dhamas — Macnaha & Turjumaada

1

1. (Dhamas-ka) Geed geedaha waaweyn oo lafta adag kamid ah; alwaaxdiisa doonyo, kd., baa laga sameeyaa; wuxuu kamid yahay dhirta waddooyinka magaalooyinka lagu qurxiyo oo aan qodaxda lahayn oo hooska badan oo weligood cagaarka ah.

2

2. (Dhamas-ta) Usha dhamaska; ul madax weyn; bur.

waa la naqliyay ✓

1

dhamas¹: m.l Geed abaareed weyn, hoos badan oo loo xiisa qaariyadaha doonyaha laga sameeyo.

2

dhamas²: m.dh Ul weyn, culus, adag oo aan qornayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed abaareed weyn, hoos badan oo loo xiisa qaariyadaha doonyaha laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. large evergreen tree species, used for hardwood timber

2

dhamas [feminine] n. club, cudgel

waa la naqliyay ✓

(Damass) N Conocarpus lancifolius Engl. &Diel. Combretaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) bat (baat); strong wooden stick; cudgel (kajel); club (kalaab) ~ bur, budh

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geed laf adag oo ka dheer geedaha kale kana baxa magaalooyinka xeebaha ah.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhamayn.

waa la naqliyay ✓

1

dhabas¹: m.l Koore duug ah.

2

dhabas²: m.l (-syo, m.dh) Wadaan aad u dhammaatay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geed geedaha lafta adag leh ka mid ah oo magaalooyinka xeebaha laga beero.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhama'-a)

2

Dayow.

waa la naqliyay ✓

1

dhama'¹: m.l 1. Dayow ka dhasha gaajo iyo harraad. 2. la-mid: dham'id. la-mid: dala'¹.

2

dhama'²: f.mg1 (-m'ay, -ma'day; -m'i) Gaajo iyo harraad la dayoobid. la-mid: dala'².

waa la naqliyay ✓

v. faint, swoon

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) wax kala garan waayid qofka ku dhaca oo jihooyinku ka lumaan. Dh: asqo, anbad, salal.

waa la naqliyay ✓

1

de: faint, swoon usually due to dehydration

2

lx: dhama'

3

pd: (dham'ay)

4

ps: v1=

5

key: dhama'

waa la naqliyay ✓

1

(Dhamac-da)

2

Dhuxul adag oo dhirta waaweyn laga dubo.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh 1. Dhuxul qaxantay oo waaweyn. 2. Derin aan casaan lahayn oo faylikida u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh 1. Dhuxul qaxantay oo waaweyn. 2. Derin aan casaan lahayn oo faylikida u eg.

waa la naqliyay ✓

m. n. charcoal, ember; torch

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m hot; charcoal, embers; torch

waa la naqliyay ✓

-da: (n) burning charcoal

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil yaraantiisii firfircoon iyo geesinimo ku dheehnayd.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qoryo gubtay dhuxusha ka hadhay ee nool.

2

dhamac -da: (magac, dhedig, keli) kulaylka laftiisa.

waa la naqliyay ✓

1

de: charcoal, ember; torch

2

lx: dhamac

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-m

5

key: dhamac

waa la naqliyay ✓

Grewia tenax 10

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-llo, m.dh) Jirrid weyn, qallalan oo la shito.

waa la naqliyay ✓

m. n. cheek

waa la naqliyay ✓

1

a: dhaban

2

de: cheek

3

lx: dhaman

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: dhaman

waa la naqliyay ✓

(fal) dhammaystirnaw oo wax halkii loogu tala galay gaadhay ahaw; wax aan waxba ka dhinnayn ahaw. Dh: buuxsan, dhammaw.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhamid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli)eeg dhamid.

waa la naqliyay ✓

1

dharas¹: m.l 1. Diiddada hali diiddo in la maalo ama ilmaheedi nuugaan. 2. Hilib aad caato u ah; bantar. 3. Qof aad u karti yar. 4. Caro. 5. Dh. ah: nafley buuran laakiin jirkeeda dhad ku jiro (ido).

2

dharas²: f.mg1 (-rsay, -rastay; -rsi) 1. Hal in la maalo ama ilmaheedi nuugaan diidid. 2. Qof xanaaqid. 3. Wax la gansaday wax ku diidid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] anger, ire, rage

2

dharas [inchoative] v. rage, get angry, become furious

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weyrax oo dad iyo duunyaba laa. Dh: cadhoo.

2

dharas: (fal) jilic oo gabaw dartii cad aan itaal lahayn yeelo. Dh: dabac.

3

dharas -ka: (magac, lab, keli) cadhada xoolaha kolka ay wax ka cadhaysiiya la kulmaan oo wixii ay arkaanba geeska geliyaan. Dh: weyrax.

4

dharas -ka: (magac, lab, keli) hilib cajil ah oon xoog ku jirin.

5

dharas-ta: (magac, dhedig, keli) meelaha xooluhu galaan uskaga iyo dhiriqda kaa soo raacda. Waar dharasta nala garamar. Dh: uskag.

waa la naqliyay ✓

1

(Bur-ka)

2

1. (-°) Ul lagu dagaallamo oo madax buuran; qool; dhamas.

3

2. Badar la tumay oo budo laga dhigay oo rooti, laxoox, kd. laga samaysto.

4

3. Cad yar (ciid, sonkor, kd.).

5

4. Abur, xoor.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [ Pl. budhadh-ka] strong wooden stick; bat (boat); cudgel (kajel); club ~ bur, dhamas

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) laan la jaray oo maydhaxdii laga diiratay oo ul laga dhigto ama la shito. Jawdheer ayaan soo qaatay.

2

jawdheer -ta: (magac, dhedig, keli) masalle harag ah. Dh: gogol.

3

jawdheer -ta: (magac, dhedig, keli) geed aad u dheer sida dhamasta oo u eg goosayga kana baxa dhulka ciidda cas.

waa la naqliyay ✓

1

de: large evergreen tree sp., used for hardwood timber

2

hm: 1

3

lx: dhamas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: dhamas_1

waa la naqliyay ✓

1

de: club, cudgel

2

hm: 2

3

lx: dhamas

4

pd: (-ta)

5

ps: n2a-f

6

syn: bur, qool

7

key: dhamas_2

waa la naqliyay ✓

m.dh Digirta geedka ku taal inta aysan bislaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan feejignayn oo dareenkiisagarasho meel kale ku mashquulsanyahay.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan feejignayn oo dareenkiisa garasho meel kale ku mashquulsanyahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhammays-ka)

2

Ilmo bilihii uu uurka ku jiri lahaa wada dhammaystay, oo shinkiisii ku dhashay; aan dhicis ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dh. ah: ilmo shinkiisii ku dhashay. 2. Dh. ah: qof laxaad weyn. 3. la-mid: dhammayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dh. ah: ilmo shinkiisii ku dhashay. 2. Dh. ah: qof laxaad weyn. 3. la-mid: dhammayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): ending, conclusion; full-term baby; full, bulky, complete

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aan kala dhinnayn oo ebyan ama aan ahayn dhicis ee ku dhashay shin.

2

dhammays -ka: (magac, lab, keli) wax aan kala dhinnayn oo ebyan ama aan ahayn dhicis ka yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

bw: dhameys

2

de: ending, conclusion; full-term baby; [atr.] full, bulky, complete

3

lx: dhammays

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

syn: aakhir, khaatimo

7

key: dhammays

waa la naqliyay ✓

Uskag badan leh; wasakhi ku dhooban tahay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) Dhar iyo wixi lamida wax la dhaamay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] dirty, messy, all messed up

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) uskag badan leh. Nin dhaaman waa laga dheeraadaa. Dh: dhaboolagan.

waa la naqliyay ✓

1

de: dirty, messy, all messed up

2

lx: dhaaman

3

pd: (dhaamnaa)

4

ps: adj-der

5

key: dhaaman

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhaamin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) biyo soo gurid; ceel biyo ka keenid oo cid harraadan u geyn. Dh: aroor.

2

dhaamis-ta: (magac, dhedig, keli) ka roonaanshaha cid kale. Dh: dhaamid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naag xun oo dhillaysata. Dh: dhillo.

waa la naqliyay ✓

finish

waa la naqliyay ✓

Grewia tembensis 70, G. tenax 10

waa la naqliyay ✓

1

(Damak) May, C Grewia tembensis Fres. Tiliaceae.

2

NFD, May, S, C Grewia tenex (Forsk.) Fiori Tiliaceae.

3

S Grewia cerasifera (Chiov)Cuf. Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halkii loogu tala galay gaadhsiin oo wax aan waxba ka dhinnayn ka dhigid. Dhammaynta mashruuca inyar ayaa ka hadhay. Dh: buuxin, dhammayn.

2

dhamayn -ta: (magac, dhedig, keli) idlayn oo wax aan waxba ka oollin ka dhigid. Dh: dhammayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-cyo, m.l) Buur dhinaceeda hoose.

waa la naqliyay ✓

1

dhambal¹: m.l 1. Dh. ah: galley hal mar makiinad lagu burburiyey. 2. la-mid: dhambalid.

2

dhambal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Raro. 2. Nooc aleesha ka mid ah oo inta la taxo dhiilasha iyo wixi lamida lagu qurxiyo. la-mid: dhombol.

3

dhambal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax si dherer ah u kala dillaacin. 2. Galley shiidid.

waa la naqliyay ✓

1

dhambal¹: m.l Dh. ah: galley hal mar makiinad lagu burburiyey.

2

dhambal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax si dherer ah u kala dillaacin. 2. Galley shiidid. m.f.dh, dhambalid.

waa la naqliyay ✓

1

v. cut in half longitudinally; grind, pound, crack, split open

2

dhambal m. n., (mass n.): coarse ~ roughly ground grain (larger than grits), granules

3

dhambal vl. n. budding of a plant ~ leaf (cotyledon)

4

dhambal [feminine] n. small mat

waa la naqliyay ✓

-ay / dhambashay: (v) 1. crack (karaak); break or snap apart ~ dhanbal. 2. dhamal -dhambasha: (n) mat (maat) ~ darrin, gogol

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax isku yaalla, labo u kala dhig oo kala falliidh. Dh: falliidh.

2

dhambal: (fal) arabikhi faracad ka dhig. Gallayda kac oo dhambal.

3

dhambal -ka: (magac, lab, keli) wax labo loo kala falliidhay, badhkiisa. Labada dhambal mid qaado.

waa la naqliyay ✓

m. n. ending, conclusion; full term baby

waa la naqliyay ✓

1

de: ending, conclusion; full term baby Alt sp: dhammays

2

lx: dhameys

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: dhameys

waa la naqliyay ✓

(fal) wax soo dhamaystirmay ama idlaaday ka dhig. Dh: dhamee.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqays-ta)

2

Meel astaysan oo lagu barto waxa la rida hayo ama la gana hayo, sida nabarkooda loo toosiyo oo meesha la asteeyey loogu abbaaro; riddada iyo gantaasha toosintooda iyo wax la heliddooda; abbaar; toog; nishaab; liishaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Toogashada bar astaysan la toogto.

waa la naqliyay ✓

f. n. target; target practice

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) liishaaminta waxa la ridayo. Dhaqaysku waa cilmi askartu barato.

waa la naqliyay ✓

1

de: target; target practice

2

lx: dhaqays

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: dhaqays

waa la naqliyay ✓

v., [compound] take place, transpire, ensue; happen

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (v) go through; pass through ~ dhexmar

waa la naqliyay ✓

1

a: dhexmar

2

de: take place, transpire, ensue; happen

3

lx: dhaxmar

4

pd: (dhaxmaray)

5

ps: v1=cmp

6

key: dhaxmar

waa la naqliyay ✓

1

(Khamaas-ka)

2

(bil) toomman.

waa la naqliyay ✓

1

khamaas¹: m.l.kh Kh. ah: bil labaatan iyo sagaal ku dhammaata; toomman.

2

khamaas²: f.mg1 (-say, -stay) Toomman noqosho (bil).

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lunar month of 29 days only (in Somali traditional calendar)

2

khamaas v. be of 29 days (lunar month)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bil toomman noqo.

2

khamaas-ka: (magac, lab, keli) bil labaatan iyo sagaal ku dhammaata. Dh: toomman.

waa la naqliyay ✓

amas, n.m. - Raso; Wax la isdul saarsaaray,

waa la naqliyay ✓

1

(Daas-ka)

2

Aqal, guri, qol, dukaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Guri. 2. Dukaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Guri. 2. Dukaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. store, shop; store-house, store-room

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shop (shoop)-, store (istoor) ~ dukaan

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aqal yar oo buul ah oo caws ka samaysan. Waa aqal yar oo aan qiimo badan iyo qurux toona lahayn. Dh: buul.

2

daas -ka: (magac, lab, keli) dukaan ama aqal ganacsi loogu talagalay oo alaab yari taal. Daas baan samaystay. Dh: dukaan.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Ayax, ukun dhul ku aasid.

waa la naqliyay ✓

v. lay eggs in the ground (of turtles, insects, etc.)

waa la naqliyay ✓

-tay: (v) lay eggs in the ground

waa la naqliyay ✓

(fal) ayax, ugxan dhulka ku aas oo ciidda ku qari. Dh: aas.

waa la naqliyay ✓

1

de: lay eggs in the ground (of turtles, insects, etc.)

2

lx: dhas

3

pd: (dhasay)

4

ps: v1=

5

key: dhas

waa la naqliyay ✓

1

de: that, those

2

lx: -haas

3

ps: deic-m-suf

4

xe: that water

5

xv: =-kaas

6

key: -haas

waa la naqliyay ✓

1

(Dacas-ka)

2

1. Rafaad; dhib; dandarro.

3

2. kabo kor ka furan oo xalleefsan oo cinjir ah.

waa la naqliyay ✓

1

dacas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Kabo jilicsan, badanaa guriga lagu joogo oo balaastiig ka sameysan. 2. Diif; rafaad; dhibaato.

2

dacas²: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid kabo dacas ah la dhicid. 2. (f.mg) Baabuur quwadjabid.

waa la naqliyay ✓

1

dacas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Kabo jilicsan, badanaa guriga lagu joogo oo balaastiig ka sameysan. 2. Diif; rafaad; dhibaato.

2

dacas²: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid kabo dacas ah la dhicid. 2. (f.mg) Baabuur quwadjabid.

waa la naqliyay ✓

m. n. rubber sandals, thongs, flip-flops

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) slipper (slipar)-, indoor shoe; mule (miyuul)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baabuur, quwadjab.

2

dacas-ka: (magac, lab, keli) dhib iyo rafaad ay danyari keento. Laga durug durraad galab kuwuu dacasku saaraaye. Dh: rafaad, dhibaato, bisaarad, balanbal, bayhoof.

3

dacas-ka: (magac, lab, keli) jaad kabaha ka mid ah oo kor ka furan oo caag ka samaysan.

waa la naqliyay ✓