dhagxaan — Macnaha & Turjumaada

f. n., pl. stones

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [plural of dhagax]. 1. stones (stoonis) ~ dhagxan. 2. (n) battery (baatari) ~ batari

waa la naqliyay ✓

1

de: stones

2

lx: dhagxaan

3

pd: (-ta Sg: dhagax)

4

ps: n8-f-pl

5

key: dhagxaan

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. stones

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [plural of dhagax] stones (stoonis) ~ dhagxaan [see also dhagxaan]

waa la naqliyay ✓

1

de: stones

2

lx: dhagxan

3

pd: (-ta Sg: dhagax)

4

ps: n8-f-pl

5

key: dhagxan

waa la naqliyay ✓

(adv) often (ofan); many times; frequently. Ex: dhaaxaan ku iri ha samayn! I told you often not to do that!

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.l) 1. Tix maanso ah oo dhowr beyd ka kooban. 2. Afar hog oo labada iska soo horjeedda ay yaallaan dhagxaan isku nooc ah, hog shanaad oo maran ama saalo taalna u dhexeeya (shax).

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah dhagxaanta qaaliga ah. la-mid: dheeman.

waa la naqliyay ✓

m.l A. ah: dhagxaanta nooca ugu adag, dhalaala, midabbo kala duwan leh oo aan burburin.

waa la naqliyay ✓

1

buur¹: m.l/dh (-rar/-ro, m.l) 1. Wax sida dhagax ciid iyo wixi lamida oo inta la is-dul-saaray dhulka ka yare kacsan. 2. Cuf dhul ah oo in door ah ka sarreeyo dhulalka ku wareegsan kana joog dheer gunbur.

2

buur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax sida ciid, dhagxaan iyo wixi lamida meel tuurid. 2. Afka b.: caro darteed la aamusid (qof).

waa la naqliyay ✓

1

ciid¹: m.dh 1. Dhulka qaybtiisa sare ee dhirtu ka baxdo oo ka samaysanta dhagxaan ay dabeel, qorrax iyo wixi lamida burburiyeen; carro. 2. la-mid: iid 1. Maalin ay ummad qaddariso oo hawlaha laga nasto.

2

ciid²: f.mg1 (-day, -dday) Maalin la qaddarinayo u damaashaadid (ummad). la-mid: iid².

waa la naqliyay ✓

1

cuur¹: m.l 1. Ciyaarta laylada godadkeeda mid ka mid ah oo bocool, dhagxaan iyo wixi lamida ka buuxaan. 2. C. ah: wax badan meel ku wada urursan.

2

cuur²: f.g1 (-ray, -rtay) Weel aad u buuxin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (jooloji) Dhagxaan ka timid magma dhalaashan oo adkaatay, waana mid ka mid ah saddexda nooc ee dhadhaabaha ee qolofka dhulku ay ka koobantahay.

waa la naqliyay ✓

1

dhardhaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Dhagxaanta dabka ku wareegsan oo dheriga wax lagu karinayo la korsaaro midkood. 2. Dhagax weyn oo la qaadi karo. 3. la-mid: dhardhaarid. la-mid: dhadhaar¹.

2

dhardhaar²: m.dh Naxash.

3

dhardhaar³: m.dh (-rro, m.dh) (xisaab) Weedh ama hawraar loo qaatay run iyada oo aan la caddeyn, taas oo laga sii diiri karo weedho ama aragtiyo kale. Marka xisaabi la caddeynayo dhadhaarradu badanaaba waxa ay yihiin qaacidooyin la yaqaan oo sidooda loo qaato, maxaa yeelay caddeyntooda ayaa hore loo dhisay.

4

dhardhaar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) Weel wax lagu karinayo dhagxaan u dhigid. la-mid: dhadhaar².

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) (jooloji) Lisanka dhulka ku dhaca ee ka dhasha dabaylaha, biyaha socda, mase barafka iyaga oo qaadaya waxyaalihii dhulka ka rifmay sida ciidda iyo dhagxaanta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. la-mid: fad (3). Dhagxaanta qaaliga ah cad laga gooyo oo fargashiyada lagu dhejiyo si ay u yeeshaan qurux. 2. Waraaqaha turubka inta tobanle ka sarreysa. 3. Warqad turub oo aan la qaban karin.

waa la naqliyay ✓

1

harqaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Dhul beereed, aan carro madow ahayn, ee dhagxaanta iyo carro guduuddu ku badantahay, oo dhulka adablaha ah xagga dhagaxa ka xiga. 2. la-mid: kharqaan, sharqaan. Makiinad dharka lagu tolo.

2

harqaan²: f.g1 (-aamay, -aantay) Dhar makiinad ku tolid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhagxaan shamiintaysan, kala hooseeya oo aqallada lagu fuulo ama looga soo dego. 2. Laba tiir oo cagasaarro badani isu hayaan oo dhismayaasha lagu fuulo ama looga soo dego. la-mid: jaranjar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: jaay. Dhagxaan yaryar oo dhismaha loo isticmaalo. 2. J. ah: qof dhuuban oo xoog badan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) (jooloji) Muuqaal dhuleed qaanso u eg oo ka dhasha isa soo cadaadinta dhagxaanta dhulka hostiisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar carruurtu ku dheesha dhagxaan quruurux ah, saalo geel iyo wixi lamida oo ku jirta laba iyo toban god oo laba labo isaga soo horjeeda; godadow.

waa la naqliyay ✓

1

nuurad¹: m.dh (-do, m.l) Maaddo midab cad leh oo laga helo dhagxaan si gaar ah loo gubay, dhismayaashana lagu dhisaa ama lagu caddeeyaa. la-mid: nuuriyad, nuuriyo.

2

nuurad²: m.dh (kiimika) Kaalsiyam.

waa la naqliyay ✓

1

qasaasil¹: m.l 1. Q. ah: badar, bariis iyo wixi lamida oo dhagxaantii ama wasakhdii ku jirtay biyo looga saaray. 2. la-mid: qasaasilid.

2

qasaasil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Badar, bariis iyo wixi lamida dhagxaantii ama wasakhdii ku jirtay biyo uga saarid. la-mid: qasil².

waa la naqliyay ✓

1

qataar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Qori yar oo albaabka hoos looga xiro; handaraab. 2. Bir xoog leh oo qoryaha iyo dhagxaantaba lagu jajebiyo. 3. Q. ah: baabuur aad u duugoobay oo kala daadsan laakiin socda. 4. Nooc sixirka ka mid ah oo inta geed musmaar lagu taago isla markiiba qofka la sixraayo xanuunsada.

2

qataar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Qori adag albaab hoos uga xirid. 2. Qof sixrid, iyadoo geed musmaar loogu taagayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Habka geedaha, dhagxaanta iyo wixi lamida looga qoro qalab la isticmaalo. 2. (- ooyin, m.l) Qoraal yar oo koobaya ujeeddo gaar ah. 3. Habka loo dejiyo qoysaska reerka.

waa la naqliyay ✓

1

raar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Gogol caws ka samaysan oo dun lagu xardhay. 2. Dhismo kor u dheer oo dusha sare lagaga deday qoryo, caws iyo wixi lamida oo laga fuulo, bahalaha, qaniinka, kaneecada iyo wixi lamida. 3. Qoryo, dhagxaan iyo wixi lamida oo la is dul saaray oo sallaan ahaan loo adeegsado. 4. Qoryo ceelka afkiisa lagu dadbo.

2

raar²: m.dh 1. Guriga gudihiisa qaybta dambe ee saabaanka muhiimka ah la dhigto. 2. Sariir qoryo ka samaysan.

3

raar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax meel sare saarid. 2. Raar dhisid.

waa la naqliyay ✓

m. n. settlement, surroundings, environment

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) -ka: (n) 1. settlement (setal-ment)-, environment (en vaayro ment)-, residence (rezi-densi)-, domicile (domo-saayl) ~ deegaan, degaan, bey'ad, hooy. 2. i regional state

waa la naqliyay ✓

1

de: settlement, surroundings, environment

2

lx: dagaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dagaan

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaxan-ta)

2

1. Qabow badan oo jirku dareemo oo wax 1a huwado ama la dugsado u baahi geliya.

3

2. Cudur, badanaa soo noqnoqda oo qandho kulul leh, oo kaneecada qaarkeed qaniinyadeedu ku wacan tahay; duumo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qabow hawadu keento oo jirku dhibsado. 2. Duumo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qabow hawadu keento oo jirku dhibsado. 2. Duumo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] cold; frost; chills; malaria

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) cold feeling; chilliness (jili-nes) ~ qaboow

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) neecaw qabaw badan. Caawa dhaxan ayaa jirta. Dh: qabaw. Li: kaad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gabaddano, kaad

2

de: cold; frost; chills; malaria

3

lx: dhaxan

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: dhaxan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xero ood yar oo khafiif ah leh oo xoolo lagu xareeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagnaan-ta)

2

Ahaanta la yahay wax dagan ama wax la yeeli karo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dagan². la-mid: dagnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] defenselessness

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) being a defenseless

waa la naqliyay ✓

1

Disattesa; trascuratezza

2

Carelessness

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dayacnaan, warmaqabto cadowgaagu kaa helo. Garbadiiri reer dagan ma waydo. Dh: dayacnaan.

2

dagnaan-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo wax la mid ah, dayacnaaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: defenselessness

2

lx: dagnaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-abs

5

key: dagnaan

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: dhaaxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhacaan-ka)

2

Biyabbiyood layiig ah ama jilicsan oo oogada nafleyda (sankunneefle, dhir) ku jira, badanaana meelihii wax ka gaaraan ka yimaada: (ama dheecaan).

waa la naqliyay ✓

1

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan¹.

2

dhacaan²: m.l (baayoloji) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

3

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. la-mid: dheecaan².

waa la naqliyay ✓

1

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan.

2

dhacaan²: m.l (baay.) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

3

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. m.f.dh, dhacaamid. la-mid: dheecaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] liquid, fluid, moisture; sap; serum

2

dhacaan v. secrete sap, enzyme, fluid ~ pus (of a plant, wound, etc.)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) secretion (si-kirii-shiri); sap (saap); fluid (fulu-widh) ~ dheecaan

2

dhacaan:- dhacaamay / dhacaantay: (v) secrete (se-kiriit); sap (saap); exude (eg-zuudh)

waa la naqliyay ✓

1

(Dhagxin-ta)

2

Dhagax la dhicid; shiidid; medid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhagaxyeyn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhagaxyayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Malax cad oo indhuhu yeeshaan marka ay jirranyihiin ama aanay nadiif ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Malax cad oo indhuhu yeeshaan marka ay jirranyihiin ama aanay nadiif ahayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qoyaan ama suruq ay sameeyaan indhuhu oo cad muuqa malaxdana leh. Iska bi'i dhalxanta kugu taalla.

waa la naqliyay ✓

1

1. Dhadhanka cusbada leh.

2

2. (Dhanaan-ka) Dhadhanka cusbada.

waa la naqliyay ✓

1

dhanaan¹: m.l Dhadhan aan macaanayn, kharaarayn, carrabku uusan jeclaysan oo laga helo cusbada, liinta iyo wixi lamida.

2

dhanaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax dhadhan cusbo leh noqosho.

3

dhanaan³: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhadhan cusbo yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhadhan aan macaanayn, kharaarayn, carrabku uusan jeclaysan oo laga helo cusbada, liinta iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] (adj.): tartness, acrid ~ salty flavor; tart, sour, salty

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. sour (saawar) taste; salty taste ~ mayac. Ex: caano dhanaan ah: sour milk. 2. (adj) salty (soolti); something containing, or seasoned with salt. 3. tasting like lemons

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhadhanka cusbadu ama ciirtu leedahay oo kale. Dhanaan baan la cabbi kari waayey caanihii.

waa la naqliyay ✓

1

de: tartness, acrid ~ salty flavor; [atr.] tart, sour, salty

2

lx: dhanaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-abs

5

key: dhanaan

waa la naqliyay ✓

مَرَارَةَ، عُفُوصِةَ، حَرْوَةَ

waa la naqliyay ✓

1

(Dharaan-ka)

2

Dhar aan cusbayn ama aan qaali ahayn oo la xirto marka hawlaha gacanta qaarkood la qabanayo; dharka intiisa lagu adeegto.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhowaan (2).

waa la naqliyay ✓

n. phr., time (adv.): closeness; recently

waa la naqliyay ✓

(adv) 1. recently (rii- santli); lately (leeytli); not long ago ~ dhowaan. 2. dhawaan -ta: (n) closeness (kalaws-nes); proximity (porok-sim-iti) ~ dhowaanta

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mudo aan fogayn. Anigu dhawaan baan jaamacad ka baxay.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhowaan

2

de: closeness; recently

3

lx: dhawaan

4

ps: np-time / adv

5

key: dhawaan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dhaxlay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dhaxlay ahaansho. m.f.dh, dhaxlanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] inherited, divided between ~ among heirs

waa la naqliyay ✓

1

de: inherited, divided between ~ among heirs

2

lx: dhaxlan

3

pd: (dhaxlanaa)

4

ps: adj-der

5

key: dhaxlan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed la dulsaaro saan oo geela milixda loogu dhigo ama qabaalka adhiga carrada lagu siiyo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hagan. la-mid: hagnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la hagay ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Maro yar, aan cusbayn oo la xirto inta hawl la hayo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Maro yar, aan cusbayn oo la xirto inta hawl la hayo.

waa la naqliyay ✓

Common N. work clothes

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dharka shaqada loo sito. Dh: dhaaran.

waa la naqliyay ✓

1

de: work clothes

2

lx: dhaaraan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2(c)-m

5

key: dhaaraan

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhabcan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhaban³. la-mid: dhabnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhabanaya oo boodh kicinaysa ahaan. Dh: dhabasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhacnaan-ta)

2

Qof la dhacay ama dhacan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhacan³. la-mid: dhacnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of having been robbed

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhacan ahaan. Ninku dhacnaan ayuu ka cabanayaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: state of having been robbed

2

lx: dhacnaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-abs

5

key: dhacnaan

waa la naqliyay ✓

1

(Dhafnaan-ta)

2

Wax isku dhafan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhafan². la-mid: dhafnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] mixedness

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la isku dhafay oo isku dhex jira ahaan. Dhafnaanta xoolaha waan ku heshiinnay. Dh: iskujir.

waa la naqliyay ✓

1

de: mixedness

2

lx: dhafnaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-abs

5

key: dhafnaan

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) arrin ceeb leh oo aad looga naxo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhallaan-ka)

2

Carruur yaryar; dhal; ubad; ilmo; gurbood.

waa la naqliyay ✓

m.l Carruur yaryar; ilmo.

waa la naqliyay ✓

m.l Carruur yaryar; ilmo.

waa la naqliyay ✓