: v3a=

5

key: dhaxlo

waa la naqliyay ✓

1

(Dhala-da)

2

1. Madaxa meesha ugu sarraysa; kug; dhako.

3

2. Wax adag, jabina og, oo dhalaala, oo wixii ka shisheeyaa muuqdaan oo dabaysha celiya iftiinkana soo daaya; waxyaalo badan oo aan la tirin karin oo dadka aad iyo aad wax u tara baa laga sameeyaa; dhawr waxyaalood oo laysku dardaray bay ka kooban tahay: ciid, sooda, xaraar...

4

3. Ubbo dhalo laga sameeyey; qarsho; quraarad.

waa la naqliyay ✓

1

dhalo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Wax kasta meesha u sarraysa; fiin. 2. Maaddo adke ah oo ka samaysan ciid, kaalsiyam, sooda iyo botaasiyam oo jabi og oo mootiye ileys ah. 3. Weel quraarad ka samaysan oo biyaha, caanaha iyo wixi lamida lagu shubto.

2

dhalo²: f.mg3 (-ashay, -alatay) 1. Ilmo uur ku jira ifka (aaduunka) imaansho. 2. Soo bixid ama kawsasho (bil ama dayax); bilasho. 3. Wax aan horay u jirin, abuurmid. Tusaale: “Kacaan baa dhashay”. 4. Kubbad lagu ciyaarayo shabaq gelid.

waa la naqliyay ✓

1

dhalo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Wax kasta meesha u sarraysa; fiin. 2. Maaddo adke ah oo ka samaysan ciid, kaalsiyam, soodaiyo, botaasiyam oo jabi og oo mootiye ileys ah. 3. Weel quraarad ka samaysan oo biyaha, caanaha iyo wixi lamida lagu shubto.

2

dhalo²: f.mg3 (-ashay, -alatay) 1. Ilmo uur ku jira ifka (aaduunka) imaansho. 2. Soo bixid ama kawsasho (bil ama dayax); bilasho. 3. Wax aan horay u jirin, abuurmid. Tusaale: Kacaan baa dhashay. 4. Kubbad lagu ciyaarayo shabaq gelid. m.f.dh, dhalasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. be born

2

dhalo [feminine] n. crown of the head

3

dhalo [feminine] n. bottle

waa la naqliyay ✓

-dhalada: (n) 1. bottle (bo-tel) ~ qarsho, quraarad. 2. scalp (iskaalp) ~ baso. 3. grown (karown)-, the top or highest part of the head ~ dhako

waa la naqliyay ✓

1

Bottiglia

2

Bottle

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) weel ka samaysan quraarad oo wax lagu shubto. Dh: qaruurad.

waa la naqliyay ✓

زُجَاجَةً، قَارُورَة

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Qof dhaxal helay. 2. Qof dhaxalka qaybiya.

waa la naqliyay ✓

m. n. heir, successor

waa la naqliyay ✓

-dhaxlaha: (n) heir (eer); heiress ~ dhaxalle. Ex: Boqorka curadkiisa baa dhaxleha taajka ah; The king's eldest son is the heir to the throne

waa la naqliyay ✓

1

de: heir, successor

2

lx: dhaxle

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dhaxle

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Gabadh la bixid.

waa la naqliyay ✓

v. marry, get married, take a wife

waa la naqliyay ✓

1

bw: guurso

2

de: marry, get married, take a wife

3

lx: dhaxso

4

nt: dhaxsad [vn2-m], dhaxsasho [vn6-f]

5

pd: (dhaxsaday)

6

ps: v3a=tr

7

key: dhaxso

waa la naqliyay ✓

1

(Dhayla-da)

2

Xoolaha ama ugaarta yaryar hilibkooda jilicsan oo aan weli adkaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xoolaha ama ugaarta yaryar hilibkooda jilicsan oo aan weli adkaan. 2. la-mid: dhayl 1 (1).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xoolaha ama ugaarta yaryar hilibkooda jilicsan oo aan weli adkaan. 2. la-mid: dhayl.

waa la naqliyay ✓

f. n. tender meat of a very young animal (lamb, veal)

waa la naqliyay ✓

-dhaylada: (n) meat of a baby animal, like veal, lamb or kid meat

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hilibka qaanka yaryar; neef yar oo caananuug ah hilikiisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhay (3)

2

de: tender meat of a very young animal (lamb, veal)

3

lx: dhaylo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dhaylo

waa la naqliyay ✓

1

(Dayrin-ta)

2

1. Nicidda aabbuhu ilmaha naco oo cidda ka eryo oo inuu dhaxlo u diido.

3

2. Wax badan yaraan ku sheegid, dhabcaalnimo iyo inaan wax laga bixin darteed; ka yamxeerin; (u dayrin) wax siin la'aan; qadin.

waa la naqliyay ✓

1

1. La dhaqaaleeyey; nolol fiican ku nool; ladan.

2

2. La mayray; mayran; xalan, qasaalan.

3

3. (Dhaqan-ka) Hab ama hidde lagu dhaqmo oo lagu nool yaahay oo facba faca ka horreeya ka dhaxlo; ilbax; galtibbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Waraabow-ga)

2

Cudur xun oo lays qaadsiiyo (xagga isutegidda ragga iyo dumarka), layskana dhaxlo oo lala dhasho; xabbad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhaxlo.

waa la naqliyay ✓

m.l Ka dhaxlidda wax sida foolxumo, qurux, geesinnimo iyo wixi lamida laga dhaxlo awoowyaashi hore.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Xaalad qaabdarro ama cudur oo qofka ku dhasho qaabdarrada lagu dhasho waxay isugu jiraan cudurrada la dhaxlo iyo kuwa bey'addu keento.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Aslalkii hore ee laga soo jeeday. 2. Dabci awooweyaasha laga dhaxlo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur dhiigga ku dhaca oo la iska dhaxlo, kuna badan dalalka badda dhexe, Eeshiya iyo Afrika; waxaan caadi ahayn qaybta borotiinka ee heemogolobiinka. Unugyada cascas ee cudurku saameeyo caadi uma shaqeyn karaan, waana burburaan, taas oo keeneysa dhiig yari.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Xaalad qaabdarro ama cudur oo qofka ku dhasho qaabdarrada lagu dhasho waxay isugu jiraan cudurrada la dhaxlo iyo kuwa bey'addu keento.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Aslalkii hore ee laga soo jeeday. 2. Dabci awooweyaasha laga dhaxlo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Cudur dhiigga ku dhaca oo la iska dhaxlo, kuna badan dalalka badda dhexe, Eeshiya iyo Afrika; waxaan caadi ahayn qaybta borotiinka ee heemogolobiinka. Unugyada cascas ee cudurku saameeyo caadi uma shaqeyn karaan, waana burburaan, taas oo keeneysa dhiig yari.

waa la naqliyay ✓

1

(n) a hereditary condition characterized by the inability to stop bleeding,

2

xaalad lakala dhaxlo oo dhiiggu samayn karin xinjiro keentana dhiigbax

waa la naqliyay ✓

1

(n) derived or transmitted from an ancestor or parent, esp. a disorder or disease.

2

wax waalidiintada laga dhaxlo

waa la naqliyay ✓

/korowmasom/ (n) hiddo-wadayaal (koromosoom waa unugyada qaabilsan gudbinta sifaalaha layska firsado ama layska dhaxlo).

waa la naqliyay ✓

/isteyt/ (n) 1. dhul-ballaaran, siiba qof ama urur leeyahay (n) 2. hantida qofka, siiba midda laga dhaxlo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) saxarro yaryar oo ay sidaan kormosoomyadu, kuwaas oo tebiya astaamaha hiddaha ee la iska dhaxlo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) astaama jidheedka iyo baaxaalliga dabeecadeed ee tafiir ahaan la kala dhaxlo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaalad qaabdarro ama cudur uu qofku ku dhasho oo isugu jira cudurrada la dhaxlo iyo kuwa bey'addu keento.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dal nidaamkiisa siyaasadeed uu boqortooyo la iska dhaxlo yahay. Dh: boqortooyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhib iyo kadeed laga dhaxlo duruuf nololeed oo adkaata; waayaha adduunka. Tabaalaha adduunku yaanu mabda'aaga tirtirin. Dh: sah, xaal. Li: badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (baayoloji) Faylam xayawaan oo leh adhax duleed oo ay dhexda ugu jirto xangulle dareen wade, heerarkooda kobcinta qaarkood waxay leeyihiin adhax dabacsan iyo dalool waafiyeed oo u furan dalqada. Waxa jira faylam hooseed, kuwaas oo kan ugu weyn loo yaqaan lafdhabarley. la-mid: araxle.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (baay.) Faylam xayawaan oo leh adhax duleed oo ay dhexda ugu jirto xangulle dareen wade, heerarkooda kobcinta qaarkood waxay leeyihiin adhax dabacsan iyo dalool waafiyeed oo u furan dalqada. Waxa jira faylam hooseed, kuwaas oo kan ugu weyn loo yaqaan lafdhabarley. la-mid: araxle.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhalaalo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (maac, dhedig, keli) dhaxan aad u qabaw oon dabayl lahayn oo subaxa hore dhacda. Dhalalada dugsi ka fadhiiso. Dh: gabadano, dhaxan.

2

dhalalo -da: (maac, dhedig, keli) xanuun ilkaha laga dareemo kolka wax aad u qabaw la cabbo.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dhaxlay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dhaxlay ahaansho. m.f.dh, dhaxlanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] inherited, divided between ~ among heirs

waa la naqliyay ✓

1

de: inherited, divided between ~ among heirs

2

lx: dhaxlan

3

pd: (dhaxlanaa)

4

ps: adj-der

5

key: dhaxlan

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaxlid-da)

2

Xoolo dhaxal ah, qaybin, wax ka helid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhaxal².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Hilib wax karis lagu jilciyey noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dha-sha)

2

Yaryarka dhasha; dhallaan; ubad; carruur; ilmo.

waa la naqliyay ✓

1

dhal¹: m.l (-lal/-llal, m.l) 1. Ubad yaryar oo nafley; dhallaan; carruur; ilmo. 2. Firfir yaryar oo subag ah oo ay yeeshaan caano la lulayo.

2

dhal²: f.g/mg1 (-alay, -ashay) 1. (f.g) Nafley rimman ubad dihasho. 2. (f.g) Geed miro iyo wixi lamida yeelasho. 3. (f.g) Caano la lulay subag yeelasho. 4. (f.mg) Ilmo if imaan. Tusaale: “Wiil baa dhashay”.

waa la naqliyay ✓

1

dhal¹: m.l (-lal/-llal, m.l) 1. Ubad yaryar oo nafley; dhallaan; carruur; ilmo. 2. Firfir yaryar oo subag ah oo ay yeeshaan caano la lulayo.

2

dhal²: f.g/mg1 (-alay, -ashay) 1. (f.g) Nafley rimman ubad dihasho. 2. (f.g) Geed miro iyo wixi lamida yeelasho. 3. (f.g) Caano la lulay subag yeelasho. 4. (f.mg) Ilmo if imaan. Tusaale: Wiil baa dhashay. m.f.dh, dhalid.

waa la naqliyay ✓

1

v. beget, bear, father (a child), give birth to, lay eggs; create, cause

2

dhal vl. n. giving birth; delivery (of a child)

3

dhal [feminine] n., [collective] offspring, children; descendants

waa la naqliyay ✓

1

-ay /dhashay: (v) l.bear (beer); yield fruit or babies; produce; deliver: Ex: dhirta cambaha ee sanad walha dhasha; the mango trees that bearfurit[mangoes] every year. 2. dhal -dhasha: (n) baby (bey-bi) Ex: dhal libaax; lion baby.

2

dhasha: (n) offspring (oof-ispiring); descendants (di-sen-dantis); children (jiil-dareen) ~ fir, waraso, durriyad. dhal leh: (adj) small (ismool); little; tiny (tayni). Ex. wiil dhal leh; Little boy

3

dhal: -ay / dhashay: (v) give birth to; deliver (diliver); bear (beer). Ex: saakay wiil dhashay; She delivered a baby boy this morning

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lab iyo dhedig isku tega oo ilmo yar ha ka abuurmo.

2

dhal-sha: (magacwadareed) carruurta yaryar.

waa la naqliyay ✓

ولادة

waa la naqliyay ✓

1

dhax¹: m.l Dh. ah: nafley hoygeeda habeen ka maqnaan.

2

dhax²: f.mg1 (-xay, -xday; dhixi) 1. Ku dh.: meel aan buuxin. 2. U dh.: Haweeney la qabo ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; dhixi) 1. Ku dh.: meel aan buuxin. 2. U dh.: Haweeney la qabo ahaansho. m.f.dh, dhixid.

waa la naqliyay ✓

v. spend a night away from home, stay out, not return home for the evening

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1. an overnight stay away from home. 2. dhaxda: (adj) married (maandh). Ex: meeqa naagood baa kuu dhaxda? how many women are you married with?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) habeen maqnaw oo meel kale oo aan reerkaaga ahayn u hoyo. Caawa Haygeysa ku dhax. Dh: bari.

2

dhax: (fal) (u ~) haweenay, nin guurso oo reer yeelo.

3

dhax-a: (magac, lab, keli) maqnaasho habeen la maqnaado oo meel kale la baryo.

waa la naqliyay ✓

1

de: spend a night away from home, stay out, not return home for the evening

2

lx: dhax

3

pd: (dhaxay)

4

ps: v1=

5

xe: The old man liked women, so for revenge, the old lady used to spend some nights out.

6

xv: Odaygu wuu dumar jeclaa, markaasay habartuna aarsasho awgeed habeenno dhixi jirtey.

7

key: dhax

waa la naqliyay ✓

Gal dayax

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ehel.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dadka qaraabada ah; gacal iyo xigaal. Dh: ehelo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caddayn kaa badbaadisa denbi lagugu qaadi lahaa. Dallo malaha aakhiro haddaan loo kitaab deyine.

waa la naqliyay ✓

name-f state, government

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh la rajaynayo hannaan quruxsan oo haybad leh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maamul u taliya qaran meel deggan; hoggaan wada ummad dhan. Amar dawlo addeec. Dh: xukumad, dawlad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) magac loogu yeero lax sinta madow. Daylo dabaday ku asooli may ku aroorto.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaal-ka)

2

1. Dheri yar oo dhoobo ah.

3

2. Dhuun buuriga lagu cabbo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Dheri yar oo dhoobo ah. 2. Dhuun buuriga lagu nuugo. 3. Dhul bannaan oo biyo fariisin ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Dheri yar oo dhoobo ah. 2. Dhuun buuriga lagu nuugo. 3. Dhul bannaan oo biyo fariisin ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. earthenware cooking vessel; small jar; smoking pipe

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) digsi aan mugiisu waynayn kana mida dharyaha reerku wax ku karsado. Dh: dhari.

2

dhaal-ka: (magac, lab, keli) weel yar oo dhoobo ah oo haddii wax loogu rido dad badan, aan deeqin. Sida kaal danley qaybsatiyo kur iyo dhaal yaabis.

3

dhaal -ka: (magac, lab, keli) dhuun buuriga ama sigaarka lagu cabbo. Dh: laf.

waa la naqliyay ✓

1

de: earthenware cooking vessel; small jar; smoking pipe

2

lx: dhaal

3

pd: (-ka Pl: dhaalal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: dhaal

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Dhaqdhaqaaqid, kicid (dhabayl).

waa la naqliyay ✓

v. move up, rise

waa la naqliyay ✓

(fal) wax dhabanaya oo boodh kicinaysa ahow.

waa la naqliyay ✓

1

de: move up, rise

2

lx: dhabo

3

pd: (dhabtay)

4

ps: v3b=

5

key: dhabo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Dhibco biyood yar yar oo isku cufan oo ay wehliyaan qiiq ama saxarro boodh ah. Dhadada waxaa laga helaa qaybaha hoose ee gibilka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Dhibco biyood yar yar oo isku cufan oo ay wehliyaan qiiq ama saxarro boodh ah. Dhadada waxaa laga helaa qaybaha hoose ee gibilka.

waa la naqliyay ✓

Fog

waa la naqliyay ✓

-dhadada: (n) mist (mist); dew (dhuu); hoarfrost (hoor-foosf); white frost ~ dhedo, dharab

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ceeryaamo dayrtii la arko oo sida daruuraha aroorta hore dhulka u qarisa oo qoqoyaan badanna samaysa. Saaka waxa da'aysa dhedo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaka-da)

2

Meesha madaxa u sarraysa; dhalo; baso; kug.

waa la naqliyay ✓

1

dhako¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Madaxa meeshiisa sare, dhalo. 2. Meesha ugu sarraysa (guri, geed, buur iyo wixi lamida); fiin.

2

dhako²: f.mg3 (-kaday, -katay) 1. Iyadoo wax la qaadaayo ama wax laga cabsanaayo meel ku dhuumasho; gabbasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhako¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Madaxa meeshiisa sare, dhalo. 2. Meesha ugu sarraysa (guri, geed, buur iyo wixi lamida); fiin.

2

dhako²: f.mg3 (-kaday, -katay) 1. Iyadoo wax la qaadaayo ama wax laga cabsanaayo meel ku dhuumasho; gabbasho. m.f.dh, dhakasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. hide oneself

2

dhako [feminine] n. crown of the head; summit

waa la naqliyay ✓

-dhakaday / dhakatayv): (v) 1. lower the head or body as to avoid something; duck (dhak); dodge (dhaaj) ~ gabbo. 2. dhako - dhakada. (n) summit (samit); the highest point or part; the top. 3. head (heedh) ~ madax

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meesha ugu sarraysa jidhka qofka.

2

dhako -da: (magac, dhedig, keli) maskaxda iyo waxgarashada.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhali-ga)

2

Xubinta dheddiggu ka dhalo; dasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhali¹: m.l Afka hore ee xubinta taranta dhiddigoodka.

2

dhali²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dheddig foolanaya ilmo ka soo qabasho. 2. Ciyaar kubbadeed dhibco ka keenid (qof).

waa la naqliyay ✓