Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dhagax-a)

2

Cad ama gabal yar oo ciid isku dhegtey oo adkaatay ah; shiid; dhadhaab; med; cal; quruurux.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo/-gxaan, m.dh) Adke yaryar iyo waaweyn leh, buuraha ama dhulkahoose laga helo oo wax lagu dhisto.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo/-gxaan, m.dh) Adke yaryar iyo waaweyn leh, buuraha ama dhulkahoose laga helo oo wax lagu dhisto.

waa la naqliyay ✓

m. n. stone, rock; granite

waa la naqliyay ✓

-a: (n) stone (istoori); rock (raak) —dhagax leh: (adj) stony (istooni). Ex: meel dhagax leh baan tegnay; we went into stony place

waa la naqliyay ✓

1

Pietra; sasso

2

Stone

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) walax aad u adag oo qaabab kala duwan leh oo dhulka dushiisa laga helo, gaar ahaan buuraha oo siyaabo kala duwan loo adeegsado sida dhismaha guryaha. Dhagax tuujin iyo taabasho waa isku mid.

waa la naqliyay ✓

1

de: stone, rock; granite

2

lx: dhagax

3

pd: (-a Pl: dhagxan ~ dhagxaan (ta))

4

ps: n8-m, n2a-m, n3-m

5

key: dhagax

waa la naqliyay ✓

حجر

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) udubka lagu xajiyo dhigdhexaadda.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) loo adeegsado kolka la tusmaynayo carar aad loo ordo. Markaan arkay ayay dhagac yidhaahdeen. Dh: jagac.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhagar-ta)

2

Arrin ama wax kale oo been ah oo run loo ekaysiiyey, in dad lagu khatalo, darteed; khatal; sir; mardabo; khayaano.

waa la naqliyay ✓

1

dhagar¹: m.dh Khayaano.

2

dhagar²: f.g1 (-gray, -gartay; -gri) Khayaano cid ku samayn.

waa la naqliyay ✓

1

dhagar¹: m.dh Khayaano.

2

dhagar²: f.g1 (-gray, -gartay; -gri) Khayaano cid ku samayn. m.f.dh, dhagrid.

waa la naqliyay ✓

1

v. deceive, mislead, cheat, swindle, betray

2

dhagar [feminine] n. deception, evasion of justice, fraud

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) deceit (disiif), trick (tiriik), fraud (faroodh), deception (disapshan); scam (iskaam)

2

dhagar -dhagray/dhagartay: (v) cheat (jiit); deceive (disiiv); mislead, betray, khayaan, khiyaan

waa la naqliyay ✓

1

Inganno

2

Deceit

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, khiyaamee oo qalad.

2

dhagar -ta: (magac, dhedig, keli) qofku marka uu dhiig galo ama wax dilo. Dhagar nin galay dhulkaa u dhaqdhaqaaqa. Dh: dil.

waa la naqliyay ✓

1

(Beni-ga)

2

Cariish dhagax iyo dhis qoryo ah oo isku dhafan ka samaysan.

waa la naqliyay ✓

1

(Birdhi-ga)

2

1. Cad yar oo xabag ah ama dhagaxa qaaliga ah.

3

2. Iniin kastoo badanaa dhalaalaysa.

4

3. Midab dhibco ama baro leh.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caad-da) Dhagax, isagoo shiilmay oo qolqola haya dhulka gudihiisa ka soo baxay, oo isagoo is-haysta dhulka korkiisa ku ballaartay oo ku qaboobey; sallax dhagax ah oo jaadkaas ah oo biyaha celiya.

2

2. (Caad-ka) Daruur cad oo xalleefsan oo aad u sarraysa; daruurta da'satey waxa ka hara oo wax cirka laftiisa ku dhegsan la moodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadadi-da, Cadadi-ga)

2

Lacagta inteeda aan xaashida ahayn; cadadka dhagaxa ah (1/, 50%, 10%, 5%); jajab.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadduun-ka)

2

Dhulka aan dhagaxa lahayn dibirna ahayn ee ciidda jilicsan ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Cal-ka, Ca-sha)

2

1. Buur weyn oo dhagax ah; qar weyn.

3

2. Dhagax; shiid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciid-da)

2

1. Jajab iniino noqday oo ka haray qar ama dhagax ay burburiyeen dheelka iyo qorraxda iyo dabaysha iyo biyuhu.

3

2. Iid.

waa la naqliyay ✓

1

(Daar-ta)

2

Aqal dhagax laga dhisay; sar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabqaad-ka)

2

Weel yar oo laga sameeyo dhoobo ama dhagax jilicsan ama wax kale oo sariir iyo dheg la qabto leh, oo dabka lagu rito, dhirta udgoonna lagu shido; idan.

waa la naqliyay ✓

1

(Danbasyaal-ka)

2

Dhagax weyn siiba kuwa wax lagu dhardhaarto oo weligood danbaska ag yaal.

waa la naqliyay ✓

1

* (Dandaan-ka)

2

Dhagax weyn oo culus; case; dhadhaab.

waa la naqliyay ✓

1

(Derbi-ga)

2

Dhis kor u taagan oo qori ama dhagax ama wax kale laga sameeyey oo meel xereeya ama kala gooya ama tiirsha ama dhawraarin u ah; gidaar; deyr.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhadhaab-ta)

2

Dhagax kankoonsan oo aad u weyn una adag.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhagax-aboodi-ga)

2

(senen) dhagax gaar ah oo la qabo inuu dawo lee yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhagxin-ta)

2

Dhagax la dhicid; shiidid; medid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheemman-ka)

2

1. Waxyaalaha dhulka lagala soo baxo kan ugu adag: wuxuu u eg yahay dhalo (quraarad) aad u belbeleysa.

3

2. Cad geedkaas laga sameeyey oo kamid ah dhagaxa qaaliga ah ama alaabada wax lagu jarjaro oo adaygga badan u baahan afka loo gesho oo caarad looga dhigo.

4

3. Afarta jaad oo turubka mid kamid ah ~ almaas.

waa la naqliyay ✓

1

1. (aqal, kd.) dhisan.

2

2. (dhagax, kd.) meel ku uruursan oo taallo laga dhigay.

3

3. (xoolo, dad, ...) meel yoobsan; meel tuuran; xoonsan.

4

4. (fallaar) waabaayaysan.

waa la naqliyay ✓

1

(Didib-ka, Didib-ta)

2

1. Dhul dibir ah.

3

2. Ciid biido cad ah ama dhagax xaraarta ka samaysmay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dinnaax-a)

2

Geed yar oo dhulka dhagaxa leh ka baxa oo la cuno; wuxuu u eg yahay kurtun gaaban oo buuran; laamo iyo caleemo midna ma leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadoon-ka)

2

Dhul siman oo dhagax is haysta ah ama caad, god yar ama magay ku yaal ama ka dalooshamay oo biyaha xareeddu galaan oo laga cabbo.

waa la naqliyay ✓

Evaporate

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: danaagax.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) gogol aad u yar. Dh: danaagax.

waa la naqliyay ✓

Precision

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. stones

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [plural of dhagax] stones (stoonis) ~ dhagxaan [see also dhagxaan]

waa la naqliyay ✓

1

de: stones

2

lx: dhagxan

3

pd: (-ta Sg: dhagax)

4

ps: n8-f-pl

5

key: dhagxan

waa la naqliyay ✓

m.l.kh D. ah: wax aan tiradoodu badnayn; wax yar. la-mid: dhellah, dhillah, dhinnax, dhinnix.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): tiny item ~ bit; very little, quite small

waa la naqliyay ✓

1

de: tiny item ~ bit; [atr.] very little, quite small

2

lx: dhannax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

xe: dhellah

6

xv: dhinnax, dhinnix

7

key: dhannax

waa la naqliyay ✓

1

(Dhargal-ka)

2

Jaadadka dibqallooca mid kamid ah oo aad u yar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nooc dibqallooca ka mid ah oo jurmi yar.

waa la naqliyay ✓

m. n. scorpion species

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a baby scorpion (iskoor-piyan)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad yaryar oo daba'aleelaadka ka mid ah oo dadka dharka u gala aadna u qaniinyo kulul. Dhargal ruuxa uu qaniini qayl way ka dhammaan. Dh: dhagle, aleelaale.

waa la naqliyay ✓

1

de: scorpion sp.

2

lx: dhargal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dhargal

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaygag-ga)

2

Eegid, meel ama wax, indhaha lagu qabto oo laga qaadi waayo, iyadoo aan la libiqsana hayn.

waa la naqliyay ✓

1

dhaygag¹: m.l 1. Yaab awgiis meel ama wax iyadoo aan la libiqsanayn. 2. la-mid: dhaygagid.

2

dhaygag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ku dh.: yaab awgiis wax iyadoo aan la libiqsanayn eegid.

waa la naqliyay ✓

1

dhaygag¹: m.l Yaab awgiis meel ama wax iyadoo aan la libiqsanayn.

2

dhaygag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ku dh.: yaab awgiis wax iyadoo aan la libiqsanayn eegid. m.f.dh, dhaygagid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. stare, gaze

2

dhaygag v. stare at, gaze

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (v) [with preposition ku] gaze (geeyz); gape (geeyp); stare (isteer); glare (galeer) ~ ku dhaygag

waa la naqliyay ✓

(fal) yaab iyo amakaag, ha ku qabto. dhaygag -ga: (magac, lab, keli) yaab iyo amakaag qabid.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo dilka.

waa la naqliyay ✓

f. n. hit, strike; sound of hitting; anger

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) ear (iyar) ~ dheg

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) sidii loo baahnaa. Dh: sax.

waa la naqliyay ✓

1

de: hit, strike; sound of hitting; [fig.] anger

2

lx: dhag

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

xe: I got furious.

6

xv: Dhag bay iga tiri.

7

key: dhag

waa la naqliyay ✓

1

dhax¹: m.l Dh. ah: nafley hoygeeda habeen ka maqnaan.

2

dhax²: f.mg1 (-xay, -xday; dhixi) 1. Ku dh.: meel aan buuxin. 2. U dh.: Haweeney la qabo ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; dhixi) 1. Ku dh.: meel aan buuxin. 2. U dh.: Haweeney la qabo ahaansho. m.f.dh, dhixid.

waa la naqliyay ✓

v. spend a night away from home, stay out, not return home for the evening

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1. an overnight stay away from home. 2. dhaxda: (adj) married (maandh). Ex: meeqa naagood baa kuu dhaxda? how many women are you married with?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) habeen maqnaw oo meel kale oo aan reerkaaga ahayn u hoyo. Caawa Haygeysa ku dhax. Dh: bari.

2

dhax: (fal) (u ~) haweenay, nin guurso oo reer yeelo.

3

dhax-a: (magac, lab, keli) maqnaasho habeen la maqnaado oo meel kale la baryo.

waa la naqliyay ✓

1

de: spend a night away from home, stay out, not return home for the evening

2

lx: dhax

3

pd: (dhaxay)

4

ps: v1=

5

xe: The old man liked women, so for revenge, the old lady used to spend some nights out.

6

xv: Odaygu wuu dumar jeclaa, markaasay habartuna aarsasho awgeed habeenno dhixi jirtey.

7

key: dhax

waa la naqliyay ✓

1

dabax¹: m.l la-mid: daabax¹.

2

dabax²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: daabax².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) raad ama calaamado tusa meel in la degi jiray. Dh: degel, degal.

waa la naqliyay ✓

1

dagan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax aan foojignayn noqosho (nafley). 2. Wax dayacan noqosho (alaab, xoolo iyo wixi lamida).

2

dagan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax aan foojignayn ahaansho (nafley). 2. Wax dayacan ahaansho (alaab, xoolo iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

dagan: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax aan foojignayn noqosho (nafley). 2. Wax dayacan noqosho (alaab, xoolo iyo wixi lamida). m.f.dh, dagmid.

2

dagan: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax aan foojignayn ahaansho (nafley). 2. Wax dayacan ahaansho (alaab, xoolo iyo wixi lamida). m.f.dh, dagnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] deceived, tricked, duped; defenseless

waa la naqliyay ✓

(adj) defenseless (difeensilas)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax dayacan ama baylahsan. Dh: dayacan.

2

dagan: (tilmaame) khatalan ama ku siran. Reerkii oo dagan bay ciidanku galeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: deceived, tricked, duped; defenseless

2

lx: dagan

3

pd: (dagnaa)

4

ps: adj-der

5

key: dagan

waa la naqliyay ✓

m.l D. ah: markab ama doon aan waxba saarrayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -wixi) Ku d.: cid ku maadeysasho.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) (ku ~) cid ku maadeysasho oo ka tooxsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayax-a)

2

Meere yar oo cirka ku sugan oo dhulka 28 maalmoodba kol ku soo meera, isaga iyo dhulka oo wada socdaana ay qorraxda, 12kii biloodba kol ku soo wareegaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

m. n. moon

waa la naqliyay ✓

name-m moon. Syn: Dayaxo

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) moon (muun) ~ bil

waa la naqliyay ✓

magaca wiil inta badan midab madaw ku dhashay oo ay hooyadii ku kabto in uu dayax nuuraya yahay ama wiil geesinimo loo rajaynayo iyo in uu sida dayaxa u caanbaxo.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) meere ka muuqda samada oo dhulka uga dhow meerayaasha intooda kale. Nuurka cadceedda ayuu ka qaataa, biyo hawo toona ma leh, nooluhuna kuma noolaan karo, meelaha hadhka ee caddeedda ka jeeddaaye waa qabow aan looba adkaysan karin, meelaha ay qorraxdu haysaana waa kulayl aan la xammili karin. Dadka taan ka doortaay, dayaxaa la wada tegay, goormaynu duullaa, soo daawannaa?

waa la naqliyay ✓

1

de: moon

2

lx: dayax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

syn: bil

6

key: dayax

waa la naqliyay ✓

قمر

waa la naqliyay ✓

1

dhaab¹: m.dh (-bab, m.l) 1. Qori, bir iyo wixi lamida oo dhul xoog ugu mudan si uu u xajiyo dhismo iyo wixi lamida. 2. Daloolada xanjada ka sameysan ee shinnidu malabka ku keydsato; kabar.

2

dhaab²: f.g1 (-bay, -btay) Qof, bir, iyo wixi lamida dhulka xoog ugu mudid si uu u xajiyo dhismo iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

dhaab¹: m.dh (-bab, m.l) 1. Qori, bir iyo wixi lamida oo dhul xoog ugu mudan si uu u xajiyo dhismo iyo wixi lamida. 2. Daloolada xanjada ka sameysan ee shinnidu malabka ku keydsato; kabar.

2

dhaab²: f.g1 (-bay, -btay) Qof, bir, iyo wixi lamida dhulka xoog ugu mudid si uu u xajiyo dhismo iyo wixi lamida. m.f.dh, dhaabid.

waa la naqliyay ✓

v. fix, fasten, secure, implant, ram (into)

waa la naqliyay ✓

1

de: fix, fasten, secure, implant, ram (into)

2

lx: dhaab

3

pd: (dhaabay)

4

ps: v1=

5

key: dhaab

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaad-ka)

2

Meesha kubku u yaryar yahay oo canqawga ka sarraysa.

waa la naqliyay ✓

1

dhaad¹: m.l (-dad, m.l) Meesha kubku u yaryahay ee canqawga ka sarraysa.

2

dhaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Neef qoob ka xirid si aanu u cararin. 2. Dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida tolid. 3. Wax fahmid ama garasho (cid). la-mid: dhaag.

waa la naqliyay ✓