dhaclayn

m.dh la-mid: dhaaclayn.

(Dacayn-ta)

Biyo dac ah ku bi'in; biyo miir ah oo deggan qasid oo dac ka dhigid.

m.f.dh eeg dacee.

vl. n. state of overflowing, making water dirty

-ta: (magac, dhedig, keli) ceelka iyo darka inta u dhaxaysa biyo ku daadaadin. dacaynaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax dacayda ka xidhan ahaan. Awrka dacaynaanta ha ku deyne ka fur.

cf: dac, dacee

de: state of overflowing, making water dirty

lx: dacayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: dacayn

(Dalayn-ta)

1. Dal ka dhigid.

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

m.f.dh eeg dalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.

dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.

dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.

1. La dhacay; xoolihii laga qaaday.

2. (Dhacan-ta) Ood weyn oo xeryaha afka laga saaro; oodafo; jiitin; oodrogo; buuxsin.

dhacan¹: m.dh (-cmo, m.l) Ood weyn oo xeryaha afka laga saaro; oodafo; jiitin; oodrogo; buuxsin.

dhacan²: f.mg1 (-cmay, -cantay; -cmi) La dhacay; xoolihii laga qaaday.

dhacan³: f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qof la dhacay ahaansho.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qof la dhacay ahaansho. m.f.dh, dhacnaan.

der. [adjective] robbed, looted

dhacan [feminine] n. corral closure, gate; cut tree used as a shelter

-dhacnaa / dhacnay: (adj) robbed (robbidh)

(tilmaame) qof wixiisii la qaatay oo xoog lagu boobay.

dhacan-ta: (magac, dhedig, keli) oodda lagu guro kadinka ama lagu oodo. Dhacani dhaxan ma celiso.

(Dhalan-ka)

1. Abuurta ama baxaalliga nafleydu ku dhalato oo ku kala duwduwan tahay; sansaan; dabeecad.

2. Caws waaweyn oo aad u dheeraada; alaalo.

m.l 1. Dabeecad. 2. Dir, fir, sinji. 3. Muuqal. 4. Caws waaweyn oo aad u dheeraada. 5. Geedo doog leh.

m.l 1. Dabeecad. 2. Dir, fir, sinji. 3. Muuqal. 4. Caws waaweyn oo aad u dheeraada. 5. Geedo doog leh.

m. n. character, nature, physical appearance

(Dalan) C Gyrocarpus angustifolius (Verdo.) Gillett. Hernandiaceae.

N Panucum turgidum Forsk. Gramineae.

-ka:: (n) natural behavior, character ~ bahaali

-ka: (magac, lab, keli) sansaanka iyo abuurta qofka dabcigiisu yahay. Illayn dhalan lama dooriyo.

de: character, nature, physical appearance

lx: dhalan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dhalan

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bacbaclayn.

-ta: (n) the act of charging, suing or complaining ~ eedayn

-ta: (magac, dhedig, keli) ashtako labo dhinac is dacweeyaan.

m.f.dh eeg dallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nolol wanaagsan iyo khayr filasho.

(Dhabayn-ta)

Dhab ka dhigid.

m.f.dh eeg dhabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) kaftanka ka saarid oo run ka dhigid; dheeldheel dhab ka dhigid.

(Dhacaan-ka)

Biyabbiyood layiig ah ama jilicsan oo oogada nafleyda (sankunneefle, dhir) ku jira, badanaana meelihii wax ka gaaraan ka yimaada: (ama dheecaan).

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan¹.

dhacaan²: m.l (baayoloji) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. la-mid: dheecaan².

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan.

dhacaan²: m.l (baay.) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. m.f.dh, dhacaamid. la-mid: dheecaan.

m. n., [collective] liquid, fluid, moisture; sap; serum

dhacaan v. secrete sap, enzyme, fluid ~ pus (of a plant, wound, etc.)

-ka: (n) secretion (si-kirii-shiri); sap (saap); fluid (fulu-widh) ~ dheecaan

dhacaan:- dhacaamay / dhacaantay: (v) secrete (se-kiriit); sap (saap); exude (eg-zuudh)

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Biyo iyo wixi lamida wax heerkay joogeen hoos uga dhacay ahaansho. 2. Daawo, fiiso, iyo wixi lamida wax waqtigii loogu talaggalay dhaafay ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Biyo iyo wixi lamida wax heerkay joogeen hoos uga dhacay ahaansho. 2. Daawo, fiiso, iyo wixi lamida wax waqtigii loogu talaggalay dhaafay ahaansho. m.f.dh, dhacsanaan.

der. [adjective] knocked down, fallen, lowered; expired

(tilmaame) taariikhtii in lagu isticmaalo ahayd, dhammaatay oo khaayis ah.

dhacsan: (tilmaame) wax meel ka soo dhacay oo dhulka yaal. Dh: daadsan.

de: knocked down, fallen, lowered; expired

lx: dhacsan

pd: (dhacsanaa)

ps: adj-der

key: dhacsan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halkii loogu tala galay gaadhsiin oo wax aan waxba ka dhinnayn ka dhigid. Dhammaynta mashruuca inyar ayaa ka hadhay. Dh: buuxin, dhammayn.

dhamayn -ta: (magac, dhedig, keli) idlayn oo wax aan waxba ka oollin ka dhigid. Dh: dhammayn.

(Dharayn-ta)

Dhar u yeelid, u xirid; hubayn.

m.f.dh eeg dharee.

[DASEYN] Commiphora sec. Opobalsames sp = Kuchar 16231 01

-ka: (magac, lab, keli) geed la bah ah dhiddink aiyo xagarka oo leh budhuq la faqdo.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel dheer jira meel aan fogayn keenid.

dhawayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof meel dheer ka yimid ama martabo leh si tixgelin iyo kalkacal ku jiro u istiqbaalid oo farxad ku qaabilid. Walaalkay soo dhawayn fiican ayaan kala kulmay. Dh: tarxiib.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dhaxlay ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dhaxlay ahaansho. m.f.dh, dhaxlanaan.

der. [adjective] inherited, divided between ~ among heirs

de: inherited, divided between ~ among heirs

lx: dhaxlan

pd: (dhaxlanaa)

ps: adj-der

key: dhaxlan

der. [adjective] complete, perfect, irreproachable

de: complete, perfect, irreproachable

lx: dhaylan

ps: adj-der

key: dhaylan

-ta: (magac, dhedig, keli) taar dhexdhexaad ah oo aalaaba ciidda lagu aaso oo saldanabyada ka imanaya waqal darruureedka u noqda wadiigo oo ka difaacda dooriyaha hilaaca iyo danaka ku dhici lahaa.

(Faclayn-ta)

(xoolaha yaryar) orod facle ah, ordid; durdurin; boodboodid; cayaarid, rabbaasid.

m.f.dh eeg faclee. la-mid: facle (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) orod facle ah oo ay xoolaha yaryari ordaan, samayn. Dh: durdurin, boodboodid, ordid, ciyaarid, rabbaasid.

(Hallayn-ta)

1. Cid ama wax kale wax yeelid, wax u dhimid.

2. (isku hallayn, ku hallayn) kalsooni buuxda cid u qabid; u talasaarasho.

m.f.dh eeg hallee. la-mid: hallays.

vl. n. losing; ruining

-ta: (n) defect; damage (dhaamij); imperfection ~ kharibid-da

-ta: (magac, dhedig, keli) hanti baadiyayn oo daryeeliwaayid. Dh: baadiyayn, lumin, dhumin Li: helid.

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) aalad ama wax kale, xumayn oo kaharribid. Dh: kharribid, xumayn. Li: hagaajin.

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) «isku kalsooni buuxda cid ku qabid oo ku tashad

hallayn-ta: (magac, dhedig, keli) «ku » hawl, qof kale, ku ogaad oo kaga seexad; ku hallays.

a: halleyn

de: losing; ruining

lx: hallayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: hallayn

m.f.dh eeg shacee. la-mid: shacays.

(Dhabbayn-ta)

1. Dhabbe marid; qoodayn; socod.

2. Dhabbe ka dhigid.

3. Habka xaskusha loo tumo qaarkiisa danbe: waa tumidda labaad oo ku xigta god ka soo bixinta, oo laga dhigo wax xallefsan, oo kolka qorraxda lagu waro durba engega.

m.f.dh eeg dhabbee.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aan jid ahayn daw la maro ka bannayn. Dh: waddayn, jidayn.

(Dhacnaan-ta)

Qof la dhacay ama dhacan ahaan.

m.f.dh eeg dhacan³. la-mid: dhacnaansho.

f. n., [abstract] state of having been robbed

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhacan ahaan. Ninku dhacnaan ayuu ka cabanayaa.

de: state of having been robbed

lx: dhacnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: dhacnaan

(Dhallaan-ka)

Carruur yaryar; dhal; ubad; ilmo; gurbood.

m.l Carruur yaryar; ilmo.

m.l Carruur yaryar; ilmo.

m. n. baby, infant; small children

-ka: (n) children (jil-dhareen); juvenile (juu-va-naayl) ~ ubad, carruur ama ilmo

-ka: (magac, lab, keli) carruurta ama ubadka yaryar ee aan waynaan.

وَلِيدٍ، مَوْلُودٍ

(Dhammayn-ta)

Wax ka maqnaa ku darid; ebyid; dhammaystirid.

m.f.dh eeg dhammee. la-mid: dhammays.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax idlaaday ama soo dhamaystirmay ka dhigid. Dh: dhamayn.

m.l la-mid: dhaqlayn.

(Dharkayn-ka)

Geed aad u dheeraada oo caano leh; alwaax wanaagsan oo jilicsan buu lee yahay.

m.l (dharkayn/-nno, m.dh) Geed dheer, cananna kulul leh, loox wanaagsan laga samayn karo.

m.l (-nno, m.dh) Geed dheer, cananna kulul leh, loox wanaagsan laga samayn karo.

m. n. tall tree species, good for pliable timber

-ka: (magac, lab, keli) geed qodxeed jirdawaynta ka mid ah oo leh caano kulul oo lagu tariibo, caleen gu' iyo jilaal doog iska ah iyo hadh qabaw.

de: tall tree sp., good for pliable timber

lx: dharkayn

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dharkayn

(Daylan) N Dacthoniopsis barbata (Nees) C. E. Hubb. Gramineae.

N Dichanthium foveolatum (Del.)Roberty. Gramineae.

N Dichanthium annulatum (Forsk.) Stapf. Gramineae.

N Hyparrhenia hirta (L) Stapf. Gramineae.

Earthening

-ta: (magac, dhedig, keli) la ordid dhagartiyo qaadhaammadii lala dhuxlaynaayay. Dh: gucleyn. Wa: dhuxdhuxlayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka qoomamayn; ka shallay: ka qoomamood.