Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

Crotalaria pycnostachya 01

waa la naqliyay ✓

1

(Darbo) N Brachiaria ovalis Stapf. Gramineae. Celastraceae.

2

N, C Eriochloa fatmensis (Hochst. & Steud.)W.D. Clayton. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharaba-da)

2

1. Qoyaan sida dharabka u yar.

3

2. Waxtar yar; biid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax yar oo gasiin ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] dew; mist, light misty rain; small quantity; something of little importance

waa la naqliyay ✓

-da: (n) bit (bit); a small portion, little bit ~ xoogaa yar, inyar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qoyaan sida dharabka u yar oo caleemaha ku samaysma. Caleenta dharabo ayaa ka da'aysa. Dh: sayax.

waa la naqliyay ✓

1

de: dew; mist, light misty rain; [ext.] small quantity; [fig.] s.t. of little importance

2

lx: dharabo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: dharabo

waa la naqliyay ✓

1

(Darba-da)

2

1. Buro; bursad.

3

2. Nabar; laad.

waa la naqliyay ✓

1

darbo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Si xoog ah uu kubbad lugta loogu laado. 2. Khayaano faa'iido weyn lagu helo. la-mid: darbad (3).

2

darbo²: f.mg3 (-baday, -batay) 1. Darab qaadasho. 2. U d.: qof hawl isu diyaarin.

waa la naqliyay ✓

1

darbo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Si xoog ah uu kubbad lugta loogu laado. 2. Khayaano faa'iido weyn lagu helo. la-mid: darbad (3).

2

darbo²: f.mg3 (-baday, -batay) 1. Darab qaadasho. 2. U d.: qof hawl isu diyaarin. m.f.dh, darbasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. growth, wart; wound

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac ,dhedig, keli) u darraanta qadoodiga.

2

darbo da: (magac, dhedig, keli) is diyaarin iyo tabaabulshaysad.

waa la naqliyay ✓

1

de: growth, wart; wound

2

lx: darbo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: darbo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Dhaqdhaqaaqid, kicid (dhabayl).

waa la naqliyay ✓

v. move up, rise

waa la naqliyay ✓

(fal) wax dhabanaya oo boodh kicinaysa ahow.

waa la naqliyay ✓

1

de: move up, rise

2

lx: dhabo

3

pd: (dhabtay)

4

ps: v3b=

5

key: dhabo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) walxo dab nool ah oo ka soo finiina dab shidan.

waa la naqliyay ✓

(Harbo) N Sericocomopsis pallida (S. Moore) Schinz. Amaranthaceae.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Wax meel ku mudasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Wax meel ku mudasho. m.f.dh, dhaabasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhulka ku taago oo si fiican u qotonso. Waranka halkaa ku dhaabo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhabbe.

waa la naqliyay ✓

-dhabbada: (n) footpath (fuut-paath)-, oath (paath)-, road, street, way, ~ dhabbe, wadiiqo, jid, marin

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) jidka ama dariiqa la maro. Dh: dariiq, hilin, wadiiqo, dhabbe.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1 . Biyo yar wax ku qoyn. 2. Qof ulayn. 3. la-mid: dharki.

waa la naqliyay ✓

v. soak, dampen (the ground)

waa la naqliyay ✓

(fal) laxood ama wax kale, biyo, shaah, maraq iyo wixii la mid ah, ku qoo oo ka dhergi. Dh: goo.

waa la naqliyay ✓

1

de: soak, dampen (the ground) rw: dharab

2

lx: dharbi

3

pd: (dharbiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dharbi

waa la naqliyay ✓

Indigofera tinctoria [?] 10

waa la naqliyay ✓

1

(Dargo) S Clitoria ternatea L. Papilionaceae.

2

C Crotalaria pycnostachya Benth. Papilionaceae.

3

N Crotalaria saltiana Andr. Papilionaceae.

4

S Crotalaria laburnifolia L. Papilionaceae.

5

C,S Crotalaria comanestiana Volk. Papilionaceae.

6

N Crotalaria emarginella Vatke Papilionaceae.

7

N Crotalaria albicaulis Franch. Papilionaceae.

8

S, May Indigofera schimperi Jaub. & &Spach. Papilionaceae.

9

N Indigofera arabica Jaub. & Spach. Papilionaceae.

10

N Indigofera arrecta A. Rich. Papilionaceae.

11

N Indigofera articulata Gouan. Papilionaceae.

12

S Indigofera tinctoria L. Papilionaceae.

13

C Indigofera coerulea Roxb. Papilionaceae.

14

C Gloriosa minor Rendle. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharja-da)

2

Geed-cagaar yar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed nagaar laamo iyo caleemo jilicsan leh oo xooluhu aad u jecelyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed nagaar laamo iyo caleemo jilicsan leh oo xooluhu aad u jecelyihiin.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] small tree species, with milky sap

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed nagaadh ka baxa bannaannada oo la bah ah jaleelada.

waa la naqliyay ✓

1

de: small tree sp., with milky sap

2

lx: dharjo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: dharjo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qaday, -qatay) Ka dh.: noole, cunto ama cabbid ka dhergid.

waa la naqliyay ✓

Gloriosa minor 10

waa la naqliyay ✓

(fal) carrabka meel dul marmari oo wax ku naban kaga gooso ama dub ku xoodaami.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed cawsaad yaryar oo ad'adag.

waa la naqliyay ✓

1

dharabow¹: m.l Cudur cagaha dadka ka gala oo u yeela barar iyo dildillaac oo ka dhasha dhiriqda iyo dhoobada.

2

dharabow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax cudurka dharabowgu cagaha uga dhacay noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.l Cudur cagaha dadka ka gala oo u yeela barar iyo dildillaac oo ka dhasha dhiriqda iyo dhoobada.

waa la naqliyay ✓

m. n. infection of the foot caused by walking barefoot

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) disease that affects the foot; foot disease

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul, sayax yeelo.

2

dharabow-ga: (magac, lab, keli) dharab yeelasho. Dayrta ayuu dharabawgu bataa.

waa la naqliyay ✓

1

de: infection of the foot caused by walking barefoot

2

lx: dharabow

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: dharabow

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Maro, saan iyo wixi lamida qoyaan yar ku shubasho.

waa la naqliyay ✓

v. collect dew; get covered with dew

waa la naqliyay ✓

(fal) dharab yeelo.

waa la naqliyay ✓

1

de: collect dew; get covered with dew

2

lx: dharabso

3

pd: (dharabsaday)

4

ps: v3a=intr

5

key: dharabso

waa la naqliyay ✓

(Darobo) N Aizoon canariense L Aizoaceae.

waa la naqliyay ✓

1

charbon, n.m, - Curiyaha Kaarboonka (C); Dhuxusha; Dhulka laga soo qodo

2

charbon de bois - Dhuxul.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Qof dhaar marsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Qof dhaar marsasho. m.f.dh, dhaarsasho.

waa la naqliyay ✓

v. make someone take an oath, have someone swear on his own behalf

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. take an oath, have s.o. swear on his own behalf

2

lx: dhaarso

3

pd: (dhaarsaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: dhaarso

waa la naqliyay ✓

1

(Dharbin-ta)

2

1. Qoyaan dharabkoo kale ah u yeelid; biyo yar ku darid; biifid.

3

2. (xoolaha la lisayo) dharaq ku reebid; dharqin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. la-mid: dharbis. eeg dharbi. 2. la-mid: dharqin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) laxoox ama wax kale, biyo, shaah, maraq iyo wax la mid ah ku qoyn oo ka dhergin. Laxooxda dharbin la'aan laguma cuno. Dh: qoyn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dharbin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg dharbin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Dhul sare oo buuraley ah.

waa la naqliyay ✓

(Daror) S Commiphora ellenbechii Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Dawaarle, harqaanle. la-mid: dhartole.

waa la naqliyay ✓

m. n. tailor

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhar tolid oo kolba waxa la doonayo ka dhigid. Dh: dawaarin.

waa la naqliyay ✓

1

de: tailor

2

lx: dhartol

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dhartol

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Eegmo. 2. la-mid: dhawrid.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] caring, concern, care

waa la naqliyay ✓

1

de: caring, concern, care

2

lx: dhawrmo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-abs

5

key: dhawrmo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Xumaan, ceeb iyo wixi lamida iska ilaalin. 2. Wax ka cabsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Xumaan, ceeb iyo wixi lamida iska ilaalin. 2. Wax ka cabsasho. m.f.dh, dhawrsasho.

waa la naqliyay ✓

v. protect oneself

waa la naqliyay ✓

dhawrsaday/dhawrsatay: (v) be righteous (raay-jas); be virtuous; resist temptation ~ dhowrso

waa la naqliyay ✓

(fal) meelaha ay sumcadxumo ka iman karto iska jir; wixii xun ka gaabso. Dh: gaabso.

waa la naqliyay ✓

1

de: protect oneself

2

lx: dhawrso

3

pd: (dhawrsaday)

4

ps: v3a=

5

key: dhawrso

waa la naqliyay ✓

1

(Dhawrta-da)

2

Deeq la urursho oo laysu keeno oo wadajir, xag Ilaah loo baxsho; sadaqo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Deeq dad badan laga soo urursho oo sadaqo ahaan loo bixiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Deeq dad badan laga soo urursho oo sadaqo ahaan loo bixiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] food contributed to communal meal, alms

waa la naqliyay ✓

dhawrtada: (n) alms (al-mas) collection

waa la naqliyay ✓

1

de: food contributed to communal meal, alms

2

lx: dhawrto

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: dhawrto

waa la naqliyay ✓

1

(Daba-da)

2

1. Lafdhabarta (xiriirka) nafleydu afka ay ku dhammaato, oo mid dheer, sida tan lo'da iyo mid gaaban, sida tan riyahaba, leh.

3

2. Dhammaad; af.

waa la naqliyay ✓

1

dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.

2

dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho.

waa la naqliyay ✓

1

dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.

2

dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho. m.f.dh, dabasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabo) May Euphorbia glochidiata Pax. Euphorbiaceae.

2

S Sporobolus nervosus Hochst. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

-dabada: (n) 1. butt (hart); bum (bam); anus (eenes); ass (aas); buttocks (batakis) ~ Ex: dabo dharbaax; slap on the buttocks; spank (spaangk) 2. backside (baaksaydh); rear (rzyer); back end ~ gadaal. 3. tail (teeyl) ~ sayn 4.

2

dabo -dabtay / dabatay: (v) hunt by trapping; catch (kaj). 5. ka dabo imow: (expression) go after someone

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timo tidco ama sooho. Dabo timaha oo cidna ha sugin.

2

dabo: (fal) ugaadh dabin u dhigo. Dabo oo dubo ugaadha dibad laguma gaajoodo.

3

dabo: (fal) neef yar oo qaan ah, caano ku bukoo. Nayshii falanfalxadii bay ku dabatay. Dh: daabo.

4

dabo-da: (magac, dhedig, keli) halka ay lafdhabartu ku dhammaato ee xayawaanka qaarkii oo badkood dheeraata badhna gaabata. Lo'du dabadeeday daqsiga iskaga celisaa.

5

dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha wax uu ku idlaadaan. Arrin aan hor iyo dabo toona lahayn bay noo dhiibeen. Dh: billow, af.

6

dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha ka mid ah jirka noolaha ee xaarku ka soo baxo. Dabo iyo dhul is hurran, Dh: futo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dara-da)

2

(legdan) gacan qofka surka lagaga maro oo lagu ceejiyo, waana wax reebban (= daro waa dirir)

waa la naqliyay ✓

1

daro¹: m.dh 1. Tab awrtu u dagaasho oo ratigu luquntiisa dulmariyo luqunta ratiga kale isla markaana cududda ku dhegaayo. 2. Tab legdinta ka mid ah oo uu qof gacanta kaga maro qoorta qof kale.

2

daro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho. m.f.dh, darasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. strangle-hold (in wrestling)

waa la naqliyay ✓

-darada: (n) strangler (straangalar); specially, while wrestling —daree -yey / dareysay: (v) strangle (straangal)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) wax, wax kale ku kordhi.

2

daro: (fal) (ku ~) qof, qof kale u guuri.

3

daro: (fal) (isku ~) dhawr waxyaalood mar qudha isku qaado.

4

daro -da: (magac, dhedig, keli) hab ka mid ah qaabka la isu legdo, oo gacan qofka qoorta lagaga qabto oo lagu ceejiyo ama awrtu u dagaallanto oo qoortiisa iyo jeenigiisa hore inta u dhaxaysa uu geliyo luqunta awrka kale ee uu la dagaallamayo. Daro waa dirir. Dh: xuurto, qallaxato, darayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: strangle-hold (in wrestling)

2

lx: daro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: Its serious now.' (i.e., no longer play) [saying]

6

xv: Daro waa dirir.

7

key: daro

waa la naqliyay ✓

1

(Dhab-ta)

2

Aan cayaar iyo kaftan ahayn ee run ah; wax jira; wax sugan.

3

2. Oogada dadka inteeda u dhexaysa laabxuunshada iyo lowyaha oo kolka qofku fadhiyo lagu qaban karo ama lagu hayn karo wax kasta.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax run ah oo kaftan iyo ciyaar ahayn; xaqiiq. 2. Xuddunta iyo lowyaha inta u dhexeysa (dad).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax run ah oo kaftan iyo ciyaar ahayn; xaqiiq. 2. Xuddunta iyo lowyaha inta u dhexeysa (dad).

waa la naqliyay ✓

dharbo