dhammeeye — Macnaha & Turjumaada

1

-ha: (magac, lab, keli) qofka cid dacwo loo haysto u dhaw oo masuuliyad iska saari kara oo wixii lagu gooyo iyo keeniddiisa loo raaci karo. Raggu waa dhaweeye iyo dhammeeye. Dh: aabbo. Li: dhaweeye.

2

dhammeeye -ha: (magac, lab, keli) sifo uu Ilaahay leeyahay oo tilmaamaysa inuu yahay midka leh awood aan la qiyaasi karin.

waa la naqliyay ✓

1

1. Wax walba loo dhammeeyey oo in wax lagu qabto ama laga qabto keliya suga haya; diyaarsan.

2

2. La qurxiyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Guddoon-ka)

2

1. Gar la naqayey ama arrin la galay, waxa laga soo qaaday ama talada laysla gartay oo lagu heshiiyey oo lagu dhammeeyey.

3

2. Wax talis gooyey oo jideeyey; sharci; qaanuun; xeer; qeydo.

waa la naqliyay ✓

1

(Naqtiin-ka)

2

1. Wax hor loo bartay oo la dhammeeyey, oo kol kale lagu noqdo.

3

2. Qofka wax uu hor u bartay ku noqda ee aan horujeedka ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Koox dad oo hawl wada billaabay ama wada dhammeeyey.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: gubato. Dhul dab geedihii sare ka dhammeeyey. 2. Dab. 3. la-mid: gubasho.

waa la naqliyay ✓

1

jusbax¹: m.l Xaflad la sameeyo marka la dhammeeyo barashada hal jus.

2

jusbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Arday jus dhammeeyey xaflad u samayn.

waa la naqliyay ✓

1

naqtiin¹: m.l 1. Dib u so bilaabidda quraan, duruus iyo wixi lamida oo hore loo dhammeeyey. 2. N. ah: qof dhammeeyey quraan, duruus iyo wixi lamida oo mar labaad soo bilaaba. la-mid: naqtiimo.

2

naqtiin²: f.mg1 (-imay, -intay) Qur'aan dhammeeyay mar labaad ku noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Koox dad oo hawl wada billaabay ama wada dhammeeyey.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: gubato. Dhul dab geedihii sare ka dhammeeyey. 2. Dab. 3. la-mid: gubasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dib u so bilaabidda quraan, duruus iyo wixi lamida oo hore loo dhammeeyey. 2. N. ah: qof dhammeeyey quraan, duruus iyo wixi lamida oo mar labaad soo bilaaba. la-mid: naqtiimo.

waa la naqliyay ✓

dhammeeye adag

waa la naqliyay ✓

/priya reynj/ pre-arranged; (v) horay looga shaqeeyey (arin mar hore la dhammeeyey).

waa la naqliyay ✓

/viinal/ (n) 1. laaluush-qaate (qof waxyaabaha sharci darrada ah laaluush ku fuliya) (n) 2. arin ama hawl laaluush lugu dhammeeyey.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wakhti aad u yar. Ilbidhiqsi buu ku dhammeeyey hawshii loo diray.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dareeraha oo ka daata hareeraha weelka uu ku jiray, buuxdhaaf awgii ama dhaqdhaqaaq loo geystay awgii. Balqad baa caanihii dhammeeyey. Dh: walcad, daadad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bul ka dhig maydhax ama xaskul. Aan horey u dhammeeyee xaskusha ii bul.

2

bul: (fal) u yeel bul oo bulad u samee. Cidaadda bul oo dhiilka si fiican u cug.

3

bul!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo qarax halmar isla kaca. Dh: bug.

4

bul -ka: (magac, lab, keli) xaskul ama maydhax aad loo tumay oo bul jilicsan noqday.

5

bul -ka: (magac, lab, keli) ul qoyan oo laga soo gooyo galoolka, qararrida ama salaalmacada oo inta la jarjaro, afka hore loo bulo, geeljirku kolkuu dhiilasha cugayo catir ama masaxaad ahaan u adeegsado. Dh: cidaad.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl kaa taagroon la ciirciirid. Daalaadhacis bay ku dhammeeyeen goyntii beerta. Dh: daalaadhicis. daalaadhacitaan -ka: (magac, lab, keli) daalaadhacis hawleed, la ciirciiritaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xanuun xoolaha ku dhaca gaar ahaan lo'da. Dabakarruub ayaa xoolihii dhammeeyey.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) carrabka biyo ama cunto ku qaadqaadsho. Aygii dhabaqsasho aayuu caanihii ku dhammeeyey. Dh: dharqasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -maysay) 1. Wax ebyid. 2. Cunto, cabbitaan iyo wixi lamida laasad. 3. Wax xasuuqid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -maysay) 1. Wax ebyid. 2. Cunto, cabbitaan iyo wixi lamida laasad. 3. Wax xasuuqid. m.f.dh, dhammayn.

waa la naqliyay ✓

v. finish, conclude, bring to an end; liquidate, do away with

waa la naqliyay ✓

-yey / dhammeysay: (v) complete (kom-piliif) make complete; do thoroughly; carry out; finish (fi-nish); Ex. way dhammaysay; she finished; wuu dhammeeyey; he finished

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ebi oo halkii loogu talagalay gaadhsii. Dhammee dhisamaha aqalka. Dh: afjar, dhammaystir, dhamee.

2

dhammee: (fal) idlee oo waxba ha ku reebin. Caanaha gorofka ka dhammee. Dh: idlee.

3

dhammee: (fal) «u ~» wanaag oo dhan sii, baahi oo dhan ka haqabtir. Adi kuguma dheeree, ii dhamee Allahayoow. Dh: buuxi.

waa la naqliyay ✓

1

de: finish, conclude, bring to an end; liquidate, do away with

2

lx: dhammee

3

pd: (dhammeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: dhammee

waa la naqliyay ✓

vl. n. completion, finishing, liquidation

waa la naqliyay ✓

1

de: completion, finishing, liquidation

2

lx: dhammeyn

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: dhammeyn

waa la naqliyay ✓

-ka: 1. (n) full grown baby; maturely born, (opposite dhicis). 2. completion

waa la naqliyay ✓

(Daneie) May, S Euphorbia tirucalli L. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof cid kale oo dacwadi ku socoto iska xilsaara oo aan dhawaalihii arrinta dhammayn lahaa aan ahayn. Dh: dhaweeye. Li: dhammeeye.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh/-mayso, m.dh) Qof ka shaaqaya warshadaha dharka; dunmiiqe.

waa la naqliyay ✓

m. n. weaver, one who makes fabric ~ weaves cloth

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka yaqaan farsamada dharka loo sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: weaver, one who makes fabric ~ weaves cloth

2

lx: dharsameeye

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dharsameeye

waa la naqliyay ✓

1

* (Dhamma-ha)

2

(ciidanka dagaallama) saddex xiddigood leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Sarkaal saddex xiddigood leh; kabtan.

waa la naqliyay ✓

m.l Sarkaal saddex xiddigood leh; kabtan.

waa la naqliyay ✓

m. n. captain (army ~ police)

waa la naqliyay ✓

name-m finished; complete; full; done. Syn: Abyan

waa la naqliyay ✓

-dhammaha: (n) 1. captain (kap-tari) ~ saddex xiddigle, kabtan. 2. faultless; complete

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil qurux iyo qaayo ba dhammeeyay ama si dhammaystiran loo abuuray.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) sarkaalka derajadiisu u dhexayso labaxiddigle iyo gaashaanle. Dh: kabtan, saddexle, saddexiddigle.

2

dhamme -ha: (magac, lab, keli) qori lagu dagaallami jiray magacii.

waa la naqliyay ✓

1

de: captain (army ~ police)

2

lx: dhamme

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

syn: kabtan

6

key: dhamme

waa la naqliyay ✓

1

dammeer¹: m.l la-mid: dameer¹.

2

dammeer²: m.dh la-mid: dameer².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nooc gammaanka ka mid ah oo faraska iyo baqasha ka yar oo gaadiidka Soomaalida ka mid ah. Dh: dameer.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) koob dheg leh oo yar oo wax lagu cabbo. Dh: bilaale.

waa la naqliyay ✓

m. n. ending, conclusion; full term baby

waa la naqliyay ✓

1

de: ending, conclusion; full term baby Alt sp: dhammays

2

lx: dhameys

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: dhameys

waa la naqliyay ✓

(fal) wax soo dhamaystirmay ama idlaaday ka dhig. Dh: dhamee.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Abqo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midhaha taxan ee geedaha qaarkood ka baxa sida ka qudhaca. Dh: abqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhammayn-ta)

2

Wax ka maqnaa ku darid; ebyid; dhammaystirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhammee. la-mid: dhammays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax idlaaday ama soo dhamaystirmay ka dhigid. Dh: dhamayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhammays-ka)

2

Ilmo bilihii uu uurka ku jiri lahaa wada dhammaystay, oo shinkiisii ku dhashay; aan dhicis ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dh. ah: ilmo shinkiisii ku dhashay. 2. Dh. ah: qof laxaad weyn. 3. la-mid: dhammayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dh. ah: ilmo shinkiisii ku dhashay. 2. Dh. ah: qof laxaad weyn. 3. la-mid: dhammayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): ending, conclusion; full-term baby; full, bulky, complete

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aan kala dhinnayn oo ebyan ama aan ahayn dhicis ee ku dhashay shin.

2

dhammays -ka: (magac, lab, keli) wax aan kala dhinnayn oo ebyan ama aan ahayn dhicis ka yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

bw: dhameys

2

de: ending, conclusion; full-term baby; [atr.] full, bulky, complete

3

lx: dhammays

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

syn: aakhir, khaatimo

7

key: dhammays

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) (xisaab) Urur kasta oo daato ah marka loo ratibo horsamaan baaxadeed ama fanata tirada ama walaxda ku aaddan bartamaha ururka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) (xisaab) Urur kasta oo daato ah marka loo ratibo horsamaan baaxadeed ama fanata tirada ama walaxda ku aaddan bartamaha ururka.

waa la naqliyay ✓

m. n. center, person in the middle; center-half (in football)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) labo dhinac oo gari ka dhaxayso dadka kala dhexdhexaadinaya ama guddida gartooda qaadaysa.

waa la naqliyay ✓

1

de: center, person in the middle; center-half (in football)

2

lx: dhexeeye

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dhexeeye

waa la naqliyay ✓

(Hambebe) S Jubae fluvii Chiov. Sapindaceae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka shaqada qabta; shaqaale.

waa la naqliyay ✓

v.auto: finish off

waa la naqliyay ✓

1

a: dhammayso

2

cf: marso

3

de: finish off

4

lx: dhammeyso

5

pd: (dhammeystay)

6

ps: v3b=auto

7

key: dhammeyso

waa la naqliyay ✓

1

(Darkein) All.Som. Euphorbia robecchii Pax. Euphorbiaceae.

2

S NFD, Euphorbia candelabrum Kotschy Euphorbiaceae.

3

N Euphorbia cameronii N.E.Br. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyo dhooqo ku milantay ama gudhay oo ribad noqday. Allahayow. dharreeyada intaad iga dharruuraysay, maxaad dhagaxda Ceeleeye Xoosh iiga dhalin weyday.

waa la naqliyay ✓

Parkinsonia scioana 10

waa la naqliyay ✓

Caucanthus edulis 20

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhamaajeyn.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Dhaameel gurasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) geed, dheemaal ka guro. Dh: dheemaalso.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) da' darteed dhalmada u joojin. Dh: dhalmadeys.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax gaboobay oo aan haddeed dhalmo laga filayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhamaajee. la-mid: dhammaajeyn, dhamoojeyn, dhamooqeyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-jeeyay, -jeysay) la-mid: dhamaajee.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhamaajeyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhamaajeyn.

waa la naqliyay ✓

-meeraha: (n) [science] orbit (oorbit)

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Cudur dadka ku dhaca oo casaan ka dhiga midabka indhaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Cudur dadka ku dhaca oo casaan ka dhiga midabka indhaha.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] jaundice

waa la naqliyay ✓

-indhacaseeyaha: (n) yellowish discoloration of the whites of the eyes; jaundice (joon-das); icterus (iktaras)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) cudur dadka ku dhaca oo casaan ka dhiga midabka indhaha.

waa la naqliyay ✓

1

a: indhacagaarshe

2

de: jaundice

3

lx: indhacaseeye

4

pd: (/ha)

5

ps: n0-m-col

6

key: indhacaseeye

waa la naqliyay ✓

-ameebaha: (n) amoeba also ameba

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dirxi caloosha noolaha ku dhasha oo lagu xanuunsado; jaad gooryaanka ka mid ah. Ameebe ayaad leedahay ayuu dhakhtarku igu yidhi. Dh: gooryaan, ameebo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -maysay) 1. Cid khayaamayn. 2. Cid indhatirid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-meeyay, -maysay) 1. Cid khayaamayn. 2. Cid indhatirid. m.f.dh, cammayn.

waa la naqliyay ✓

v. blind someone; deceive, cheat, swindle

waa la naqliyay ✓

-yey / cammaysay: (v) deprive someone of sight; mislead (mis-liidh)-, deceive (di-ziiv)-, betray (bi-tareey)

waa la naqliyay ✓

(fal) qiyaamee oo wixii uu doonayey wax aan ahayn ama ka liita sii ama ka iibi.

waa la naqliyay ✓

1

de: blind s.o.; [fig.] deceive, cheat, swindle

2

lx: cammee

3

pd: (cammeeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: cammee

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-beeyay, -baysay) 1. Ka d.: wax, wax kale gadaashooda socosho ama taagnaan. 2. Ka d.: cid xushmadeyn.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-beeyay, -baysay) 1. Ka d.: wax, wax kale gadaashooda socosho ama taagnaan. 2. Ka d.: cid xushmadeyn. m.f.dh, dambayn.

waa la naqliyay ✓