dhalool — Macnaha & Turjumaada

1

(Dhaloo-sha)

2

Magac guud oo kooba dhir isku bah ah: geedquwaax, hadi, dhunkaal, kd.

waa la naqliyay ✓

m.dh Magac guud oo kulmiya geednugeylka.

waa la naqliyay ✓

m.dh Magac guud oo kulmiya geednugeylka.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] tree species, with thick resin; its sweet roots are chewed

waa la naqliyay ✓

1

(Dalol) N Chascanum sessilifolium (Vatke) Moldenke. Verbenaceae.

2

N Clerodendrum myricoides (Hochst) Vatke. Verbenaceae.

3

N Plectranthus barbatus Andrews. Labiatae.

4

N Plectranthus cicatricosus (Hutch & Bruce)? Labiatae.

5

May, S Plectranthus igniarius (Schweinf) Agnew. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) udubbo dhaadheer Dhigo iyo dhalool lagama guro.

2

dhalool -sha: (magac, dhedig, keli) geed ka baxa ciidda suubaanka ah oo laf jilicsan oo tiiraha sawaabisa. Dhaloosha caleenteed riyahaa jecel.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hadi; dhunkaal

2

de: tree sp., with thick resin; its sweet roots are chewed

3

lx: dhalool

4

pd: (/sha)

5

ps: n-f-col

6

key: dhalool

waa la naqliyay ✓

1

(Dalol) N Chascanum sessilifolium (Vatke) Moldenke. Verbenaceae.

2

N Clerodendrum myricoides (Hochst) Vatke. Verbenaceae.

3

N Plectranthus barbatus Andrews. Labiatae.

4

N Plectranthus cicatricosus (Hutch & Bruce)? Labiatae.

5

May, S Plectranthus igniarius (Schweinf) Agnew. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalool-ka)

2

1. Meel furan oo aalaa wareegsan.

3

2. Saddex meelood oo meel; ⅓ ama 1/3.

waa la naqliyay ✓

1

dalool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Meel yar furan, wareegsan oo wax ka bannaan. 2. Saddex qaybood oo wax loo qaybshay middood. la-mid: duleel¹.

2

dalool²: m.l (-lo, m.dh) (baayoloji) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasanka unug noolkaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareerayaal kale, dheecaan ama saxarro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihi in dhowr dalool oo yaryar.

3

dalool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Meel yar, furan, wareegsan, bannaan yeelasho (wax). la-mid: duleel².

waa la naqliyay ✓

1

dalool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Meel yar furan, wareegsan oo wax ka bannaan. 2. Saddex qaybood oo wax loo qaybshay middood. la-mid: duleel.

2

dalool²: m.l (-lo, m.dh) (baay.) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasanka unug noolkaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareerayaal kale, dheecaan ama saxarro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihi in dhowr dalool oo yaryar.

waa la naqliyay ✓

Aperture, Hollow, Slit

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hole, opening, aperture; socket; tab; keyhole; calibre (of gun)

2

dalool : fraction

3

dalool [inchoative] v. be perforated, get a hole in

waa la naqliyay ✓

(Dalol) S Talinum portulacifolium (Forsk) Asch & Schweinf. Portulacaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hole (hool); gap (gaap); opening (owpenin) ~hog, duleel. Ex: jeebkaygu waa daloolaa; there is a hole in my pocket —daloolshan: (adj) drilled (diriiled); bored (booridh) daloolsan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel furan oo badanaa wareegsan.

waa la naqliyay ✓

جوف

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) 1. deaf (dheef)

2

dhagool -e: (n) deaf person ~ dhegala'.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhakool-ka)

2

Wax meel cidla' ah taagan ama ka dhisan.

waa la naqliyay ✓

1

dhakool¹: m.l 1. Qof, wax meel cidla' ah taagan ama ka dhisan. 2. la-mid: dhakoolid.

2

dhakool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Qof, meel cidla' ah iska taagnaansho ama ka dhisnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. isolated object ~ building

2

dhakool v. build ~ set up in an empty place

waa la naqliyay ✓

nickname-m isolated. cf: Gooni

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho gabadh kaligeedsocod ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof ama aqal, meel cidla' ah iska taagnaw.

2

dhakool: -ka: (magac, lab, keli) qof ama aqal, meel cidla' ah iska taagnaw.

waa la naqliyay ✓

Capitanya otostegioides 02

waa la naqliyay ✓

(Dalolei) S Capitanya otostegioides Guerke. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof dareenka maqalku aanu shaqaynaynin.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become tender (of meat)

waa la naqliyay ✓

1

de: become tender (of meat)

2

lx: dhayloob

3

pd: (dhayloobay)

4

ps: v1=inch

5

key: dhayloob

waa la naqliyay ✓

1

(Alool-ka)

2

Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (aloollo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m. n. mat of woven cane (also used as a curtain)

waa la naqliyay ✓

(Alol) N Typha angustifolia L. Typhaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shey dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geedka duurka laamihiisa oo jil lagu marriimo. Badanaa aqalka ayaa lagu kala ilaxidhaa. Abeeso alool ku duuban baan dilay. Wa: aloollo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mat of woven cane (also used as a curtain)

2

lx: alool

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: alool

waa la naqliyay ✓

1

(Dhala-da)

2

1. Madaxa meesha ugu sarraysa; kug; dhako.

3

2. Wax adag, jabina og, oo dhalaala, oo wixii ka shisheeyaa muuqdaan oo dabaysha celiya iftiinkana soo daaya; waxyaalo badan oo aan la tirin karin oo dadka aad iyo aad wax u tara baa laga sameeyaa; dhawr waxyaalood oo laysku dardaray bay ka kooban tahay: ciid, sooda, xaraar...

4

3. Ubbo dhalo laga sameeyey; qarsho; quraarad.

waa la naqliyay ✓

1

dhalo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Wax kasta meesha u sarraysa; fiin. 2. Maaddo adke ah oo ka samaysan ciid, kaalsiyam, sooda iyo botaasiyam oo jabi og oo mootiye ileys ah. 3. Weel quraarad ka samaysan oo biyaha, caanaha iyo wixi lamida lagu shubto.

2

dhalo²: f.mg3 (-ashay, -alatay) 1. Ilmo uur ku jira ifka (aaduunka) imaansho. 2. Soo bixid ama kawsasho (bil ama dayax); bilasho. 3. Wax aan horay u jirin, abuurmid. Tusaale: “Kacaan baa dhashay”. 4. Kubbad lagu ciyaarayo shabaq gelid.

waa la naqliyay ✓

1

dhalo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Wax kasta meesha u sarraysa; fiin. 2. Maaddo adke ah oo ka samaysan ciid, kaalsiyam, soodaiyo, botaasiyam oo jabi og oo mootiye ileys ah. 3. Weel quraarad ka samaysan oo biyaha, caanaha iyo wixi lamida lagu shubto.

2

dhalo²: f.mg3 (-ashay, -alatay) 1. Ilmo uur ku jira ifka (aaduunka) imaansho. 2. Soo bixid ama kawsasho (bil ama dayax); bilasho. 3. Wax aan horay u jirin, abuurmid. Tusaale: Kacaan baa dhashay. 4. Kubbad lagu ciyaarayo shabaq gelid. m.f.dh, dhalasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. be born

2

dhalo [feminine] n. crown of the head

3

dhalo [feminine] n. bottle

waa la naqliyay ✓

-dhalada: (n) 1. bottle (bo-tel) ~ qarsho, quraarad. 2. scalp (iskaalp) ~ baso. 3. grown (karown)-, the top or highest part of the head ~ dhako

waa la naqliyay ✓

1

Bottiglia

2

Bottle

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) weel ka samaysan quraarad oo wax lagu shubto. Dh: qaruurad.

waa la naqliyay ✓

زُجَاجَةً، قَارُورَة

waa la naqliyay ✓

1

(Dhool-ka)

2

1. Ilkaha foolasha iyo miciyada u dhexeeya midkood.

3

2. Madaxa daruurta da'aysa; garab; fad; saylaan.

waa la naqliyay ✓

1

dhool¹: m.l (-llo, m.dh) Foodda sare, oo cad ee daruur da'aysa.

2

dhool²: m.dh 1. Ilkaha foolasha iyo miciyaha u dhexeeya midkooda. 2. Masaar yar oo geedaha yaryar lagu gooyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ilkaha foolasha iyo miciyaha u dhexeeya midkooda. 2. Masaar yar oo geedaha yaryar lagu gooyo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Dole

waa la naqliyay ✓

m. n. incisor, front tooth

waa la naqliyay ✓

(Dhul) N Lavandula macra Bak. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

name-f vibration; front tooth; front of a passing rain, quick passing rain. Syn: Saylaan

waa la naqliyay ✓

magaca gabadh u dhalatay caddaan iyo qurux u eg fadka ama dhoolka gu'ga.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) fad cad oo daruur ah.

2

dhool -ka: (magac, lab, keli) iligga u dhexeeya foolka iyo micida. Dhool baa kadhacay axmed.

3

dhool-sha: (magac, dhedig, keli) midho geedka xawlalabiga ka baxa oo yar. Dhool buu ii soo riday.

waa la naqliyay ✓

inter. hello

waa la naqliyay ✓

(interjection) hello (helow), also hullo ~ hallaw, marxaba, ahlan

waa la naqliyay ✓

1

de: hello Used when answering a telephone

2

lx: haloo

3

ps: intj

4

key: haloo

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) timaha aan adkayn laakiin bistana aan ahayn oo kolka ay qoyaanna kala fida kolka ay engegaanna soo urura.

2

balool -ka: (magac, lab, keli) ubaxa duurka. Geelu balool buu daaqay. Dh: bul.

waa la naqliyay ✓

1

(Caloo-sha)

2

1. Xubin iskujoogga cunnadu marto kamid ah; waxay u eg tahay kolay yar waxayna ku jirtaa uurka, kolka bogga la dhaafo; hawsheedu waa inay cunnada inta dhacaammo kala gaar ah oo ay leedahay ku darto, jilciso oo xiidmaha u gudbiso; kubo.

3

2. Uur.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Xubinta dheefshiidka nafleyda oo isku xirta hunguriga iyo xiidmaha. 2. Qaybta jilicsan oo u dhexeysa laabxuunshada iyo gummaarka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Xubinta dheefshiidka nafleyda oo isku xirta hunguriga iyo xiidmaha. 2. Qaybta jilicsan oo u dhexeysa laabxuunshada iyo gummaarka.

waa la naqliyay ✓

f. n. stomach

waa la naqliyay ✓

-caloosha:(n) stomach (istoomak); abdomen (aab-doo-men); belly (beeli); tummy (tam-i)

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) xubin ka mid ah xubnaha dheefshiidka. Waa kolay yar oo ku yaalla bogga, hawsheeda na waxa ka mid ah, in cuntada soo dhexgasha ay dheecaamo kala jaad ah ku talliijiso oo ku jilciso oo ay dabeed xiidmaha u sii gudbiso.

waa la naqliyay ✓

بَطنُ

waa la naqliyay ✓

1

(Dabool-ka)

2

Wixii wax qarsha: weel yar oo weel weyn afka laga saaro; huwis.

waa la naqliyay ✓

1

dabool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qalab afka laga saaro weelasha si aysan wax ugu dhicin. 2. la-mid: daboolid.

2

dabool²: m.dh Gudin weyn.

3

dabool³: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel iyo wixi lamida si ayan wax ugu dhicin afka wax ka saarid. 2. Wax muuqaalkooda qarin. Tusaale: “Daruur baa cirka dabooshay”.

waa la naqliyay ✓

1

dabool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qalab afka laga saaro weelasha si aysan wax ugu dhicin. 2. la-mid: daboolid.

2

dabool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel iyo wixi lamida si ayan wax ugu dhicin afka wax ka saarid. 2. Wax muuqaalkooda qarin. Tusaale: Daruur baa cirka dabooshay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lid, cover

2

dabool v. cover, close; disguise

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cover (havar); lid (lidh); cap (kaap); cozy (kowsi) ~ fur hado, dahaar aabbur

2

dabool -ay / dabooshay: (v) put a cover or covering on

waa la naqliyay ✓

1

Copertura

2

Cover

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax muuqda qari ama weel afkiisu furan yahay wax saar. Caanaha dabool daqsigu yaanu geline. Dh: aabbudh.

2

dabool -ka: (magac, lab, keli) weel yar oo weel weyn afka laga saaro si waxa ku jira aanu cayayaanku u gelin ama saxar ugu dhicin ama aanu u qaboobin. Daboolka saar xeedhada. Dh: afsaar, aabbu.

waa la naqliyay ✓

(fal) dalool yeelo; lahaw duleel. Daloofta ka tol gandiga.

waa la naqliyay ✓

1

dhalal¹: m.l la-mid: dhalaal¹.

2

dhalal²: f.mg1 (-alay, -ashay) la-mid: dhalaal².

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalca-da)

2

Qorrax; cadceed; gabbal; qundhac; libdho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Kulka qorraxda subaxnimo. 2. Meel bannaan oo aan har lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. sun; heat of the sun (in the afternoon)

2

dhalco [feminine] n. barren hill, open land devoid of vegetation

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cadceed; qorrax. Dhalcadoo duhur joogta ayaan dhoofay walaal. Dh: qundhac.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xubinta taranta ragga inteeda hore oo ay buuryadu daboosho marka uusan gudnayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xubinta taranta ragga inteeda hore oo ay buuryadu daboosho marka uusan gudnayn.

waa la naqliyay ✓

-dhalfada: (n) the glans of the penis; glans (galaans) ~ fanjar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) koborta dameerka; inta buuran ee caadhka dameerka.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalma-da)

2

Wax dhalidda; ummulidda.

waa la naqliyay ✓

m.dh Soo saaridda nafley dheddig minkeeda ka soo saarto ilmo. la-mid: dhalid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Soo saaridda nafley dheddig minkeeda ka soo saarto ilmo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of giving birth

waa la naqliyay ✓

-dhalmada: (n) the act of delivering (for example, a baby); delivery (ddiveri):, bearing (beering) ~ ummulin, dhalin

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) taranka uu nooluhu midba mid sii dhalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of giving birth

2

lx: dhalmo

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: dhalmo

waa la naqliyay ✓

1

dhalow¹: m.l Qof aad u da' weyn oo carruuroobay.

2

dhalow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Qof aad u weyn oo carruuroobay noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Qof aad u weyn oo carruuroobay noqosho. m.f.dh, dhaloobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalya-da)

2

Dad wada dhashay ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xiriirka ka dhexeeya dad dhalasho wadaaga.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xiriirka ka dhexeeya dad dhalasho wadaaga.

waa la naqliyay ✓

f. n. family, lineage

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kel) tafiirta iyo inta ay sii dhaleen ee waalidka loo yahay. Odayga carruurtiisii iyo dhalyadiisii ayaa tiro dhaafay. Dh: tafiir, farcan.

waa la naqliyay ✓

1

de: family, lineage

2

lx: dhalyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dhalyo

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-olay, -oshay) Ku dh.: arrin horay si faahfaahsan looga hadlay ku celcelin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ku taamidda iyo hammiga arrin aad jeceshahay inuu kuu qabsoomo.

waa la naqliyay ✓