dhafnaan

(Dhaabnaan-ta)

Wax la dhaabay ahaan; dhidbanaan.

m.f.dh eeg dhaaban². la-mid: dhaabnaansho.

f. n., [abstract] state of being fixed firmly ~ stuck

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhaaban oo dhulka ku qotoma ahaan.

de: state of being fixed firmly ~ stuck

lx: dhaabnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: dhaabnaan

m.f.dh eeg dhaadan. la-mid: dhaadnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaadka ka xidhnaan. Dh: dabranaan.

m.f.dh eeg dhaaman. la-mid: dhaamnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaaladdii hore ka fiicnaan, ka roonaan.

(Dhakanaan-ta)

(qof) dhakan ahaan; dhego cuslaan.

m.f.dh eeg dhakan. la-mid: dhakanaansho.

f. n., [abstract] hardness of hearing, partial deafness

-ta: (magac, dhedig, keli) wax maqalla'aan. Dh: dhegacuslaan.

de: hardness of hearing, partial deafness

lx: dhakanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhakanaan

m.dh la-mid: dhaawanaan.

(Dhawrnaan-ta)

Wax dhawran ahaan.

m.f.dh eeg dhawran. la-mid: dhawrnaansho.

f. n., [abstract] state of being safe ~ protected

a: dhawrnaansho (/ha) [vn6-st]

de: state of being safe ~ protected

lx: dhawrnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhawrnaan

Labo wax ama ka badan oo isku dhex darsan; dheehan; tarraxan.

dhafan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax la dhafay noqosho.

dhafan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la dhafay ahaansho.

dhafan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax la dhafay noqosho. m.f.dh, dhafmid.

dhafan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la dhafay ahaansho. m.f.dh, dhafnaan.

Mechanism

-ka: (magac, lab, keli) eeg hannaan.

(Dabnaan-ta)

Wax daban ahaan.

m.f.dh eeg daban. la-mid: dabnaansho.

f. n., [abstract] state of being hunted ~ trapped

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dabin ku jira ahaan. Dabnaan baannu ku qabannay sagaarada.

dabnaan -ta: (magac, dhedig, keli) neef aayar loo dabray ahaan.

dabnaan -ta: (magac, dhedig, keli) neef neef ku xidhiidhsan ahaan.

dabnaan -ta: (magac, dhedig, keli) timo tidcan ahaan.

de: state of being hunted ~ trapped

lx: dabnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dabnaan

m.dh la-mid: dednaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dedan oo dusha ay wax ka saaran yihiin ahaan. Alaabta dadnaanta u daa yaanay qoyine. Dh: dednaan.

m.l.kh la-mid: dafshaan.

(Dagnaan-ta)

Ahaanta la yahay wax dagan ama wax la yeeli karo.

m.f.dh eeg dagan². la-mid: dagnaansho.

f. n., [abstract] defenselessness

-ta: (n) being a defenseless

Disattesa; trascuratezza

Carelessness

-ta: (magac, dhedig, keli) dayacnaan, warmaqabto cadowgaagu kaa helo. Garbadiiri reer dagan ma waydo. Dh: dayacnaan.

dagnaan-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo wax la mid ah, dayacnaaan.

de: defenselessness

lx: dagnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: dagnaan

m.dh la-mid: dihnaan.

(Darnaan-ta)

Darnaansho.

m.f.dh eeg daran³. la-mid: darnaansho, darni, darno, darsanaan, darsanaansho.

f. n. being worse

-ta: (n) harshness (harshnas); extremity (ekis-tirimati) ~ aad u daran

-ta: (magac, dhedig, keli) naxariisdarro iyo adayg.

darnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax sidii hore ka daran ahaan.

de: being worse

lx: darnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f

key: darnaan

(Dhacaan-ka)

Biyabbiyood layiig ah ama jilicsan oo oogada nafleyda (sankunneefle, dhir) ku jira, badanaana meelihii wax ka gaaraan ka yimaada: (ama dheecaan).

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan¹.

dhacaan²: m.l (baayoloji) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. la-mid: dheecaan².

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan.

dhacaan²: m.l (baay.) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. m.f.dh, dhacaamid. la-mid: dheecaan.

m. n., [collective] liquid, fluid, moisture; sap; serum

dhacaan v. secrete sap, enzyme, fluid ~ pus (of a plant, wound, etc.)

-ka: (n) secretion (si-kirii-shiri); sap (saap); fluid (fulu-widh) ~ dheecaan

dhacaan:- dhacaamay / dhacaantay: (v) secrete (se-kiriit); sap (saap); exude (eg-zuudh)

(Dhafaag-ga)

Biyabbiyood layiig ah; dhamoojo; (ama dhafaaq).

m.l Budo hoore lagu qasay oo aan jilicsanayn. la-mid: dhafaaq.

m. n., (mass n.): thick liquid, viscous fluid

-ga: (n) mush (maash); something thick, soft, and pulpy ~ qoosh

-ga: (magac, lab, keli) biyabiyood layiig ah. dhafan: (tilmaame) labo shey iyo in ka badan oo isku wada dhex jira.

a: dhafaaq

cf: dhamoojo

de: thick liquid, viscous fluid

lx: dhafaag

pd: (-ga)

ps: n0-m-mass

key: dhafaag

m.l la-mid: dhafaag.

(Dharaan-ka)

Dhar aan cusbayn ama aan qaali ahayn oo la xirto marka hawlaha gacanta qaarkood la qabanayo; dharka intiisa lagu adeegto.

m.dh la-mid: dhowaan (2).

n. phr., time (adv.): closeness; recently

(adv) 1. recently (rii- santli); lately (leeytli); not long ago ~ dhowaan. 2. dhawaan -ta: (n) closeness (kalaws-nes); proximity (porok-sim-iti) ~ dhowaanta

(tilmaame) mudo aan fogayn. Anigu dhawaan baan jaamacad ka baxay.

a: dhowaan

de: closeness; recently

lx: dhawaan

ps: np-time / adv

key: dhawaan

(Dhufaan-ka)

(xoolo) xiniinyihii laga baxshey; dhufaanid.

dhufaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. (-nno, m.dh) Dh. ah: neef xoolo ah la xiniinya baxshay. 2. la-mid: dhufaanid.

dhufaan²: f.g1 (-nay, -ntay) Neef xoolo ah xiniinya bixin.

dhufaan¹: m.l (-nno, m.dh) (-nno, m.dh) Dh. ah: neef xoolo ah la xiniinya baxshay.

dhufaan²: f.g1 (-nay, -ntay) Neef xoolo ah xiniinya bixin. m.f.dh, dhufaanid.

m. n. castred animal; castration, gelding

dhufaan v. castrate, geld

-ay / tay: (v) castrate (kaas-tareeyt); geld (geldh); emasculate (imaas-kileeyt); make sterile (isteeral)

dhufaan -ka: (n) castrater (kaas-tareyter) or castrator (kaas-tareytor)

(fal) neef ama qof lab, xiniinyaha ka saar oo wax tuman ka dhig. Dh: tun.

dhufaan-ka: (magac, lab, keli) labka oo xiniinyaha laga saaro. Dh: koran. Li: qoodh, xiniiyaqab.

m.f.dh eeg hagan. la-mid: hagnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la hagay ahaan.