dhaniinto

dhaniin¹: m.l Qoyaan yar oo meel ka dindimaaya. la-mid: dhashiin.

dhaniin²: f.mg1 (-iimay, -iintay) Qoyaan yar meel ka dindimid. la-mid: dhashiin².

(Dhiinta-da)

1. Waxyaalaha miraha laga dhiimiyo; lis.

2. Khamro; shalabow.

m.dh 1. Waxyaalaha miraha laga dhiimiyo. 2. Dhiin laga miiro caw baarta oo la cabbo; shalabow.

f. n., (mass n.): juice, nectar; fermented juice, wine, alcohol

-da: (magac, dhedig, keli) muud dareere ah oo midho laga jamuuqo. Aashacaddadu dhiinto macaan bay leedahay. Dh: muuq, muud.

dhiinto -da: (magac, dhedig, keli) nooc khamrida ka mid ah. Dh: khamro.

de: juice, nectar; fermented juice, wine, alcohol

lx: dhiinto

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

syn: khamro

key: dhiinto

m.dh Nooc digirta ka mid ah, yaryar oo marka balaggeedu qallalo iskii u qarxada.

shamiinto¹: m.dh Budo marka lagu qaso ciid, nuurad iyo wixi lamida dhagxanta, bulukeetiyada iyo wixi lamida ee wax lagu dhisayo la iskula qabto.

shamiinto²: m.dh (jooloji) Iskujir budaysan oo ka kooban silikeytyada iyo luumineytyada kaalsiyam, kaas oo ka samaysmay didib (CaCO3) iyo dhoobo la isku kululeeyey ka dibna la ridkay. Marka lagu qaso biyaha, waxa dhaca falgallo; kuwaas oo sameeya adke adag oo alluumiinno silikeyt ah.

shamiinto¹: m.dh Budo marka lagu qaso ciid, nuurad iyo wixi lamida dhagxanta, bulukeetiyada iyo wixi lamida ee wax lagu dhisayo la iskula qabto.

shamiinto²: m.dh (jool.) Iskujir budaysan oo ka kooban silikeytyada iyo luumineytyada kaalsiyam, kaas oo ka samaysmay didib (CaCO3) iyo dhoobo la isku kululeeyey ka dibna la ridkay. Marka lagu qaso biyaha, waxa dhaca falgallo; kuwaas oo sameeya adke adag oo alluumiinno silikeyt ah.

f. n., (mass n.): cement; mortar (for bricks)

-da: (magac, dhedig, keli) budo beey ah ama cawl leh oo wax lagu dhsio oo inta la qooyo ciid ama quruurux lagu daro, ka dibna wax lagu dhisto; shamiito; sibir.

de: cement; mortar (for bricks)

initial: s

lx: shamiinto

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

syn: sibidh ~ sibir {It}

key: shamiinto

(Dhaqsiinya-ha)

Degdegsiinyo.

m.l la-mid: dhaqsad (1).

m. n. hastening

-da: (magac, dhedig, keli) hawl degdeg u qabasho. Dh: dhaqsi.

de: hastening

lx: dhaqsiinyo

pd: (/ha)

ps: n6-m

key: dhaqsiinyo

* (Shammiinta-da)

Budo beey ah ama cawl leh oo wax lagu dhiso. Inta la qooyo oo ciid ama quruurux lagu daro, baa: a) alaabada aan is qabqabsan karin la dhex geliyaa oo la iskula dhejiyaa, ama b) waxaa laga sameeyaa cadad is hays'haysta oo ad'adag oo sida dhagaxa la isu kor saarsaaro, oo wax loogu dhiso. ~ Sibir.

-shamiitada: (n) cement (si-ment) ~ shamiito, sibir, sibidh

m.dh 1. Neef geela oo cayilan. 2. Finan waaweyn oo dadka ka soo baxa.

f.g3 (-ntay, -natay) la-mid: dammiino.

f.g3 (-ntay, -natay) la-mid: dammiino.

(fal) cid kale, damiin ka noqo. Kaalay oo damiino wiilka idinkaa dad isugu xegee.

(Dhaanta-da)

Cayaaraha Soomaalidu tumato oo waaweyn mid kamid ah; hirwo.

m.dh Nooc cayaaraha dhaqanka ka mid ah oo leh jaan, sacab iyo or.

m.dh Nooc cayaaraha dhaqanka ka mid ah oo leh jaan, sacab iyo or.

f. n., [collective] major Central & Western Somali partner clap dance

-dhaantada: (n) Somali folk dance

-da: (maga, dhedig, keli) dhadaanbi raad aad u badan oo bahal ama dad meel ay si is dhaafdhaaf ah u marmareen.

dhaanto -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar loo yaqaanno magacyo kala duwan sida Hirwo iyo Weglo oo ka mid ah ciyaaraha ugu fac weyn ee Soomaalida. Ciyaarta wiilashu waxay ku labbistaan toorrey, labo go' oo maxamuudi ah, garbagale iyo kabo jaangeri ah, gabdhuhuna waxay xidhaan kuul shakaalan oo cunaabi ah, dugaagado, maro saddex qayd ah oo boqor iyo dhacle wadata, shalmad subeeciyad ama khayli ah.

de: major Central & Western Somali partner clap dance involving both men and women

lx: dhaanto

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: dhaanto

(Dhariin-ta)

Il, biyo yar oo aan qolqoli karini ka soo habyaan; dhashiinto.

m.dh (-iimo, m.l) Meel badanaa dhagax ah oo biyo ka soo dindimaayaan.

f. n. spring (of water)

de: spring (of water)

lx: dhariin

pd: (-ta Pl: dhariimo (/ha))

ps: n1-f

syn: dhashiinto

key: dhariin

f.g3 (-saday, -satay) Dhacaan yar, miro iyo wixi lamida ka tuuqsasho.

f.g3 (-saday, -satay) Dhacaan yar, miro iyo wixi lamida ka tuuqsasho. m.f.dh, dhiinsasho.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaniinyo.

m.l Nooc qaraha ka mid ah oo macaan, biyo badanna leh.

-ta: (n) guarantor (gaarantoor); bondsman (boon-dis-meen); bailor (beey-ler); sponsor (ispoonsar) ~ dammin; dammaanad-qaade

(Dhamiija-da)

Cayayaan yaryar oo nafleyda qaarkeed korka ka gala oo dhiigga ka nuuga; huunyo; dhibiiq; (ama dhibiijo).

m.dh Deris ku nool gasha waxaraha, weylaha iyo naylaha. la-mid: dhibiijo.

f. n., [collective] louse ~ lice species

-dhamiijada: (n) biting louse; bird louse ~ huunyo

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan yaryar oo xayawaanka dhogorta u dhex gala oo dhiigga ka nuuga. Lo'da dhamiijada ka buufiya. Dh: dhabiijo, huunyo, dhibiiq, qirinqiir.

cf: huunyo

de: louse ~ lice sp.

lx: dhamiijo

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: dhamiijo

m.f.dh eeg dhansii.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof caano siin; caano cabbin. Dh: cabbin.

vl. n. washing, laundering

-ka: (n) the act of washing [for example, clothes]

de: washing, laundering

lx: dhaqniin

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: dhaqniin

تغسيل

-da: (magac, dhedig, keli) dareenka calooshu kolkay faaruqdo la dareemo. Li: dhereg.

-da: (magac, dhedig, keli) gaajo yar oo la dareemo kolka ay calooshu faaruqdo.

(Qaniinya-da)

Ilkaha oo si xoog leh wax loogu qabto ama loogu xajiyo (wax la goosanayo ama la xajinayo ama lala dagaallamayo ama la xanuujinayo, ...).

m.dh (-ooyin, m.l) Ilkaha oo si xoog leh wax loogu qabto.

m.dh (-ooyin, m.l) Ilkaha oo si xoog leh wax loogu qabto.

vl. n. bite, act of biting; sting

-qaniinyada: (n) bite (baayt); biting (baayting)

-da: (magac, dhedig, keli) ilkaha oo xoog meel loogu xajiyo oo lagu xanuuniyo. Qaniinyo hooyo run ma'aha.

de: bite, act of biting; sting

lx: qaniinyo

pd: (/da)

ps: vn6-f

key: qaniinyo

f. n., (mass n.): cement

-da: (magac, dhedig, keli) budo bay ama cawl ah oo wax lagu dhiso; inta la qooyo oo ciid ama quruurux lagu daro, ayaa wax, sida: dhagaxa, jaajuurka, laysugu qabtaa ama waxa laga sameeyaa cadcad is'haysta oo adadag oo sida dhagaxa laysu kor saarsaaro, oo wax loogu dhiso. Dh: sibir; shamiinto; sibidh.

de: cement

initial: s

lx: shamiito

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

key: shamiito

-xaniinyaha: (n) [plural of xaniin] testicles (tas-tikalis); scrotums (iskaroo-tamis) ~ xiniiyo, raayo, qooro

m.f.dh eeg dhaniin². la-mid: dhashiimid.

-da: (magac, dhedig, keli) madaxanuun ba'an oo sida shimbirta ah. Dh: dhanjaf.

m.l la-mid: dhaqsad (1).

(Dhabiiltan-ka)

Dhabiillamid; xisaabtamid.

dhabiiltan¹: m.l Si dhab ah oo loo xisaabtamo. la-mid: dhabiiltamid.

dhabiiltan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Si dhab ah u xisaabtamid.

dhabiiltan¹: m.l Si dhab ah oo loo xisaabtamo.

dhabiiltan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Si dhab ah u xisaabtamid. m.f.dh, dhabiiltamid.

m. n. accounts, assessment

-ka: (n) the act of refusing to help, especially a shared work

-ka: (magac, lab, keli) xisaabtan adag oo lexejeclo ku dheehantahay.

de: accounts, assessment

lx: dhabiiltan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dhabiiltan

f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: dhacadiidso.

(Dananiso) N Lannea malifolia (Chiov) Sacleux. Anacardiaceae.

NFD Sclerocarya gillettii Kokwaro. Anacardiaceae.

N Lannea obovata (Oliv) Engl. Anacardiaceae.

N Ceratostigma abyssinicum (Hochat) Schweinf. Plumbaginaceae.

N Portulaca quadrifida L. Portulacaceae.

f.g3 (-saday, -satay) la-mid: dhadhanso.

v. taste

(fal) cunno ama cabbitaan, carrabka saar oo dhandhankiisa sii macaanso. Dhandhanso malabka waad jeclaane.

de: taste

lx: dhandhanso

pd: (dhandhansaday)

ps: v3a=tr

see: dhadhanso

key: dhandhanso

f.g3 (-saday, -satay) la-mid: dhadhanso.

m.dh la-mid: dhasiigid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhega adaygid; cagajiid oo qof kolka wax loo diro tiica ahaan. Dhansiigiddu qayrkaa bay kaa reebtaa. Dh: cagajiidid, dhasiigid.

(Digniinsha-ha)

War ama wax kale oo digniin ah, is gaarsiin.

m.l la-mid: digid.

vl. n. act of giving the alarm, alerting

de: act of giving the alarm, alerting

lx: digniinsho

pd: (/ha)

ps: vn6-m

key: digniinsho

(fal) cid kale, harawso oo bedowso.

-khasiinimada: (n) indecency (indiisansi); immorality (immooraalati)

f.g2 (-teeyay, -taysay) Wax shamiinto marin.

f.g2 (-teeyay, -taysay) Wax shamiinto marin. m.f.dh, shamiintayn.

v. cement, pave with cement

(fal) derbi ama wax kale, shamiinto mari.

de: cement, pave with cement

initial: s

lx: shamiintee

pd: (shamiinteeyey)

ps: v2b=tr

key: shamiintee

(Shaqiiqata-da)

Madax-xanuun dhanjafka (goonjebshaha) u eg.