Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. La dhaqaaleeyey; nolol fiican ku nool; ladan.

2

2. La mayray; mayran; xalan, qasaalan.

3

3. (Dhaqan-ka) Hab ama hidde lagu dhaqmo oo lagu nool yaahay oo facba faca ka horreeya ka dhaxlo; ilbax; galtibbax.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqan¹: m.l 1. Isu geynta nolosha maaddiga, ruuxiga, iyo bulsho ee ummadi leedahay, soona maray isbeddello taariikheed. 2. Asluub.

2

dhaqan²: m.l (-nno, m.dh) (bul.) Mid ka kooban fikrado, caadooyin, fan, farshaxan ay sameeysteen ama ay wadaagaan mujtamaca gaar ah.

3

dhaqan³: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nijaaso, wasakh iyo wixi lamida mayrmid. 2. Wax midab leh fasakhmid. 3. Haweeney gurigeeda si wanaagsan u maamulid. 4. Ku dh.: qalab, sharci iyo wixi lamida adeegsasho. 5. Ku dh.: guri iyo wixi lamida ku noolaan.

4

dhaqan⁴: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dhar iyo wixi lamida wax la meyray ahaansho. 2. Nafley wax ladan ahaansho. 3. Ku dh.: wax meel ku nool ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqan¹: m.l 1. Isu geynta nolosha maaddiga, ruuxiga, iyo bulsho ee ummadi leedahay, soona maray isbeddello taariikheed. 2. Asluub.

2

dhaqan²: m.l (-nno, m.dh) (bul.) Mid ka kooban fikrado, caadooyin, fan, farshaxan ay sameeysteen ama ay wadaagaan mujtamaca gaar ah.

3

dhaqan³: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nijaaso, wasakh iyo wixi lamida mayrmid. 2. Wax midab leh fasakhmid. 3. Haweeney gurigeeda si wanaagsan u maamulid. 4. Ku dh.: qalab, sharci iyo wixi lamida adeegsasho. 5. Ku dh.: guri iyo wixi lamida ku noolaan. m.f.dh, dhaqnaan.

4

dhaqan⁴: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dhar iyo wixi lamida wax la meyray ahaansho. 2. Nafley wax ladan ahaansho. 3. Ku dh.: wax meel ku nool ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. be well cared for

2

dhaqan [derived] [adjective] cared for, tended; living, residing

3

dhaqan: v. act, behave; function

4

dhaqan m. n. conduct, behavior, culture, tradition, custom, way of life

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) culture (kal-jar); heritage (hera-teeyj); custom (kas-tem); tradition (tara-di-shiri); folklore (fok-loor); legacy (lagasi); anthropology (an-thara-poolaji) ~ hidde, caado

2

dhaqan -ka: (n) manners (maanaris); behavior (bi-heeyv-yer); character (kar-ak-ter) ~ dabeecad. Ex: dhaqankaaga uma bogin; I don 't like your behavior

3

dhaqan -dhaqnaa / dhaqnayd: (adj) washed (wooshidh)

waa la naqliyay ✓

1

Tradizione

2

Tradition

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid daryeel iyo xanaano hela; nool oo dhuuni iyo dheef hela.

2

dhaqan: (tilmaame) maydhan oo nadiif ah. Saxni dhaqan cuntada ku rido. Dh: qasaalan, maydhan.

3

dhaqan -ka: (magac, lab, keli) hab nololeed ay leedahay bulsho meel taalla oo ay ku salayso nolosheeda.

waa la naqliyay ✓

ثقافة

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m cleansed; pure, sinless or well-preserved

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil qurux daraaddeed la moodo mid maydhan. Waxa kale oo loo baxshaa wiil loo rajaynayo in uu noqdo mid dhaqaale ahaan dhaqa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqtan-ka)

2

Tartan.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqtan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Tartanka meel la dhaqaysanayo lagu tartamo. 2. la-mid: dhaqtamid. la-mid: dhugtan¹.

2

dhaqtan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dhaqaysi ku tartamid. la-mid: dhugtan².

waa la naqliyay ✓

v. compete, have a competition with each other

waa la naqliyay ✓

1

de: compete, have a competition with each other

2

lx: dhaqtan

3

pd: (dhaqtamay)

4

ps: v1=recip

5

key: dhaqtan

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qnay/-qmay, -qantay; -qni/-qmi) la-mid: danaq.

waa la naqliyay ✓

v. aggravate a wound (as by touching); hurt ~ injure someone

waa la naqliyay ✓

1

a: damaq, damqi

2

de: aggravate a wound (as by touching); hurt ~ injure s.o.

3

lx: daqan

4

pd: (daqnay ~ daqmay)

5

ps: v1=tr

6

key: daqan

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaan-ka)

2

Rati ama gaadiid kale oo weel biyood saaran yahay, oo inta ceel ama webi ama meel kale, oo biyo ku jiraan la geeyo, biyo lagu soo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

2

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

2

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho. m.f.dh, dhaamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. get better, improve; be better (than)

2

dhaan v. get dirty ~ soiled, be all messed up

3

dhaan m. n. camel loaded with water vessels; water caravan

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. water fetching; especially using a camel loaded with water vessels. 2. dhaan -dhaamay / dhaantay: (v) become better; feel better; improve (impuruuv). Ex: sidii hore waan dhaamaa; 1 feel better now

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) muurka biyaha lagu arooray, cidda wadda iyo biyahaba. Dhaan baa u maqan reerkan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel la daaqay oo aan cosob ahayn. Dhul daaqan baa reerkii la dejiyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaban-ka)

2

Wejiga labadiisa dhinac midkood.

3

2. (Dhaban-ta) Tiro qaybsanta oo aan kala dheeri lahayn, sida 2, 4, 6, 10; aan kisi ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

dhaban¹: m.l (-nno, m.dh) Wejiga labadiisa dhinac midkood.

2

dhaban²: m.dh (xisaab) Tiro laba u qaybsanta.

3

dhaban³: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la dhabay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaban¹: m.l (-nno, m.dh) Wejiga labadiisa dhinac midkood.

2

dhaban²: m.dh (xisaab) Tiro laba u qaybsanta.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cheek

2

dhaban m. n. even number

waa la naqliyay ✓

(Daban) N Adiantum capillus-veneris L. Adiantaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cheek (jiik); jaw (joo) ~ can, dhaman

2

dhaban -ka: (n) even number (iivan nam-ber). Ex: sida 2,4,6; such as 2, 4, 6

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wajiga qofka qaybta dhinacyada xigta. Gabadhu dhaban qurux badan bay leedahay.

2

dhaban -ka: (magac, lab, keli) xoolaha laga bixiyo inanta marka la guursanayo. Dhaban ma laga bixiyay inanta? Dh: yarad.

3

dhaban -ta: (magac, dhedig, keli) buur babaceed. Dhabantaas geel baa ku muuqda.

waa la naqliyay ✓

خد

waa la naqliyay ✓

1

1. La dhacay; xoolihii laga qaaday.

2

2. (Dhacan-ta) Ood weyn oo xeryaha afka laga saaro; oodafo; jiitin; oodrogo; buuxsin.

waa la naqliyay ✓

1

dhacan¹: m.dh (-cmo, m.l) Ood weyn oo xeryaha afka laga saaro; oodafo; jiitin; oodrogo; buuxsin.

2

dhacan²: f.mg1 (-cmay, -cantay; -cmi) La dhacay; xoolihii laga qaaday.

3

dhacan³: f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qof la dhacay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qof la dhacay ahaansho. m.f.dh, dhacnaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] robbed, looted

2

dhacan [feminine] n. corral closure, gate; cut tree used as a shelter

waa la naqliyay ✓

-dhacnaa / dhacnay: (adj) robbed (robbidh)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof wixiisii la qaatay oo xoog lagu boobay.

2

dhacan-ta: (magac, dhedig, keli) oodda lagu guro kadinka ama lagu oodo. Dhacani dhaxan ma celiso.

waa la naqliyay ✓

Labo wax ama ka badan oo isku dhex darsan; dheehan; tarraxan.

waa la naqliyay ✓

1

dhafan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax la dhafay noqosho.

2

dhafan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la dhafay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhafan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax la dhafay noqosho. m.f.dh, dhafmid.

2

dhafan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la dhafay ahaansho. m.f.dh, dhafnaan.

waa la naqliyay ✓

Aan dhegaha si fiican wax uga maqal; dhego culus.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof maqal ka liita ahaansho. 2. U dh.: qof meel ku dhuuntay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof maqal ka liita ahaansho. 2. U dh.: qof meel ku dhuuntay ahaansho. m.f.dh, dhakanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hard of hearing, with impaired hearing, partially deaf

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) deaf (dheef); partially lacking in the sense of hearing ~ dhaga cuius

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid dhegaculus oon wax aad u maqal.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhukan

2

de: hard of hearing, with impaired hearing, partially deaf

3

lx: dhakan

4

pd: (dhakanaa)

5

ps: adj-der

6

key: dhakan

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalan-ka)

2

1. Abuurta ama baxaalliga nafleydu ku dhalato oo ku kala duwduwan tahay; sansaan; dabeecad.

3

2. Caws waaweyn oo aad u dheeraada; alaalo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabeecad. 2. Dir, fir, sinji. 3. Muuqal. 4. Caws waaweyn oo aad u dheeraada. 5. Geedo doog leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabeecad. 2. Dir, fir, sinji. 3. Muuqal. 4. Caws waaweyn oo aad u dheeraada. 5. Geedo doog leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. character, nature, physical appearance

waa la naqliyay ✓

1

(Dalan) C Gyrocarpus angustifolius (Verdo.) Gillett. Hernandiaceae.

2

N Panucum turgidum Forsk. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ka:: (n) natural behavior, character ~ bahaali

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sansaanka iyo abuurta qofka dabcigiisu yahay. Illayn dhalan lama dooriyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: character, nature, physical appearance

2

lx: dhalan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dhalan

waa la naqliyay ✓

m. n. cheek

waa la naqliyay ✓

1

a: dhaban

2

de: cheek

3

lx: dhaman

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: dhaman

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhaqasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xoolo dhaqasho. Soomaalidu waxay caan ku tahay dhaqadka geela. Dh: dhaqasho.

2

dhaqad -ka: (magac, lab, keli) qof reerka uu ka tirsan yahay asal u ahayn oo si uun ku soo galay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Neef ido ah wax madax cad ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: dhaawan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaxan-ta)

2

1. Qabow badan oo jirku dareemo oo wax 1a huwado ama la dugsado u baahi geliya.

3

2. Cudur, badanaa soo noqnoqda oo qandho kulul leh, oo kaneecada qaarkeed qaniinyadeedu ku wacan tahay; duumo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qabow hawadu keento oo jirku dhibsado. 2. Duumo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qabow hawadu keento oo jirku dhibsado. 2. Duumo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] cold; frost; chills; malaria

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) cold feeling; chilliness (jili-nes) ~ qaboow

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) neecaw qabaw badan. Caawa dhaxan ayaa jirta. Dh: qabaw. Li: kaad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gabaddano, kaad

2

de: cold; frost; chills; malaria

3

lx: dhaxan

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: dhaxan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-ynaa, -ynayd) Wax la dhayay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-ynaa, -ynayd) Wax la dhayay ahaansho. m.dh, dhaynaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] smeared; greased; anointed

waa la naqliyay ✓

1

de: smeared; greased; anointed

2

lx: dhayan

3

pd: (dhaynaa)

4

ps: adj-der

5

key: dhayan

waa la naqliyay ✓

1

(Abwaan-ka)

2

1. (qof) laamo badan oo cilmi aqoon weyn ku leh ama u leh siiba dhaqanka iyo ilbaxa tolka; waaya-arag; waxyaqaan; buuni.

3

2. (*) Buug ama buugag laamaha aqoontoo dhammi ku urursan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Akademiya-ha)

2

1. Urur ama maamul ka kooban dad wada waxyaqaan, oo dantoodu tahay inay kor u qaadaan aqoonta dhaqanka, suugaanta, falsamida, fanka iyo cilmiga.

3

2. Dugsi sare oo waxyaalo gaar ah laga barto, sida carbiska iyo tababbarka ciidammada, muusikada, farshaxannimada, ... (ama akademiyada).

waa la naqliyay ✓

1

(Amarkutaaglayn-ta)

2

Xukun ama talis amarkutaagle ah, dhaqan gelin.

waa la naqliyay ✓

1

(Anshax-a)

2

Xeerarka dhaqanwanaagga iyo bulshannimada; edeb; xishood; asluub; xarrago; hufnaan; (ama anshi).

waa la naqliyay ✓

1

(Anshi-ga)

2

Dhaqanwanaag; anshax; asluub.

waa la naqliyay ✓

1

(Asluub-ta)

2

Dhaqanwanaag; anshax; tusmo; marin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bidca-da)

2

Wax cusub oo aan hor loo arki jirin oo diinta lug ku leh (hab cusub, dhaqan, ...) oo sunnaha ka leexsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bisad-da)

2

Nafley yar oo dhogor jilicsan oo hebed ah oo dadka la dhaqanta: waxay ku nooshahay jiir, shinbiro, hilib kale, caano; dinnad; dummad; mukulaal, yaanyuuro; basho.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulshannima-da)

2

Bulsho ahaan; dhaqan-wanaagga wadajirka bulshada laga barto.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulshey-ga)

2

1. Xubin bulshada ka mid ah.

3

2. (qof) Dhaqanwanaagga bulshada leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Caada-da)

2

1. Waxyaalo la falay oo lagu noqnoqday oo loo bartay oo dabadeed wax lagu dhaqmo oo aan la goyn karin noqday; dhaqan; xeer (aan qornayn).

3

2. Xayl, dhibaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Curuf-ka)

2

1. Waxa culimmada sharcigu axkaanta tiirar uga dhigtay.

3

2. Dhaqan; caado. 3, Dhib; shiddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqanguur-ka)

2

Dhaqan dhaqan kale oo ka xoog badani ka kor yimid oo ka adkaaday oo hafiyey oo meeshii ka saaray; dhaqanwareeg.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqanguurid-da)

2

Dhaqanguur ku dhacay; dhaqanwareegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqanwareeg-ga)

2

Dhaqanguur.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqanwareegid-da)

2

Dhaqanwareeg ku dhacay; dhaqanguurid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqasha-da)

2

1. Si wanaagsan oo dhaqan leh, xoolo ama wax kale u maamulasho; (wax dhaqasho) xoogsasho; xoolo tabcasho.

3

2. Mayrasho; qasaalasho; xalasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqmid-da)

2

1. Dhaqan wanaagsan ku sugnaan.

3

2. Mayrmid; qasaalmid, liin bixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuunirraac-a)

2

1. (qof) Hadba meeshii uu moodayo inuu cunno ka hela hayo, u lala; cunnada keliya ka murga ee aan ceebta iyo denbiga iyo anshaxa iyo dhaqan-wanaagga midna eegin; dhadhamarraac.

3

2. * Askar la kireysto.

waa la naqliyay ✓

1

(Dugaagnima-da)

2

Abuurta iyo dhaqanka dugaagga; bahalnimo.

waa la naqliyay ✓

1

de: be well cared for

2

hm: 1

3

lx: dhaqan

4

pd: (dhaqmay)

5

ps: v1=inch

6

key: dhaqan_1

waa la naqliyay ✓

1

de: cared for, tended; [fig.] living, residing

2

hm: 2

3

lx: dhaqan

4

pd: (dhaqnaa)

5

ps: adj-der

6

key: dhaqan_2

waa la naqliyay ✓

1

de: act, behave; function

2

hm: 3

3

lx: dhaqan

4

pd: (dhaqmay)

5

ps: v1=

6

key: dhaqan_3

waa la naqliyay ✓

1

de: conduct, behavior, culture, tradition, custom, way of life

2

hm: 4

3

lx: dhaqan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

xe: traditional

7

xv: baxaalli, falaad, sansaan

8

key: dhaqan_4

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhaqlee. la-mid: dhaqlays.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhaqan³. la-mid: dhaqnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) mid dhaqaale qaba ahaan. Dh: dhaqnaansho.

waa la naqliyay ✓