dhalo — Macnaha & Turjumaada

1

(Dhala-da)

2

1. Madaxa meesha ugu sarraysa; kug; dhako.

3

2. Wax adag, jabina og, oo dhalaala, oo wixii ka shisheeyaa muuqdaan oo dabaysha celiya iftiinkana soo daaya; waxyaalo badan oo aan la tirin karin oo dadka aad iyo aad wax u tara baa laga sameeyaa; dhawr waxyaalood oo laysku dardaray bay ka kooban tahay: ciid, sooda, xaraar...

4

3. Ubbo dhalo laga sameeyey; qarsho; quraarad.

waa la naqliyay ✓

1

dhalo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Wax kasta meesha u sarraysa; fiin. 2. Maaddo adke ah oo ka samaysan ciid, kaalsiyam, sooda iyo botaasiyam oo jabi og oo mootiye ileys ah. 3. Weel quraarad ka samaysan oo biyaha, caanaha iyo wixi lamida lagu shubto.

2

dhalo²: f.mg3 (-ashay, -alatay) 1. Ilmo uur ku jira ifka (aaduunka) imaansho. 2. Soo bixid ama kawsasho (bil ama dayax); bilasho. 3. Wax aan horay u jirin, abuurmid. Tusaale: “Kacaan baa dhashay”. 4. Kubbad lagu ciyaarayo shabaq gelid.

waa la naqliyay ✓

1

dhalo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Wax kasta meesha u sarraysa; fiin. 2. Maaddo adke ah oo ka samaysan ciid, kaalsiyam, soodaiyo, botaasiyam oo jabi og oo mootiye ileys ah. 3. Weel quraarad ka samaysan oo biyaha, caanaha iyo wixi lamida lagu shubto.

2

dhalo²: f.mg3 (-ashay, -alatay) 1. Ilmo uur ku jira ifka (aaduunka) imaansho. 2. Soo bixid ama kawsasho (bil ama dayax); bilasho. 3. Wax aan horay u jirin, abuurmid. Tusaale: Kacaan baa dhashay. 4. Kubbad lagu ciyaarayo shabaq gelid. m.f.dh, dhalasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. be born

2

dhalo [feminine] n. crown of the head

3

dhalo [feminine] n. bottle

waa la naqliyay ✓

-dhalada: (n) 1. bottle (bo-tel) ~ qarsho, quraarad. 2. scalp (iskaalp) ~ baso. 3. grown (karown)-, the top or highest part of the head ~ dhako

waa la naqliyay ✓

1

Bottiglia

2

Bottle

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) weel ka samaysan quraarad oo wax lagu shubto. Dh: qaruurad.

waa la naqliyay ✓

زُجَاجَةً، قَارُورَة

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalca-da)

2

Qorrax; cadceed; gabbal; qundhac; libdho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Kulka qorraxda subaxnimo. 2. Meel bannaan oo aan har lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. sun; heat of the sun (in the afternoon)

2

dhalco [feminine] n. barren hill, open land devoid of vegetation

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cadceed; qorrax. Dhalcadoo duhur joogta ayaan dhoofay walaal. Dh: qundhac.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xubinta taranta ragga inteeda hore oo ay buuryadu daboosho marka uusan gudnayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xubinta taranta ragga inteeda hore oo ay buuryadu daboosho marka uusan gudnayn.

waa la naqliyay ✓

-dhalfada: (n) the glans of the penis; glans (galaans) ~ fanjar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) koborta dameerka; inta buuran ee caadhka dameerka.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalma-da)

2

Wax dhalidda; ummulidda.

waa la naqliyay ✓

m.dh Soo saaridda nafley dheddig minkeeda ka soo saarto ilmo. la-mid: dhalid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Soo saaridda nafley dheddig minkeeda ka soo saarto ilmo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of giving birth

waa la naqliyay ✓

-dhalmada: (n) the act of delivering (for example, a baby); delivery (ddiveri):, bearing (beering) ~ ummulin, dhalin

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) taranka uu nooluhu midba mid sii dhalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of giving birth

2

lx: dhalmo

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: dhalmo

waa la naqliyay ✓

1

dhalow¹: m.l Qof aad u da' weyn oo carruuroobay.

2

dhalow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Qof aad u weyn oo carruuroobay noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Qof aad u weyn oo carruuroobay noqosho. m.f.dh, dhaloobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalya-da)

2

Dad wada dhashay ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xiriirka ka dhexeeya dad dhalasho wadaaga.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xiriirka ka dhexeeya dad dhalasho wadaaga.

waa la naqliyay ✓

f. n. family, lineage

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kel) tafiirta iyo inta ay sii dhaleen ee waalidka loo yahay. Odayga carruurtiisii iyo dhalyadiisii ayaa tiro dhaafay. Dh: tafiir, farcan.

waa la naqliyay ✓

1

de: family, lineage

2

lx: dhalyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dhalyo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-laday, -latay) Xoolo dhaxal ah, qaybsasho.

waa la naqliyay ✓

v. inherit (livestock), get one's share of (wealth)

waa la naqliyay ✓

1

de: inherit (livestock), get one's share of (wealth) rw: dhaxal

2

lx: dhaxlo

3

pd: (dhaxladay)

4

ps: v3a=

5

key: dhaxlo

waa la naqliyay ✓

1

(Dhayla-da)

2

Xoolaha ama ugaarta yaryar hilibkooda jilicsan oo aan weli adkaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xoolaha ama ugaarta yaryar hilibkooda jilicsan oo aan weli adkaan. 2. la-mid: dhayl 1 (1).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xoolaha ama ugaarta yaryar hilibkooda jilicsan oo aan weli adkaan. 2. la-mid: dhayl.

waa la naqliyay ✓

f. n. tender meat of a very young animal (lamb, veal)

waa la naqliyay ✓

-dhaylada: (n) meat of a baby animal, like veal, lamb or kid meat

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hilibka qaanka yaryar; neef yar oo caananuug ah hilikiisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhay (3)

2

de: tender meat of a very young animal (lamb, veal)

3

lx: dhaylo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dhaylo

waa la naqliyay ✓

1

(Dha-sha)

2

Yaryarka dhasha; dhallaan; ubad; carruur; ilmo.

waa la naqliyay ✓

1

dhal¹: m.l (-lal/-llal, m.l) 1. Ubad yaryar oo nafley; dhallaan; carruur; ilmo. 2. Firfir yaryar oo subag ah oo ay yeeshaan caano la lulayo.

2

dhal²: f.g/mg1 (-alay, -ashay) 1. (f.g) Nafley rimman ubad dihasho. 2. (f.g) Geed miro iyo wixi lamida yeelasho. 3. (f.g) Caano la lulay subag yeelasho. 4. (f.mg) Ilmo if imaan. Tusaale: “Wiil baa dhashay”.

waa la naqliyay ✓

1

dhal¹: m.l (-lal/-llal, m.l) 1. Ubad yaryar oo nafley; dhallaan; carruur; ilmo. 2. Firfir yaryar oo subag ah oo ay yeeshaan caano la lulayo.

2

dhal²: f.g/mg1 (-alay, -ashay) 1. (f.g) Nafley rimman ubad dihasho. 2. (f.g) Geed miro iyo wixi lamida yeelasho. 3. (f.g) Caano la lulay subag yeelasho. 4. (f.mg) Ilmo if imaan. Tusaale: Wiil baa dhashay. m.f.dh, dhalid.

waa la naqliyay ✓

1

v. beget, bear, father (a child), give birth to, lay eggs; create, cause

2

dhal vl. n. giving birth; delivery (of a child)

3

dhal [feminine] n., [collective] offspring, children; descendants

waa la naqliyay ✓

1

-ay /dhashay: (v) l.bear (beer); yield fruit or babies; produce; deliver: Ex: dhirta cambaha ee sanad walha dhasha; the mango trees that bearfurit[mangoes] every year. 2. dhal -dhasha: (n) baby (bey-bi) Ex: dhal libaax; lion baby.

2

dhasha: (n) offspring (oof-ispiring); descendants (di-sen-dantis); children (jiil-dareen) ~ fir, waraso, durriyad. dhal leh: (adj) small (ismool); little; tiny (tayni). Ex. wiil dhal leh; Little boy

3

dhal: -ay / dhashay: (v) give birth to; deliver (diliver); bear (beer). Ex: saakay wiil dhashay; She delivered a baby boy this morning

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lab iyo dhedig isku tega oo ilmo yar ha ka abuurmo.

2

dhal-sha: (magacwadareed) carruurta yaryar.

waa la naqliyay ✓

ولادة

waa la naqliyay ✓

Gal dayax

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ehel.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dadka qaraabada ah; gacal iyo xigaal. Dh: ehelo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Dhaqdhaqaaqid, kicid (dhabayl).

waa la naqliyay ✓

v. move up, rise

waa la naqliyay ✓

(fal) wax dhabanaya oo boodh kicinaysa ahow.

waa la naqliyay ✓

1

de: move up, rise

2

lx: dhabo

3

pd: (dhabtay)

4

ps: v3b=

5

key: dhabo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Dhibco biyood yar yar oo isku cufan oo ay wehliyaan qiiq ama saxarro boodh ah. Dhadada waxaa laga helaa qaybaha hoose ee gibilka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Dhibco biyood yar yar oo isku cufan oo ay wehliyaan qiiq ama saxarro boodh ah. Dhadada waxaa laga helaa qaybaha hoose ee gibilka.

waa la naqliyay ✓

Fog

waa la naqliyay ✓

-dhadada: (n) mist (mist); dew (dhuu); hoarfrost (hoor-foosf); white frost ~ dhedo, dharab

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ceeryaamo dayrtii la arko oo sida daruuraha aroorta hore dhulka u qarisa oo qoqoyaan badanna samaysa. Saaka waxa da'aysa dhedo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaka-da)

2

Meesha madaxa u sarraysa; dhalo; baso; kug.

waa la naqliyay ✓

1

dhako¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Madaxa meeshiisa sare, dhalo. 2. Meesha ugu sarraysa (guri, geed, buur iyo wixi lamida); fiin.

2

dhako²: f.mg3 (-kaday, -katay) 1. Iyadoo wax la qaadaayo ama wax laga cabsanaayo meel ku dhuumasho; gabbasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhako¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Madaxa meeshiisa sare, dhalo. 2. Meesha ugu sarraysa (guri, geed, buur iyo wixi lamida); fiin.

2

dhako²: f.mg3 (-kaday, -katay) 1. Iyadoo wax la qaadaayo ama wax laga cabsanaayo meel ku dhuumasho; gabbasho. m.f.dh, dhakasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. hide oneself

2

dhako [feminine] n. crown of the head; summit

waa la naqliyay ✓

-dhakaday / dhakatayv): (v) 1. lower the head or body as to avoid something; duck (dhak); dodge (dhaaj) ~ gabbo. 2. dhako - dhakada. (n) summit (samit); the highest point or part; the top. 3. head (heedh) ~ madax

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meesha ugu sarraysa jidhka qofka.

2

dhako -da: (magac, dhedig, keli) maskaxda iyo waxgarashada.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhali-ga)

2

Xubinta dheddiggu ka dhalo; dasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhali¹: m.l Afka hore ee xubinta taranta dhiddigoodka.

2

dhali²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dheddig foolanaya ilmo ka soo qabasho. 2. Ciyaar kubbadeed dhibco ka keenid (qof).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dheddig foolanaya ilmo ka soo qabasho. 2. Ciyaar kubbadeed dhibco ka keenid (qof ). m.f.dh, dhalin.

waa la naqliyay ✓

Generate

waa la naqliyay ✓

1

v. cause, bring about; create, originate; deliver (a baby), beget (a child); score (a goal)

2

dhali m. n. womb

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. assist [a woman] in giving birth; deliver (diliver) ~ ka dhali. Ex: dhakhtarkee ilmaha kaa dhaliyey? which doctor delivered your baby? 2. (v) score (iskoor); gain [a point] in a game or contest. Ex: laba gool buu dhaliyey; he scored two goals. 3. generate (jena-reeyt)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka ummuli oo wax foolanaya dhalmada ku caawi. Ri'da ka dhali.

2

dhali: (fal) ciyaar halkii la doonayay gaadh oo duq keen. Dhali dhali walaal goolka.

3

dhali: (fal) fikrad, mashruuc iyo wixii la mid ah keen oo abuur. Dh: curi, badac, abuur.

4

dhali: (fal) (ka ~) xubnaha faraha dhac ka sii adoo laabaya.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhana-da)

2

1. Biyaha dhanaan oo fariista ama kor qulqula dhul ciiddiisu cusbo u badan tahay.

3

2. Dhulka jaadkaas ah laftiisa; jaan.

4

3. Cusbo; (ama dhane).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Biyo aad u dhanaan. 2. Dhul cusboole ah. la-mid: dhane.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): bitter water; salt

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg dhane.

waa la naqliyay ✓

1

de: bitter water; salt

2

lx: dhano

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

key: dhano

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) 1. Wax si fiican u maamulasho. 2. Wax mayrasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) 1. Wax si fiican u maamulasho. 2. Wax mayrasho. m.f.dh, dhaqasho.

waa la naqliyay ✓

v. raise, breed; save, conserve; care for one's own family

waa la naqliyay ✓

-dhaqday/dhaqatay: (v) raise for oneself, have the care of; watch over; look after

waa la naqliyay ✓

(fal) mood iyo nool kolba midkaad haysato xannaanayso oo korodhso. Dh: tabco.

waa la naqliyay ✓

1

de: raise, breed; save, conserve; care for one's own family

2

lx: dhaqo

3

pd: (dhaqday)

4

ps: v3b=

5

xe: The Somalis of old used to look after livestock.

6

xv: Soomaalidii hore baa xoolo dhaqan jirtay.

7

key: dhaqo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) walxo dab nool ah oo ka soo finiina dab shidan.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-wday, -watay) la-mid: dhaawo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-yaday, -yatay) Meel bugta daawo marsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-yaday, -yatay) Meel bugta daawo marsasho. m.f.dh, dhayasho.

waa la naqliyay ✓

v. rub salve ~ ointment on oneself; grease up for oneself

waa la naqliyay ✓

1

de: rub salve ~ ointment on oneself; grease up for oneself

2

lx: dhayo

3

pd: (dhayaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: dhayo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) 1. Sabuul galley iyo wixi lamida qolof ka qaadasho. 2. Caaw iyo wixi lamida diir ka baxsasho. 3. Timo feerasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) 1. Sabuul galley iyo wixi lamida qolof ka qaadasho. 2. Caaw iyo wixi lamida diir ka baxsasho. 3. Timo feerasho. m.f.dh, dhilasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) xasiid, basal iyo wax la mid ah kolba liin hobobso oo firida ama dubka ka daadso.

waa la naqliyay ✓

1

(Bariid-ka)

2

Geed yar oo la beero iyo iniino uu dhalo oo budo leh oo la cuno (ama bariis).

waa la naqliyay ✓

1

(Basa-da)

2

Madaxa dadka meesha ugu korraysa; dhalo; dhako; kug.

waa la naqliyay ✓

1

(Biladdaya-ha)

2

1. Dhalo gaar ah oo xalleef ah, oo inti dhinaca hoose wax laga marshey, daruur ku wareegsanna loo yeelay, la iska arko; mandarad; muraayad.

3

2. Qalab sida dhuunta u samaysan, oo wixii aad u fog, sida xiddigaha, lagu dhugto oo soo dhoweeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Bun-ka)

2

1. Cabitaan la cabbo oo udgoon oo laga sameeyo miro yaryar oo kulkulucsan oo beer leh oo uu dhalo geed dheer oo dhulka kulul ka baxa: inta iniinaha la dubo oo la budeeyo baa sida shaaha loo karshaa; qaxwe.

3

2. Sharuur.

4

3. Miraha geedka.

5

4. Geedka laftiisa (caleemihiisa waxaa la yiraahdaa quddi.

waa la naqliyay ✓

1

(Cudbi-ga)

2

Bul jilicsan oo cad oo uu dhalo geed dhulka kulul ka baxa: dun iyo dhar iyo waxyaalo kale oo aan la tirin karin baa laga sameeyaa; barkimooyinka iyo joodariyaasha baa laga buuxshaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Daal-ka)

2

1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.

3

2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheemman-ka)

2

1. Waxyaalaha dhulka lagala soo baxo kan ugu adag: wuxuu u eg yahay dhalo (quraarad) aad u belbeleysa.

3

2. Cad geedkaas laga sameeyey oo kamid ah dhagaxa qaaliga ah ama alaabada wax lagu jarjaro oo adaygga badan u baahan afka loo gesho oo caarad looga dhigo.

4

3. Afarta jaad oo turubka mid kamid ah ~ almaas.

waa la naqliyay ✓