Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dharkayn-ka)

2

Geed aad u dheeraada oo caano leh; alwaax wanaagsan oo jilicsan buu lee yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l (dharkayn/-nno, m.dh) Geed dheer, cananna kulul leh, loox wanaagsan laga samayn karo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Geed dheer, cananna kulul leh, loox wanaagsan laga samayn karo.

waa la naqliyay ✓

m. n. tall tree species, good for pliable timber

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed qodxeed jirdawaynta ka mid ah oo leh caano kulul oo lagu tariibo, caleen gu' iyo jilaal doog iska ah iyo hadh qabaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: tall tree sp., good for pliable timber

2

lx: dharkayn

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dharkayn

waa la naqliyay ✓

1

(Dharayn-ta)

2

Dhar u yeelid, u xirid; hubayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dharee.

waa la naqliyay ✓

1

(Haadaan-ta)

2

Dhul jeexan oo hoos u fog oo laga dhaco; bohol ama qar, dhiniciis aad u dheer; gebi laga finiino; jar.

3

2. Geed caano leh oo dharkaynka la tol ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Tariib-ka)

2

1. Dawo jirka meel ka mid ah la geliyo oo meesha fasas iyo hunbuluuluq u yeesha oo cudurrada qaarkood looga hortago; tallaal.

3

2. Caanaha dhirta qaarkeed (sida dharkaynka) oo dubka hoostiisa la geliyo, si oogadu u yeelato astaamo iyo xarad soo buurbuuran oo qurux loola jeedo.

4

3. Cudur faafi og oo la is-qaadsiin og yahay; saf; safmar.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac,lab, keli) geed qodax leh oo ka baxa dooxooyinka yaryar sid dharkaynkana caano leh. Dhalaamadhuuxa boogtaa lagu dhayaa.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geed caleemeed ka baxa dhulka hawdka iyo buuralayda quwaax iyo xanjana leh. Caanaha dharkaynkiyo hadaan dhirindhir soo hoorsho, oo aan dhamaajiyo ku daro xabagta dhiigsaarka.

2

dhamaajo -da: (magac, dhedig, keli) wax sida dufanka ah oo la isku duugo oo nabarrada iyo xididdada la mariyo. Dh: dhammaajo.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax is ah oo ka soocan inta kale ee la midka ah. Hiddo iyo dhaqan baynu gaar u leennahay. Dh: gooni, khaas, is.

2

gaar -ka: (magac, lab, keli) dahaadh maas ah; shiraac ama wax kale oo adag oo xagga hoose lagaga tolo masafta ama dabaqa si aanu dhulku u xoqin.

3

gaar -ka: (magac, lab, keli) laabta kurayga ama jinta foodlayda oo qori yar lagu xoqxoqo oo nabarro yaryar oo is daba taxan loo yeelo ka dibna dhaacaanka dharkaynka la mariyo. Haddaan shaadhka iska saaro waad arki kartaa gaarka laabta igaga yaalla.

4

gaar -ka: (magac, lab, keli) eeg gaadh.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) masaf ama dabaq, dahaadh ku tolid.

2

gaarid -da: (magac, dhedig, keli) gubid meel uu nabur ku dhacay ama qodaxi mudday dab ku wareejin.

3

gaarid -da: (magac, dhedig, keli) laabta ama jinta nabarro u yeelid oo dharkayn marin.

4

gaarid -da: (magac, dhedig, keli) wax ama meel kaa fog gaarid. Dh: gaadhid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed dharkaynka oo kale ah oo caano leh

waa la naqliyay ✓

1

(Darkein) All.Som. Euphorbia robecchii Pax. Euphorbiaceae.

2

S NFD, Euphorbia candelabrum Kotschy Euphorbiaceae.

3

N Euphorbia cameronii N.E.Br. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhawrtayn-ta)

2

Dhawrto ahaan wax u bixin; sadaqayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhawrtee.

waa la naqliyay ✓

1

(Dakayn-ta)

2

Sariir iyo wax la mid ah korkeed isku kala bixin; (ku dakayn) nasasho; dangiigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dakee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sariir iyo wax la mid ah korkeeda isku kala bixin oo ku dangiigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Darayn-ta)

2

(legdan) daro ku qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daree.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dar u yeelid. Darayn la'aan ceel duunyo lagama waraabiyo. Dh: darays.

waa la naqliyay ✓

Aan dhegaha si fiican wax uga maqal; dhego culus.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof maqal ka liita ahaansho. 2. U dh.: qof meel ku dhuuntay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof maqal ka liita ahaansho. 2. U dh.: qof meel ku dhuuntay ahaansho. m.f.dh, dhakanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hard of hearing, with impaired hearing, partially deaf

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) deaf (dheef); partially lacking in the sense of hearing ~ dhaga cuius

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid dhegaculus oon wax aad u maqal.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhukan

2

de: hard of hearing, with impaired hearing, partially deaf

3

lx: dhakan

4

pd: (dhakanaa)

5

ps: adj-der

6

key: dhakan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Neef ido ah wax madax cad ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: harin.

waa la naqliyay ✓

blocking

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel, hoos u samayn, hadh u eyelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Darbayn-ta)

2

1. Ka badin ama ka badsasho; ka adkaan.

3

2. (kubbad) laad ku dhufasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg darbee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) darbo ku dhufasho. Dh: darbays.

2

darbayn-ta: (magac, dhedig, keli) qadin ama u daraansho kale oo dirireed doog.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabayn-ta)

2

Dhab ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhabee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kaftanka ka saarid oo run ka dhigid; dheeldheel dhab ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halkii loogu tala galay gaadhsiin oo wax aan waxba ka dhinnayn ka dhigid. Dhammaynta mashruuca inyar ayaa ka hadhay. Dh: buuxin, dhammayn.

2

dhamayn -ta: (magac, dhedig, keli) idlayn oo wax aan waxba ka oollin ka dhigid. Dh: dhammayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharaan-ka)

2

Dhar aan cusbayn ama aan qaali ahayn oo la xirto marka hawlaha gacanta qaarkood la qabanayo; dharka intiisa lagu adeegto.

waa la naqliyay ✓

[DASEYN] Commiphora sec. Opobalsames sp = Kuchar 16231 01

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed la bah ah dhiddink aiyo xagarka oo leh budhuq la faqdo.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel dheer jira meel aan fogayn keenid.

2

dhawayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof meel dheer ka yimid ama martabo leh si tixgelin iyo kalkacal ku jiro u istiqbaalid oo farxad ku qaabilid. Walaalkay soo dhawayn fiican ayaan kala kulmay. Dh: tarxiib.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhirayn-ta)

2

1. Dhul aan dhir lahayn oo geedo lagu abuuro; dhir u yeelid, ku tallaalid.

3

2. Dhir udgoon cunnada ku darid; geedeyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhiree.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) forestation (foores-tey-shin)', afforestation

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel, geedo ka beer.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la sharraxay; la qurxiyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabbayn-ta)

2

1. Dhabbe marid; qoodayn; socod.

3

2. Dhabbe ka dhigid.

4

3. Habka xaskusha loo tumo qaarkiisa danbe: waa tumidda labaad oo ku xigta god ka soo bixinta, oo laga dhigo wax xallefsan, oo kolka qorraxda lagu waro durba engega.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhabbee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aan jid ahayn daw la maro ka bannayn. Dh: waddayn, jidayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhaaclayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhammayn-ta)

2

Wax ka maqnaa ku darid; ebyid; dhammaystirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhammee. la-mid: dhammays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax idlaaday ama soo dhamaystirmay ka dhigid. Dh: dhamayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhaqlee. la-mid: dhaqlays.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) name of a plant ~ magac geed

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dharan. la-mid: dharnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n. nudity, state of being naked

waa la naqliyay ✓

1

de: nudity, state of being naked {UJ}

2

lx: dharraan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f

5

key: dharraan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhookee.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dharsamee. la-mid: dharsamays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar farsamayn oo samayntiisa warshad ama qalab kale u adeegsasho. Dh: dharsamays.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daaruqee. la-mid: daaruqays.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaaclayn-ta)

2

Dhaacle ka dhigid; si dhacle ah u samayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhaaclee. la-mid: dhaalcayn, dhaclayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaacle ka dhigid; sida dhaaclaha u samayn. Dh: dhaclayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhaaclayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaantayn-ta)

2

Dhaanto tumasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhaantee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaanto ciyaarid. Tartan dhaantayn ah ayaa la qabanayaa. Dh: dhaantays.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dharaarin-ka) Duleed.

2

2. (Dharaarin-ta) Maalin; dharaar.

waa la naqliyay ✓

1

dharaarin¹: m.l Duleed.

2

dharaarin²: m.f.dh eeg dharaari.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., loc. open country (outside the encampment)

2

dharaarin vl. n. daytime happening ~ event (meal, entertainment, etc.)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax habeen ama aroor hore la qaban lahaa dib u dhigid illaa duhurka ama barqada la gaadhayo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) cudur kolka ay haweenku uurka leeyihiin ku dhaca oo dhabannada madoobeeya. Haweenka qaar kolka ay ummulaan ayuu ka tagaa ayaka oo aan wax daawo ah qaadan. Dh: tahar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhawrnaan-ta)

2

Wax dhawran ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhawran. la-mid: dhawrnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being safe ~ protected

waa la naqliyay ✓

1

a: dhawrnaansho (/ha) [vn6-st]

2

de: state of being safe ~ protected

3

lx: dhawrnaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: dhawrnaan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhakaaryee.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dharbaaxid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dharbaaxo la dhicid,

waa la naqliyay ✓

1

1. Weyn; saamays culus leh; (wax daran) wax xun; (nin daran - nin waxtar weyn leh; nin rag ah).

2

2. (Daran-ta) Geed yar oo jaadad badan ah oo dhooddida iyo dibirka ka baxa oo dhanaan oo geelu jecel yahay oo ku darmado, dadkuna qaarkeed, buruqda ka cuno (darankutaal).

waa la naqliyay ✓

1

daran¹: m.dh Geed yar, jaadad badan oo dhooddida iyo dibirka ka baxa oo dhanaan, geelu ku jeelbaxo leh.

2

daran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ku d.: wax, wax kale ku qasan noqosho. la-mid: darsan².

3

daran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax karti badan ahaansho (qof). 2. Wax dhibaato badan ahaansho. 3. Ku d.: wax, wax kale ku qasan ahaansho. 4. Ku d.: qof balwad aad u isticmaala ahaansho. 5. U d.: wax cid dhibaateeya ahaansho. la-mid: darsan³.

waa la naqliyay ✓

1

daran¹: m.dh Geed yar, jaadad badan oo dhooddida iyo dibirka ka baxa oo dhanaan, geelu ku jeelbaxo leh.

2

daran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ku d.: wax, wax kale ku qasan noqosho. m.f.dh, darmid. la-mid: darsan.

3

daran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax karti badan ahaansho (qof). 2. Wax dhibaato badan ahaansho. 3. Ku d.: wax, wax kale ku qasan ahaansho. 4. Ku d.: qof balwad aad u isticmaala ahaansho. 5. U d.: wax cid dhibaateeya ahaansho. m.f.dh, darnaan. la-mid: darsan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] bad, serious, tough, formidable; worse, worst

2

daran [feminine] n. small plant species growing on hard ground; it has a salty flavor and is eaten by camels

waa la naqliyay ✓

1

(Daran) N Limonium somalorum (Vierh) Hutch & Bruce. Plumbaginaceae.

2

C Limonium cylindrifolium (Forsk) Cuf. Plumbaginaceae.

3

N Selaginella yemensis (SW.)Spring. Selaginellaceae.

4

C,S Moringa longituba Engl. Moringaceae.

5

N Salsola pycnophylla Brenan. Chenopodiaceae.

6

N Sphaerocoma hookeri T. Anders. Caryophyllaceae.

7

N Zygophyllum album L. Zygophyllaceae.

8

N Trianthema crystallina (Forsk) Vahl. Aizoaceae.

9

N Trianthema salsoloides Oliv. Aizoaceae.

10

N Zygophyllum prismaticum Chiov. Zygphyllaceae.

11

C Zygophyllum simplex L Zygophyllaceae.

12

C,N Zygophyllum somalense Hadidi Zygophyllaceae.

13

N Suaeda micromeris Brenan. Chenopodiaceae.

14

N Suaeda fruticosa (L) Forsk. Chenopodiaceae.

15

N Portulaca foliosa Ker.-Gawl. Portulacaceae.

16

NN, Bari, C Lagenantha nogalensis Chiov. Chenopodiaceae.

waa la naqliyay ✓

-darnaa / darnayd: (adj) 1. severe (se-viyar) bad (baadh), serious (siiri-yas); tough (taf) harsh (haarsh)~ si daran. 2. daran -ta: (n) small salty plant eaten by camels ]

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax sidii hore ka liita. Shalay sidii uu ahaa maanta wuu ka daran yahay. Li: wacan.

2

daran -ta: (magac, dhedig, keli) geed cawseed dhulka ciidda dhanaan ka baxa oo xooluhu ku jeelbeelaan. Geelu darantii kuma dararine waaba ka daray. Dh: hayn, xudhuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Daray-ga)

2

Geed, jaadka berdaha ah, oo miro wanaagsan oo la cuno bixiya.

waa la naqliyay ✓

m.l (daray, m.dh) Geed weyn, ka baxa biyamareennada iyo qararka webiyada oo miro waaweyn, macaan oo la cuno leh; mukay.

waa la naqliyay ✓

m.l (daray, m.dh) Geed weyn, ka baxa biyamareennada iyo qararka webiyada oo miro waaweyn, macaan oo la cuno leh; mukay.

waa la naqliyay ✓

m. n. tree species, with edible fruit

waa la naqliyay ✓

1

(Darai) N Ficus quibeba Ficalho. Moraceae.

2

N Ficus sycomorus L. Moraceae.

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) 1. fresh (fareesh); juicy (jww-iz) ~ cusub 2. daray -ga: (n) tree with edible fruit

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) noloshaada oo hoos u dhacda.

2

daray -ga: (magac, lab, keli) geed ka mid ah jirdawaynta ahna midhood wayn oo ka baxa dhulka biyaha leh. Midho daray haddaan beri, duuduub ku ligi jirey, doorkan waxa aan hubsanayaa, dirxi inuu ku hoos jiro.

3

daray-ga: (magac, lab, keli) calaf la cuno oo cusub, gaar ahaan waxa dhulka ka soo baxa sida khudradda. Li: baryood, baarixi.

waa la naqliyay ✓