dhakaacin

m.l Qayb lafdhabarta ah.

m.l Qayb lafdhabarta ah.

-da: (magac, dhedig, keli) riciraha lafdhabarta mid ka mid ah. Dh: ricir

m.dh la-mid: hiraacin.

vl. n. wrinkle; rippling (of water ~ grass)

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, meel kasta buuxin oo in yar dhaqdhaqaaqid. Dh: haraacis.

de: wrinkle; rippling (of water ~ grass)

lx: haraacin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: haraacin

(Dhalaalin-ta)

Wax dhalaala haya ka dhigid.

dhalaalin¹: m.f.dh eeg dhalaali. la-mid: dhalaalis, dhalalin.

dhalaalin²: m.dh (fiisikis) Dariiqada ama habka adke loogu beddelo hoor iyadoo la adeegsanayo kul iyo cadaadis.

m.dh (fiisikis) Dariiqada ama habka adke loogu beddelo hoor iyadoo la adeegsanayo kul iyo cadaadis.

-ta: (n) the act of melting; fusion (fiyuushin)

-ta: (magac, dhedig, keli) adke, shiilid oo dareere u rogid. Dhalaalinta jaandigu hawl mal eh.

dhalaalin -ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) walax mid kale ku duldheji iyadoo dab la adeegsanayo.

m.f.dh eeg dhanaani.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhanaan ka dhigid; gadhoodhin oo ciir ka dhigid.

(Dhaqaajin-ta)

1. Socodsiin; nuuxin; riixid; durkin.

2. (subag fadhiya, kd.) wax shubma oo dareera ka dhigid.

m.f.dh eeg dhaqaaji.

Muovere

To move

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel taagan, kaxayn oo socodsiin. Dhaqaajinta tareenka waan agaan. Dh: socodsiin.

1. (Dharaarin-ka) Duleed.

2. (Dharaarin-ta) Maalin; dharaar.

dharaarin¹: m.l Duleed.

dharaarin²: m.f.dh eeg dharaari.

m. n., loc. open country (outside the encampment)

dharaarin vl. n. daytime happening ~ event (meal, entertainment, etc.)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax habeen ama aroor hore la qaban lahaa dib u dhigid illaa duhurka ama barqada la gaadhayo.

(Dhawaajin-ta)

Dhawaaq ama yeer ka keenid.

m.f.dh eeg dhawaaji.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka hadlisiin; dhawaaq kaga keenid. Ka dhawaajinta raadiyoogu farsamo badan uma baahna. Dh: dhawaaqsiin, hadlin.

m.f.dh eeg dhakafaari. la-mid: dhakafaaris¹, dheg-kafaarin, dhekafaarin

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale dawikhin oo madixiisa mijo ka yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka aad biyo meel socda wax ku dartid si ay u qaadaan. Qashinka daadraacinta ka daa ee godka ku soo qub.

(Dhawraarin-ta)

Wax wax lagu dhawro ama laysaga dhawro.

dhawraarin¹: m.dh (-nno, m.dh) Wax, wax kale gaashaan dhibaato uga ah. la-mid: dhawraarimo.

dhawraarin²: m.f.dh eeg dhawraari.

m.dh (-nno, m.dh) Wax, wax kale gaashaan dhibaato uga ah. la-mid: dhawraarimo.

f. n. protection, custody

de: protection, custody

lx: dhawraarin

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: dhawraarin

m.f.dh eeg daaci².

-ta: (magac, dhedig, keli) wixii uu cunay in ka mid ah ka hunqaacin. Kolka la daacaqudmo ayay daacintu fiican tahay.

(Dakaan-ka)

(faras) xumaaday oo tabar yareeyey; (ama dakaamo).

dakaan¹: m.l 1. D. ah: gammaan ama awr aad u daalay. 2. la-mid: dakaamid.

dakaan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Gammaan ama awr aad u daalid.

-ka: (n) pulsating pain (pal-seyting peeyn) ~ dikaan

(fal) faras ama gammaan kale, tabargab ha kugu dhaco.

dakaan-ka: (magac, lab, keli) tabaryaraan faras ku dhacda. Dakaan baa ka muuqda faraska.

Aan dhegaha si fiican wax uga maqal; dhego culus.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof maqal ka liita ahaansho. 2. U dh.: qof meel ku dhuuntay ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof maqal ka liita ahaansho. 2. U dh.: qof meel ku dhuuntay ahaansho. m.f.dh, dhakanaan.

der. [adjective] hard of hearing, with impaired hearing, partially deaf

-aa: (adj) deaf (dheef); partially lacking in the sense of hearing ~ dhaga cuius

(tilmaame) mid dhegaculus oon wax aad u maqal.

cf: dhukan

de: hard of hearing, with impaired hearing, partially deaf

lx: dhakan

pd: (dhakanaa)

ps: adj-der

key: dhakan

m.l.kh D. ah: qof damac badan.

m.l.kh D. ah: qof damac badan.

m. n. (adj.): ambitious person; greedy, gluttonous

-ga: (n) greedy (giriidi) person; grasping (garaasping) ~ hunguri-weye, dhuuni

-ga: (magac, lab, keli) qof damac badan, hunguri weyn. Damaaci daartaada lama gaysto.

bw: Arabic

cf: damac

de: ambitious person; [atr.] greedy, gluttonous

lx: damaaci

pd: (-ga)

ps: n-m

key: damaaci

m.f.dh eeg dhaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) summad lugu dhigo cududda jeeniga xoolaha.

(Dhaafin-ta)

1. Wax meeshi wax kale geyn; ku beddelid; dhaafsiin.

2. Gudbin; marsiin.

3. Seejin.

m.f.dh eeg dhaafi. la-mid: dhaafis.

vl. n. act of passing over; substituting

-ta: (magac, dhedig, keli) weydaarin; xagga kale u dhaafin.

de: act of passing over; substituting

lx: dhaafin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: dhaafin

-ka: (magac, lab, keli) waxa la siiyo qof gef laga galay. Dh: xaal.

(Dhaajin-ta)

Wax qof yiri ama sameeyey wax u eg falid, waxkasheeg darti; jilid; canjilid.

m.f.dh eeg dhaaji.

vl. n. mimicking, mocking imitation

-ta: (magac, dhedg, keli) canjilid oo wuxuu yidhaaba ka daba dhihid. Dh: canjilid.

de: mimicking, mocking imitation

lx: dhaajin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: dhaajin

تمثل

(Dhaamin-ta)

1. Dhaan kaxayn.

2. Afka ka joojin; buuxin.

m.f.dh eeg dhaami. la-mid: dhaamis.

-ta: (magac, dhedig, keli) reer biyo u doonid oo aroorid.

dhaamin -ta: (magac, dhedig, keli) weel, buuxin oo daf ka siin. Dh: buuxin.

(Dhaarin-ta)

Dhaar marin.

m.dh eeg dhaari³. la-mid: dhaaryid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la hubinayo inuu run sheegayo, inuu Ilaahay ku dhaarto ku amrid; dhaar ka codsasho. Dhaarinta markhaati ayaa ka horreeya. Dh: dhaaris.

(Dhaayin-ka)

1. Qoyaanka ku sii danbeeya cawska.

2. Dufan; dux.

m.l Caws qoyan ku sii dambeeyo.

m. n., [collective] dew, moisture; growing green in the dry season

-ka: (magac, lab, keli) qoyaanka cawska ku sii hadhan. Dooxa ayaa dhaayin lehe lo'da u soofi.

dhaayin-ta: (magac, dhedig, keli) dufan iyo iidaan.

de: dew, moisture; [ext.] growing green in the dry season

lx: dhaayin

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: dhaayin

(Dhacaan-ka)

Biyabbiyood layiig ah ama jilicsan oo oogada nafleyda (sankunneefle, dhir) ku jira, badanaana meelihii wax ka gaaraan ka yimaada: (ama dheecaan).

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan¹.

dhacaan²: m.l (baayoloji) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. la-mid: dheecaan².

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan.

dhacaan²: m.l (baay.) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. m.f.dh, dhacaamid. la-mid: dheecaan.

m. n., [collective] liquid, fluid, moisture; sap; serum

dhacaan v. secrete sap, enzyme, fluid ~ pus (of a plant, wound, etc.)

-ka: (n) secretion (si-kirii-shiri); sap (saap); fluid (fulu-widh) ~ dheecaan

dhacaan:- dhacaamay / dhacaantay: (v) secrete (se-kiriit); sap (saap); exude (eg-zuudh)

-ka: (magac, lab, keli) dhagaxa lagu garaaco udubka kolka dhulka lagu taagayo. Dhakaab ii keena udubka aan ku adkeeyee.

m.l 1. Madaxa. 2. Dhafoor.

1. Dhadhanka cusbada leh.

2. (Dhanaan-ka) Dhadhanka cusbada.

dhanaan¹: m.l Dhadhan aan macaanayn, kharaarayn, carrabku uusan jeclaysan oo laga helo cusbada, liinta iyo wixi lamida.

dhanaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax dhadhan cusbo leh noqosho.

dhanaan³: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhadhan cusbo yeelasho.

m.l Dhadhan aan macaanayn, kharaarayn, carrabku uusan jeclaysan oo laga helo cusbada, liinta iyo wixi lamida.

m. n., [abstract] (adj.): tartness, acrid ~ salty flavor; tart, sour, salty

-ka: (n) 1. sour (saawar) taste; salty taste ~ mayac. Ex: caano dhanaan ah: sour milk. 2. (adj) salty (soolti); something containing, or seasoned with salt. 3. tasting like lemons

-ka: (magac, lab, keli) dhadhanka cusbadu ama ciirtu leedahay oo kale. Dhanaan baan la cabbi kari waayey caanihii.

de: tartness, acrid ~ salty flavor; [atr.] tart, sour, salty

lx: dhanaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-abs

key: dhanaan

مَرَارَةَ، عُفُوصِةَ، حَرْوَةَ

(Dharaan-ka)

Dhar aan cusbayn ama aan qaali ahayn oo la xirto marka hawlaha gacanta qaarkood la qabanayo; dharka intiisa lagu adeegto.

m.dh la-mid: dhowaan (2).

n. phr., time (adv.): closeness; recently

(adv) 1. recently (rii- santli); lately (leeytli); not long ago ~ dhowaan. 2. dhawaan -ta: (n) closeness (kalaws-nes); proximity (porok-sim-iti) ~ dhowaanta