dhashiinto

m.l la-mid: dhaqsad (1).

-ta: (magac, dhedig, keli) dhakada inta foodda soo xigta oo ilmaha yar dhaqdhaqaaqda.

(Dhiinta-da)

1. Waxyaalaha miraha laga dhiimiyo; lis.

2. Khamro; shalabow.

m.dh 1. Waxyaalaha miraha laga dhiimiyo. 2. Dhiin laga miiro caw baarta oo la cabbo; shalabow.

f. n., (mass n.): juice, nectar; fermented juice, wine, alcohol

-da: (magac, dhedig, keli) muud dareere ah oo midho laga jamuuqo. Aashacaddadu dhiinto macaan bay leedahay. Dh: muuq, muud.

dhiinto -da: (magac, dhedig, keli) nooc khamrida ka mid ah. Dh: khamro.

de: juice, nectar; fermented juice, wine, alcohol

lx: dhiinto

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

syn: khamro

key: dhiinto

m.dh (-nno, m.l) Meel buur dhinaceed ah oo biyo ka soo baxaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel laasas ay ka qodan yihiin oo biyo yar, jiilaalkiina kolkol biyo laga helo. Cali wuxu u arooray dhadhiinta.

-da: (magac, dhedig, keli) xayawaan yar oo qodxo leh oo marka ay cid aragto ganta qodxahaas. Gashiito ayaa beertii gam ka dhigtay. Dh: dhiddo, caanaqub.

(Hadhiina-da)

Qof loo haray oo dhaxalkii u lahaa la seejiyey ama cid kale iska cuntay; loohar.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qof dhaxalkii uu lahaa la seejijay. 2. Qof wax qabadkiisu aad u yaryahay.

f. n. one whose inheritance has been stolen ~ taken

-da: (magac, dhedig, keli) maal dadkii toos u dhaxli lahaa jirin oo xigta fogi ay dhaxashey.

hadhiino -da: (magac, dhedig, keli) xoolo lumay oo qofkii lahaa ma ahee cid kale la jooga. Xoolahan annagu ma lihin oo waa hadhiino. Dh: baadi.

de: one whose inheritance has been stolen ~ taken

lx: hadhiino

pd: (/da)

ps: n-f

key: hadhiino

(Kashiita-da)

Caanaqub; yaadaddo.

m.dh (-ooyin, m.l) Nafley caws ku nool ah oo leh qodxo dhaadheer oo midabbo caddaan iyo madow isugu jira leh, beerahana aad u waxyeelaysa; yaadaddo; dhiddo; caanaqub.

m.dh (-ooyin, m.l) Nafley caws ku nool ah oo leh qodxo dhaadheer oo midabbo caddaan iyo madow isugu jira leh, beerahana aad u waxyeelaysa; yaadaddo; dhiddo; caanaqub.

f. n. porcupine

-kashiitada: (n) porcupine (poorku-paayn) ~ caanaqub

-da: (magac, dhedig, keli) xayawaan cufan oo dhogor warmo u eg ay k abaxdo oogadeeda. Dh: yaadaddo, dhiddo, caanaqub.

de: porcupine

lx: kashiito

pd: (/da)

ps: n6-f

syn: caanaqub, yaadaddo

key: kashiito

(Khashiin-ka)

(qof) aan ilbax ahayn; aan reermagaal ahayn; galti.

m.l (-iimiin, m.dh) Qof degaanka uu joogo dhaqankiisa aan aqoon u lahayn.

m.l (-iimiin, m.dh) Qof degaanka uu joogo dhaqankiisa aan aqoon u lahayn. m.dh.w, khashiimiin.

m. n., [collective], (adj.): bumpkin, hick; naive, uneducated

-ah: (n) a person regarded as primitive or uncivilized, without arts, inexperienced, wild (waayldh), savage (saavij) ~ badwi, badow

-ka: (magac, lab, keli) wax laga faa'iidaystay hadhaaga ka soo hadha ee la iska daadiyo ama la iska tuuro. Dh: qashiin, qashin, guddaafad, qush, giddaafad.

khashiin: (tilmaame, keli) qof aan xirfad lahayn. Dh: qashiin.

de: bumpkin, hick; [atr.] naive, uneducated

lx: khashiin

pd: (-ka Pl: khashiimiin (ta))

ps: n2c-m, n8-m

key: khashiin

shamiinto¹: m.dh Budo marka lagu qaso ciid, nuurad iyo wixi lamida dhagxanta, bulukeetiyada iyo wixi lamida ee wax lagu dhisayo la iskula qabto.

shamiinto²: m.dh (jooloji) Iskujir budaysan oo ka kooban silikeytyada iyo luumineytyada kaalsiyam, kaas oo ka samaysmay didib (CaCO3) iyo dhoobo la isku kululeeyey ka dibna la ridkay. Marka lagu qaso biyaha, waxa dhaca falgallo; kuwaas oo sameeya adke adag oo alluumiinno silikeyt ah.

shamiinto¹: m.dh Budo marka lagu qaso ciid, nuurad iyo wixi lamida dhagxanta, bulukeetiyada iyo wixi lamida ee wax lagu dhisayo la iskula qabto.

shamiinto²: m.dh (jool.) Iskujir budaysan oo ka kooban silikeytyada iyo luumineytyada kaalsiyam, kaas oo ka samaysmay didib (CaCO3) iyo dhoobo la isku kululeeyey ka dibna la ridkay. Marka lagu qaso biyaha, waxa dhaca falgallo; kuwaas oo sameeya adke adag oo alluumiinno silikeyt ah.

f. n., (mass n.): cement; mortar (for bricks)

-da: (magac, dhedig, keli) budo beey ah ama cawl leh oo wax lagu dhsio oo inta la qooyo ciid ama quruurux lagu daro, ka dibna wax lagu dhisto; shamiito; sibir.

de: cement; mortar (for bricks)

initial: s

lx: shamiinto

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

syn: sibidh ~ sibir {It}

key: shamiinto

(Dhaqsiinya-ha)

Degdegsiinyo.

m.l la-mid: dhaqsad (1).

m. n. hastening

-da: (magac, dhedig, keli) hawl degdeg u qabasho. Dh: dhaqsi.

de: hastening

lx: dhaqsiinyo

pd: (/ha)

ps: n6-m

key: dhaqsiinyo

m.dh la-mid: dhaniimid.

* (Shammiinta-da)

Budo beey ah ama cawl leh oo wax lagu dhiso. Inta la qooyo oo ciid ama quruurux lagu daro, baa: a) alaabada aan is qabqabsan karin la dhex geliyaa oo la iskula dhejiyaa, ama b) waxaa laga sameeyaa cadad is hays'haysta oo ad'adag oo sida dhagaxa la isu kor saarsaaro, oo wax loogu dhiso. ~ Sibir.

-shamiitada: (n) cement (si-ment) ~ shamiito, sibir, sibidh

m.dh Gaaraabidhood.

(Khashiinnima-da)

Khashiin ahaan.

m.dh Khashiin ahaansho.

f. n., [abstract] naivety

-da: (magac, dhedig, keli) qof aan xirfad lahayn ahaan. Dh:qashiinnimo.

de: naivety

lx: khashiinnimo

pd: (/da)

ps: n0-f-abs

key: khashiinnimo

f. n., (mass n.): acid

-aashitada: (n) acid (aasidh) ~ aasid, aasidh

de: acid

lx: aashito

pd: (/da)

ps: n6-f-mass, n7-f

syn: aasidh {It}

key: aashito

f.g3 (-ntay, -natay) la-mid: dammiino.

f.g3 (-ntay, -natay) la-mid: dammiino.

(fal) cid kale, damiin ka noqo. Kaalay oo damiino wiilka idinkaa dad isugu xegee.

/dhaashin/ (adj) diric ah (xariif ah).

-ka: (magac, lab, keli) waxa la siiyo qof gef laga galay. Dh: xaal.

(Dhaanta-da)

Cayaaraha Soomaalidu tumato oo waaweyn mid kamid ah; hirwo.

m.dh Nooc cayaaraha dhaqanka ka mid ah oo leh jaan, sacab iyo or.

m.dh Nooc cayaaraha dhaqanka ka mid ah oo leh jaan, sacab iyo or.

f. n., [collective] major Central & Western Somali partner clap dance

-dhaantada: (n) Somali folk dance

-da: (maga, dhedig, keli) dhadaanbi raad aad u badan oo bahal ama dad meel ay si is dhaafdhaaf ah u marmareen.

dhaanto -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar loo yaqaanno magacyo kala duwan sida Hirwo iyo Weglo oo ka mid ah ciyaaraha ugu fac weyn ee Soomaalida. Ciyaarta wiilashu waxay ku labbistaan toorrey, labo go' oo maxamuudi ah, garbagale iyo kabo jaangeri ah, gabdhuhuna waxay xidhaan kuul shakaalan oo cunaabi ah, dugaagado, maro saddex qayd ah oo boqor iyo dhacle wadata, shalmad subeeciyad ama khayli ah.

de: major Central & Western Somali partner clap dance involving both men and women

lx: dhaanto

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: dhaanto

dhaniin¹: m.l Qoyaan yar oo meel ka dindimaaya. la-mid: dhashiin.

dhaniin²: f.mg1 (-iimay, -iintay) Qoyaan yar meel ka dindimid. la-mid: dhashiin².

(Dhariin-ta)

Il, biyo yar oo aan qolqoli karini ka soo habyaan; dhashiinto.

m.dh (-iimo, m.l) Meel badanaa dhagax ah oo biyo ka soo dindimaayaan.

f. n. spring (of water)

de: spring (of water)

lx: dhariin

pd: (-ta Pl: dhariimo (/ha))

ps: n1-f

syn: dhashiinto

key: dhariin

(Dhasiig-ga)

Wax lays faray oo layska dhega'adkeeyo ama diiddo aammusan iyo u kicid la'aan laga horkeeno; (ama dhansiig).

dhasiig¹: m.l 1. Dhega-adayg. 2. la-mid: dhasiigid la-mid: dhansiig¹.

dhasiig²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax ka dhegaadaygid. la-mid: dhansiig².

m. n. rejection

dhasiig: v. reject

(fal) is dhegamari oo wax laguu diray ka dhega adayg. Weligaaba dhasiig kolbaad dheganuglaan doontaaye. Dh: dheg'adayg.

dhasiig -ga: (magac, lab, keli) is dhegamarin wax laguu diray laga dhega adaygo. Dhasiiggu waa dhaqanxumo. Dh: isdhegamarin.

m.l Bakhayl.

f.g3 (-saday, -satay) Dhacaan yar, miro iyo wixi lamida ka tuuqsasho.

f.g3 (-saday, -satay) Dhacaan yar, miro iyo wixi lamida ka tuuqsasho. m.f.dh, dhiinsasho.

(Hadhiin-ka)

Afarta astaamood oo qaybaha turubku u kala baxaan mid kamid ah; saddexda kale waa: Dheemman, isbig iyo karaawil.

m.l.u Afarta haad ee turubka mid ka mid ah.

m.l.u Afarta haad ee turubka mid ka mid ah.

m. n., [collective] heart ~ hearts (playing card suit)

-ka: (n) [playing cards] heart (haart) Ex: sida dheemman, isbig, hadhiin iyo karwal; such as diamonds, clubs, hearts, and spades

-ka: (magac, lab, keli) afarta astaamood ee turubka middood.

cf: dheemman, isbig, karaawil, turub

de: heart ~ hearts (playing card suit)

lx: hadhiin

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: hadhiin

(Heshiin-ta)

Arrin ama wax kale isku raacid, isku dhinac ka arkid, isla garasho.

m.f.dh eeg heshii. la-mid: heshiis.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin ama wax kale isku raacid, isku dhinac ka arkid, isla garasho.

-ta: (n) the act of agreeing

(Khashin-ka)

Qashin.

m.l Wax walba oo wasakh, haraa cunto, iyo wixi lamida ah ee la iska xaaqo lagana fogeeyo degaan lagu nool yahay. la-mid: qashin.

m.l Wax walba oo wasakh, haraa cunto, iyo wixi lamida ah ee la iska xaaqo lagana fogeeyo degaan lagu nool yahay. la-mid: qashin.

m. n. trash, dirt, litter

-ka: (n) garbage (gaarbaj); trash (taraash); rubbish (rabbish); refuse (refyuus) ~ qashin

a: qashin

de: trash, dirt, litter

lx: khashin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: khashin

m.l (-nno, m.dh) 1. Makiinad. 2. Motoor.