ereyga

dhar

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhar

DHAN
1

(Dhar-ka)

2

Wax laga sameeyo dunta cudbiga, dhogorta, xariirta iyo waxyaalo kale oo badan: badanaa dadkaa qaata oo huwada; hub; marashi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dhar

DHAN
1

dhar¹: m.l 1. Nooc huga ka mid ah, cudbi, dhogor, xariir iyo wixi lamida ka samaysan oo dad ku xirto ama huwado. 2. Lebbis.

2

dhar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Caleen, ubax iyo wixi lamida nafaqo ama biyo la'aan awgeed la duubmid. 2. Wax haryuub leh ahaansho. la-mid: dhad (1).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dhar

DHAN
1

dhar¹: m.l 1. Nooc huga ka mid ah, cudbi, dhogor, xariir iyo wixi lamida ka samaysan oo dad ku xirto ama huwado. 2. Lebbis.

2

dhar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Caleen, ubax iyo wixi lamida nafaqo ama biyo la'aan awgeed la duubmid. 2. Wax haryuub leh ahaansho. m.f.dh, dharid. la-mid: dhad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dhar

DHAN
1

v. be stunted

2

dhar m. n. clothes; cloth, fabric, material

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dhar

DHAN
1

-ka: (n) clothes (kalowthz)-, clothing (kalow-thing)-, garments (gaar-mentis); apparel (a-paarel); fabric (faab-rik), material ~ hu, marriin, marsho.

2

dhar cayaareed: (n) sports uniform, track-suit.

3

dhar shaqaale: (n) overalls (over-oolis);

4

dharka hoose: underwear

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Dhar

DHAN
1

Abiti

2

Clothing

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dhar

DHAN

-ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo la huwado ama la isku asturo. Dhar aad lahayn dhaxan kaama tiro. Dh: hu'.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

dhar

DHAN

ثوب

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dahar

DHAFAN
1

(Dahar-ta)

2

1. Daar, sar.

3

2. Geed weyn oo aan qorraxood ahayne harac ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dahar

DHAFAN

m.l (dahar, m.dh) 1. Geed weyn oo harac ah. 2. Dhismo hoos leh, qabriyada laga ag dhiso oo Quraanka lagu akhriyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dahar

DHAFAN
1

f. n. house, building

2

dahar [feminine] n., [collective] tree species

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dahar

DHAFAN
1

-ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo hadh fiican leh. Dahar baan hadhgalay. Dh: damal.

2

dahar-ka: (magac, lab, keli) dhisme lagu sameeyo xabaalaha.

3

dahar-ta: (magac, dhedig, keli) daar ama sar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhaar

DHAFAN
1

(Dhaar-ta)

2

Hadal cad oo Ilaah markhaati looga dhiga hayo, in run la sheega hayo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dhaar

DHAFAN

m.dh Caddayn magaca Eebbe lagu adkeynayo in wax laga run sheegayo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dhaar

DHAFAN

m.dh Caddayn magaca Eebbe lagu adkeynayo in wax laga run sheegayo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dhaar

DHAFAN

f. n. oath, swearing

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dhaar

DHAFAN
1

-ta: (n) oath (owz/i) ~ dhaarasho

2

dhaar -tay / atay: (v) swear an oath; take one's oath

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Dhaar

DHAFAN
1

Giuramento

2

Oath

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dhaar

DHAFAN

-ta: (magac, dhedig, keli) si loo hubiyo inuu qofku run sheegayo, hadal la isku aamino oo kama danbaynta, la maro wax la aaminsan yahay sida Muslimiintu magaca Eebbe u maraan. Dh: wacad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

dhaar

DHAFAN
1

de: oath, swearing

2

lx: dhaar

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: dhaar

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

dhaar

DHAFAN

يَمِينِ، قَسَم

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dharo

DHAFAN

-da: (magac, dhedig, keli) walxo dab nool ah oo ka soo finiina dab shidan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhawr

DHAFAN
1

1. (Dhawr-ka) Tiro kow ka badan sagaalna aan dhaafin.

2

2. (Dhawr-ta) Wixii waxyeello leh oo dhan; cabsi; dugaag.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dhawr

DHAFAN
1

dhawr¹: m.l.t Tiro laba ka badan kana yar siddeed. la-mid: dhowr.

2

dhawr²: m.l Erey ereyada lammane ah lagu isticmaalo oo 'xannaano' ama 'difaac' micneeya. Tusaale: “Dhididdh.”, “Hantidh.”

3

dhawr³: m.dh Wixii waxyeello leh oo dhan.

4

dhawr⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Xumo ka ilaalin; xannaanayn. 2. Fiirin; u jeedid; eegid. 3. Sugid; korosho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dhawr

DHAFAN
1

dhawr¹: m.l.t Tiro laba ka badan kana yar siddeed. la-mid: dhowr.

2

dhawr²: m.l Erey ereyada lammane ah lagu isticmaalo oo 'xannaano' ama 'difaac' micneeya. Tusaale: Dhidid dh., Hanti dh.

3

dhawr³: m.dh Wixii waxyeello leh oo dhan.

4

dhawr⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Xumo ka ilaalin; xannaanayn. 2. Fiirin; u jeedid; eegid. 3. Sugid; korosho. m.f.dh, dhawrid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dhawr

DHAFAN
1

v. take care of, protect (against), watch over; look closely at, observe closely, scrutinize; expect, await, watch for

2

dhawr m. n., num-m (adj.): group, small number (less than ten); some, several, a few

3

dhawr [feminine] n. terror, something frightening ~ dangerous

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dhawr

DHAFAN

-ay -tay: (v) 1. wait (weeyt); / await (a-weeyt); hold on (holdh-on); pause (paaws)~ sug, dhowr. 2. expect (ikis-pekt); anticipate (an- tisi-peeyt) filo, ka dhursug. 3. (n) couple (ka-pal) several (se-varal) ~ xoogaa. Ex: dhawr jeer; several times

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Dhawr

DHAFAN
1

Alcuni

2

Some

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dhawr

DHAFAN
1

(fal) dhanka wax kaa jiro u jeedso. I soo dhawr! Dh: fiiri, day, jalleec, jeedaali, dhugo.

2

dhawr: (fal) ilaali oo daranyada ka dhaw. Reerka waraabaha ka dhawr.

3

dhawr: (fal) (ka ~) wax jabaya ama meel bugta aayar oo ilaali. Gacanta ku jaban, dhaqdhaqaaqa ka dhawr. Dh: miyir.

4

dhawr: (tilmaame) waxoogaa aan tiradoodu badnayan. Dhawr neef oo geel ah ayuu leeyahay.

5

dhawr -ka: (magac, lab, keli) tiro aan la xaddidin oo hal ka badan tobanna ka yar. Waxad degdeg ugu celcelisaa 'aqal dhawr gu' dhisnaa dabar dhawr gu' dhexyaal'.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Armaajo

DHAABAN
1

(Armaaja-da)

2

Gurgur badanaa qori ah oo qaabab badan loo yeelo, oo dharka iyo waxyaalo kaleba lagu gurto (ama armaadyo).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Arrad

DHAABAN
1

(Arrad-ka)

2

Dhar la qaato la'aan; qaawanaan ku dhowaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Arradan

DHAABAN

Arrad hayo; dharkii hore ka dhammaaday ama calallo ka noqday.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Arradbax

DHAABAN
1

(Arradbax-a)

2

Arrad ka bax; dhar helid; arratir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Arradbixin

DHAABAN
1

(Arradbixin-ta)

2

Dhar arratir ah siin; arrad ka bixin; arratirid

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Arradid

DHAABAN
1

(Arradid-da)

2

Dhar la qaato waayid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Arratirasho

DHAABAN
1

(Arratirasha-da)

2

Dhar lagu arradbaxo qaadasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Asay

DHAABAN
1

(Asay-da)

2

Dhar cad ama madow oo afadu qaadato kolka saygu ka dhinto; hangal; weer.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ayaan

DHAABAN
1

(Ayaan-ka)

2

1. Xoog la moodo inuu dadka u keeno xumaan ama samaan; cawo; hoodo; ul; nasiib;

3

2. (Ayaan-ta) Qorrax-soo-baxa iyo qorraxdhaca inta u dhexaysa oo iftiinka ah; maalin; dharaar; casho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baaldi

DHAABAN
1

(Baaldi-ga)

2

1. Saxan weyn oo ballaaran oo dharka lagu mayro, baaf.

3

2. Weel macdan ama caag ah oo siddo leh oo biyaha lagu qaato; siilad; wadaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baali

DHAABAN
1

1. (Baali-da) Naagta aan hufnaanta nafteeda iyo aqalkeeda daryeelin; basari; goonbaar; areebo.

2

2. (-') (dhar) duug; dhammaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baati

DHAABAN
1

(Baati-ga)

2

Dhar jilicsan oo midabyo leh oo la tosho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Babbin

DHAABAN
1

(Babbin-ta)

2

Dabayl fadhida dhaqdhaqaaq gelin; dhar iyo wax la mid ah, dabayl dhabanaysa dhexdeeda ku kala bixin; babbis, dab bixi waayey ku ololin, ama wax kulul ku qaboojin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Badhan

DHAABAN
1

(Badhan-ka)

2

Geed, wax yar ah, oo xalleefsan oo wareegsan oo dhexda daloollo ku leh, oo dharka lagu kor tolo oo inta ilaha (daldaloollada) laysu suro, dacallada isku qabta oo isku xira; guluus.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bafto

DHAABAN
1

(Bafta-da)

2

Jaad dharka la qaato ka mid ah oo cad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Beri

DHAABAN
1

(Beri-ga)

2

1. Waa; jeer; seben.

3

2. Afar iyo labaatan saac; dharaar; maalin; casho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bijaama

DHAABAN
1

* (Bijaama-da, Bijaama-ha)

2

Iskujoog (surweel iyo gashi) ka samaysan dhar jilicsan, oo guriga gudihiisa lagu qaato ama lagu seexdo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Biyammaceyn

DHAABAN
1

(Biyammaceyn-ta)

2

Dhar ama wax kale oo biyo dhanaan lagu mayray, biyo macaan uga danbaysiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Booc

DHAABAN
1

1. (Booc-a) Hunguri; cune.

2

2. (Booc-da) Geed aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro waaweyn oo afuufan leh; wuxuu lee yahay liil jilicsan oo qurux badan oo xargo iyo dhar iyo waxyaalo kale laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bood

DHAABAN
1

1. (Bood-da) Hab dharka loo mayro oo loo caddeeyo.

2

2. (Bood-ka) Midabyada fardaha mid ka mid ah: caddaan cawl yari ku dheehan yahay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dar

DHAFANDHAAF
1

1. (Dar-ka) a) Yeelka xoolaha lagu shubo mid kamid ah oo ka samaysan harag weyn oo wareegsan oo gadow leh; b) meelo dhisan oo loogu talaggalay in biyuhu ku soo ururaan ama lagu shubto; qabaal; berked. c) Dad; duul.

2

2. (Dar-ta) Daraad; aw.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dar

DHAFANDHAAF
1

dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.

2

dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.

3

dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dar

DHAFANDHAAF
1

dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.

2

dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.

3

dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin. m.f.dh, darid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dar

DHAFANDHAAF
1

v. scoop, dip out; attach, join; add

2

dar v. dive (into), plunge; sink; become absorbed, engrossed

3

dar [feminine] n. sake, reason

4

dar m. n. trough (drinking ~ cement); skin for carrying water (to animals)

5

dar m. n., [collective] people, ancestry, lineage, generation

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dar

DHAFANDHAAF
1

-ay / tay: (v) scoop (iskuup); dip into ~ dhexgali. Ex: dar qaadada; scoop with the spoon

2

kadar -ay / tay: (v) make troublesome or worse; aggravate (ag-ri-veeyt)

3

isku dar: (v) mix (miksi)', join together; add up ~ isku qas

4

dar alla: (adj) innocent (ina-sent)-, honest (oonasti)

5

dar -ka: (n) a water container at the comer of the well, where animals are watered; a watering place ~ qabaal

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dar

DHAFANDHAAF
1

(fal) weel dareere dhexgeli oo wax kaga soo qaad. Biyo ii soo dar.

2

dar: (fal) (ka sii ~) cudur sidii hore ka sii liido Dh: xumow.

3

dar: (fal) «ku tiro hore tiro danbe ku biiri oo u gee.

4

dar: (fal) (ku ~) wax hore u yiil ama meel ku jirey wax danbe ku kordhi, ku biiri. Caanaha dhayda ah dhanaan ku dar.

5

dar-ka: (magac, lab, keli) dad wada socda. Darka innoo yimid wax la cuno iyo wax la cabbo siiya. Dh: duul.

6

dar -ka: (magac, lab, keli) weelka biyaha xooluhu ku cabaan oo ka mid ah yeelka xoolaha lagu shubo oo ka samaysan harag, dhoobo, shamiito ama geed laga qoray. Daymayda jalleecada, sidii geel dar loo horey,saw kuma dunuunucin. Dh: qabaal.

7

dar-ta: (magac, dhedig, keli) waxii hore waxa uu yama raadka uu ka tegay. Hadalxumadiisa darteed ayaa uu u dhintay. Dh: daraad, awgeed.

8

dar -ka: (magac, lab, keli) meesha labo dixood, laagood ama webi ay ku kulmaan. sababay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

dar

DHAFANDHAAF
1

de: sincerely; honestly

2

lx: dar

3

pd: \pd-alla

4

ps: adv-expr

5

key: dar

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Har

DHAFANDHAAF
1

(Har-ka)

2

Waxa ifku qabto, hooska uu bixiyo; hoos; hoosiis.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

har

DHAFANDHAAF
1

har¹: m.l (-rar, m.l) 1. Wax if qabtay hooska uu bixiyo. 2. Meel dusha ka dedan, waab, guri iyo wixi lamida hooskooda qabow.

2

har²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Digo iyo wixi lamida meel ka xaarid. 2. (f.mg) Safar iyo wixi lamida dad u bixi lahaa mid ka mid ah ka baaqasho. 3. (f.mg) Qof dad uu la socday ka gaabin. 4. (f.mg) Wax la isticmaalay in yar ka baaqi noqosho. 5. (f.mg) U h.: qof dhintay xoolo ka dhaxlid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

har

DHAFANDHAAF
1

har¹: m.l (-rar, m.l) 1. Wax if qabtay hooska uu bixiyo. 2. Meel dusha ka dedan, waab, guri iyo wixi lamida hooskooda qabow.

2

har²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Digo iyo wixi lamida meel ka xaarid. 2. (f.mg) Safar iyo wixi lamida dad u bixi lahaa mid ka mid ah ka baaqasho. 3. (f.mg) Qof dad uu la socday ka gaabin. 4. (f.mg) Wax la isticmaalay in yar ka baaqi noqosho. 5. (f.mg) U h.: qof dhintay xoolo ka dhaxlid. m.f.dh, harid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

har

DHAFANDHAAF
1

v. stay (behind), remain, be left over

2

har m. n. shade, shadow

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

har

DHAFANDHAAF
1

-ay / tay: (v) continue to stay after others have gone or left; remain (ri meeyn); stay (isteey) ~ hadh, joog

2

har -ka: (n) shadow (shaadhow); shade (sheeydh) ~ har, hoos,

3

hadh leh: (adj) shady (sheeydhi) ~ hoos leh; shade (sheeydh)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

har

DHAFANDHAAF
1

(fal) cid soconaysa, ka hadh.

2

har: (fal) salabe qaado oo meel qashin yaallo nadiifi. Aqalka hortiisa har. Dh: xaadh, fiiq, dug, salabee.

3

har -ka: (magac, lab keli) eeg hadh.

4

har-ta: (magac, dhedig, keli) meel ballaadhan oo godan oo biyuhu fadhiistaan oo Allasamee ah ama la qoday. Dh: balli Wa: haro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

har

DHAFANDHAAF

ظَلَّ

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

char

DHAFANDHAAF

/jaar (v) dhuhuloowow (gubuthow).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

char

DHAFANDHAAF
1

char, n.m. - Taangi; Haan Biyeed ama Batrool iwm, kaare.

2

de combat - dubaabad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daar

DHAFANDHAAF
1

(Daar-ta)

2

Aqal dhagax laga dhisay; sar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daar

DHAFANDHAAF
1

daar¹: m.l 1. Xabad. 2. (-rar, m.l) Daloolka yar ee haruubka dhiisha ama haanta. 3. (-rar, m.l) Cuf yar oo la geliyo daloolka haruubka dhiisha ama haanta. 4. Hilib jiir ah oo sararta inteeda dambe ee araxda xigta saaran.

2

daar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd.

3

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daar

DHAFANDHAAF
1

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

2

daar: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd. m.f.dh, daarid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daar

DHAFANDHAAF
1

f. n. stone house ~ building

2

daar v. light, kindle, ignite

3

daar v. touch, strike; annoy ~ disturb someone

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Daar

DHAFANDHAAF

nickname; name-m igniter; ignite, instigate

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daar

DHAFANDHAAF
1

-ay/tay: (v) turn on (teen on)-, switch on. Ex: nalka daar; turn on the light bulb ~ shid. 2. kindle (kin-dhal)-, ignite (ignaayt)

2

daar -ta: (n) stone house ~ sar

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Daar

DHAFANDHAAF

magac loo baxsho wiil u dhashay reer gabdho badan oo hooyadii u aragtay in uu yahay dabdaare ama iftiinshide.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daar

DHAFANDHAAF
1

(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah oo densan, shid ama noolee. Dabka innoo daar dhaxan baa jirtee. Dh: huri.

2

daar: (fal) cid kale, farogelin kula kac. Kuma daaree ha i daarin. Dh: gardarrayso.

3

daar: (fal) koox wax u billow sida ciyaar, legdin ama orod. Xantaysiga noo daar Daahiraw.

4

daar-ka: (magac, lab, keli) dalool yar oo loo yeelo daboolka dhiilaha caanaha lagu lulo oo qori ama maydhax iyo wixii la mid ah lagu juqaalo. Marka la rabo in la ogaado ciirtu inay cagaartay ama baxday, intii laga qaado juqaalka ayaa caanaha lagu soo dhiijiyaa ama lagu soo daariyaa gacanta si looga fiiriyo inay subag dhashay iyo in kale ciirtu. Daarka juf caauhu yaanay daadanine.

5

daar -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wareegsan oo weelasha qaarkood sida dhiilaha, dabool looga dhigo oo afkooga la le'egaysiiyo.

6

daar -ka: (magac, lab, keli) meel halbawle ah oo jidhka ka tirsan. Dh: halbowle.

7

daar-ka: (magac, lab, keli) maddiil aad u afbadan oo wax lagu jaro. Dh: muus, sakiin, mandiil.

8

daar -ka: (magac, lab, keli) sal dhinaca dhulka xiga u ballaadhan oo gorfaha dabaqyada iyo wixii la mid ah, xagga danbe lagaga tolo si ay ugu joogsadaan. Marakabka daarka waxa loogu tolay meel ha joogsado e. Dh: sariirta.

9

daar-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh ah oo sararta inteeda dambe ee adhaxda xigta saaran.

10

daar-ta: (magac, dhedig, keli) dhisme ka samaysan dhagax. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee, illeyn xalay roobkii baa da'ay.

11

daar-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama dareere kale, wax yar oo laga shubo.

12

daar-ta: (magac, dhedig, keli) sallaanka meesha malabku ku jiro lagu fuulo ama lagu gaaro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

dear

DHAFANDHAAF

/dhiyar/ (adj) 1. qaali (qof aad loo jecelyahay) (adj) 2. qaali ah (qiime sare jooga).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

dear

DHAFANDHAAF

a., (costly) adag, ganac adag.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

dha'

DHAFANDHAAF
1

de: DH [digraph letter of the Somali alphabet] Voiced post-alveolar retroflex stop; can be double, but is not spelled as such; changes to R when not the first consonant in most dialects

2

lx: dha'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: dha'

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhab

DHAFANDHAAF
1

(Dhab-ta)

2

Aan cayaar iyo kaftan ahayn ee run ah; wax jira; wax sugan.

3

2. Oogada dadka inteeda u dhexaysa laabxuunshada iyo lowyaha oo kolka qofku fadhiyo lagu qaban karo ama lagu hayn karo wax kasta.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dhab

DHAFANDHAAF

m.dh 1. Wax run ah oo kaftan iyo ciyaar ahayn; xaqiiq. 2. Xuddunta iyo lowyaha inta u dhexeysa (dad).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dhab

DHAFANDHAAF

m.dh 1. Wax run ah oo kaftan iyo ciyaar ahayn; xaqiiq. 2. Xuddunta iyo lowyaha inta u dhexeysa (dad).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dhab

DHAFANDHAAF
1

f. n., [abstract] (adj.): truth, reality; real, true; thorough, full

2

dhab [feminine] n. lap (anatomical)

3

dhab v. hit, strike; {obscene} have sex, copulate

4

dhab [feminine] n. mat

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dhab

DHAFANDHAAF
1

-ta: (n) fact (faakt); reality (riyaaliti); truth (turuuth) ~ xaqiiq

2

dhab -ah: (adj) 1. real (ri-yal); true (turuu); genuine (jeniwin); authentic (o-then-tik) ~ rasmi. Ex: waa harag dhab ah; this is genuine leather. 2. serious (siiriyas). Ex: -waa iga dhab, ciyaari mayo; I am serious, I am not joking

3

dhab -ta: (n) lap (laap); laps ~ Ex: dhabtayda ku soo fariiso; sit on my lap

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Dhab

DHAFANDHAAF
1

Certo; genuino

2

Certain, genuine

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dhab

DHAFANDHAAF
1

(fal) dhedig, u tag oo u galmoo; gud oo saaro. dhab: (tilmaame) wax run ah oo la hubo. Dh: run. Li: been.

2

dhab -ta: (magac, dhedig, keli) bogga iyo labada bawdo oo marka la fadhiyo carruurta lagu qabto. Hooyooy dhabtaadaa hurdo lagu gam'aayoo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhac

DHAFANDHAAF
1

(Dhac-a)

2

Dad xoolihi oo xoog lagu qaato ama lagu haysto; booli.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dhac

DHAFANDHAAF
1

dhac¹: m.l 1. Si xoog iyo sharcidarro ah oo hanti cid kale leedahay lagu qaato. 2. Dh. ah: hanti si xoog iyo sharcidarro ah lagu soo qaatay. 3. la-mid: dhicid.

2

dhac²: f.g/mg1 (-cay, -cday; -dhici) 1. (f.g) Hanti cid kale leedahay si xoog iyo sharcidarro ah ku qaadid. 2. (f.g) La dh.: ul, karbaash, gacan iyo wixi lamida wax ku garaacid. 3. (f.g) Dhurwaa habeen xero xoolo ku jiraan weerarid. Tusaale: “Dhurwaa baa xeradii u dhacay”. 4. (f.mg) Wax meel sare ka soo dillaamid. 5. (f.mg) Ku dh.: imtixaan ku gudbi waayid. 6. (f.mg) Qorrax, dayax iyo wixi lamida godgelid. 7. (f.mg) Wax waqti loogu talaggalay dhammaysasho. 8. (f.mg) Dabayl xoog u socosho. 9. (f.mg) Xabbad iyo wixi lamida qarxasho. 10. (f.mg) Wax culus oo aan la filayn soo kordhid. 11. (f.mg) La dh.: wax si aad ah ugu bogid. 12. (f.mg) Ku dh.: wax aan laga fiirsan falid. 13. (f.mg) Ku dh.: dhar iyo wixi lamida lebbisasho. 14. U dh.: si dhuumasho ah wax u boobid. 15. (f.mg) Biyo aan loo miyayn cabbid (xoolo).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dhac

DHAFANDHAAF
1

dhac¹: m.l 1. Si xoog iyo sharcidarro ah oo hanti cid kale leedahay lagu qaato. 2. Dh. ah: hanti si xoog iyo sharcidarro ah lagu soo qaatay.

2

dhac²: f.g/mg1 (-cay, -cday; -dhici) 1. (f.g) Hanti cid kale leedahay si xoog iyo sharcidarro ah ku qaadid. 2. (f.g) La dh.: ul, karbaash, gacan iyo wixi lamida wax ku garaacid. 3. (f.g) Dhurwaa habeen xero xoolo ku jiraan weerarid. Tusaale: Dhurwaa baa xeradii u dhacay. 4. (f.mg) Wax meel sare ka soo dillaamid. 5. (f.mg) Ku dh.: imtixaan ku gudbi waayid. 6. (f.mg) Qorrax, dayax iyo wixi lamida godgelid. 7. (f.mg) Wax waqti loogu talaggalay dhammaysasho. 8. (f.mg) Dabayl xoog u socosho. 9. (f.mg) Xabbad iyo wixi lamida qarxasho. 10. (f.mg) Wax culus oo aan la filayn soo kordhid. 11. (f.mg) La dh.: wax si aad ah ugu bogid. 12. (f.mg) Ku dh.: wax aan laga fiirsan falid. 13. (f.mg) Ku dh.: dhar iyo wixi lamida lebbisasho. 14. U dh.: si dhuumasho ah wax u boobid. 15. (f.mg) Biyo aan loo miyayn cabbid (xoolo). m.f.dh, dhicid¹.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Dhac

DHAFANDHAAF

Fall

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dhac

DHAFANDHAAF
1

v. happen, occur; have (a disease); blow (wind)

2

dhac v. fall (down); be reduced; set (of sun)

3

dhac vl. n. happening, occurrence; act of falling down

4

dhac v. rob, rustle (cattle); loot, plunder, pillage

5

dhac vl. n. robbery, theft, looting

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dhac

DHAFANDHAAF
1

-a: (n) robbery (robari); piracy (paayrasi) looting (luuting) ~ boob

2

dhac: -dhacay I dhacday: (v) 1. fall (fool), drop or come down freely to the ground. Ex: dhulkuu ku dhacay; he fell to the ground. 2. expire (ekis-paayar) ~ waqtigiisii dhammaaday. Ex: Baasaboor dhacay; expired passport. 3. fail (feel)-, Ex: Imtixaankii way ku dhacday; she failed the examintion. 4. happen (ha-pin); take place or occur by chance. Ex: maxaa dhacay? what happened? 5. rob (rob); engage in or commit robbery. Ex: tuug baa dhacay; the thief robbed her. 6. decline (dikalaayn); in financial value. Ex: Sanadkii dhawaa, qiimaha doolarku aad buu u dhacay; last year, dollar prices fell sharply. 7. ku dhac -ay / day: (v) collide (kolaaydh); come into collision or direct impact with; bump against; smash into. Ex: laba baabuur baa isku dhacday; two cars had collided

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Dhac

DHAFANDHAAF
1

Confisca

2

Confiscation

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dhac

DHAFANDHAAF
1

(fal) xoolo aad lahayn, cid kale xoog kaga qaado. Ayaa dadka dhac ku yidhi. Dh: boob.

2

dhac: (fal) jin ha ku helo oo u jiifso.

3

dhac: (fal) meel sare ka soo shalwo. Sariirta ka soo dhac.

4

dhac: (ereycodeed) lagu cabbiro jabaq gaar ah oo mar keliya dhacda sida jabka wadhafka iyo wixii la mid ah.

5

dhac-a: (magac, lab, keli) wax aanad lahayn, xoog ama xeelad ku qaadasho. Dhac dushii laguma wada hadlo. Dh: boob.

6

dhac -da: (magacwadareed) alaabta aqalka la hoos dhigo sida maacuunta iyo gogosha. Aqalka Maryan dhac badan baa hoostaal. Dh: xamaamo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dhad

DHAFANDHAAF

f.mg1 (-day, -dday) 1. la-mid: dhar 2. Caleen, ubax iyo wixi lamida nafaqo ama biyo la'aan awgeed la duubmid. 2. Wax huur u ah noqosho (badar).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dhad

DHAFANDHAAF

f.mg1 (-day, -dday) 1. la-mid: dhar 2. Caleen, ubax iyo wixi lamida nafaqo ama biyo la'aan awgeed la duubmid. 2. Wax huur u ah noqosho (badar). m.f.dh, dhadid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dhad

DHAFANDHAAF

inch. v. become mushy ~ soft (of vegetables, fruits) after leaving them outside for a while

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dhad

DHAFANDHAAF

-ay / day: (v) fade (feeydh); lose freshness; wither (wi-ther); droop (dhuruup) ~ Ex: ubaxii xagaaga ee dhaday; summer flowers that had faded

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

dhad

DHAFANDHAAF
1

de: become mushy ~ soft (of vegetables, fruits) after leaving them outside for a while

2

lx: dhad

3

pd: (dhaday)

4

ps: v1=inch

5

key: dhad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dhaf

DHAFANDHAAF

f.g1 (-fay, -ftay) 1. Isku dh.: wax, wax kale oo aan noociisa ahayn ku darid. 2. Isku dh.: wax, wax kale oo aan noociisa ahayn ku biirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dhaf

DHAFANDHAAF

f.g1 (-fay, -ftay) 1. Isku dh.: wax, wax kale oo aan noociisa ahayn ku darid. 2. Isku dh.: wax, wax kale oo aan noociisa ahayn ku biirid. m.f.dh, dhafid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dhaf

DHAFANDHAAF

-ay / tay: (v) [with preposition isku] mix (miksi); blend (baleendh) ~ isku qas, isku dhaf Ex: ha isku dhafin ciida iyo shamiitada; don't mix the sand and the cement

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dhaf

DHAFANDHAAF
1

(fal) isku dhex dar oo isku fadhax. Riyaha iyo idaha isku dhaf. Dh: walaaq.

2

dhaf -ka: (magac, lab, keli) jeexjeex yaryar oo weelasha iyo wixii kale ee la xardhayo lagu sameeyo sida tan lacagta birta ku samaysan girgirradeeda.

waa la naqliyay ✓