dhaqnaan

(Dhaabnaan-ta)

Wax la dhaabay ahaan; dhidbanaan.

m.f.dh eeg dhaaban². la-mid: dhaabnaansho.

f. n., [abstract] state of being fixed firmly ~ stuck

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhaaban oo dhulka ku qotoma ahaan.

de: state of being fixed firmly ~ stuck

lx: dhaabnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: dhaabnaan

m.f.dh eeg dhaadan. la-mid: dhaadnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaadka ka xidhnaan. Dh: dabranaan.

m.f.dh eeg dhaaman. la-mid: dhaamnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaaladdii hore ka fiicnaan, ka roonaan.

(Dhakanaan-ta)

(qof) dhakan ahaan; dhego cuslaan.

m.f.dh eeg dhakan. la-mid: dhakanaansho.

f. n., [abstract] hardness of hearing, partial deafness

-ta: (magac, dhedig, keli) wax maqalla'aan. Dh: dhegacuslaan.

de: hardness of hearing, partial deafness

lx: dhakanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhakanaan

-ka: (magac, lab, keli) nadiifin oo uskagga iyo foolxumada ka bi'in. Dh: mayrid, xalid.

dhaqitaan-ka: (magac, lab, keli) reerka oo la maamusho oo laga adkaado masruufkooda.

dhaqitaan -ka: (magac, lab, keli) daranyada ka dhabid oo xanaanayn; si wanaagsan u maamulid u dhaqaalayn. Dh: tarmin.

dhaqitaan-ka: (magac, lab, keli) tartan orod ku dheerayn oo orodbadanaan. Dh: dheerayn.

m.dh la-mid: dhaawanaan.

(Dhawrnaan-ta)

Wax dhawran ahaan.

m.f.dh eeg dhawran. la-mid: dhawrnaansho.

f. n., [abstract] state of being safe ~ protected

a: dhawrnaansho (/ha) [vn6-st]

de: state of being safe ~ protected

lx: dhawrnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhawrnaan

1. La dhaqaaleeyey; nolol fiican ku nool; ladan.

2. La mayray; mayran; xalan, qasaalan.

3. (Dhaqan-ka) Hab ama hidde lagu dhaqmo oo lagu nool yaahay oo facba faca ka horreeya ka dhaxlo; ilbax; galtibbax.

dhaqan¹: m.l 1. Isu geynta nolosha maaddiga, ruuxiga, iyo bulsho ee ummadi leedahay, soona maray isbeddello taariikheed. 2. Asluub.

dhaqan²: m.l (-nno, m.dh) (bul.) Mid ka kooban fikrado, caadooyin, fan, farshaxan ay sameeysteen ama ay wadaagaan mujtamaca gaar ah.

dhaqan³: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nijaaso, wasakh iyo wixi lamida mayrmid. 2. Wax midab leh fasakhmid. 3. Haweeney gurigeeda si wanaagsan u maamulid. 4. Ku dh.: qalab, sharci iyo wixi lamida adeegsasho. 5. Ku dh.: guri iyo wixi lamida ku noolaan.

dhaqan⁴: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dhar iyo wixi lamida wax la meyray ahaansho. 2. Nafley wax ladan ahaansho. 3. Ku dh.: wax meel ku nool ahaansho.

dhaqan¹: m.l 1. Isu geynta nolosha maaddiga, ruuxiga, iyo bulsho ee ummadi leedahay, soona maray isbeddello taariikheed. 2. Asluub.

dhaqan²: m.l (-nno, m.dh) (bul.) Mid ka kooban fikrado, caadooyin, fan, farshaxan ay sameeysteen ama ay wadaagaan mujtamaca gaar ah.

dhaqan³: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nijaaso, wasakh iyo wixi lamida mayrmid. 2. Wax midab leh fasakhmid. 3. Haweeney gurigeeda si wanaagsan u maamulid. 4. Ku dh.: qalab, sharci iyo wixi lamida adeegsasho. 5. Ku dh.: guri iyo wixi lamida ku noolaan. m.f.dh, dhaqnaan.

dhaqan⁴: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dhar iyo wixi lamida wax la meyray ahaansho. 2. Nafley wax ladan ahaansho. 3. Ku dh.: wax meel ku nool ahaansho.

inch. v. be well cared for

dhaqan [derived] [adjective] cared for, tended; living, residing

dhaqan: v. act, behave; function

dhaqan m. n. conduct, behavior, culture, tradition, custom, way of life

-ka: (n) culture (kal-jar); heritage (hera-teeyj); custom (kas-tem); tradition (tara-di-shiri); folklore (fok-loor); legacy (lagasi); anthropology (an-thara-poolaji) ~ hidde, caado

dhaqan -ka: (n) manners (maanaris); behavior (bi-heeyv-yer); character (kar-ak-ter) ~ dabeecad. Ex: dhaqankaaga uma bogin; I don 't like your behavior

dhaqan -dhaqnaa / dhaqnayd: (adj) washed (wooshidh)

Tradizione

Tradition

(tilmaame) mid daryeel iyo xanaano hela; nool oo dhuuni iyo dheef hela.

dhaqan: (tilmaame) maydhan oo nadiif ah. Saxni dhaqan cuntada ku rido. Dh: qasaalan, maydhan.

dhaqan -ka: (magac, lab, keli) hab nololeed ay leedahay bulsho meel taalla oo ay ku salayso nolosheeda.

ثقافة

Mechanism

-ka: (magac, lab, keli) eeg hannaan.

(Dabnaan-ta)

Wax daban ahaan.

m.f.dh eeg daban. la-mid: dabnaansho.

f. n., [abstract] state of being hunted ~ trapped

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dabin ku jira ahaan. Dabnaan baannu ku qabannay sagaarada.

dabnaan -ta: (magac, dhedig, keli) neef aayar loo dabray ahaan.

dabnaan -ta: (magac, dhedig, keli) neef neef ku xidhiidhsan ahaan.

dabnaan -ta: (magac, dhedig, keli) timo tidcan ahaan.

de: state of being hunted ~ trapped

lx: dabnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dabnaan

m.dh la-mid: dednaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dedan oo dusha ay wax ka saaran yihiin ahaan. Alaabta dadnaanta u daa yaanay qoyine. Dh: dednaan.

(Dagnaan-ta)

Ahaanta la yahay wax dagan ama wax la yeeli karo.

m.f.dh eeg dagan². la-mid: dagnaansho.

f. n., [abstract] defenselessness

-ta: (n) being a defenseless

Disattesa; trascuratezza

Carelessness

-ta: (magac, dhedig, keli) dayacnaan, warmaqabto cadowgaagu kaa helo. Garbadiiri reer dagan ma waydo. Dh: dayacnaan.

dagnaan-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo wax la mid ah, dayacnaaan.

de: defenselessness

lx: dagnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: dagnaan

m.dh la-mid: dihnaan.

(Darnaan-ta)

Darnaansho.

m.f.dh eeg daran³. la-mid: darnaansho, darni, darno, darsanaan, darsanaansho.

f. n. being worse

-ta: (n) harshness (harshnas); extremity (ekis-tirimati) ~ aad u daran

-ta: (magac, dhedig, keli) naxariisdarro iyo adayg.

darnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax sidii hore ka daran ahaan.

de: being worse

lx: darnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f

key: darnaan

(Dhacaan-ka)

Biyabbiyood layiig ah ama jilicsan oo oogada nafleyda (sankunneefle, dhir) ku jira, badanaana meelihii wax ka gaaraan ka yimaada: (ama dheecaan).

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan¹.

dhacaan²: m.l (baayoloji) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. la-mid: dheecaan².

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan.

dhacaan²: m.l (baay.) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. m.f.dh, dhacaamid. la-mid: dheecaan.

m. n., [collective] liquid, fluid, moisture; sap; serum

dhacaan v. secrete sap, enzyme, fluid ~ pus (of a plant, wound, etc.)

-ka: (n) secretion (si-kirii-shiri); sap (saap); fluid (fulu-widh) ~ dheecaan

dhacaan:- dhacaamay / dhacaantay: (v) secrete (se-kiriit); sap (saap); exude (eg-zuudh)

(Dhaqaaq-a)

In yar meel ka tegid; nuuxsi yar; socod bilaw; durkid.

dhaqaaq¹: m.l Bilaabidda wax taagani ay socod bilaabaan. la-mid: dhaqaaqid.

dhaqaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax taagnaa socod bilaabid. 2. Subag, xayr iyo wixi lamida dhalaalid. 3. Ku d.: Hawl iyo wixi lamida wax ka qabashadeeda bilaabid.

dhaqaaq¹: m.l Bilaabidda wax taagani ay socod bilaabaan.

dhaqaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax taagnaa socod bilaabid. 2. Subag, xayr iyo wixi lamida dhalaalid. 3. Ku d.: Hawl iyo wixi lamida wax ka qabashadeeda bilaabid. m.f.dh, dhaqaaqid.

v. move (off), shift, start to move, proceed, stir

dhaqaaq vl. n. movement, shift

-ay / day: (v) move (muuv) ~ socod. Ex: daaqadda ka dhaqaaq; moved away from the window. —ku dhaqaaq -ay / day: (v) pursue (peer-suu); take action; carry on to gain or accomplish

(fal) ka soco halka aad joogto. Haddaad taagantahayna soo dhaqaaq haddaad fadhidana soo kac. Dh: soco.

dhaqaaq-a: (magac, lab, keli) halkaad joogtid ka socosho oo dhan kale u kicid; socod samayn. Daal dartii baan dhaqaaqna kari weynay.

(Dhaqtan-ka)

Tartan.

dhaqtan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Tartanka meel la dhaqaysanayo lagu tartamo. 2. la-mid: dhaqtamid. la-mid: dhugtan¹.

dhaqtan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dhaqaysi ku tartamid. la-mid: dhugtan².

v. compete, have a competition with each other

de: compete, have a competition with each other

lx: dhaqtan

pd: (dhaqtamay)

ps: v1=recip

key: dhaqtan

(Dharaan-ka)

Dhar aan cusbayn ama aan qaali ahayn oo la xirto marka hawlaha gacanta qaarkood la qabanayo; dharka intiisa lagu adeegto.

m.dh la-mid: dhowaan (2).

n. phr., time (adv.): closeness; recently

(adv) 1. recently (rii- santli); lately (leeytli); not long ago ~ dhowaan. 2. dhawaan -ta: (n) closeness (kalaws-nes); proximity (porok-sim-iti) ~ dhowaanta

(tilmaame) mudo aan fogayn. Anigu dhawaan baan jaamacad ka baxay.

a: dhowaan

de: closeness; recently

lx: dhawaan

ps: np-time / adv

key: dhawaan