dhacarin

1. (Dharaarin-ka) Duleed.

2. (Dharaarin-ta) Maalin; dharaar.

dharaarin¹: m.l Duleed.

dharaarin²: m.f.dh eeg dharaari.

m. n., loc. open country (outside the encampment)

dharaarin vl. n. daytime happening ~ event (meal, entertainment, etc.)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax habeen ama aroor hore la qaban lahaa dib u dhigid illaa duhurka ama barqada la gaadhayo.

-ta: (magac, dhedig, keli) kodhe, haan iyo wixii la mid ah, in yar ka soo shubidda caanaha la lulayo iyadoo la eegayo inay baxday iyo in kale. Daarinta caanaha la lulayo carruurta jecel. Dh: daaris.

dhaari¹: m.l/dh Erey ereyada lammane ah lagu isticmaalo oo tilmaama “qof wax khabiir ku ah”, sida: fardadh.: fardafuulyahan.

dhaari²: f. g1/2 (-ryay, -riday/-risay; -ryi) Naas caanihii laga idlaystay nuugid.

dhaari³: f.g2 (-iyay, -isay) Qof dhaar marin.

dhaari¹: m.l/dh Erey ereyada lammane ah lagu isticmaalo oo tilmaama 'qof wax khabiir ku ah', sida: fardadh.: fardafuulyahan.

dhaari²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof dhaar marin. m.f.dh, dhaarin.

v. swear in, make someone take an oath

-yey / say: (v) take one's oath; cause someone to speak on oath. Ex: markhaatiyaashii oo dhan waa la dhaariyey; All the witnesses have been sworn

(fal) qof la hubinayo inuu run sheegayo, inuu Ilaahay ku dhaarto ku amar.

de: swear in, make s.o. take an oath

lx: dhaari

pd: (dhaariyey)

ps: v2a=tr

key: dhaari

1. La dhacay; xoolihii laga qaaday.

2. (Dhacan-ta) Ood weyn oo xeryaha afka laga saaro; oodafo; jiitin; oodrogo; buuxsin.

dhacan¹: m.dh (-cmo, m.l) Ood weyn oo xeryaha afka laga saaro; oodafo; jiitin; oodrogo; buuxsin.

dhacan²: f.mg1 (-cmay, -cantay; -cmi) La dhacay; xoolihii laga qaaday.

dhacan³: f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qof la dhacay ahaansho.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qof la dhacay ahaansho. m.f.dh, dhacnaan.

der. [adjective] robbed, looted

dhacan [feminine] n. corral closure, gate; cut tree used as a shelter

-dhacnaa / dhacnay: (adj) robbed (robbidh)

(tilmaame) qof wixiisii la qaatay oo xoog lagu boobay.

dhacan-ta: (magac, dhedig, keli) oodda lagu guro kadinka ama lagu oodo. Dhacani dhaxan ma celiso.

(Dhacar-ta)

1. Dhirta dhulka oomanaha ah ka baxda oo biyaha badan, oo xoolaha daaqaa ayan oomin.

2. Xoolaha, oo dhirta jaadkaas ah, la daajiyo.

m.dh 1. Cagaar soo baxa waqtiga jiilaalka ah. 2. Dhirta dhulka oomanaha ah ka baxda oo biyaha badan, oo xoolaha daaqayaan oomin. 3. Xoolaha, oo dhirta jaadkaas ah, la daajiyo.

m.dh 1. Cagaar soo baxa waqtiga jiilaalka ah. 2. Dhirta dhulka oomanaha ah ka baxda oo biyaha badan, oo xoolaha daaqayaan oomin. 3. Xoolaha, oo dhirta jaadkaas ah, la daajiyo.

f. n., [collective] juicy vegetation found in dry country, pasture, grazing land

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo aan biyo cabin, oo xagta dhirta quwaaxa leh iyo ta buruqda leh, si ay ugu oon baxaan.

dhacar -ta: (magac, dhedig, keli) meel biyo ka dheer oo dadkeeduna haraadka adkaysi u leeyihiin xoolahana loo qodo geedo ay biyo ka dhigtaan sida gacmadheeraha iyo alaalada. Dh: oomane.

dhacar -ta: (magac, dhedig, keli) dhul oommane ah dhir ka baxda oo biyo badan oo xoolaha loo jarjaro ama ay daaqaanba. Riyaha dhacarta u jarjar.

cf: daaq

de: juicy vegetation found in dry country, pasture, grazing land

lx: dhacar

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: dhacar

m.dh eeg tacaddiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale ku xadgudbid. Dh: tacaddiyid.

(Dararin-ta)

Darar ka keenid.

m.f.dh eeg darari.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef irmaan, candhada caano ka buuxin. Daaqa badhkii ayaa dararinta kordhiya.

m.f.dh eeg dawari. la-mid: dawerin, dawrin, dewerin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dawaarin.

m.f.dh eeg dhaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) summad lugu dhigo cududda jeeniga xoolaha.

(Dhaafin-ta)

1. Wax meeshi wax kale geyn; ku beddelid; dhaafsiin.

2. Gudbin; marsiin.

3. Seejin.

m.f.dh eeg dhaafi. la-mid: dhaafis.

vl. n. act of passing over; substituting

-ta: (magac, dhedig, keli) weydaarin; xagga kale u dhaafin.

de: act of passing over; substituting

lx: dhaafin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: dhaafin

-ka: (magac, lab, keli) waxa la siiyo qof gef laga galay. Dh: xaal.

(Dhaajin-ta)

Wax qof yiri ama sameeyey wax u eg falid, waxkasheeg darti; jilid; canjilid.

m.f.dh eeg dhaaji.

vl. n. mimicking, mocking imitation

-ta: (magac, dhedg, keli) canjilid oo wuxuu yidhaaba ka daba dhihid. Dh: canjilid.

de: mimicking, mocking imitation

lx: dhaajin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: dhaajin

تمثل

(Dhaamin-ta)

1. Dhaan kaxayn.

2. Afka ka joojin; buuxin.

m.f.dh eeg dhaami. la-mid: dhaamis.

-ta: (magac, dhedig, keli) reer biyo u doonid oo aroorid.

dhaamin -ta: (magac, dhedig, keli) weel, buuxin oo daf ka siin. Dh: buuxin.

(tilmaame) eeg dhaaraan.

(Dhaayin-ka)

1. Qoyaanka ku sii danbeeya cawska.

2. Dufan; dux.

m.l Caws qoyan ku sii dambeeyo.

m. n., [collective] dew, moisture; growing green in the dry season

-ka: (magac, lab, keli) qoyaanka cawska ku sii hadhan. Dooxa ayaa dhaayin lehe lo'da u soofi.

dhaayin-ta: (magac, dhedig, keli) dufan iyo iidaan.

de: dew, moisture; [ext.] growing green in the dry season

lx: dhaayin

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: dhaayin

(Dhacaan-ka)

Biyabbiyood layiig ah ama jilicsan oo oogada nafleyda (sankunneefle, dhir) ku jira, badanaana meelihii wax ka gaaraan ka yimaada: (ama dheecaan).

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan¹.

dhacaan²: m.l (baayoloji) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. la-mid: dheecaan².

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan.

dhacaan²: m.l (baay.) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. m.f.dh, dhacaamid. la-mid: dheecaan.

m. n., [collective] liquid, fluid, moisture; sap; serum

dhacaan v. secrete sap, enzyme, fluid ~ pus (of a plant, wound, etc.)

-ka: (n) secretion (si-kirii-shiri); sap (saap); fluid (fulu-widh) ~ dheecaan

dhacaan:- dhacaamay / dhacaantay: (v) secrete (se-kiriit); sap (saap); exude (eg-zuudh)

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dhacmi. dhaclaysnaansho

f.mg3 (-rtay, -ratay) Dhul oomane ah oo dhacar leh, xoolo ku hayn oo ku dhaqaalayn; dhaqar daaqid. la-mid: dhacarso.

v. graze one's livestock on good pasture

de: graze one's livestock on good pasture (in an otherwise arrid country area)

lx: dhacaro

pd: (dhacartay)

ps: v3b=

key: dhacaro

m.f.dh eeg dhacmi. la-mid: dhacamin, dhacamis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aad u fogayn. Dhacminta ka daa wuu hallaabiye.

m.f.dh eeg dhafri. la-mid: dhafris.

-ta: (magac, dhedig, keli) daboolid ama aabbudhid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka cabsiin; baqdin ku abuurid. Ubadka habeenkii wacarinta ka Ilaali.

m.l la-mid: dhacmin.

(Dhacarad-ka)

Dhacarasho.

m.l la-mid: dhacarasho.

-ka: (magac, lab, keli) daaqidda xoolaha ee dhacarta. Xooluhu dhacaradka biyo ayay ka helaan. Dh: dhacarasho.

nickname-m he who grazes his livestock on good pasture

magac loo baxsho wiil la rajaynayo in uu noqdo mid xoolaha si fiican u dhaqa oo dhaqaaleeya.

m.l la-mid: dhacarasho.

-ga: (magac, lab, keli) xoolaha dhacar daaqsiin. Dhacrsiga la dayn maayo iyo dhiilkii lays baraye.

f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: dhacaro.

(Dhacsiin-ta)

Si qof, waxa la bara hayo ama loo sheega hayo uu u garto, hadal tilmaamo iyo tusaalooyin badan leh, wax ugu sheegid; faro waaweyn wax ugu sheegid; u dhaadhicin; garansiin.

m.f.dh eeg dhacsii. la-mid: dhacsiis.

vl. n. elucidation; act of making someone understand

Convincimento

Convincement

-ta: (magac, dhedig, keli) cid hadal ama aragti ka raaridid oo fahamsiin. Dh: dhaadhacsiin.

dhacsiin -ta: (magac, dhedig, keli) cid xoolo laga dhacay u ridid. Dh: ridid.

de: elucidation; act of making s.o. understand

lx: dhacsiin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: dhacsiin

m.dh la-mid: dhalaalin.

m.f.dh eeg dharar.

m.dh la-mid: dheelin.

(Dhawraarin-ta)

Wax wax lagu dhawro ama laysaga dhawro.

dhawraarin¹: m.dh (-nno, m.dh) Wax, wax kale gaashaan dhibaato uga ah. la-mid: dhawraarimo.

dhawraarin²: m.f.dh eeg dhawraari.

m.dh (-nno, m.dh) Wax, wax kale gaashaan dhibaato uga ah. la-mid: dhawraarimo.

f. n. protection, custody

de: protection, custody

lx: dhawraarin

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: dhawraarin

-ta: (magac, dhedig, keli) (is ~) wax aan waxba maqlayn iska dhigid oo hadal ka dhega'adaygid. Dh: dhega'adaygid.

m.f.dh eeg dhacaan³. la-mid: dheecamid.