dhaman

Uskag badan leh; wasakhi ku dhooban tahay.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) Dhar iyo wixi lamida wax la dhaamay ahaansho.

der. [adjective] dirty, messy, all messed up

(tilmaame) uskag badan leh. Nin dhaaman waa laga dheeraadaa. Dh: dhaboolagan.

de: dirty, messy, all messed up

lx: dhaaman

pd: (dhaamnaa)

ps: adj-der

key: dhaaman

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halkii loogu tala galay gaadhsiin oo wax aan waxba ka dhinnayn ka dhigid. Dhammaynta mashruuca inyar ayaa ka hadhay. Dh: buuxin, dhammayn.

dhamayn -ta: (magac, dhedig, keli) idlayn oo wax aan waxba ka oollin ka dhigid. Dh: dhammayn.

(Dhaan-ka)

Rati ama gaadiid kale oo weel biyood saaran yahay, oo inta ceel ama webi ama meel kale, oo biyo ku jiraan la geeyo, biyo lagu soo qaato.

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho.

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho. m.f.dh, dhaamid.

v. get better, improve; be better (than)

dhaan v. get dirty ~ soiled, be all messed up

dhaan m. n. camel loaded with water vessels; water caravan

-ka: (n) 1. water fetching; especially using a camel loaded with water vessels. 2. dhaan -dhaamay / dhaantay: (v) become better; feel better; improve (impuruuv). Ex: sidii hore waan dhaamaa; 1 feel better now

-ka: (magac, lab, keli) muurka biyaha lagu arooray, cidda wadda iyo biyahaba. Dhaan baa u maqan reerkan.

(Dhaban-ka)

Wejiga labadiisa dhinac midkood.

2. (Dhaban-ta) Tiro qaybsanta oo aan kala dheeri lahayn, sida 2, 4, 6, 10; aan kisi ahayn.

dhaban¹: m.l (-nno, m.dh) Wejiga labadiisa dhinac midkood.

dhaban²: m.dh (xisaab) Tiro laba u qaybsanta.

dhaban³: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la dhabay ahaansho.

dhaban¹: m.l (-nno, m.dh) Wejiga labadiisa dhinac midkood.

dhaban²: m.dh (xisaab) Tiro laba u qaybsanta.

m. n. cheek

dhaban m. n. even number

(Daban) N Adiantum capillus-veneris L. Adiantaceae.

-ka: (n) cheek (jiik); jaw (joo) ~ can, dhaman

dhaban -ka: (n) even number (iivan nam-ber). Ex: sida 2,4,6; such as 2, 4, 6

-ka: (magac, lab, keli) wajiga qofka qaybta dhinacyada xigta. Gabadhu dhaban qurux badan bay leedahay.

dhaban -ka: (magac, lab, keli) xoolaha laga bixiyo inanta marka la guursanayo. Dhaban ma laga bixiyay inanta? Dh: yarad.

dhaban -ta: (magac, dhedig, keli) buur babaceed. Dhabantaas geel baa ku muuqda.

خد

1. La dhacay; xoolihii laga qaaday.

2. (Dhacan-ta) Ood weyn oo xeryaha afka laga saaro; oodafo; jiitin; oodrogo; buuxsin.

dhacan¹: m.dh (-cmo, m.l) Ood weyn oo xeryaha afka laga saaro; oodafo; jiitin; oodrogo; buuxsin.

dhacan²: f.mg1 (-cmay, -cantay; -cmi) La dhacay; xoolihii laga qaaday.

dhacan³: f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qof la dhacay ahaansho.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qof la dhacay ahaansho. m.f.dh, dhacnaan.

der. [adjective] robbed, looted

dhacan [feminine] n. corral closure, gate; cut tree used as a shelter

-dhacnaa / dhacnay: (adj) robbed (robbidh)

(tilmaame) qof wixiisii la qaatay oo xoog lagu boobay.

dhacan-ta: (magac, dhedig, keli) oodda lagu guro kadinka ama lagu oodo. Dhacani dhaxan ma celiso.

Labo wax ama ka badan oo isku dhex darsan; dheehan; tarraxan.

dhafan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax la dhafay noqosho.

dhafan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la dhafay ahaansho.

dhafan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax la dhafay noqosho. m.f.dh, dhafmid.

dhafan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la dhafay ahaansho. m.f.dh, dhafnaan.

Aan dhegaha si fiican wax uga maqal; dhego culus.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof maqal ka liita ahaansho. 2. U dh.: qof meel ku dhuuntay ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof maqal ka liita ahaansho. 2. U dh.: qof meel ku dhuuntay ahaansho. m.f.dh, dhakanaan.

der. [adjective] hard of hearing, with impaired hearing, partially deaf

-aa: (adj) deaf (dheef); partially lacking in the sense of hearing ~ dhaga cuius

(tilmaame) mid dhegaculus oon wax aad u maqal.

cf: dhukan

de: hard of hearing, with impaired hearing, partially deaf

lx: dhakan

pd: (dhakanaa)

ps: adj-der

key: dhakan

(Dhalan-ka)

1. Abuurta ama baxaalliga nafleydu ku dhalato oo ku kala duwduwan tahay; sansaan; dabeecad.

2. Caws waaweyn oo aad u dheeraada; alaalo.

m.l 1. Dabeecad. 2. Dir, fir, sinji. 3. Muuqal. 4. Caws waaweyn oo aad u dheeraada. 5. Geedo doog leh.

m.l 1. Dabeecad. 2. Dir, fir, sinji. 3. Muuqal. 4. Caws waaweyn oo aad u dheeraada. 5. Geedo doog leh.

m. n. character, nature, physical appearance

(Dalan) C Gyrocarpus angustifolius (Verdo.) Gillett. Hernandiaceae.

N Panucum turgidum Forsk. Gramineae.

-ka:: (n) natural behavior, character ~ bahaali

-ka: (magac, lab, keli) sansaanka iyo abuurta qofka dabcigiisu yahay. Illayn dhalan lama dooriyo.

de: character, nature, physical appearance

lx: dhalan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dhalan

(Dhama'-a)

Dayow.

dhama'¹: m.l 1. Dayow ka dhasha gaajo iyo harraad. 2. la-mid: dham'id. la-mid: dala'¹.

dhama'²: f.mg1 (-m'ay, -ma'day; -m'i) Gaajo iyo harraad la dayoobid. la-mid: dala'².

v. faint, swoon

-a: (magac, lab, keli) wax kala garan waayid qofka ku dhaca oo jihooyinku ka lumaan. Dh: asqo, anbad, salal.

de: faint, swoon usually due to dehydration

lx: dhama'

pd: (dham'ay)

ps: v1=

key: dhama'

(Dhamac-da)

Dhuxul adag oo dhirta waaweyn laga dubo.

m.l/dh 1. Dhuxul qaxantay oo waaweyn. 2. Derin aan casaan lahayn oo faylikida u eg.

m.l/dh 1. Dhuxul qaxantay oo waaweyn. 2. Derin aan casaan lahayn oo faylikida u eg.

m. n. charcoal, ember; torch

nickname; name-m hot; charcoal, embers; torch

-da: (n) burning charcoal

magac loo baxsho wiil yaraantiisii firfircoon iyo geesinimo ku dheehnayd.

-da: (magac, dhedig, keli) qoryo gubtay dhuxusha ka hadhay ee nool.

dhamac -da: (magac, dhedig, keli) kulaylka laftiisa.

de: charcoal, ember; torch

lx: dhamac

pd: (-da)

ps: n2a-m

key: dhamac

Grewia tenax 10

m.l/dh (-llo, m.dh) Jirrid weyn, qallalan oo la shito.

1. (Dhamas-ka) Geed geedaha waaweyn oo lafta adag kamid ah; alwaaxdiisa doonyo, kd., baa laga sameeyaa; wuxuu kamid yahay dhirta waddooyinka magaalooyinka lagu qurxiyo oo aan qodaxda lahayn oo hooska badan oo weligood cagaarka ah.

2. (Dhamas-ta) Usha dhamaska; ul madax weyn; bur.

dhamas¹: m.l Geed abaareed weyn, hoos badan oo loo xiisa qaariyadaha doonyaha laga sameeyo.

dhamas²: m.dh Ul weyn, culus, adag oo aan qornayn.

m.l Geed abaareed weyn, hoos badan oo loo xiisa qaariyadaha doonyaha laga sameeyo.

m. n. large evergreen tree species, used for hardwood timber

dhamas [feminine] n. club, cudgel

(Damass) N Conocarpus lancifolius Engl. &Diel. Combretaceae.

-ta: (n) bat (baat); strong wooden stick; cudgel (kajel); club (kalaab) ~ bur, budh

-ta: (magac, dhedig, keli) geed laf adag oo ka dheer geedaha kale kana baxa magaalooyinka xeebaha ah.

(fal) dhammaystirnaw oo wax halkii loogu tala galay gaadhay ahaw; wax aan waxba ka dhinnayn ahaw. Dh: buuxsan, dhammaw.

1. La dhaqaaleeyey; nolol fiican ku nool; ladan.

2. La mayray; mayran; xalan, qasaalan.

3. (Dhaqan-ka) Hab ama hidde lagu dhaqmo oo lagu nool yaahay oo facba faca ka horreeya ka dhaxlo; ilbax; galtibbax.

dhaqan¹: m.l 1. Isu geynta nolosha maaddiga, ruuxiga, iyo bulsho ee ummadi leedahay, soona maray isbeddello taariikheed. 2. Asluub.

dhaqan²: m.l (-nno, m.dh) (bul.) Mid ka kooban fikrado, caadooyin, fan, farshaxan ay sameeysteen ama ay wadaagaan mujtamaca gaar ah.

dhaqan³: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nijaaso, wasakh iyo wixi lamida mayrmid. 2. Wax midab leh fasakhmid. 3. Haweeney gurigeeda si wanaagsan u maamulid. 4. Ku dh.: qalab, sharci iyo wixi lamida adeegsasho. 5. Ku dh.: guri iyo wixi lamida ku noolaan.

dhaqan⁴: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dhar iyo wixi lamida wax la meyray ahaansho. 2. Nafley wax ladan ahaansho. 3. Ku dh.: wax meel ku nool ahaansho.

dhaqan¹: m.l 1. Isu geynta nolosha maaddiga, ruuxiga, iyo bulsho ee ummadi leedahay, soona maray isbeddello taariikheed. 2. Asluub.

dhaqan²: m.l (-nno, m.dh) (bul.) Mid ka kooban fikrado, caadooyin, fan, farshaxan ay sameeysteen ama ay wadaagaan mujtamaca gaar ah.

dhaqan³: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nijaaso, wasakh iyo wixi lamida mayrmid. 2. Wax midab leh fasakhmid. 3. Haweeney gurigeeda si wanaagsan u maamulid. 4. Ku dh.: qalab, sharci iyo wixi lamida adeegsasho. 5. Ku dh.: guri iyo wixi lamida ku noolaan. m.f.dh, dhaqnaan.

dhaqan⁴: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dhar iyo wixi lamida wax la meyray ahaansho. 2. Nafley wax ladan ahaansho. 3. Ku dh.: wax meel ku nool ahaansho.

inch. v. be well cared for

dhaqan [derived] [adjective] cared for, tended; living, residing

dhaqan: v. act, behave; function

dhaqan m. n. conduct, behavior, culture, tradition, custom, way of life

-ka: (n) culture (kal-jar); heritage (hera-teeyj); custom (kas-tem); tradition (tara-di-shiri); folklore (fok-loor); legacy (lagasi); anthropology (an-thara-poolaji) ~ hidde, caado

dhaqan -ka: (n) manners (maanaris); behavior (bi-heeyv-yer); character (kar-ak-ter) ~ dabeecad. Ex: dhaqankaaga uma bogin; I don 't like your behavior

dhaqan -dhaqnaa / dhaqnayd: (adj) washed (wooshidh)

Tradizione

Tradition

(tilmaame) mid daryeel iyo xanaano hela; nool oo dhuuni iyo dheef hela.

dhaqan: (tilmaame) maydhan oo nadiif ah. Saxni dhaqan cuntada ku rido. Dh: qasaalan, maydhan.

dhaqan -ka: (magac, lab, keli) hab nololeed ay leedahay bulsho meel taalla oo ay ku salayso nolosheeda.

ثقافة

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Neef ido ah wax madax cad ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: dhaawan.

(Dhaxan-ta)

1. Qabow badan oo jirku dareemo oo wax 1a huwado ama la dugsado u baahi geliya.

2. Cudur, badanaa soo noqnoqda oo qandho kulul leh, oo kaneecada qaarkeed qaniinyadeedu ku wacan tahay; duumo.

m.dh 1. Qabow hawadu keento oo jirku dhibsado. 2. Duumo.

m.dh 1. Qabow hawadu keento oo jirku dhibsado. 2. Duumo.

f. n., [abstract] cold; frost; chills; malaria

-ta: (n) cold feeling; chilliness (jili-nes) ~ qaboow

-ta: (magac, dhedig, keli) neecaw qabaw badan. Caawa dhaxan ayaa jirta. Dh: qabaw. Li: kaad.

cf: gabaddano, kaad

de: cold; frost; chills; malaria

lx: dhaxan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhaxan

f.mg4 (-ynaa, -ynayd) Wax la dhayay ahaansho.

f.mg4 (-ynaa, -ynayd) Wax la dhayay ahaansho. m.dh, dhaynaan.

der. [adjective] smeared; greased; anointed

de: smeared; greased; anointed

lx: dhayan

pd: (dhaynaa)

ps: adj-der

key: dhayan

dhiman¹: m.l (baayoloji) Marka la sharxayo bu', unug, ama noole leh hal urur oo koromosoomyo aan lamaanayn.

dhiman²: f.mg1 (-inmay, -imantay; -inmi) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin noqosho. 2. Qof waalan noqosho.

dhiman³: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin ahaansho. 2. Qof waalan ahaansho.

dhiman¹: m.l (baay.) Marka la sharxayo bu', unug, ama noole leh hal urur oo koromosoomyo aan lamaanayn.

dhiman²: f.mg1 (-inmay, -imantay; -inmi) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin noqosho. 2. Qof waalan noqosho. m.f.dh, dhinmid.

dhiman³: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin ahaansho. 2. Qof waalan ahaansho.

inch. v. be reduced ~ deficient; shrink

(tilmaame) wax aan buuxin; aan dhannayn oo wax ka maqan yihiin. Dh: inqan, nusqaansan. Li: buuxa.

de: be reduced ~ deficient; shrink

lx: dhiman

pd: (dhinmay)

ps: v1=inch

key: dhiman