dhamaag-xaag

(Dalan-laiye) N Adenia ellenbeckii Harms Passifloraceae.

N Adenia venenata Forsk. Passifloraceae.

m.dh la-mid: ammaagnaan.

Grewia mollis[?] 30

-a: (magac, lab, keli) hiilinta ku salaysan qabiil ama aragti iyo feker.

tendance, droiture.

destruction.

fk. Tacbaan ahaansho (dhaqaale iyo wixi lamida). Tusaale: “Waa tacbaan c.”.

(Damaashaad-ka)

Dabbaaldeg ama cayaaro wax lagu xusayo, lagu weyneynayo.

damaashaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Ciyaaro iyo waxyaallo kale oo farax leh oo lagu muujiyo maalin taariikh weyn leh.

damaashaad²: f.mg1 (-day, -dday) Maalin taariikh weyn leh ciyaaro iyo waxyaallo kale oo farax leh ku muujin.

damaashaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Ciyaaro iyo waxyaallo kale oo farax leh oo lagu muujiyo maalin taariikh weyn leh.

damaashaad²: f.mg1 (-day, -dday) Maalin taariikh weyn leh ciyaaro iyo waxyaallo kale oo farax leh ku muujin. m.f.dh, damaashaadid.

m. n. festival, ceremony

damaashaad v. hold a festival

-ka: (n) festival (fes-ti-val); ceremony (ser-moni); celebration (sela-bareey-shin); party (paar-ti); social gathering ~ dabbaaldeg, xaflad

(fal) farxad iyo ciyaar samee. Yar iyo weyn habeenkii xornimada la qaatay waa la wada daamaashaday.

damaashaad-ka: (magac, lab, keli) wax ama dhacdo mihiim ah u dabbaaldegid; ciyaaro wax lagu xusayo samayn. Dh: dabbaaldeg.

dhambacaad¹: m.l la-mid: dhambacaadid.

dhambacaad²: f.mg1 (-day, -dday) Seexasho qof caloosha hoos marsado.

f.mg1 (-day, -dday) Seexasho qof caloosha hoos marsado. m.f.dh, dhambacaadid.

v. lie in a prone position (face down)

-ka: (n) prone (parown) position ~ dhanbacaad

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dhabbac.

a: dhanbacaad

de: lie in a prone position (face down)

lx: dhambacaad

pd: (dhambacaaday)

ps: v1=intr

key: dhambacaad

m.f.dh eeg dhanaan³. la-mid: dhanaanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhandhanka ciirta yeelasho; wax dhanaan oo sida cusbada u dhandhamaya ahaan.

m.f.dh eeg halaagan². la-mid: halaagnaansho, hallignaan, hallignaansho.

-ka: (magac, lab, keli) gaajo iyo diihaal dartood la qixitaan. Dagaagitaan bay ku noolyihiin iyo qoxootinnimo.

f.mg4 (-dkaa, -dkayd) Qof hawsha adkaysi u leh ahaansho.

f.mg4 (-dkaa, -dkayd) Qof hawsha adkaysi u leh ahaansho.

Comp. adj., (ie. n., adj.): indefatigable, tireless, resistant to fatigue

m.f.dh eeg dhambalan². la-mid: dhambalnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) walax, labo u kala qaybsanaan; kala falliidhnaan.

dharaarmaal¹: m.l 1. Maalidda xoolaha maalin weyn la maalo. 2. D. ah: qof si tuugo ah xoolaha maalintii u maala. 3. la-mid: dharaarmaalid.

dharaarmaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Xoolo maalin weyn lisid. 2. Xoolo si tuugannimo ah maalin u maalid.

v. milk an animal during the day time (cow, she-camel, goat)

-ka: (magac, lab, keli) maalidda xoolaha dharaar cad la maalo. Reerguuraageennu dharaarmaalka ma yaqaanniin.

de: milk an animal during the day time (cow, she-camel, goat)

lx: dharaarmaal

pd: (dharaarmaalay)

ps: v1=tr

key: dharaarmaal

-ka: (magac, lab, keli) baydhbaydhis la'aan; toos iyo horay u socosho.

hagaagitaan-ka: (magac, lab, keli) sidii la rabay noqosho; qummanaansho iyo toosni.

m.l Xoog kula bixidda gabar la guursanayo. la-mid: duudgaraac.

-a: (magac, lab, keli) marka gabadha khasab lagu kaxaysto si loo guursado iyadoon oggolayn. Dh: afduub.

(Dalanmoc) C Euphorbia grosseri Pax. Euphorbiaceae.

m.f.dh eeg dhammaasan. la-mid: dhammaasnaansho.

m.f.dh eeg dhammaysan. la-mid: dhammaysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la dhammeeyey oo halkii loogu tala galay la gaadhsiiyay ahaan. Aqalku haddeed dhammaysnaan ayuu u dhaw yahay. Dh: dhammaystirnaan.

dhammaysnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax la dhammeeyey oon waxba ka oollin ahaan.

m.l Asluubta fiican; dabeecad wanaagsan.

m.l Asluubta fiican; dabeecad wanaagsan.

m. n., [compound] good customs; fine character

-a: (n) manners (maa-neris); the socially correct way of acting; etiquette (ete-ket)

-ga: (magac, lab, keli) dhaqan wanaagsanaan oo nabad iyo isqadarin ku wada noolaansho.

de: good customs; fine character

lx: dhaqanwanaag

pd: (-ga)

ps: n-m-cmp

key: dhaqanwanaag

m.dh 1. Dhaqaaladdarro. 2. Saboolnimo. la-mid: dhaqaalaxumi, dhaqaalaxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhaqaaladarro.

dhabar-garaac¹: m.l Xoog kula bixidda gabar la guursanayo. la-mid: duud-garaac¹.

dhabar-garaac²: f.g1 (-cay, -cday) Gabar la guursanayo xoog kula bixid. la-mid: duud-garaac².

m.l (-ayaal, m.l/dh) (jooloji) Dhadhaabaha iyagoo dulal leh awgeed, biyaha u oggolaada, tusaale biyaha roobka, inay dhex galaan dabadeedna ka dhex dusaan; tusaale fiican waxaa u ah dhadhaabaha noocaan ah dhagax la yiraahdo dhagax bataax.

m.l (-ayaal, m.l/dh) (jool.) Dhadhaabaha iyagoo dulal leh awgeed, biyaha u oggolaada, tusaale biyaha roobka, inay dhex galaan dabadeedna ka dhex dusaan; tusaale fiican waxaa u ah dhadhaabaha noocaan ah dhagax la yiraahdo dhagax bataax.

(tilmaame) wax la dhalaaliyay oo dab la sarray ahaan. Dh: dhalaashanaan. dhalaalyo -da: (magac, dhedig, keli) eeg dhalaalo.

m.f.dh eeg dhalaashan. la-mid: dhalaashanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dab ama wax kale lagu dhalaaliyay. Dh: dhalaalsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) naag aan ninkeeda u miidaanhayn oon waayihiisa war iyo wacaal ka hayn.

m.l Qof ku takhasusay cilmiga dhaqaalaha.

m.l Qof ku takhasusay cilmiga dhaqaalaha.

m. n. economist; expert in economics

-ka: (n) economist (i-ko-nomiist); monetarist (mono-tariist) ~ dhaqaale yaqaan

-ka: (magac, lab, keli) qof cilmiga dhaqaalaha yaqaan; qof kobcinta dhaqaalaha ku talaxtegey.

de: economist; expert in economics

lx: dhaqaalayahan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dhaqaalayahan

m.f.dh eeg dhaqaaqsan. la-mid: dhaqaaqsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) walax meesheedii ka dhaqaaqday ahaan.

m.l la-mid: dhowaandhalad.

(Dhaxamaysnaan-ta)

Wax dhaxani hayso ahaan; qarqaryaysan.

m.f.dh eeg dhaxamaysan. la-mid: dhaxamaysnaansho.

f. n., [abstract] cold, state of being cold ~ feeling chilled

de: cold, state of being cold ~ feeling chilled

lx: dhaxamaysnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: dhaxamaysnaan

-ta: (magac, dhedig, keli) mid yaab iyo anfariir hayo ahaan. Dhacdada la maglaa dhaygagsanaan keentay. Dh: fajacsanaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg dheemaalid.

m.l (-bab ..., m.l) (cilmiga naflayda) Silsilad dhadhaabeed oo jiifta badda ama badda agteeda, oo badanaa ka samaysan shacaabi dhaliye aad u tiro badan.

m.l (-bab ..., m.l) (cilmiga naflayda) Silsilad dhadhaabeed oo jiifta badda ama badda agteeda, oo badanaa ka samaysan shacaabi dhaliye aad u tiro badan.