dhakaaci

m.l.kh D. ah: qof damac badan.

m.l.kh D. ah: qof damac badan.

m. n. (adj.): ambitious person; greedy, gluttonous

-ga: (n) greedy (giriidi) person; grasping (garaasping) ~ hunguri-weye, dhuuni

-ga: (magac, lab, keli) qof damac badan, hunguri weyn. Damaaci daartaada lama gaysto.

bw: Arabic

cf: damac

de: ambitious person; [atr.] greedy, gluttonous

lx: damaaci

pd: (-ga)

ps: n-m

key: damaaci

-ka: (magac, lab, keli) dhagaxa lagu garaaco udubka kolka dhulka lagu taagayo. Dhakaab ii keena udubka aan ku adkeeyee.

m.l 1. Madaxa. 2. Dhafoor.

(Haraaci-ga)

Biyo waran ama wax la mid ah oo dabayshu aayar rux-ruxayso.

haraaci¹: m.l.kh la-mid: hiraaci¹.

haraaci²: f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: hiraaci².

Swell

v. wrinkle, curl; ruffle; form waves on (water ~ grass)

haraaci vl. n. ruffling of water by the wind

(fal) biyo iyo wixii la mid ah, meel kasta buuxi oo dabayshu ha ku dhaqdhaqaajiso.

haraaci -ga: (magac, lab, keli) biyo meel kastaba buuxiyay, marka ay dabayshu ku dhacayso ee ay dusha ka ruxayso.

(fal) qof waxyeello ama nabar soo gaadhay daawee oo buulle. Dh: dhaawici.

Qodob girgirro maroorsan iyo fanax madaxa ku taal leh ee isu haya shay labadiisa xubnood sida garka iyo galka xagalseetada, raandada iwm.

m.l/dh (-iyo, m.l) la-mid: dhegaati.

-ga: (n) string (istring); a cord used for fastening, tying, or lacing

-ka: (magac, lab, keli) xadhig yar oo maliil ah oo dhismaha walxaha aqal baadiyaha isku keena. Aqalkaaga dhidib hana ka illaawin dhagaati.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhalaalaya ka dhigid. la-mid: dhalali.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhalaalaya ka dhigid. m.f.dh, dhalaalin. la-mid: dhalali.

v. polish, brighten, make shine, light up; melt, liquify

-yey I say: (v) 1. polish (poolish); shine (shaayn); brighten (baraay-ten). 2. melt (melti); melt down; liquate (lik-weeyt); liquefy; defrost (dii-faroost)

(fal) (ku ~) walax mid kale ku dheji adoo dab adeegsanaya. Kabta ii dhalaali.

dhalaali: (fal) shiil oo adke dareere u beddel. Laxaamadda dhalaali.

dhalaali: (fal) nadiifi oo uskagga saaran ka sifee oo wax dhalaalaya ka dhig. Intaan soo noqonayo babuurka ii sii dhalaali.

de: polish, brighten, make shine, light up; melt, liquify

lx: dhalaali

pd: (dhalaaliyey)

ps: v2a=tr

key: dhalaali

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhanaan ka dhigid.

v. salt, make salty; cause to become acrid, pungent, sour

(fal) dhanaan ka dhiq. Caanaha dhanaani. Dh: dhanaanee.

de: salt, make salty; cause to become acrid, pungent, sour

lx: dhanaani

pd: (dhanaaniyey)

ps: v2a=tr

key: dhanaani

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax taagan socodsiin. 2. Subag, xayr iyo wixi lamida dhalaalin. 3. Wax meel fog geyn.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax taagan socodsiin. 2. Subag, xayr iyo wixi lamida dhalaalin. 3. Wax meel fog geyn. m.f.dh, dhaqaajin.

v. move something away, push

-yey / say: (v) move (mwwv); cause something to move; activate (akti-veeyt); set in motion. Ex: gacantaada dhaqaaji: move your arm

(fal) wax, meeshii uu joogay ka kexee oo socodsii. Baabuurka dhaqaaji. Dh: kaxee.

de: move s.t. away, push rw: dhaqaaq

lx: dhaqaaji

pd: (dhaqaajiyey)

ps: v2a=

key: dhaqaaji

f.g2 (-iyay, -isay) Cid qado siin.

(fal) wax habeen ama aroor hore la qaban lahaa dib u dhig illaa duhurka ama barqada la gaadhayo. Li: guuri.

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka dh.: wax dhawaaq ka keenid.

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka dh.: wax dhawaaq ka keenid. m.f.dh, dhawaajin.

-yey say: (v) make someone or something shout or make noise ~ ka dhawaaji. Ex: hoonka ku dhawaaji: blow the horn

(fal) ka hadli; dhawaaq kaga keen. Birta ka dhawaaji.

dhawaati¹: m.l Raad ka samaysmay geel badan oo isdaba socda waqti dhado jirto.

dhawaati²: f.mg2 (-iyay, -isay) Geel badan oo isdaba jooga raad samayn.

(fal) geel, isdaba mar oo raad samee.

dhawaati -ga: (magac, lab, keli) meel dhedo leh oo inta geel isdaba maro, raad ka sameeyo.

-ga: (magac, lab, keli) eeg shacaab.

-ga: (magac, lab, keli) qof shaki miidhan ah; aad u tuhmaad badan, had iyo goor wax tuhma, qof aan waxna kalsooni ku qabin oo shaki badan leh.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid, dhakafaar badid. la-mid: dheg-kafaari, dhekafaari.

v. astound, amaze, dumbfound, stupefy

(fal) wareeri oo wax dhakafaarsan ka dhig. Dh: dawikhi.

de: astound, amaze, dumbfound, stupefy

lx: dhakafaari

pd: (dhakafaariyey)

ps: v2a=tr

key: dhakafaari

(fal) biyo socda wax ku tuur si ay kaaga sii qaadaan. Qashinkan daadraaci.

daadraaci: (fal) (is ~) isgamaasuuri oo waxaanad ahayn iska dhig. Isdaadraaci oo nin wax diidi ha iska dhigin.

-da: (magac, dhedig, keli) baabbacaynta geela.

m.f.dh eeg dhacaan³. la-mid: dheecamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dheecaan keenid. Dh: dheecaamid.

dhadaambi¹: m.l la-mid: dhadaambiyid.

dhadaambi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Hor iyo gadaal u socosho. la-mid: dharaambi².

m.dh Garaacidda qof dhakaarka laga garaaco.

dhakafaar¹: m.l 1. Yaab aad u weyn. 2. la-mid: dhakafaarid.

dhakafaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Ku dh.: yaab weyn la kulmid. la-mid: dheg-kafaar², dhekafaar².

dhakafaar¹: m.l Yaab aad u weyn.

dhakafaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Ku dh.: yaab weyn la kulmid. m.f.dh, dhakafaarid. la-mid: dhekafaar.

m. n., [abstract] astonishment, surprise, marvel

-ay I tay: (v) 1. confuse (kanfi-ytius); bewilder (biwildhar); perplex (per-palaksi); puzzle (pa-zal) ~ amakaag, jahawareer 2. dhakafaar -ka: (n) confusion (kan-fiyuu-shin); chaos

-ka: (magac, lab, keli) madaxanuun iyo wareer uu keensay wax kaa yaabiyey. Dh: wareer.

de: astonishment, surprise, marvel

lx: dhakafaar

pd: (-ka)

ps: n0-m-abs

key: dhakafaar

(Dhakanaan-ta)

(qof) dhakan ahaan; dhego cuslaan.

m.f.dh eeg dhakan. la-mid: dhakanaansho.

f. n., [abstract] hardness of hearing, partial deafness

-ta: (magac, dhedig, keli) wax maqalla'aan. Dh: dhegacuslaan.

de: hardness of hearing, partial deafness

lx: dhakanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhakanaan

(Dhalaalid-da)

1. Muuqaal ifa haya yeelasho; bidhaamid; birbirid.

2. (bir, subag, kd.) sida biyaha u dareerid, kulayl dab ama qorraxeed aawadi; shiilmid; shubmid.

m.f.dh eeg dhalaal². la-mid: dhalalid.

-da: (magac, dhedig, keli) shiilmid oo dareere u beddelmid.

dhalaalid -da: (magac, dhedig, keli) iftiimid oo wax meel dheer laga arkayo ahaan. Dhalaalidda xiddigaha samada dharaar lama arko.

(Dhalaalin-ta)

Wax dhalaala haya ka dhigid.

dhalaalin¹: m.f.dh eeg dhalaali. la-mid: dhalaalis, dhalalin.

dhalaalin²: m.dh (fiisikis) Dariiqada ama habka adke loogu beddelo hoor iyadoo la adeegsanayo kul iyo cadaadis.

m.dh (fiisikis) Dariiqada ama habka adke loogu beddelo hoor iyadoo la adeegsanayo kul iyo cadaadis.

-ta: (n) the act of melting; fusion (fiyuushin)

-ta: (magac, dhedig, keli) adke, shiilid oo dareere u rogid. Dhalaalinta jaandigu hawl mal eh.

dhalaalin -ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) walax mid kale ku duldheji iyadoo dab la adeegsanayo.

m.l la-mid: dhalaalin.

(Damachis) C Commiphora incisa Chiov. Burseraceae.

C Commiphora kua (J. F. Royle)Vollesen. Burseraceae.

m.l Xarig saddex dhudood ah oo wax lagu rarto.

m.f.dh eeg dhanaan².

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhanaana noqosho; dhanaan ahaansho. Karuurku dhanaanidda ayuu ku macaan yahay. Dh: dhanaanaan.

m.f.dh eeg dhanaani.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhanaan ka dhigid; gadhoodhin oo ciir ka dhigid.

m.l Wax yar oo wax lagu dhanaansado. la-mid: dhanaanin.

m.l Wax yar oo wax lagu dhanaansado. la-mid: dhanaanin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg dhanaanin.

(Dhaqaajin-ta)

1. Socodsiin; nuuxin; riixid; durkin.

2. (subag fadhiya, kd.) wax shubma oo dareera ka dhigid.

m.f.dh eeg dhaqaaji.

Muovere

To move

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel taagan, kaxayn oo socodsiin. Dhaqaajinta tareenka waan agaan. Dh: socodsiin.

m.l la-mid: dhaqaajin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg dhaqaajin.

(Dhaqaaqid-da)

1. Dhaqaaq bilaabid.

2. Wax shubma noqosho.

m.f.dh eeg dhaqaaq². la-mid: dhaqaaq¹.

-da: (magac, dhedig, keli) socod billaabid. Gurguuradku waa dhaqaaqidda bilawgeeda. Dh: dhaqaaqis.

(Dhaqaaqi-sha)

(dad, duunyo, kd.) wax dhaqaaqa; wax nool.