dhaleecayn

(tilmaame) wax dhan u janjeedha; dhinac u qallooca. Hal kuris dhalleecsan ayaa geela la socota. Dh: janjeedhsan.

(Dalen) C Cyperus crassipes Vahl. Cyperaceae.

C Cenchrus ciliaris L. Gramineae.

-ka: (magac, lab, keli) reerka dheri iyo dhaleen toona laguma oga.

(Heecayn-ta)

Ilmo rajo ah, habar kale oo nuujisa, u yeelid, u dhiibid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo ama neef rajo ah oo hooyadii dhimatay hooyo nuujisa u samayn. Dh: heecays, nuujin, barbaarin.

(Aleelayn-ta)

Aleel ku samayn, qurxin darteed.

m.f.dh eeg aleelee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aleel ku qurxin; aleel ku kor samayn. Aleelaynta weelashu waa farshaxan ay Soomaalidu hidde u leedahay.

(Dhaleeca-da)

Nabar ama iin oogada ka soo baxa; iin foolxun oo ceebaal laysaga dhigo.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Cudur bushinta ku dhaca oo ay la caddaato. 2. Eed iyo ceebayn loo jeediyo cid fal xun ku kacday.

m.dh (-ooyin, m.l ) 1. Cudur bushinta ku dhaca oo ay la caddaato. 2. Eed iyo ceebayn loo jeediyo cid fal xun ku kacday.

f. n. disapproval, criticism

-dhaleecada: (n) stigma (istig-ma); aspersion (as-peer-shin); criticism (kiriti-siizim); disapproval ~ ceeb, magac xumo

-da: (magac, dhedig, keli) nabar xumaada oo geela ka soo baxa. Hal dhaleeco leh ayaa geela la socota.

dhaleeco -da: (magac, dhedig, keli) dacaayad iyo hadallo wax dhimaal ah oo cid laga baahiyo. Waxaad wadaa waa dheleeco ee wax jira maaha. Dh: fadeexad.

de: disapproval, criticism

lx: dhaleeco

pd: (/da)

ps: n6-f

key: dhaleeco

نَقْدِ، اسْتِنْكَارِ، إِدَانَة

m.f.dh eeg dhalfee.

(Dheecaan-ka)

Dhacaan.

dheecaan¹: m.l (-aamo, m.dh) la-mid: dhacaan¹.

dheecaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -ami) la-mid: dhacaan³.

m. n., (mass n.): liquid, fluid; sap

-ka: (n) 1. secretion (si-kirii-shin); sap (saap); fluid (fulu-widh) ~ dhacaan

dheecaan - dheecaamtay / dheecaantay: (v) secrete (se-kiriit); sap (saap);exude (ig-zuudh)

-ka: (magac, lab, keli) dareere aan dhiig ahayn oo ka yimaadda noolaha meesha nabarku ku yaal. Dh: carun, milil, malax.

a: dhacaan

de: liquid, fluid; sap

lx: dheecaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-mass

key: dheecaan

m.f.dh eeg dheefee.

(Dheerayn-ta)

1. Wax dheereeya ahaansho; orod badi.

2. Wax dheer ka dhigid; dhererka u kordhin.

3. (ka dheerayn) a) Tartanka ka orod badin; dhiqid. b) Ka fogayn; ka durkin. c) Labo is le'ekaa midkood, dhererka wax ugu darid.

m.f.dh eeg dheeree. la-mid: dheerays.

-ta: (magac, dhedig, keli) faalka kolka la dhigo oo uu qaldamo.

m.dh la-mid: dhaaclayn.

f.g2 (-ceeyay, -caysay) Cid dhaleeco u jeedin.

f.g2 (-ceeyay, -caysay) Cid dhaleeco u jeedin. m.f.dh, dhaleecayn.

v. disapprove, criticize, ridicule

-yey / dhaieecaysay: (v) criticize (kiriti-saays); censure (sen-shar); blame (baleeym); cast aspersions (as-peer-shin) Ex: Sharaftoodii bay dhaleecaysay; She cast aspersions on their integrity ~ cambaaree

(fal) dacaayad iyo hadallo wax dhimaal ah cid ka baahi. Dh: fadeexadee, ceebee.

de: disapprove, criticize, ridicule

lx: dhaleecee

pd: (dhaleeceeyey)

ps: v2b=

key: dhaleecee

(Hareerayn-ta)

Hareeraha ka marid; xerayn.

m.f.dh eeg hareeree.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac walba ka marid: hareeraha ka marid. Tuugga hareerayn baa lagu qabtaa. Dh: xerayn, hareerays.

[SHAFERAI, SHAFE-AI] Ipomoea citrina 01

(Wadeecayn-ta)

Wadeeco ka dhigid; dayacid; baylahin.

m.f.dh eeg wadeecee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wadeeco ka dhigid; dayacid; baylihin.

wadeecayn-ta: (magac, dhedig, keli) ceeb laga sheego cid aan lahayn. Wadeecayn bay u jeediyeen ninkii maamulaha ahaa. Dh: ceebeyn.

m.dh la-mid: dhalleexin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax gun leh dhan u jalleecin; dhan u qalloocin.

-ta: (magac, dhedig, keli) orod dur dura ah oo geelu leeyahay.

m.f.dh eeg dhallaamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhallaan ka dhigid; da' yarayn oo wax ciyaal ah ka dhigid. Dh: ciyaalayn.

m.dh la-mid: dhalleexsasho.

(tilmaame) weel iyo wax la mid ah oo dhalleecsan.

m.dh la-mid: dhalleexsasho.

(tilmaame) shey lagu qurxiyey aleel badda laga soo saaray; aleel lagu taxay. Sati wada aleelan bay ayeeyaday haysataa.

m.f.dh eeg dallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nolol wanaagsan iyo khayr filasho.

(Dhabayn-ta)

Dhab ka dhigid.

m.f.dh eeg dhabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) kaftanka ka saarid oo run ka dhigid; dheeldheel dhab ka dhigid.

(Dhabcan-ta)

Dhiriqda iyo digada lo'da; faanto.

m.dh Xaar lo'aad oo qoyan; faanto. la-mid: dhabcaan.

f. n., [collective] droppings of cattle (dung ~ urine)

-ka: (magac, lab, keli) dhiriqda lo'da; xaarka lo'da. Xerada dhabcanka ka gur. Dh: faanto.

cf: dhiriq, digo, faanto

de: droppings of cattle (dung ~ urine)

lx: dhabcan

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: dhabcan

(Dhacaan-ka)

Biyabbiyood layiig ah ama jilicsan oo oogada nafleyda (sankunneefle, dhir) ku jira, badanaana meelihii wax ka gaaraan ka yimaada: (ama dheecaan).

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan¹.

dhacaan²: m.l (baayoloji) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. la-mid: dheecaan².

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan.

dhacaan²: m.l (baay.) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. m.f.dh, dhacaamid. la-mid: dheecaan.

m. n., [collective] liquid, fluid, moisture; sap; serum

dhacaan v. secrete sap, enzyme, fluid ~ pus (of a plant, wound, etc.)

-ka: (n) secretion (si-kirii-shiri); sap (saap); fluid (fulu-widh) ~ dheecaan

dhacaan:- dhacaamay / dhacaantay: (v) secrete (se-kiriit); sap (saap); exude (eg-zuudh)

(Dally) N Dregea schimberi (Decne) Bullock. Asclepiadaceae.

m.dh Malax cad oo indhuhu yeeshaan marka ay jirranyihiin ama aanay nadiif ahayn.

m.dh Malax cad oo indhuhu yeeshaan marka ay jirranyihiin ama aanay nadiif ahayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qoyaan ama suruq ay sameeyaan indhuhu oo cad muuqa malaxdana leh. Iska bi'i dhalxanta kugu taalla.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halkii loogu tala galay gaadhsiin oo wax aan waxba ka dhinnayn ka dhigid. Dhammaynta mashruuca inyar ayaa ka hadhay. Dh: buuxin, dhammayn.

dhamayn -ta: (magac, dhedig, keli) idlayn oo wax aan waxba ka oollin ka dhigid. Dh: dhammayn.

(Dharayn-ta)

Dhar u yeelid, u xirid; hubayn.

m.f.dh eeg dharee.

[DASEYN] Commiphora sec. Opobalsames sp = Kuchar 16231 01

-ka: (magac, lab, keli) geed la bah ah dhiddink aiyo xagarka oo leh budhuq la faqdo.

Commiphora sec. Opobalsames sp = Kuchar 16231 01,

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel dheer jira meel aan fogayn keenid.

dhawayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof meel dheer ka yimid ama martabo leh si tixgelin iyo kalkacal ku jiro u istiqbaalid oo farxad ku qaabilid. Walaalkay soo dhawayn fiican ayaan kala kulmay. Dh: tarxiib.

m.dh la-mid: dhoweyn.