dhaguugid

m.f.dh eeg aguug². la-mid: aguug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dad ama duunyo. socod habqan ah, is dhexsocod.

(fal) madax'adayg iyo canaadid. Xasanow dhawaaq gabay haddaad iga dhaguugayso.

dhaguug -ga: (magac, lab, keli) si adag u madax'adaygid.

(Dhuugid-da)

Afka ama qalab kale, biyo ama wax kaloo shubma ku soo jiidid; nuugid; jaqid.

m.f.dh eeg dhuug². la-mid: dhuugis, dhuuqid, dhuuqis.

-da: (magac, dhedig, keli) faruuryaha ku jaqid. Dh: nuugid, jaqid.

-da: (magac, dhedig, keli) jejebinta iyo burburinta xoog la adeegsanayo.

-da: (magac, dhedig, keli) oogada sare wax adag ka dul marmarin oo wixii horay ugu dhejisnaa ka goyn. Dh: xaquuqid.

m.f.dh eeg daguugan.

-da: (magac, dhedig, keli) xobkismid oo wixii dul saarnaa ka hobobid.

m.f.dh eeg dharruur².

-da: (magac, dhedig, keli) biyo yar oo meel ku jira ama meel ka shubmaya kolba in yar ka shubid. Dh: dardarsasho, jarruurid.

(Dhashuumid-da)

Dhashuun yeelasho.

m.f.dh eeg dhashuun². la-mid: dhashuun¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dhashuun samayn; heemid oo meel kasoo bixid. Nabarku hadduu dhashuun sameeyo dhakhtar teg.

(Duugduugid-da)

In badan duugid ama ku celcelin.

-da: (magac, dhedig, keli) hab tuutuujin iyo salaaxid iskugu jira oo jidhka daalka lagaga saaro.

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Ceel, god iyo wixi lamida aasid. 2. Wax baabbi'in.

(fal) jilci ama liili sida saan iyo wixii la mid ah. Daguug saanta adigu. Dh: megdi.

daguug: (fal) wax muuqda aas oo god intaad ku riddo gari ku daguug godka bakhtiga yaan dib loo arkine. Dh: aas.

daguug: (fal) (ka ~) wax meel laga gororiyay ama ku daatay oo dareere ahaa, aad uga tirtirid.

daguug -a: (magac, lab, keli) bakaaro xaar lo'aad ka samaysan oo hadhuudhka lagu kaydiyo. Daguug ma daahiro. Dh: bukaar.

(Duugid-da)

1. Suun ama wax la mid ah oo la jilciyo inta suunduuge ama qalab kale wax lagaga qabto.

2. (qof) tuujin: daliigid.

3. Dhulka dhexdiisa ku qarin; xabaalid; aasid.

m.f.dh eeg duug³. la-mid: duug² (2), duugis.

-da: (magac, dhedig, keli) faraha si farsamo iyo khibradi ku jirto jidhka ugu jijibin oo xididdada iyo muruqyada ku furfurid.

duugid -da: (magac, dhedig, keli) qof dhintay, qabri ku aasid. Duugidda maydka laguma raago.

m.f.dh eeg afuug². la-mid: afruug¹, afruugid, afuug¹.

m.dh la-mid: dhaadid.

m.dh Dhagax dubnadeed oo wejiga lagu ciyaaro dhinac shan dhibcood ku leh, dhinaca kalena lix. la-mid: dhąadid.

(Dhagrid-da)

Dad, kd. dhagar ku samayn; khatalid; sirid; mardabayn; dagid; hodid; khayaanayn.

m.f.dh eeg dhagar².

vl. n. treason, betrayal, deception

-da: (n) the act of deceiving ~ khayaamid

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, shirqool u samayn oo xeelad iyo khiyaano ku waxyeellayn.

de: treason, betrayal, deception rw: dhagar

lx: dhagrid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: dhagrid

(Dhuubid-da)

Wax dhuuban ka dhigid; miiqid; fiiqid.

m.f.dh eeg dhuub².

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhuuban oo miliilsan ka dhigid oo dhumuc yarayn. Dh: miliilin, dhumucyarayn.

dhuubid -da: (magac, dhedig, keli) milid oo wax rasiin ah ka dhigid. Dhuubidda sonkorta ma jecli. Dh: qasid.

m.dh la-mid: dhuugid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhuugid.

(Dhuuqid-da)

Subag ama malab ama wax la mid ah, farta ku cunid.

m.dh la-mid: dhuugid.

-da: (n) the act licking one's finger

-da: (magac, dhedig, keli) wax dareere ah far ama wax la mid ah kolba gelin oo kolkii laga muudsadaba ku celin.

m.f.dh eeg dhuus².

-da: (magac, dhedig, keli) dhuuso keenid: neef qadhmuun dabada ka sii dayn.

(Dhuuxid-da)

1. Dhuuxa lafaha ku jira la bixid; cunid.

2. Hadal ama arrin, aad ugu fiirsasho.

m.f.dh eeg dhuux³.

-da: (magac, dhedig, keli) lafaha subagga ku dhex jira, kala bixid. Laf sagaaro dhuuxid ma leh.

dhuuxid -da: (magac, dhedig, keli) war la sheegay aad u dhugasho oo aad u fahmid.

(Hagagid-da)

Hadal hadal ka hor keenid, ku gudbid; murmid; asaraarid, ogaaldiidid.

m.f.dh eeg hagag².

-da: (magac, dhedig, keli) iyadoon la is maqlayn mormid. Dh: mormid, doodid.

(fal) meel dheer wax ku tuur. Usha ku maguugi. Dh: kaynaani, murgugaafi, tuur.

m.f.dh eeg aguugan¹.

(Baduugid-da)

Burburin, jejebin.

m.f.dh eeg baduug. la-mid: baduugis, baduujin, baduujis, baduuqid, baduuqis.

-da: (magac, dhedig, keli) wax hore u jiray baabi'intii ama burburintii. Dh: jejebin, burburin.

-ta: (magac, dhedig, keli) jejebis iyo burburin xoog ah. Dh: baguugid.

(Dagaagid-da)

Gaajo iyo diihaal darti la qaxid; dalaabid.

m.f.dh eeg dagaag². la-mid: dagaag¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) baahid oo dhulka ku dul ballaadhasho; sida ay u baxaan geedaha aan jirridda lahayn sida xabxabka. Dh: dagaagis.

f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) Wax la daguugay noqosho.

(tilmaame) wax aan muuqan oo aasan ahaan. Xidh daguugan kayn daahan iyo bananka diirdiiran. Dh: malaasan, aasnaan, qarsoonaan.

daguugan: (tilmaame) weel ama meel wixii ku hadhay laga xobkiyay oo laga engejiyay.

-da: (magac, dhedig, keli) marka xooluhu ay darka ka dhergaan ee ay kala nastaan.

(Daruurid-da)

Daruur (tolmo) u yeelid.

m.f.dh eeg daruur4.

-da: (magac, dhedig, keli) tolmo iyo wax la mid ah, rigrigo u samayn.

daruurid -da: (magac, dhedig, keli) xardhid iyo qurxin. Ilaahii daa'in ahaayee, samadaa dusha geeyayee, xiddigahaa ku daruurayee. Dh: xardhid.

m.f.dh eeg habuuq². la-mid: haquuqid.

(Hagaagid-da)

1. Qallooc la'aan u socosho; si toosan u dhaqaaqid.

2. Sidii la rabey noqosho; wanaagsanaansho.

m.f.dh eeg hagaag². la-mid: hagaag¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) qallooc la'aan u socosho; si toosan ah u dhaqaaqid.

hagaagid -da: (magac, dhedig, keli) wax markii hore qaldanaa wanaagsanaan oo fiicnaan; sidii la rabey noqosho. Dh: wanaagsanaasho, hagaagis, hagaagsami fiicnaan.

m.dh la-mid: haghaglayn.

-da: (magac, dhedig, keli) qof in xaqiisa la siiyo, iska hor taagid.

m.f.dh eeg hagoog².

-da: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, dusha wax ka saarid. Harrarka waxa loogu tala galay hagoogidda aqallada dasada ah.

m.dh eeg hamuun².

-da: (magac, dhedig, keli) wax hamuuni hayso ahaansho, baahi sigaar, qaad, cunto ama wax kale qab. Dh: xaraaro, baahi.

(Hanuunid-da)

Hanuun helid.

m.f.dh eeg hanuun³.

-da: (magac, dhedig, keli) jidka toosan ee fiican ku toosid oo ku hagaagid. Dh: hanuunis, hagaagid. Li: hallaabid.

m.dh la-mid: habuuqid.

m.dh la-mid: huruufid.

-da: (magac, dhedig, keli) si debecsan oo kala fogfog, u tolid.

(Masuugid-da)

Masuugnimo ku kicid; wax ku bakhaylid.

m.f.dh eeg masuug².

-da: (magac, dhedig, keli) bakhayinimo ku kicid, wax ku bakhaylid. Masuugiddu raganimo maaha. Dh: bakhaylid. Li: bixin.

(Saluugid-da)

Saluug ku kicid.

m.f.dh eeg saluug². la-mid: saluugmo.

-da: (magac, dhedig, keli) keli) wax lagu siiyay ama lagu siinayo, ka qawadid. Dh: qawadid, mansuugid, qanbiyid.

m.dh la-mid: dhamooqid.

-da: (magac, dhedig, keli) maahid oo mid muuqiisu joogo maankiisuna maqan yahay ahaan. Dh: dhammaagid.

(Dhasiigid-da)

Dhega'adkaansho; diidid.

m.f.dh eeg dhasiig². la-mid: dhansiig¹, dhansiigid, dhasiig¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) is dhegamarin oo wax laguu diray ka dhega'adayg. Dhasiigidda aad yarayn ku samaysaa gabawgay kugu soo baxdaa. Dh: dhegadaygid.

(Dhaygagid-da)

Meel (ama wax) dhugasho oo indhaha ka qaadi waayid, libiqsi la'aan.

m.f.dh egg dhaygag². la-mid: dhaygag¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) yaabid oo fajac iyo anfariir qaadid. Dh: fajicid.

m.l la-mid: dhayuure.

(Dhursugid-da)

Dhur danbe ama aayatiin wanaagsan oo la filana hayo, sugid; dhawrid.

m.f.dh eeg dhursug.

-da: (magac, dhedig, keli) «ka wax ama war sugid oo rajayn. Li: quus.

(Shamuumid-da)

Meel ku soo wada ururid, isku xoomin, ku soo heemasho.