dhakal — Macnaha & Turjumaada

1

(Dhakal-ka)

2

Weel xoolaha lagu liso; ameel; harrubgaal, toobte.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Haruub aad u yar.

waa la naqliyay ✓

m. n. milking vessel

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m a milking vessel. Lit: a small-framed person

waa la naqliyay ✓

magaca ama naanaysta wiil aad u gaaban ama muuq iyo jimidh yar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadhuubka geela lagu maalo. Dh: dhiil, hadhuub, gorof, gaawe.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ameel, toobte, weel

2

de: milking vessel

3

lx: dhakal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: dhakal

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaal-ka)

2

1. Dheri yar oo dhoobo ah.

3

2. Dhuun buuriga lagu cabbo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Dheri yar oo dhoobo ah. 2. Dhuun buuriga lagu nuugo. 3. Dhul bannaan oo biyo fariisin ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Dheri yar oo dhoobo ah. 2. Dhuun buuriga lagu nuugo. 3. Dhul bannaan oo biyo fariisin ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. earthenware cooking vessel; small jar; smoking pipe

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) digsi aan mugiisu waynayn kana mida dharyaha reerku wax ku karsado. Dh: dhari.

2

dhaal-ka: (magac, lab, keli) weel yar oo dhoobo ah oo haddii wax loogu rido dad badan, aan deeqin. Sida kaal danley qaybsatiyo kur iyo dhaal yaabis.

3

dhaal -ka: (magac, lab, keli) dhuun buuriga ama sigaarka lagu cabbo. Dh: laf.

waa la naqliyay ✓

1

de: earthenware cooking vessel; small jar; smoking pipe

2

lx: dhaal

3

pd: (-ka Pl: dhaalal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: dhaal

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Dh. dheh: si fiican u qabo; dhabdheh.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inanka yar ee geela ilaaliya. Dh: dabadhoon.

2

dhakab -ta: (magac, dhedig, keli) «~ ku dheh» ku dheg ama wax ku dhakhso.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhakasho.

waa la naqliyay ✓

Aan dhegaha si fiican wax uga maqal; dhego culus.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof maqal ka liita ahaansho. 2. U dh.: qof meel ku dhuuntay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof maqal ka liita ahaansho. 2. U dh.: qof meel ku dhuuntay ahaansho. m.f.dh, dhakanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hard of hearing, with impaired hearing, partially deaf

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) deaf (dheef); partially lacking in the sense of hearing ~ dhaga cuius

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid dhegaculus oon wax aad u maqal.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhukan

2

de: hard of hearing, with impaired hearing, partially deaf

3

lx: dhakan

4

pd: (dhakanaa)

5

ps: adj-der

6

key: dhakan

waa la naqliyay ✓

m.l Tigin; dhidib; udub.

waa la naqliyay ✓

m. n. small stake (of a tent, hut); pin, anything like a pin

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) udub gaaban oo labo farraaq leh oo raarta tiir looga dhigo. Dh: udub.

waa la naqliyay ✓

1

de: small stake (of a tent, hut); pin, anything like a pin

2

lx: dhakaw

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: dhakaw

waa la naqliyay ✓

1

dhalal¹: m.l la-mid: dhalaal¹.

2

dhalal²: f.mg1 (-alay, -ashay) la-mid: dhalaal².

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-llo, m.dh) Jirrid weyn, qallalan oo la shito.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaxal-ka)

2

Xoolaha dadka dhintaa ka tagaan oo carruurtooda, waalidkooda ama xigto kale si sharci ah loogu qaybsho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaxal¹: m.l 1. Hantida qof dhintay looga haro. 2. Raad ay ilmuhu ka raacaan waalidintooda.

2

dhaxal²: m.l 1. (qaanuun) Hanti ama lacag aad ka heshay qof dhintay, sababta waad lahaatay. 2. (taar.) Dhacdo taariikheed reebtana taariikh.

3

dhaxal³: f.g/mg1 (-xlay, -xashay; -xli) 1. (f.g) Hanti qof dhintay uga harid. 2. (f.g) Hanti qof dhintay looga haray qaybin. 3. (f.mg) Ka dh.: ilmuhu ka raacaan waalidintooda raadid.

waa la naqliyay ✓

1

dhaxal¹: m.l 1. Hantida qof dhintay looga haro. 2. Raad ay ilmuhu ka raacaan waalidintooda.

2

dhaxal²: m.l 1. (qaan.) Hanti ama lacag aad ka heshay qof dhintay, sababta waad lahaatay. 2. (taar.) Dhacdo taariikheed reebtana taariikh. m.f.dh, dhaxlid.

3

dhaxal³: f.g/mg1 (-xlay, -xashay; -xli) 1. (f.g) Hanti qof dhintay uga harid. 2. (f.g) Hanti qof dhintay looga haray qaybin. 3. (f.mg) Ka dh.: ilmuhu ka raacaan waalidintooda raadid. m.f.dh, dhaxlid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. inheritance, legacy

2

dhaxal v. inherit, fall heir to; succeed to

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. inheritance (in-heri-tansi); heritage (heri-teeyj); inherence (in-hiyarans) ~ dhaxaltooyo. 2. dhaxal -dhaxlay / dhaxashay: (v) inherit (in-herit); inhere (in-hiyar)

waa la naqliyay ✓

1

Eredità

2

Inheritance

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha qofka dhintay ka tago ama ka hadha.

waa la naqliyay ✓

ميراث، تركة

waa la naqliyay ✓

1

(Dhayal-ka)

2

Cayaar; dheel; qooq; kaftan; (ama dheyel).

waa la naqliyay ✓

1

dhayal¹: m.l 1. Cayaar; kaftan. 2. la-mid: dhayalid. la-mid: dheyal¹.

2

dhayal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Cayaarid, kaftamid. la-mid: dheyel².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cayaar; kaftan. la-mid: dheyal.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. amusement, light fun; joke

2

dhayal v. play, have fun

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) joke (jook); banter (baanter); lark (laark) ~ dheel, ciyaar, kaftan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) sahal ama fudayd. Dhayal ayaad moodaysaa hadalkayga. Dh: dheeldheel.

waa la naqliyay ✓

1

(Shaka-sha)

2

Meel ciriiryoon; dhudhub; (ama sakal).

waa la naqliyay ✓

1

shakal¹: m.dh la-mid: sakal¹.

2

shakal²: f.mg1 (-alay, -ashay) la-mid: sakal².

waa la naqliyay ✓

f. n. narrow opening

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shakaal.

2

shakal -sha: (magac, dhedig, keli) cidhiidhyoon; dhudhub.

waa la naqliyay ✓

Ciriiri, aan daleel ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: narrow opening

2

initial: s

3

lx: shakal

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f

6

see: sakal

7

key: shakal

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhakal yar sido oo hashii godol qaaddaba xagmaal. Dh: xagxagaysi, firinfirlaysi.

waa la naqliyay ✓

seille, n.f. - weel qori ka samaysan sida dhakalka iwm

waa la naqliyay ✓

1

bw: aameel

2

cf: dhakal, toobte, weel

3

de: milk vessel

4

lx: ameel

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: ameel

waa la naqliyay ✓

1

a: toobte (/ha) [n7-m]

2

cf: dhakal, doobi, haruubgaal

3

de: large milking vessel

4

initial: t

5

lx: toobke

6

pd: (/ha)

7

ps: n7-m

8

key: toobke

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhakal, toobte

2

de: vessel, container

3

hm: 1

4

initial: w

5

lx: weel

6

pd: (-ka Pl: weelal (ka))

7

ps: n4-m

8

key: weel_1

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhagaxa lagu garaaco udubka kolka dhulka lagu taagayo. Dhakaab ii keena udubka aan ku adkeeyee.

waa la naqliyay ✓

m.l Qayb lafdhabarta ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Qayb lafdhabarta ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) riciraha lafdhabarta mid ka mid ah. Dh: ricir

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Madaxa. 2. Dhafoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhakool-ka)

2

Wax meel cidla' ah taagan ama ka dhisan.

waa la naqliyay ✓

1

dhakool¹: m.l 1. Qof, wax meel cidla' ah taagan ama ka dhisan. 2. la-mid: dhakoolid.

2

dhakool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Qof, meel cidla' ah iska taagnaansho ama ka dhisnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. isolated object ~ building

2

dhakool v. build ~ set up in an empty place

waa la naqliyay ✓

nickname-m isolated. cf: Gooni

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho gabadh kaligeedsocod ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof ama aqal, meel cidla' ah iska taagnaw.

2

dhakool: -ka: (magac, lab, keli) qof ama aqal, meel cidla' ah iska taagnaw.

waa la naqliyay ✓

(Dankul) N Merremia somalensis (Vatke) Hall.F. Convolvulaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalaal-ka)

2

Muuqaal ifa haya; bidhaan.

waa la naqliyay ✓

1

dhalaal¹: m.l Iftiin indhaha qabto oo ka baxa walxaha qaarkood marka ilays ku dhaco. la-mid: dhalal¹.

2

dhalaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. Muuqaal ifaaya yeelasho. 2. Dareere noqosho (adke). 3. Ka soo dh.: qof, hawl loo xilsaaray sidii la rabey u fulin. la-mid: dhalal².

waa la naqliyay ✓

1

dhalaal¹: m.l Iftiin indhaha qabto oo ka baxa walxaha qaarkood marka ilays ku dhaco. la-mid: dhalal.

2

dhalaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. Muuqaal ifaaya yeelasho. 2. Dareere noqosho (adke). 3. Ka soo dh.: qof, hawl loo xilsaaray sidii la rabey u fulin. m.f.dh, dhalaalid. la-mid: dhalal.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. brightness, shine, splendor, sparkle

2

dhalaal v. shine, be bright; melt, liquify

waa la naqliyay ✓

-ay / dhalaashay: (v) 1. melt (melti) 2. shine (shaayn) 3. dhalaal -ka: (n) brightness (baraaytnes); shine (shaayn); sparkle (ispaar-kal) ~ birbiriq —dhalaalaya: (adj) shiny (shaayni); shining ~ bir-birqaya

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iftiin yar oo aan isha wax yeelin bixi. Dh: if.

2

dhalaal: (fal) walax adag, milan oo dareere isku beddel. Dh: milan, shiilan.

3

dhalaal -ka: (magac, lab, keli) in yar oo caano ah oo weel guntii ama bilaale ku jira. Ilmaha yar ayaa dhalaalkii ka heemiyay.

4

dhalaal -ka: (magac, lab, keli) midab iftiin leh oo walacleeya. Habeen gurcud ah ayaan dhalaal toosh meel ka arkay. Dh: iftiin.

5

dhalaal -ka: (magac, lab, keli) isbeddelduleedka uu adke iskugu geddiyo hoor.

waa la naqliyay ✓

بَرِيقَ، لَمَعَانِ

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dhalaali.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhalaalo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (maac, dhedig, keli) dhaxan aad u qabaw oon dabayl lahayn oo subaxa hore dhacda. Dhalalada dugsi ka fadhiiso. Dh: gabadano, dhaxan.

2

dhalalo -da: (maac, dhedig, keli) xanuun ilkaha laga dareemo kolka wax aad u qabaw la cabbo.

waa la naqliyay ✓

1

dhambal¹: m.l 1. Dh. ah: galley hal mar makiinad lagu burburiyey. 2. la-mid: dhambalid.

2

dhambal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Raro. 2. Nooc aleesha ka mid ah oo inta la taxo dhiilasha iyo wixi lamida lagu qurxiyo. la-mid: dhombol.

3

dhambal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax si dherer ah u kala dillaacin. 2. Galley shiidid.

waa la naqliyay ✓

1

dhambal¹: m.l Dh. ah: galley hal mar makiinad lagu burburiyey.

2

dhambal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax si dherer ah u kala dillaacin. 2. Galley shiidid. m.f.dh, dhambalid.

waa la naqliyay ✓

1

v. cut in half longitudinally; grind, pound, crack, split open

2

dhambal m. n., (mass n.): coarse ~ roughly ground grain (larger than grits), granules

3

dhambal vl. n. budding of a plant ~ leaf (cotyledon)

4

dhambal [feminine] n. small mat

waa la naqliyay ✓

-ay / dhambashay: (v) 1. crack (karaak); break or snap apart ~ dhanbal. 2. dhamal -dhambasha: (n) mat (maat) ~ darrin, gogol

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax isku yaalla, labo u kala dhig oo kala falliidh. Dh: falliidh.

2

dhambal: (fal) arabikhi faracad ka dhig. Gallayda kac oo dhambal.

3

dhambal -ka: (magac, lab, keli) wax labo loo kala falliidhay, badhkiisa. Labada dhambal mid qaado.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhanbal-ka) a) Galleyda cajiinta laga dhigayo, buunshe-bixinteeda; falfalliir. b) Dillaac.

2

2. (Dhanba-sha) Gogol yar.

waa la naqliyay ✓

1

v. crack, split, cut in half

2

dhanbal vl. n. first grinding ~ milling (of grains); bursting

3

dhanbal [feminine] n. small mat

waa la naqliyay ✓

-ay / dhambashay: (v) 1. crack (karaak); break or snap apart fissure (fi-shar) ~ dhambal, fulaac, dilaac. 2. dhanal -dhanbasha: (n) mat (maat) ~ darrin, gogol

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo u kala jebi, ka dhig labo is le'eg.

2

dhanbal -ka: (magac, lab, keli) jab ama qayb ka mid ah walax labo loo qaybiyay. Dhanbal yar ayaa iga soo gaadhay dhammaan wixii xalay xalaawad la cunay. Dh: jab.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhargal-ka)

2

Jaadadka dibqallooca mid kamid ah oo aad u yar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nooc dibqallooca ka mid ah oo jurmi yar.

waa la naqliyay ✓

m. n. scorpion species

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a baby scorpion (iskoor-piyan)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad yaryar oo daba'aleelaadka ka mid ah oo dadka dharka u gala aadna u qaniinyo kulul. Dhargal ruuxa uu qaniini qayl way ka dhammaan. Dh: dhagle, aleelaale.

waa la naqliyay ✓

1

de: scorpion sp.

2

lx: dhargal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dhargal

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dheeli.

waa la naqliyay ✓

1

(Shakaal-ka)

2

Qoofal.

waa la naqliyay ✓

1

shakaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Summad alif gudban ah oo xoolaha looga sunto addinka hore. 2. Xiridda faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig iyo wixi lamida looga xiro. 3. Celinta gacan jaban ama dhaawacan lagu celiyo xarig qoorta suran.

2

shakaal²: m.l (xisaab) Dhinaca ka soo horjeeda xagasha qumman ee saddex-xagal qumman. Saamiyada dhererka shakaalka iyo dhererrada dhinacyada kale waxa lagu adeegsadaa tirignoometerega si loo helo fansaarada saynka iyo koosaynka ee xaglaha.

3

shakaal³: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) 1. (f.g) Faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig uga xirid. 2. (f.mg) Xarig qoorta surid si gacan dhaawac ah loogu celiyo.

waa la naqliyay ✓

1

shakaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Summad alif gudban ah oo xoolaha looga sunto addinka hore. 2. Xiridda faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig iyo wixi lamida looga xiro. 3. Celinta gacan jaban ama dhaawacan lagu celiyo xarig qoorta suran.

2

shakaal²: m.l (xisaab) Dhinaca ka soo horjeeda xagasha qumman ee saddex-xagal qumman. Saamiyada dhererka shakaalka iyo dhererrada dhinacyada kale waxa lagu adeegsadaa tirignoometerega si loo helo fansaarada saynka iyo koosaynka ee xaglaha. m.f.dh, shakaalid.

3

shakaal³: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) 1. (f.g) Faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig uga xirid. 2. (f.mg) Xarig qoorta surid si gacan dhaawac ah loogu celiyo. m.f.dh, shakaalid.

waa la naqliyay ✓

Hypotenuse

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hobbling-rope, tether, hobble cord

2

shakaal v. hobble, tie up (an animal)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xarig tidcan ama dhaaclaysan oo labada afba ilo ku leh oo fardaha jeeni iyo lug isxiga laysaga xiro, si aysan u fogaan ama u cararin. Dh: qoofal.

waa la naqliyay ✓

Sida birshakaasha, wixii wax halkooda ku kala xanniba.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) soo leexinta gaadiidka. Dh: duubid.

waa la naqliyay ✓