dhad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhad
f.mg1 (-day, -dday) 1. la-mid: dhar 2. Caleen, ubax iyo wixi lamida nafaqo ama biyo la'aan awgeed la duubmid. 2. Wax huur u ah noqosho (badar).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhad
f.mg1 (-day, -dday) 1. la-mid: dhar 2. Caleen, ubax iyo wixi lamida nafaqo ama biyo la'aan awgeed la duubmid. 2. Wax huur u ah noqosho (badar). m.f.dh, dhadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhad
inch. v. become mushy ~ soft (of vegetables, fruits) after leaving them outside for a while
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhad
-ay / day: (v) fade (feeydh); lose freshness; wither (wi-ther); droop (dhuruup) ~ Ex: ubaxii xagaaga ee dhaday; summer flowers that had faded
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhad
de: become mushy ~ soft (of vegetables, fruits) after leaving them outside for a while
lx: dhad
pd: (dhaday)
ps: v1=inch
key: dhad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhaad
(Dhaad-ka)
Meesha kubku u yaryar yahay oo canqawga ka sarraysa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaad
dhaad¹: m.l (-dad, m.l) Meesha kubku u yaryahay ee canqawga ka sarraysa.
dhaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Neef qoob ka xirid si aanu u cararin. 2. Dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida tolid. 3. Wax fahmid ama garasho (cid). la-mid: dhaag.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhaad
dhaad¹: m.l (-dad, m.l) Meesha kubku u yaryahay ee canqawga ka sarraysa.
dhaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Neef qoob ka xirid si aanu u cararin. 2. Dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida tolid. 3. Wax fahmid ama garasho (cid). m.f.dh, dhaadid. la-mid: dhaag.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhaad
m. n. part of the leg just above the ankle
dhaad v. tie by the leg
dhaad v. notice, be aware of, know
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaad
(fal) wax si wanaagsan ugu fiirso oo aad u eeg. Alaabta aad u dhaad markhaati ayaa laguu qabsane. Dh: fiiri.
dhaad: (fal) garo ama asiib arrin. Dh: hel, fahan.
dhaad -ka: (magac, lab, keli) addimada, inta kubka iyo kuraanta u dhaxaysa kubka iyo kuraanta. Hasha xadhig ayaa dhaadka lagaga xidhay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhadh
(fal) isku dhac oo isku soo urur oo wax qaadhay noqo.
dhadh -ka: (magac, lab, keli) isku soo ururidda ay midhaha iyo caleentu yeeshaan kolka ay biyuhu ka baxaan inta ayna engegin. Dh: qaadh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhadi
m.l la-mid: dhagi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhado
m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Dhibco biyood yar yar oo isku cufan oo ay wehliyaan qiiq ama saxarro boodh ah. Dhadada waxaa laga helaa qaybaha hoose ee gibilka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhado
m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Dhibco biyood yar yar oo isku cufan oo ay wehliyaan qiiq ama saxarro boodh ah. Dhadada waxaa laga helaa qaybaha hoose ee gibilka.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dhado
Fog
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhado
-dhadada: (n) mist (mist); dew (dhuu); hoarfrost (hoor-foosf); white frost ~ dhedo, dharab
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhado
-da: (magac, dhedig, keli) ceeryaamo dayrtii la arko oo sida daruuraha aroorta hore dhulka u qarisa oo qoqoyaan badanna samaysa. Saaka waxa da'aysa dhedo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Alalad
(Alalad-ka)
1. Riyo; dhadhab.
2. Qaraw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aq
(Aq-da)
Dhadhamo iyo dhuuni la'aan; dhanqasho; janqasho; anqasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Basal
(Basa-sha)
Geed nagaarka la beerto ka mid ah oo leh ur iyo dhadhan aad u lifaaqoon iyo bari (buruq) kankoonsan oo la cuno.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Biyo
(Biya-ha)
Wax shubma oo aan ur iyo midab iyo dhadhan midna lahayn; waxaa ka samaysma badaha, webiyaasha, harooyinka, durdurrada, roobka, ... kolkay kululaadaan waxay u rogmadaan qiiqbiyood, kolkay qaboobaanna baraf.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caanaxaraarshe
(Caanaxaraarsha-ha)
Nagaar xoolaha qaarkood daaqaan, oo dhadhanka caanaha, xaraar ka dhiga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cabo
(Caba-da)
1. (Weel) Dhadhan la kahdo, sida kan biyuhu yeeshaan kolka weel caanood lagu soo dhaansho.
2. Weelka jaadkaas ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Canbe
(Canba-ha)
1. Miro cillaan guduudan ah oo dhulka kulul ka baxa; waxay lee yihiin: diir adag iyo laf weyn, dhadhan macaan iyo dhanaan isku darsan ah iyo ur udgoon.
2. Geedka mirahaani ka baxaan: kolkuu koro 90 cagood baa dhererkiisu gaaraa; waa geed qurux badan oo caleemo waaweyn oo hoos wanaagsan bixiya; ama canbo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Carrab
(Carrab-ka)
Oogada nafleyda xubin kamid ah; cad muruq ah oo dhaqdhaqaaq badan oo afka ku jira; hawlihiisa waxaa u weyn: garashada dhadhanka iyo liqidda cunnada iyo kala soocidda codadka hadalka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cusbo
(Cusba-da)
Wax sida dhalada u dhalaala oo midab cad: waxay leedahay dhadhan dhanaan; dhulkana waa laga qodaa biyaha baddana waa ay ku jinaa; cunnada waana lagu dhanaaniya waana lagu kayd geliyaa (inta korka laga marsho).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dandaan
* (Dandaan-ka)
Dhagax weyn oo culus; case; dhadhaab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhadhaab
(Dhadhaab-ta)
Dhagax kankoonsan oo aad u weyn una adag.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhadhab
(Dhadhab-ka)
Muuqaallo la arko kolka la hurdo; riyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhadhabid
(Dhadhabid-da)
Hurdada gudaheeda muuqaallo kala jaad ah, maanka ku arkid; riyood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhadhamid
(Dhadhamid-da)
Dhadhan yeelasho; dhadhan leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhadhamin
(Dhadhamin-ta)
Carrabka gaarsiin, si dhadhanku jaadka uu yahay, lagu hubiyo; (ama dhedhemin).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhadhamo
(Dhadhama-da)
Wax la dhadhansho; wax dhadhan leh; cunno; oon.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhadhan
(Dhadhan-ka)
Garasho la dareemo kolka carrabka meel kamid ah iyo ay istaabtaan wax kale oo calyadu dhaqaajin karto, oo macaan ama dhanaan ama xaraar, kd., midkood leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhadhansad
(Dhadhansad-ka)
Dhadhansasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhadhansasho
(Dhadhansasha-da)
Cunno ama wax kale, carrabka gaarsiin si dhadhankooda loo garto ama loo macaansado.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhadhansi
(Dhadhansi-ga)
Dhadhansasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dad
(Dad-ka)
Nafleyda wax nuujisa jaadka ugu gobeysan oo lagu yaqaan: qummaati isu taagid iyo lugo xoog badan (haddii oogadiisa loo eego) iyo gacmo laallaada oo wuxuu doono uu ku qabsado; intaas waxaa u sii dheer: maskax weyn iyo garaad iyo hadal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dad
m.l (-dyow, m.l) Naaley waxa Eebbe abuuray ugu sarreysa, dhogor lahayn oo garaadkeeda hadal ku cabbiri karta.
dąd¹: m.l la-mid: ded¹ (1).
dąd²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: ded².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dad
m.l (-dyow, m.l) Naaley waxa Eebbe abuuray ugu sarreysa, dhogor lahayn oo garaadkeeda hadal ku cabbiri karta.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dad
m. n., [collective] people
dad v. cover up, conceal, hide
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dad
/dhaadh/ (n) aabbe (baabe).
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dad
-ka: (n) people (piipol); human beings; folk (fook)
dad badan: (n) crowd (karowdh); a lot of people ~ dad buuqsan
dad u adeegid -da: (n) social service (so-shiyalserfis); like social worker ~ adeegga shacabka
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dad
Gente
People
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dad
-ka: (magac, lab, keli) noolaha Eebbe abuuray kuwa ugu toosan ee caqliga leh. Waa inta ka soo jeedda Nebi Aadan iyo Xaawa. Dh: bani'aadmi.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
dad
أُناس
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Had
(Had-da)
1. Goor la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; ammin; kol; waqti.
2. () Naftoo la waayo; geeri; dhimasho; (ama hed).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
had
had¹: m.dh (-do, m.l) 1. Waqti la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; goor, kol, ammin. 2. H. iyo goor ama had iyo jeer: mar kastaba. 3. H.ahaa: goortan, waqti-gaan. 4. H.ba: kolkii in la joogaba; marmar. 5. H.da: goorta la joogo; amminka. 6. H.daa: waqtigaan, goortan. 7. H.daba: sidaas darteed. 8. H.dana: kol labaad, kol dambe; misana. 9. H.dee: sidaas darteed, haddaba. 10. H.deer: hadda, amminka.11. H.ma?: goorma? 12. H.diiba: waqtiga la joogo; amminka, hadda.
had²: xi. eeg haddii.
had³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax fahmid ama garasho. 2. Wax xusuusid. 3. Qof dilid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hąd
m.dh 1. Dhimashada. 2. Wed. 3. la-mid: hed.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
had
m.dh (-do, m.l) 1. Waqti la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; goor, kol, ammin. 2. H. iyo goor ama had iyo jeer: mar kastaba. 3. H.ahaa: goortan, waqtigaan. 4. H.ba: kolkii in la joogaba; marmar. 5. H.da: goorta la joogo; amminka. 6. H.daa: waqtigaan, goortan. 7. H.daba: sidaas darteed. 8. H.dana: kol labaad, kol dambe; misana. 9. H.dee: sidaas darteed, haddaba. 10. H.deer: hadda, amminka. 11. H.ma?: goorma? 12. H.diiba: waqtiga la joogo; amminka, hadda.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
had
f. n. time, moment, point in time; time to die, death
had v. understand, comprehend
had v. kill
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
had
(fal) cid kale, makal; dil.
had: (fal) wax fahan oo garo.
had -da: (magac, dhedig, keli) goor la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh. had iyo goor, had iyo jeer.
had-da: (magac, dhedig, keli) geeri iyo dhimasho; nafta oo la waayo. Qofna halka haddiisu taal ma gefo. Dh: hed, wed.
had-da: (magac, dhedig, keli) waqtiga la joogo ee kolkaa la hadlayo la nool yahay. Hadda ayaan maqlay Marka. Dh: imika, eegga, xilligan.
had-da: (magac, dhedig, keli) dareen ama garasho. Foostadu in ay hoosta ka daloosho ma hadin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daad
(Daad-ka)
Biyaha roobka (xareedda) ama webiyaasha oo dhulka dulundulceeya ama xoog ugu soo dillaaca.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daad
daad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Biyo xoog leh oo faafa oo ka yimaadda roob da'ay ama webi fatahay. 2. Qaybta roobka ka mid ah oo ugu dambaysti gaarta duruuraha.
daad²: m.l (-dad, m.l) (juqraafi) Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.
daad³: f.mg1 (-day, -dday) Biyo badan oo ka yimid roob da'ay ama webi fatahay faafid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daad
daad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Biyo xoog leh oo faafa oo ka yimaadda roob da'ay ama webi fatahay. 2. Qaybta roobka ka mid ah oo ugu dambaysti gaarta duruuraha.
daad²: m.l (-dad, m.l) (juqraafi) Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Daad
Run-off, Flash-flood
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daad
m. n. flood, floodwater
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Daad
nickname; name-m flood. Lit: born quickly or unexpectedly. Cf: Butaaco
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daad
-ka : (n) flood (flaadhy, deluge (daal-yuuj)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Daad
magac loo baxsho wiil si fudud u soo dhashay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daad
-ka: (magac, lab, keli) biyo laxaad leh oo socda doox, laag, tog, webi, marka roob da'o kaddib. Nin daad qaaday xumbo cuskay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daad
de: flood, floodwater
lx: daad
pd: (-ka Pl: daadad (ka))
ps: n4-m, n2a-m
key: daad
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dead
/dheedh/ (adj) 1. dhintay (aan noolayn) (adj) 2. kaamil ah (dhammaystiran).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dead
a., nin go’ay, naag go’day; he is dead, go’; the dead men, dadkii dhintay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dha'
de: DH [digraph letter of the Somali alphabet] Voiced post-alveolar retroflex stop; can be double, but is not spelled as such; changes to R when not the first consonant in most dialects
lx: dha'
pd: (-da)
ps: n-f
key: dha'
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhab
(Dhab-ta)
Aan cayaar iyo kaftan ahayn ee run ah; wax jira; wax sugan.
2. Oogada dadka inteeda u dhexaysa laabxuunshada iyo lowyaha oo kolka qofku fadhiyo lagu qaban karo ama lagu hayn karo wax kasta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhab
m.dh 1. Wax run ah oo kaftan iyo ciyaar ahayn; xaqiiq. 2. Xuddunta iyo lowyaha inta u dhexeysa (dad).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhab
m.dh 1. Wax run ah oo kaftan iyo ciyaar ahayn; xaqiiq. 2. Xuddunta iyo lowyaha inta u dhexeysa (dad).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhab
f. n., [abstract] (adj.): truth, reality; real, true; thorough, full
dhab [feminine] n. lap (anatomical)
dhab v. hit, strike; {obscene} have sex, copulate
dhab [feminine] n. mat
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhab
-ta: (n) fact (faakt); reality (riyaaliti); truth (turuuth) ~ xaqiiq
dhab -ah: (adj) 1. real (ri-yal); true (turuu); genuine (jeniwin); authentic (o-then-tik) ~ rasmi. Ex: waa harag dhab ah; this is genuine leather. 2. serious (siiriyas). Ex: -waa iga dhab, ciyaari mayo; I am serious, I am not joking
dhab -ta: (n) lap (laap); laps ~ Ex: dhabtayda ku soo fariiso; sit on my lap
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dhab
Certo; genuino
Certain, genuine
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhab
(fal) dhedig, u tag oo u galmoo; gud oo saaro. dhab: (tilmaame) wax run ah oo la hubo. Dh: run. Li: been.
dhab -ta: (magac, dhedig, keli) bogga iyo labada bawdo oo marka la fadhiyo carruurta lagu qabto. Hooyooy dhabtaadaa hurdo lagu gam'aayoo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhac
(Dhac-a)
Dad xoolihi oo xoog lagu qaato ama lagu haysto; booli.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhac
dhac¹: m.l 1. Si xoog iyo sharcidarro ah oo hanti cid kale leedahay lagu qaato. 2. Dh. ah: hanti si xoog iyo sharcidarro ah lagu soo qaatay. 3. la-mid: dhicid.
dhac²: f.g/mg1 (-cay, -cday; -dhici) 1. (f.g) Hanti cid kale leedahay si xoog iyo sharcidarro ah ku qaadid. 2. (f.g) La dh.: ul, karbaash, gacan iyo wixi lamida wax ku garaacid. 3. (f.g) Dhurwaa habeen xero xoolo ku jiraan weerarid. Tusaale: “Dhurwaa baa xeradii u dhacay”. 4. (f.mg) Wax meel sare ka soo dillaamid. 5. (f.mg) Ku dh.: imtixaan ku gudbi waayid. 6. (f.mg) Qorrax, dayax iyo wixi lamida godgelid. 7. (f.mg) Wax waqti loogu talaggalay dhammaysasho. 8. (f.mg) Dabayl xoog u socosho. 9. (f.mg) Xabbad iyo wixi lamida qarxasho. 10. (f.mg) Wax culus oo aan la filayn soo kordhid. 11. (f.mg) La dh.: wax si aad ah ugu bogid. 12. (f.mg) Ku dh.: wax aan laga fiirsan falid. 13. (f.mg) Ku dh.: dhar iyo wixi lamida lebbisasho. 14. U dh.: si dhuumasho ah wax u boobid. 15. (f.mg) Biyo aan loo miyayn cabbid (xoolo).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhac
dhac¹: m.l 1. Si xoog iyo sharcidarro ah oo hanti cid kale leedahay lagu qaato. 2. Dh. ah: hanti si xoog iyo sharcidarro ah lagu soo qaatay.
dhac²: f.g/mg1 (-cay, -cday; -dhici) 1. (f.g) Hanti cid kale leedahay si xoog iyo sharcidarro ah ku qaadid. 2. (f.g) La dh.: ul, karbaash, gacan iyo wixi lamida wax ku garaacid. 3. (f.g) Dhurwaa habeen xero xoolo ku jiraan weerarid. Tusaale: Dhurwaa baa xeradii u dhacay. 4. (f.mg) Wax meel sare ka soo dillaamid. 5. (f.mg) Ku dh.: imtixaan ku gudbi waayid. 6. (f.mg) Qorrax, dayax iyo wixi lamida godgelid. 7. (f.mg) Wax waqti loogu talaggalay dhammaysasho. 8. (f.mg) Dabayl xoog u socosho. 9. (f.mg) Xabbad iyo wixi lamida qarxasho. 10. (f.mg) Wax culus oo aan la filayn soo kordhid. 11. (f.mg) La dh.: wax si aad ah ugu bogid. 12. (f.mg) Ku dh.: wax aan laga fiirsan falid. 13. (f.mg) Ku dh.: dhar iyo wixi lamida lebbisasho. 14. U dh.: si dhuumasho ah wax u boobid. 15. (f.mg) Biyo aan loo miyayn cabbid (xoolo). m.f.dh, dhicid¹.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dhac
Fall
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhac
v. happen, occur; have (a disease); blow (wind)
dhac v. fall (down); be reduced; set (of sun)
dhac vl. n. happening, occurrence; act of falling down
dhac v. rob, rustle (cattle); loot, plunder, pillage
dhac vl. n. robbery, theft, looting
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhac
-a: (n) robbery (robari); piracy (paayrasi) looting (luuting) ~ boob
dhac: -dhacay I dhacday: (v) 1. fall (fool), drop or come down freely to the ground. Ex: dhulkuu ku dhacay; he fell to the ground. 2. expire (ekis-paayar) ~ waqtigiisii dhammaaday. Ex: Baasaboor dhacay; expired passport. 3. fail (feel)-, Ex: Imtixaankii way ku dhacday; she failed the examintion. 4. happen (ha-pin); take place or occur by chance. Ex: maxaa dhacay? what happened? 5. rob (rob); engage in or commit robbery. Ex: tuug baa dhacay; the thief robbed her. 6. decline (dikalaayn); in financial value. Ex: Sanadkii dhawaa, qiimaha doolarku aad buu u dhacay; last year, dollar prices fell sharply. 7. ku dhac -ay / day: (v) collide (kolaaydh); come into collision or direct impact with; bump against; smash into. Ex: laba baabuur baa isku dhacday; two cars had collided
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dhac
Confisca
Confiscation
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhac
(fal) xoolo aad lahayn, cid kale xoog kaga qaado. Ayaa dadka dhac ku yidhi. Dh: boob.
dhac: (fal) jin ha ku helo oo u jiifso.
dhac: (fal) meel sare ka soo shalwo. Sariirta ka soo dhac.
dhac: (ereycodeed) lagu cabbiro jabaq gaar ah oo mar keliya dhacda sida jabka wadhafka iyo wixii la mid ah.
dhac-a: (magac, lab, keli) wax aanad lahayn, xoog ama xeelad ku qaadasho. Dhac dushii laguma wada hadlo. Dh: boob.
dhac -da: (magacwadareed) alaabta aqalka la hoos dhigo sida maacuunta iyo gogosha. Aqalka Maryan dhac badan baa hoostaal. Dh: xamaamo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaf
f.g1 (-fay, -ftay) 1. Isku dh.: wax, wax kale oo aan noociisa ahayn ku darid. 2. Isku dh.: wax, wax kale oo aan noociisa ahayn ku biirid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhaf
f.g1 (-fay, -ftay) 1. Isku dh.: wax, wax kale oo aan noociisa ahayn ku darid. 2. Isku dh.: wax, wax kale oo aan noociisa ahayn ku biirid. m.f.dh, dhafid.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhaf
-ay / tay: (v) [with preposition isku] mix (miksi); blend (baleendh) ~ isku qas, isku dhaf Ex: ha isku dhafin ciida iyo shamiitada; don't mix the sand and the cement
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaf
(fal) isku dhex dar oo isku fadhax. Riyaha iyo idaha isku dhaf. Dh: walaaq.
dhaf -ka: (magac, lab, keli) jeexjeex yaryar oo weelasha iyo wixii kale ee la xardhayo lagu sameeyo sida tan lacagta birta ku samaysan girgirradeeda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhag
m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo dilka.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhag
f. n. hit, strike; sound of hitting; anger
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhag
-ta: (n) ear (iyar) ~ dheg
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhag
(tilmaame) sidii loo baahnaa. Dh: sax.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhag
de: hit, strike; sound of hitting; [fig.] anger
lx: dhag
pd: (-ta)
ps: n-f
xe: I got furious.
xv: Dhag bay iga tiri.
key: dhag
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhah
v. say, utter, speak
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhah
-ay / dhehay: (v) say (seey) ~ dheh
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhah
de: say, utter, speak
lx: dhah
pd: (dhahay)
ps: v1=
see: dheh
key: dhah
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhal
(Dha-sha)
Yaryarka dhasha; dhallaan; ubad; carruur; ilmo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhal
dhal¹: m.l (-lal/-llal, m.l) 1. Ubad yaryar oo nafley; dhallaan; carruur; ilmo. 2. Firfir yaryar oo subag ah oo ay yeeshaan caano la lulayo.
dhal²: f.g/mg1 (-alay, -ashay) 1. (f.g) Nafley rimman ubad dihasho. 2. (f.g) Geed miro iyo wixi lamida yeelasho. 3. (f.g) Caano la lulay subag yeelasho. 4. (f.mg) Ilmo if imaan. Tusaale: “Wiil baa dhashay”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhal
dhal¹: m.l (-lal/-llal, m.l) 1. Ubad yaryar oo nafley; dhallaan; carruur; ilmo. 2. Firfir yaryar oo subag ah oo ay yeeshaan caano la lulayo.
dhal²: f.g/mg1 (-alay, -ashay) 1. (f.g) Nafley rimman ubad dihasho. 2. (f.g) Geed miro iyo wixi lamida yeelasho. 3. (f.g) Caano la lulay subag yeelasho. 4. (f.mg) Ilmo if imaan. Tusaale: Wiil baa dhashay. m.f.dh, dhalid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhal
v. beget, bear, father (a child), give birth to, lay eggs; create, cause
dhal vl. n. giving birth; delivery (of a child)
dhal [feminine] n., [collective] offspring, children; descendants
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhal
-ay /dhashay: (v) l.bear (beer); yield fruit or babies; produce; deliver: Ex: dhirta cambaha ee sanad walha dhasha; the mango trees that bearfurit[mangoes] every year. 2. dhal -dhasha: (n) baby (bey-bi) Ex: dhal libaax; lion baby.
dhasha: (n) offspring (oof-ispiring); descendants (di-sen-dantis); children (jiil-dareen) ~ fir, waraso, durriyad. dhal leh: (adj) small (ismool); little; tiny (tayni). Ex. wiil dhal leh; Little boy
dhal: -ay / dhashay: (v) give birth to; deliver (diliver); bear (beer). Ex: saakay wiil dhashay; She delivered a baby boy this morning
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhal
(fal) lab iyo dhedig isku tega oo ilmo yar ha ka abuurmo.
dhal-sha: (magacwadareed) carruurta yaryar.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
dhal
ولادة
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhan
1. Aan wax ka maqnayn; idil.
2. (Dhan-ka) Dhinac; gees; xag; barbar; doc.