dharaar — Macnaha & Turjumaada

1

(Dharaar-ta)

2

Waqtiga u dhexeeya qorrax-soobbaxa iyo qorraxdhaca; labiyotobanka saac oo qorraxdu soo jeeddo; maalin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Maliin. 2. Qado. 3. Meel aqalka ka mid ah, si gaar ah loo goglay, oo ilmaha dhashay la seexiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Maliin. 2. Qado. 3. Meel aqalka ka mid ah, si gaar ah loo goglay, oo ilmaha dhashay la seexiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. day, day-time, daylight hours

waa la naqliyay ✓

name-m day light

waa la naqliyay ✓

-ta / tii: (n) day (dheey) ~ maalin. Ex: dharaartii aan kulanay; the day we met

waa la naqliyay ✓

1

Di giorno

2

Day time

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil wiil dhashay milay dharaar ah oo qorraxdu badhtan joogto.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) maalinta, inta ay cadceeddu soo jeeddo; inta iftiin qorraxdu jiro. Dh: hadh. Li: habeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: day, day-time, daylight hours

2

lx: dharaar

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f-time

5

xe: and for two days

6

xv: beri, maalin

7

key: dharaar

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid qado siin.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax habeen ama aroor hore la qaban lahaa dib u dhig illaa duhurka ama barqada la gaadhayo. Li: guuri.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Waqti dharaar ah wax cunid.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh milay dharaar ah dhalatay.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Raagsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Raagsasho. m.f.dh, dhararid.

waa la naqliyay ✓

v. wait anxiously ~ impatiently for

waa la naqliyay ✓

1

de: wait anxiously ~ impatiently for

2

lx: dharar

3

pd: (dhararay)

4

ps: v1=tr

5

key: dharar

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Madaxa. 2. Dhafoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharaan-ka)

2

Dhar aan cusbayn ama aan qaali ahayn oo la xirto marka hawlaha gacanta qaarkood la qabanayo; dharka intiisa lagu adeegto.

waa la naqliyay ✓

1

(Kharaar-ka)

2

Dhadhan la kahdo oo aan macaaneyn; xaraar; qaraar.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xarąar¹.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): bitter taste; bitter, acrid, sour

waa la naqliyay ✓

amer.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bitter (bitar) ~ qaraar, xaraar

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax dhadhankiisu aanu macaanayn. Dh: qadhaadh, qaraar.

2

kharaar: (fal) aad uga dhereg, ka soo go', ka xiisa goo. Dh: qaraar.

waa la naqliyay ✓

1

de: bitter taste; [atr.] bitter, acrid, sour

2

lx: kharaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: xaraar

6

key: kharaar

waa la naqliyay ✓

1

(Ayaan-ka)

2

1. Xoog la moodo inuu dadka u keeno xumaan ama samaan; cawo; hoodo; ul; nasiib;

3

2. (Ayaan-ta) Qorrax-soo-baxa iyo qorraxdhaca inta u dhexaysa oo iftiinka ah; maalin; dharaar; casho.

waa la naqliyay ✓

1

(Beri-ga)

2

1. Waa; jeer; seben.

3

2. Afar iyo labaatan saac; dharaar; maalin; casho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharaarasha-da)

2

1. Dharaar cunno cunid; harimaysasho.

3

2. (ku dharaarasho) Maalin meel joogid.

waa la naqliyay ✓

Dharaartu leedahay; maalmeed.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Maalin-ka) Maalinta.

2

2. (Maalin-ta) a) 12ka saac oo iftiinka ah oo qorraxdu soo jeeddo; waqtiga habeenka, waqtiga ka dhigan, b) Dharaar; casho; ayaan. c) Qof neef irmaan ammaaneysiin, si uu caanaha uga maalo; maalis.

waa la naqliyay ✓

1

ayaan¹: m.l Awood qarsoon oo qofka la socota dhalashada ilaa dhimashada qofka, sababna u noqota xumo iyo samo waxa uu la kulmayo; nasiib; hoodo.

2

ayaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dharaar iyo habeenkeed; maalin.

waa la naqliyay ✓

1

beri¹: m.l 1. Waqti aan xaddidnayn ee la soo dhaafay; waa; jeer; seben. 2.(-iyo m.dh) Dharaar iyo habeenkeeda. 3. B.ga: maanta.

2

beri²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Maalin bilaabasho, waagii baa bariyay.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dharaaro. la-mid: dharaarad (2).

waa la naqliyay ✓

1

dharaarmaal¹: m.l 1. Maalidda xoolaha maalin weyn la maalo. 2. D. ah: qof si tuugo ah xoolaha maalintii u maala. 3. la-mid: dharaarmaalid.

2

dharaarmaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Xoolo maalin weyn lisid. 2. Xoolo si tuugannimo ah maalin u maalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dharaarmaal². la-mid: dharaarmaal¹ (3).

waa la naqliyay ✓

m.dh Dharaarmaal ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dharaaroomanee.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dharaarsasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dharaarso. la-mid: dharaarsad, dharaarsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharaarad-ka)

2

Dharaarasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qado. 2. la-mid: dharaarasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. spending the day; day-time meal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg dharaarasho.

waa la naqliyay ✓

1

a: dharaarasho (/da) [n6-f]

2

de: spending the day; [ext.] day-time meal

3

lx: dharaarad

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: dharaarad

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dharaarin-ka) Duleed.

2

2. (Dharaarin-ta) Maalin; dharaar.

waa la naqliyay ✓

1

dharaarin¹: m.l Duleed.

2

dharaarin²: m.f.dh eeg dharaari.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., loc. open country (outside the encampment)

2

dharaarin vl. n. daytime happening ~ event (meal, entertainment, etc.)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax habeen ama aroor hore la qaban lahaa dib u dhigid illaa duhurka ama barqada la gaadhayo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dharaarsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Subax meel in muddo ah ku daahid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhardhaar-ka)

2

Dhagxanta dabka ku wareegsan oo dheriga wax lagu karinayo sidda, midkood; (ama dhadhaar).

waa la naqliyay ✓

1

dhardhaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Dhagxaanta dabka ku wareegsan oo dheriga wax lagu karinayo la korsaaro midkood. 2. Dhagax weyn oo la qaadi karo. 3. la-mid: dhardhaarid. la-mid: dhadhaar¹.

2

dhardhaar²: m.dh Naxash.

3

dhardhaar³: m.dh (-rro, m.dh) (xisaab) Weedh ama hawraar loo qaatay run iyada oo aan la caddeyn, taas oo laga sii diiri karo weedho ama aragtiyo kale. Marka xisaabi la caddeynayo dhadhaarradu badanaaba waxa ay yihiin qaacidooyin la yaqaan oo sidooda loo qaato, maxaa yeelay caddeyntooda ayaa hore loo dhisay.

4

dhardhaar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) Weel wax lagu karinayo dhagxaan u dhigid. la-mid: dhadhaar².

waa la naqliyay ✓

1

dhardhaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Dhagxaanta dabka ku wareegsan oo dheriga wax lagu karinayo la korsaaro midkood. 2. Dhagax weyn oo la qaadi karo.

2

dhardhaar²: m.dh Naxash.

3

dhardhaar³: m.dh (-rro, m.dh) (xisaab) Weedh ama hawraar loo qaatay run iyada oo aan la caddeyn, taas oo laga sii diiri karo weedho ama aragtiyo kale. Marka xisaabi la caddeynayo dhadhaarradu badanaaba waxa ay yihiin qaacidooyin la yaqaan oo sidooda loo qaato, maxaa yeelay caddeyntooda ayaa hore loo dhisay.

waa la naqliyay ✓

m. n. one of the three stones used to support a cooking pot

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) one of the stones used to support the cooking pot; fire place

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg dhadhaar.

2

dhardhaar -ka: (magac, lab, keli) saddexda dhagax ee dheriga la karinayo haya mid ka mid ah. Dhardhaar aan jabayn qaado. Dh: dhadhaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: one of the three stones used to support a cooking pot

2

lx: dhardhaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dhardhaar

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhawraarin u samayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhawraarin u samayn. m.f.dh, dhawraarin.

waa la naqliyay ✓

1

(Daardaar-ka)

2

Daardaarid.

waa la naqliyay ✓

1

daardaar¹: m.l la-mid: daardaarid.

2

daardaar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid. 2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid. 2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi. m.f.dh, daardaarid.

waa la naqliyay ✓

v. kindle ~ light several fires; annoy, irritate

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) marka laga cadhaysiiyo qof waalan ama la taabtaabto bahal cadho xun. Ninka waalan daardaarka ka dhaafa haddii kale wuu idin dagaali. Dh: juqjuqayn, daandaansi, maagid, daardaaris.

2

daardaar-ka: (magac, lab, keli) cid u baahan, talo u jeedin. Dh: dardaaran.

waa la naqliyay ✓

1

de: kindle ~ light several fires; [fig.] annoy, irritate

2

lx: daardaar

3

nt: daardaar (ka) [vn-m]

4

pd: (daardaaray)

5

ps: v1=pl

6

key: daardaar

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Maro yar, aan cusbayn oo la xirto inta hawl la hayo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Maro yar, aan cusbayn oo la xirto inta hawl la hayo.

waa la naqliyay ✓

Common N. work clothes

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dharka shaqada loo sito. Dh: dhaaran.

waa la naqliyay ✓

1

de: work clothes

2

lx: dhaaraan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2(c)-m

5

key: dhaaraan

waa la naqliyay ✓

1

dhadhaar¹: m.l la-mid: dhardhaar¹.

2

dhadhaar²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: dhardhaar4.

waa la naqliyay ✓

Axiom

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dheriga saar dabka. Caawa looma dhadhaarin xeraad reerka.

2

dhadhaar: (fal) is maqiiq oo yool saaniya isku sii daa. Ninkii saaxiibkaa, maanta lacag buu waayoo, hooyadii buu isku dhadhaaray.

3

dhadhaar-ka: (magac, lab, keli) saddexda dhagax ee la iska horkeeno ee dheriga la dul saaro mid ka mid ah. Dhardharka ha dhaqaajin dherigaa dhiciye.

waa la naqliyay ✓

[DEGAYAR] Boscia coriacea 01

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wakhti adag oo abaar ama colaad ay jirto. Dhahar waa halkiisii dhibna wayna haystaa. Li: barwaaqo, berisamaad.

waa la naqliyay ✓

1

dharbaax¹: m.dh la-mid: dharbaaxo.

2

dharbaax²: f.g1 (-xay, -xday) Wax dharbaaxo ku dhufasho. la-mid: dharbaaxee, dhirbaax², dhirbaaxee.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-xay, -xday) Wax dharbaaxo ku dhufasho. m.f.dh, dharbaaxid. la-mid: dharbaaxee, dhirbaax, dhirbaaxee.

waa la naqliyay ✓

v. slap, strike, hit; box someone's ears

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) slap (islaap); smack (ismaak); slap with the open hand

waa la naqliyay ✓

(fal) gacantaada oo kala baxsan kaga dhufo wajiga ama meel kale oo jidhka ka mid ah. Dh: dhirbaax.

waa la naqliyay ✓

1

de: slap, strike, hit; box s.o.'s ears

2

lx: dharbaax

3

pd: (dharbaaxay)

4

ps: v1=

5

key: dharbaax

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dharan. la-mid: dharnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n. nudity, state of being naked

waa la naqliyay ✓

1

de: nudity, state of being naked {UJ}

2

lx: dharraan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f

5

key: dharraan

waa la naqliyay ✓

m.l Xarig dheer oo xoolaha lagu xiro si uu u daaqo una fogaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax kharaar ka dhigid. la-mid: xaraari.

waa la naqliyay ✓

v. cause something to be bitter

waa la naqliyay ✓

(fal) wax dhadhan khadhaadh ka dhig. Dh: khadhaadhi, qaraari.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause s.t. to be bitter

2

lx: kharaari

3

pd: (kharaariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: kharaari

waa la naqliyay ✓

1

(Gararo) NFD, S Sterculia africana. (Lour) Fiori Sterculiaceae.

2

NFD, S Sterculia rhynchocarpa K.Schum. Sterculiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka ama qoraalka qaybta hordhaca u ah. Araar kooban ka dib, wuxuu u daadegay akhrintii gabayga. Dh: gogoldhig. hordhac. Li: gabagabo, gunaanad.

waa la naqliyay ✓

1

(Darar-ta)

2

(xoolo) kolka xooluhu jiilaalka ka baxaan oo roob degaan oo dhergaan, caano badan yeeladkooda.

waa la naqliyay ✓

1

darar¹: m.l 1. Caano badan oo candho xoolaad ku yaal. 2. la-mid: dararid.

2

darar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Neef xoolo ah candhadiisa caano badan ka muuqasho.

waa la naqliyay ✓

1

darar¹: m.l Caano badan oo candho xoolaad ku yaal.

2

darar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Neef xoolo ah candhadiisa caano badan ka muuqasho. m.f.dh, dararid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. renewed milk-production after drought

2

darar v. have ~ produce more milk

waa la naqliyay ✓

name-m prosperer (born during the good pasture season)

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) yield or supply; more milk

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef irmaan, caano badi barwaaqaw.

2

darar -ka: (magac, lab, keli) neef irmaan, caano badin iyo barwaaqoobid.

3

darar -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo irmaan oo intay cosob daaqeen caano badan candhadooda ku jiiraan. Dh: candhokar.

waa la naqliyay ✓